I OW 21/22
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2022-06-22
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Monika Nowicka, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego, gdy organy administracji publicznej (Starosta Powiatu Bielskiego i Burmistrz Miasta Brańska) jedynie przeszukują swoje archiwa zakładowe w odpowiedzi na wniosek o wydanie kserokopii akt rozgraniczeniowych, a nie wydają postanowienia o odmowie dostępu do akt w trybie art. 73 K.p.a. lub nie przekazują sprawy według właściwości w rozumieniu art. 65 K.p.a.?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego, gdy organy administracji publicznej jedynie przeszukują swoje archiwa zakładowe w odpowiedzi na wniosek o wydanie dokumentów, a nie wydają postanowienia o odmowie dostępu do akt w trybie art. 73 K.p.a. lub nie przekazują sprawy według właściwości w rozumieniu art. 65 K.p.a. Czynności te mają charakter techniczny i nie wszczynają ani nie kończą postępowania administracyjnego podlegającego kontroli sądowej. W związku z tym, wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Z. S. złożyła wniosek do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Starostą Powiatu Bielskiego a Burmistrzem Miasta Brańska w sprawie wydania kserokopii poświadczonych akt rozgraniczeniowych. Wnioskodawczyni wskazywała, że oba organy odsyłają ją do siebie, twierdząc, że nie posiadają dokumentów. Organy administracji publicznej, w odpowiedzi na wnioski, informowały o braku dokumentów w swoich archiwach zakładowych, nie wydając jednak postanowień o odmowie dostępu do akt ani nie wszczynając formalnego postępowania w sprawie właściwości.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego i zwrócił wnioskodawczyni kwotę 100 zł tytułem wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Z. S. z dnia 11 lutego 2022 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Powiatu Bielskiego a Burmistrzem Miasta Barańska przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku o wydanie kserokopii poświadczonych za zgodność z oryginałem akt rozgraniczeniowych postanawia: 1. odrzucić wniosek, 2. zwrócić Z. S. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od wniosku.
Z. S. w piśmie z 11 lutego 2022 r. wniosła o rozstrzygnięcie sporu o właściwość organu i ustalenie który organ, tj. Burmistrz Miasta Brańsk, czy Starosta Bielski w Bielsku Podlaskim, "a przede wszystkim Geodeta Powiatowy", jest organem właściwym do wydania kserokopii poświadczonych za zgodność akt rozgraniczeniowych wytworzonych przez Geodetę Miejskiego w Brańsku o symbolu [1] w odniesieniu do działki nr [...] położonej w mieście Brańsk.
Wnioskodawczyni wyjaśniła, że była to 29 sprawa założona przez Biuro Geodety Miejskiego w Brańsku w 1982 r. Postępowanie dotyczyło rozgraniczenia działki nr [...] z sąsiednimi i zostało oznaczone numerem [1]/29/82.
Wnioskodawczyni wskazała, że otrzymywała z Urzędu Miasta Brańsk informacje (pisma z 2 października 2020 r., z 14 kwietnia 2021 r. oraz z 5 października 2021 r.), że archiwum zakładowe urzędu nie posiada w swych zbiorach dokumentów wytworzonych przez "resortową państwową służbę geodezyjną i kartograficzną", ponieważ geodezja nigdy nie przekazywała dokumentacji do archiwum. Kserokopię akt rozgraniczeniowych nr [1]/29/82 lub dokumentów o przekazaniu tych akt do składnicy geodezyjno-kartograficznej powinno wydać Biuro Zamiejscowe w Brańsku Starostwa Powiatowego w Bielsku Podlaskim.
Biuro Starostwa Powiatowego w Brańsku w piśmie z 16 września 2020 r. poinformowało wnioskodawczynię, że "geodezja nigdy nie przekazywała żadnych dokumentów do archiwum", natomiast akta pozostały w archiwum zakładowym Urzędu Miasta Brańsk.
Wnioskodawczyni podała, że Starostwo Powiatowe prezentuje stanowisko, że organem właściwym jest Burmistrz Miasta Brańsk i na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 2016 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", przekazywało sprawę według właściwości. Gdy Burmistrz przekazał sprawę według właściwości do Starostwa Powiatowego, na podstawie art. 65 K.p.a., to archiwum zakładowe w piśmie z 8 października 2021 r. wskazało, że w archiwum akt sprawy nie ma. Wcześniej, w piśmie z 2 kwietnia 2021 r. archiwum udzieliło informacji, że posiada tylko jedne akta rozgraniczeniowe o symbolu G [1]/8/90 wszczęte w Urzędzie Miasta i Gminy w Brańsku, a następnie prowadzone pod innym numerem. Z uwagi na to, że z referatu geodezji i gospodarki gruntami utworzono Biuro Zamiejscowe w Brańsku Urzędu Rejonowego w Bielsku Podlaskim, to akta rozgraniczeniowe nie zostały przekazane przez to Biuro do archiwum. Dlatego też, zdaniem wnioskodawczyni, właściwe w sprawie udostępnienia akt rozgraniczeniowych jest Biuro Zamiejscowe w Brańsku Starostwa Powiatowego w Bielsku Podlaskim Wydział Geodezji i Kartografii.
Na koniec, wnioskodawczyni powtórzyła, że Urząd Miasta Brańsk nie posiada akt ani innej informacji dotyczącej akt. Archiwum Państwowe w Białymstoku nie posiada akt. Archiwum zakładowe Starostwa nie posiada akt, ponieważ geodezja ich nie przekazała, a Geodeta Powiatowy kierował pisma do Burmistrza Miasta Brańsk jako organu właściwego.
W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta Brańsk w piśmie z 24 marca 2022 r. poinformował, że postępowanie rozgraniczeniowe [1]/29/82 zostało wszczęte przez Biuro Geodety Miejskiego w Brańsku. Wydział ten w wyniku pozdziału Urzędu Miasta i Gminy w Brańsku został włączony do Starostwa Powiatowego w Bielsku Podlaskim (powstało Biuro Zamiejscowe w Brańsku). Wydział ten nigdy nie przekazywał Gminie Miejskiej Brańsk dokumentów do archiwum. Urząd nie jest w posiadaniu informacji, gdzie znajdują się wskazane dokumenty, do jakiej kategorii określona jednostka (w tym wypadku geodezja) je zaliczyła oraz gdzie je przekazała.
Naczelnik Wydziału Geodezji i Katastru, działając z upoważnienia Starosty Bielskiego, w piśmie z 14 kwietnia 2022 r. podkreślił, że nie było sporu pomiędzy Starostą Powiatu Bielskiego a Burmistrzem Miasta w Brańsku, ponieważ sprawa dotycząca postępowania rozgraniczeniowego nie była prowadzona przez starostwo i Starosta nie był następcą prawnym w tej sprawie. Wyjaśnił, że postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone pod numerem [1]/29/82, dotyczące nieruchomości oznaczonej jako działka [...], było prowadzone w oparciu o przepisy dekretu z 13 września 1946 r. o rozgraniczeniu nieruchomości (Dz. U. poz. 298 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z 27 maja 1974 r. w sprawie przekazania niektórych spraw z zakresu właściwości organów administracji państwowej wyższego stopnia do właściwości organów administracji państwowej niższego stopnia (Dz. U. poz. 131), a zatem załatwienie tej sprawy należało do właściwości naczelników gmin. Z tego względu, wnioski Z. S. były przekazywane, w trybie art. 65 § 1 K.p.a., według właściwości następcy prawnemu Urzędu Miasta i Gminy w Brańsku, to jest Burmistrzowi Miasta Brańsk.
W piśmie z 21 kwietnia 2022 r. Z. S. wskazała, że to Starostwo Powiatowe w Bielsku Podlaskim Biuro Zamiejscowe w Brańsku jest organem kompetentnym do wypowiedzenia się w przedmiocie akt rozgraniczeniowych o symbolu [1] wytworzonych w czasie istnienia Urzędu Miasta i Gminy w Brańsku, wśród których powinna się znajdować sprawa o nr [1]/29/82. Podała, że decyzją z 7 września 2021 r. Starosta Bielski odmówił w punkcie 2 udostępnienia operatu technicznego z rozgraniczenia działki [...] "nie wspominając nic o aktach rozgraniczeniowych o symbolu [1]". Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (powoływanego dalej jako "PWINGiK") z 3 grudnia 2021 r.
Wyrokiem z 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 101/22 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe orzeczenia powołane w uzasadnieniu) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił, zaskarżoną przez Z. S., decyzję z 3 grudnia 2021 r. oraz decyzję z 7 września 2021 r. W uzasadnieniu wyroku, który w dacie wydania postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny był nieprawomocny, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że wniosek skarżącej z 27 stycznia 2021 r. o udostępnienie materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego składał się z 5 punktów, z których dwa zostały zrealizowane (pkt 2 i 5), zaś z jednego z nich skarżąca się wycofała (pkt 3). W zakresie żądań z punktów 1 i 4 skarżąca kilkukrotnie je precyzowała. Ostatecznie – w zakresie pkt 1 – ustalono, że chodzi o dokumenty z rozgraniczenia działki nr [...] położonej w mieście Brańsk, a konkretnie, co istotne w sprawie - akta rozgraniczeniowe (strona wskazuje nr [1]/29/82) oraz operat techniczny. Sąd zaznaczył, że jeśli chodzi o punkt 1 wniosku z 27 stycznia 2021 r., kilkukrotnie precyzowane żądanie doprowadziło do sformułowania żądania udostępnienia akt rozgraniczeniowych i operatu technicznego a więc nie wyłącznie operatu technicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wskazane określenie przedmiotu żądania przez skarżącą wynikało z braku wiedzy jakie dokumenty znajdują się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Sąd przyjął, że skarżąca zamierzała zapoznać się z dokumentacją dotyczącą działek będących jej własnością. Z jej pism wynika, że w zakresie działki nr [...] chodziło o sprawdzenie granic ustalonych w postępowaniu rozgraniczeniowym z 1983 r. (uznanych przez skarżącą za odpowiadające rzeczywistości). W zakresie żądania udostępnienia dokumentów z rozgraniczenia skarżąca konsekwentnie powoływała się na numer akt rozgraniczeniowych (czy szerzej, dokumentacji rozgraniczeniowej) jako [1]/29/82, pozostając w przekonaniu o faktycznym wytworzeniu i istnieniu tych akt. Sąd wskazał, że skoro organ pierwszej instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w zakresie "odmowy udostępniania akt rozgraniczeniowych i operatu technicznego", to również decyzja kończąca postępowanie przed tym organem powinna odnosić się do akt rozgraniczeniowych i operatu technicznego. Tak się jednak nie stało, gdyż sentencja decyzji Starosty z 7 września 2021 r. nie dotyczy akt rozgraniczeniowych działki nr [...], mimo wcześniejszego zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania zarówno w przedmiocie udostępnienia tych akt, jak i operatu. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że dokonał kwerendy powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w sprawie udostępnienia operatu technicznego. Natomiast w zakresie akt rozgraniczeniowych jest mowa jedynie o tym, że wśród materiałów ocenionych jako nieprzydatne i przeznaczone do wyłączenia z zasobu nie występują materiały dotyczące rozgraniczenia działki nr [...] położonej w Brańsku lub dokumenty oznaczone sygnaturą [1]/29/82.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że Starosta Bielski w pismach kierowanych do skarżącej już po zakończeniu postępowania, przykładowo w piśmie z 3 lutego 2022 r., wskazywał, że nie jest właściwy do wydania akt postępowania rozgraniczeniowego, gdyż ich nie posiada. Zdaniem Sądu, jeżeli organ I instancji stał na stanowisku, że nie jest właściwy do rozpatrzenia wniosku skarżącej w całości, to powinien zastosować art. 66 § 1 K.p.a. w tym zakresie przed wszczęciem postępowania. Natomiast Starosta nie wskazał stronie na wstępnym etapie sprawy (przed wszczęciem), by uznał się za organ niewłaściwy. Przeciwnie, treść zawiadomienia z 4 marca 2021 r. o wszczęciu postępowania, również w zakresie odmowy udostępnienia akt rozgraniczeniowych, wskazywała na to, że organ I instancji nie przeczył swojej właściwości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na spór o właściwość zainicjowany przez skarżącą przed NSA w sprawie I OW 21/22. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zależeć będzie od tego sposób załatwienia wniosku skarżącej z 27 stycznia 2021 r. w zakresie udostępnienia z zasobu geodezyjnego - akt postępowania rozgraniczeniowego.
Ponadto, jak wynika z kolejnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 19 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SAB/Bk 59/21, który jest prawomocny, we wniosku z 7 maja 2021 r. Z. S. zwróciła się do Burmistrza Miasta Brańska o udzielenie – w trybie dostępu do informacji publicznej – odpowiedzi na pytania:
- co stało się z kompletem spraw rozgraniczeniowych o symbolu [1] – "Rozgraniczenia nieruchomości" prowadzonych przez Urząd Miasta i Gminy w Brańsku. Uzasadniając wniosek wskazała, że wcześniejszymi pismami Burmistrza została poinformowana, że archiwum zakładowe Urzędu nie posiada dokumentów rozgraniczeniowych, a w spisach, którymi Urząd dysponuje, nie ma informacji o przyjęciu do archiwum dokumentów, których dotyczy wniosek;
- czy Urząd dysponuje spisami zdawczymi przekazania dokumentacji "Rozgraniczenia nieruchomości" o symbolu [1] do innych urzędów, czy Urząd Miasta Brańsk jest w stanie ustalić jak to się odbywało, czy na podstawie danej ustawy, spisów czy na podstawie kompetencji, które przejął Urząd Rejonowy w Bielsku Podlaskim;
- czy w Urzędzie Miasta i Gminy doszło do wypadku losowego takiego jak pożar, zalanie, włamanie i dlatego nie ma żadnej informacji, czy Urząd dysponuje protokołem brakowań akt rozgraniczeniowych podlegających archiwizacji i zgodą Archiwum Państwowego, czy może w Urzędzie doszło do nadużyć i akta "zostały po prostu zniszczone".
W piśmie z 14 maja 2021 r. Burmistrz Miasta Brańsk poinformował wnioskodawczynię, że Urząd Miasta Brańsk nie dysponuje spisami zdawczo-odbiorczymi przekazania do innych Urzędów dokumentacji "Rozgraniczenia nieruchomości" o symbolu [1]. Nie jest w stanie ustalić jak to się odbywało, nie dysponuje protokołami brakowań akt rozgraniczeniowych podlegających archiwizacji i zgodą Archiwum Państwowego. W Urzędzie Miasta i Gminy nie doszło do wypadku losowego, tj. pożaru, zalania, włamania. Urząd nie ma wiedzy o losie akt, których wnioskodawczyni poszukuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę Z. S. na bezczynność Burmistrza Miasta Brańsk w przedmiocie informacji publicznej podkreślił, że z akt sprawy nie wynikają okoliczności mogące w jakikolwiek sposób podważać udzieloną odpowiedź. We wniosku z 7 maja 2021 r. skarżąca sama wskazała, że w poprzedniej korespondencji z Burmistrzem (pisma organu z 14 kwietnia 2021 r. oraz z 8 marca 2021 r.) poinformowano ją, że w archiwum zakładowym nie ma dokumentów rozgraniczeniowych, a w spisach pozostających w dyspozycji urzędu nie ma informacji o przyjęciu dokumentów, o które skarżąca wnioskuje.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej jest sporem kompetencyjnym (art. 22 § 2 K.p.a.) rozstrzyganym przez sąd administracyjny. Rozstrzyganie sporów kompetencyjnych, o których mowa w art. 4 P.p.s.a., objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.).
Pojęcie sporu, którym na gruncie przywołanego przepisu prawa operuje ustawodawca, odnosi się do sytuacji, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) albo każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). Innymi słowy, spór o właściwość (spór kompetencyjny) najogólniej rzecz ujmując ma miejsce wówczas, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej dotyczy jednoczesnego przyjmowania lub wyłączania przez te organy własnych kompetencji do załatwiania indywidualnej sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a., a więc sprawy, która w toku administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego przed organem administracji publicznej podlega załatwieniu w drodze aktu administracyjnego, bądź też w innej prawnej formie działania administracji publicznej podlegającej kontroli sądu administracyjnego (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 14 listopada 2006 r., sygn. akt II OW 51/06; 18 lutego 2009 r., sygn. akt I OW 14/09; 17 listopada 2009 r., sygn. akt I OW 180/09).
Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd (por. postanowienie z 6 stycznia 2010 r., sygn. akt II GW 6/09), że spór kompetencyjny to obiektywnie istniejąca sytuacja prawna, w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej co do zakresu ich działania, w tym przede wszystkim co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Spór o właściwość zatem to sytuacja, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia tej sprawy, albo też każdy z tych organów - jak ma to miejsce w rozpoznawanym przypadku - uważa się za organ niewłaściwy do załatwienia tej sprawy, prezentując pogląd, że organem właściwym jest ten drugi. Przypomnieć należy też, że do sporu może dojść tylko w powiązaniu ze sprawą indywidualną, która realnie istnieje i w której toczy się postępowanie. O sporze o właściwość możemy mówić wówczas, kiedy pomiędzy organami istnieje rozbieżność stanowisk co do zakresu ich kompetencji w odniesieniu do konkretnej i tej samej sprawy administracyjnej, nie ma zaś sporu co do stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy.
Warunkiem wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny merytorycznego orzeczenia w sprawie jest zatem istnienie sporu o właściwość w znaczeniu prawnym. W rozpoznawanej sprawie wskazywany przez skarżącą spór pomiędzy Starostą Powiatu Bielskiego a Burmistrzem Miasta Brańska dotyczy natomiast kwestii faktycznych a nie prawnych, na co wskazuje historia korespondencji pomiędzy wnioskodawczynią a organami.
Warunkiem uznania, że zgłoszone przez Z. S. żądanie wydania kserokopii poświadczonych za zgodność akt rozgraniczeniowych wytworzonych przez Geodetę Miejskiego w Brańsku o symbolu [1] w odniesieniu do działku nr [...] położonej w mieście Brańsk, jest sprawą z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a., musiałoby być przyjęcie, że strona działała w trybie art. 73 § 1 K.p.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem: "Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania." Wówczas jednak organ, do którego strona zwróciła się z takim żądaniem, w razie odmowy umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów – zgodnie z art. 74 § 2 K.p.a. – zobowiązany byłby do wydania postanowienia, na które służy zażalenie. Przy czym okoliczności sprawy powinny wtedy wskazywać, że strona domaga się zaspokojenia praw wymienionych w art. 73 K.p.a. od organu administracyjnego, przed którym toczyło się postępowanie. W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją, ponieważ żaden z organów nie wydał postanowienia o odmowie dostępu do akt sprawy, które mogłoby stać się przedmiotem kontroli instancyjnej i sądowej. Podobnym warunkom musiałoby odpowiadać żądanie wnioskodawczyni, tzn. musiałoby ono dotyczyć zaspokojenia praw wymienionych w art. 73 K.p.a. od organu administracyjnego, przed którym toczyło się postępowanie, aby uznać, że mieści się ono w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Materialno-techniczną czynność udostępnienia akt w trybie art. 73 § 1 K.p.a. należy bowiem zaliczyć do czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a co za tym idzie spory pomiędzy organami w kwestii właściwości (kompetencji) organów dotyczących czynności lub aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. objęte są kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego. Konsekwencją przyjęcia, że przedmiotem sporu nie jest sprawa w rozumieniu art. 1 K.p.a., lecz czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., jest natomiast to, że przepisy K.p.a. określające właściwość miejscową organu nie mają zastosowania, a mogą być jedynie wskazówką interpretacyjną w procesie wykładni. Ponadto przyjęcie, że żądanie wnioskodawczyni można zakwalifikować jako zaspokojenie praw wymienionych w art. 73 K.p.a., pozwalałoby jej na ochronę praw w drodze skargi na bezczynność organu, przed którym toczyło się postępowanie, a który nie udostępnia akt.
Wynikające z akt sprawy okoliczności nie dają jednak żadnych podstaw, aby przyjąć, że spór opisany przez wnioskodawczynię dotyczył kwestii w powyższym rozumieniu. Czynności podejmowane przez Starostę Powiatu Bielskiego w Bielsku Podlaskim i Burmistrza Miasta Brańsk nie są podejmowane w ramach incydentalnego postępowania toczącego się na podstawie art. 73 K.p.a. Z jednej strony bowiem organy przekazywały sobie żądanie skarżącej w trybie art. 65 § 1 K.p.a., z drugiej strony jednak – Starosta podkreślał, że nie było sporu pomiędzy nim a Burmistrzem Miasta Brańsk, ponieważ sprawa dotycząca postępowania rozgraniczeniowego nie była prowadzona przez Starostwo. Z tym stanowiskiem należy zgodzić się, gdyż udostępnienia akt, w trybie art. 73 K.p.a., można żądać wyłącznie od organu, który prowadził postępowanie i który w wyniku ustrojowych przekształceń organów administracyjnych stał się następcą prawnym organu, który wydał decyzję z 9 grudnia 1982 r. opatrzoną pieczęcią Urzędu Miasta i Gminy w Brańsku Biuro Geodety Miejskiego.
Z akt sprawy wynika, że czynności podejmowane przez Starostę Powiatu Bielskiego w Bielsku Podlaskim i Burmistrza Miasta Brańsk w związku z żądaniem wnioskodawczyni dotyczą tymczasem przeszukania własnych archiwów zakładowych. Z akt sprawy wynika, że Starostwo Powiatowe w Bielsku Podlaskim, odpowiadając na wniosek o wydanie kserokopii akt nr [1]/29/82, informowało wnioskodawczynię o braku dokumentów w zasobie archiwum zakładowego Starostwa Powiatowego w Bielsku Podlaskim w pismach z: 16 września 2020 r., 22 marca 2021 r., 2 kwietnia 2021 r., 21 maja 2021 r., 29 września 2021 r., 8 października 2021 r., 26 listopada 2021 r., 31 grudnia 2021 r., 18 stycznia 2022 r. i 3 lutego 2022 r. Burmistrz Miasta Brańsk, odpowiadając wnioskodawczyni na wniosek o wydanie kserokopii akt nr [1]/29/82, również informował ją o braku dokumentów w zasobie Archiwum Zakładowego Urzędu Miasta Brańsk w pismach 2 października 2020 r., 14 kwietnia 2021 r., 5 października 2021 r. (zawiadomienie o przekazaniu według właściwości żądania do Starostwa Powiatowego w Bielsku Podlaskim). Jako dowód przekazał zarządzenie Burmistrza Miasta Brańsk z 20 czerwca 1995 r. w sprawie powołania komisji brakowania akt w archiwum zakładowym z załączonym spisem akt przekazywanych ze składnicy akt. W aktach sprawy znajduje się także pismo Archiwum Państwowego, z którego wynika, że w zasobie nie odnaleziono akt przedmiotowego postępowania rozgraniczeniowego, a kwerenda została wykonana w oparciu o akta zespołu archiwalnego, Rady Narodowej i Urząd Miasta i Gminy w Brańsku, 1973-1990, nr zesp. 825.
Opisane powyżej czynności należy zakwalifikować jako czynności organu władzy publicznej o charakterze technicznym, niepodejmowane na podstawie art. 73 K.p.a. Czynności te nie wszczynają ani też nie kończą żadnego postępowania, do którego miałyby zastosowanie przepisy K.p.a., nie można ich zaliczyć do czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a co za tym idzie czynności te ze swej istoty nie podlegają kontroli sądu administracyjnego.
Tym samym nie można było uznać, że na skutek zawartego we wniosku z 11 lutego 2022 r., skierowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądania Z. S., zaktualizowały się przesłanki określone przepisami art. 4 i art. 64 § 3 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Nie doszło więc do skutecznego zainicjowania postępowania, którego przedmiotem miałoby być rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia. Podkreślenia wymaga raz jeszcze, że przedmiot sporów o właściwość (sporów kompetencyjnych) między organami wymienionymi w art. 4 P.p.s.a. należy wiązać z prawnymi formami działania administracji, poddanymi kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne, a istnienie funkcjonalnego związku między zakresem kontroli sądu administracyjnego nad wykonywaniem administracji publicznej a przedmiotem (konkretnych) sporów o właściwość (sporów kompetencyjnych) pozwala na wskazanie granicy, do której sięga kognicja NSA wynikająca z art. 4 P.p.s.a. (por. K. Defecińska - Tomczak, glosa do postanowienia NSA z 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OW 60/05, OSP 2007, z. 7 - 8, s. 488 i n.).
Z tego względu wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego należało uznać za niedopuszczalny i odrzucić.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z pkt 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w związku z art. 15 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło