II OSK 1386/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-06-22
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Paweł Miładowski, Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy garaż wybudowany w odległości mniejszej niż 12 metrów od granicy lasu, który jest użytkiem leśnym (Ls) lub terenem lasów ochronnych, może zostać zalegalizowany, jeśli nie można zastosować przepisów o ścianach oddzielenia pożarowego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że garaż wybudowany w odległości 0,44 m od granicy działki sąsiedniej i 1,0 m od granicy działki leśnej narusza przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej (§ 271 ust. 8 w zw. z § 271 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Sąd uznał, że nie ma możliwości legalizacji obiektu, ponieważ nie można zastosować przepisów o ścianach oddzielenia pożarowego, a teren lasów ochronnych nie jest przeznaczony pod zabudowę niezwiązaną z produkcją leśną. Sąd podkreślił, że odległość od lasu należy mierzyć od granicy (konturu) lasu, a nie od granicy działki ewidencyjnej.Stan faktyczny
M. B. wybudował garaż na działce nr ew. [...] w K. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obiekt został usytuowany w odległości 0,44 m od granicy z działką nr ew. [...] i 1,0 m od granicy z działką nr ew. [...], która stanowi teren lasów ochronnych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę garażu, uznając, że jego usytuowanie narusza przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej (§ 271 ust. 8 w zw. z § 271 ust. 2 r.w.t.). Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę M. B., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1078/20 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 sierpnia 2020 r. nr OA.7721.7.18.2019 w przedmiocie nakazu rozbiórki garażu oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 27 stycznia 2021 r., II SA/Rz 1078/20 oddalił skargę M. B. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PWINB) z 18 sierpnia 2020 r. nr OA.7721.7.18.2019 w przedmiocie nakazu rozbiórki garażu.
W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: PINB) przeprowadził 8 sierpnia 2019 r. kontrolę na działce nr ew. [...] w K., w wyniku której ustalił, iż znajduje się na niej budynek wolnostojący, parterowy, niepodpiwniczony, o wymiarach zewnętrznych 4,20 m x 12,20 m, będący garażem zamkniętym służącym przechowywaniu samochodów osobowych. Obiekt posiada zamykane wrota garażowe o wymiarach 2,70 m x 2,50 m w zachodniej ścianie, dwa okna w północnej ścianie oraz okno i drzwi w ścianie wschodniej. Według oświadczenia M. B. obiekt został wybudowany dwa lata wcześniej. PINB przyjął, że sporny budynek ze względu na powierzchnię zabudowy nie był zwolniony z obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Budowa garażu jest zgodna z ustaleniami uchwały Nr [...] Rady Gminy X. z dnia [...] marca 2004 r. w sprawie uchwalenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy X. (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego Nr [...], poz. [...]), zmienionej uchwałą Nr [...] Rady Gminy X. z dnia [...] listopada 2013 r. w sprawie uchwalenia Zmiany Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy X. - część I (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z [...] r. poz. [...]), dalej: m.p.z.p. Usytuowanie garażu narusza jednakże § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.) dalej: r.w.t. Obiekt usytuowany jest w odległości 0,44 m od granicy z działką nr ew. [...] i 1,0 m od granicy działki nr ew. [...], stanowiącej tereny lasów ochronnych (obszar oznaczony w planie symbolem 2LR) oraz w odległości około 4,15 m od granicy (konturu) lasu znajdującego się na ww. działce. Działka nr ew. [...] sąsiadująca z budynkiem stanowi użytek Ls - rozumiany jako grunt leśny określony na mapie ewidencyjnej, będący własnością Skarbu Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...]. Takie usytuowanie narusza przepisy dotyczące ochrony pożarowej - § 271 ust. 8 w zw. z § 271 ust. 2 r.w.t., zgodnie z którym minimalna odległość budynku nierozprzestrzeniającego ognia od granicy lasu powinna wynosić co najmniej 12,0 m. PINB, stwierdzając, że powyższe uniemożliwia zalegalizowanie garażu, decyzją z 26 września 2019 r. nr PINB.5160.6.1.2019, działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej: p.b., nakazał M. B. rozbiórkę garażu wybudowanego na działce nr ew. [...] w K. bez wymaganego pozwolenia na budowę.
PWINB po rozpatrzeniu odwołania M. B. decyzją z 18 sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem PINB, że do budowy spornego obiektu w warunkach samowoli budowlanej znajdował zastosowanie art. 48 p.b. Zdaniem PWINB, organ I instancji dokonał kompleksowej oceny zgodności budowy garażu z przepisami techniczno-budowlanymi oraz przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Pozostaje bezsporne, że garaż jest usytuowany niezgodnie z dyspozycją § 12 r.w.t. Narusza również przepisy dotyczące ochrony pożarowej, z których wynika, że obiekt ten nie może być usytuowany w odległości mniejszej niż 12,0 m od granicy lasu. W rozpatrywanym przypadku odległość budynku od linii (konturu) lasu wynosi 4,15 m. W rozpatrywanej sprawie inwestor wystąpił do Starosty Krośnieńskiego z wnioskiem o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o którym mowa w art. 9 p.b. w zakresie lokalizacji garażu, niemniej Minister Infrastruktury upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo nie wydał. Organ odwoławczy dodał, że w świetle art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. powierzchnia zabudowy garażu o wartości większej niż 35 m2 nie zwalnia inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Z tego względu różnica w pomiarach wynikająca z twierdzenia przez stronę, że powierzchnia zabudowy budynku nie wynosi 51,24 m2, ale 47,4 m2, pozostaje bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie.
M. B. wniósł skargę na powyższą decyzję PWINB, zarzucając jej naruszenie art. 48 ust. 2 p.b. w zw. z § 12 ust. 2 r.w.t. oraz § 8 ust. 3 m.p.z.p. poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie w sprawie.
W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w przywołanym wyżej wyroku uznał skargę za niezasadną. Sąd I instancji, odnosząc się do sformułowanego przez skarżącego w skardze stanowiska, wyjaśnił, że § 12 ust. 2 r.w.t. zawiera alternatywę rozłączną w zakresie możliwości lokalizowania obiektów budowlanych względem granicy, a zaakcentowanie przez prawodawcę bezpośredniości lokalizowania ściany budynku bez otworów przy granicy, bądź też w odległości 1,5 m od niej wyklucza takie rozumienie tej normy, które dopuszcza usytuowanie budynku w dowolnej odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną, byleby mieściła się ona w przedziale 0-1,5 m. Z tej przyczyny jako zupełnie nieuzasadniony, zdaniem Sądu I instancji, ocenić należało zarzut naruszenia przez organ § 8 ust. 3 m.p.z.p., który dopuszcza na obszarze objętym planem zabudowę w granicy działki. W ocenie Sądu, przepis ten nie został w jakikolwiek sposób naruszony, albowiem nie może budzić wątpliwości, że sporny garaż jest zlokalizowany w odległości nieprzewidzianej w m.p.z.p. - około 0,44 m od granicy działki nr ew. [...] i około 1,0 m od działki stanowiącej teren lasów ochronnych (nr ew. [...]). Sąd I instancji stwierdził, że w kontrolowanej sprawie najistotniejsze znaczenie miało to, iż lokalizacja garażu w sposób istotny narusza przepisy z zakresu ochrony przeciwpożarowej, a jednocześnie nie ma możliwości, aby dostosować obiekt do tejże regulacji. To zaś wykluczało możliwość poddania garażu procedurze legalizacyjnej. Sąd I instancji w tym zakresie wyjaśnił, że nie jest w sprawie kwestionowane, iż garaż znajduje się w odległości ok. 1,0 m od linii konturu lasu stanowiącej granicę działki nr ew. [...]. Działka ta jest użytkiem opisanym w ewidencji gruntów symbolem - Ls (grunt leśny). W myśl § 271 ust. 8 r.w.t., najmniejszą odległość budynków ZL, PM, IN od granicy (konturu) lasu, rozumianego jako grunt leśny (Ls) określony na mapie ewidencyjnej lub teren przeznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako leśny, przyjmuje się jako odległość ścian tych budynków od ściany budynku ZL z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień. Zdaniem Sądu I instancji, odległość, o której mowa w § 271 ust. 8 r.w.t., nie powinna być mierzona do granicy ściany lasu, lecz granicy działki ewidencyjnej. W r.w.t. posłużono się pojęciem lasu w znaczeniu prawnym wynikającym z art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2017 r. poz. 788), dalej: u.l., gdyż takie znaczenie odpowiada celowi przywołanego terenu, jakim jest ochrona zasobów leśnych. Fakt, że jakiś kompleks leśny nie na całej powierzchni działki ewidencyjnej przylega do granicy działki, nie oznacza, że teren całej tej działki ewidencyjnej nie stanowi lasu w rozumieniu art. 3 u.l. Zdaniem Sądu, słusznie przyjęte zostało w kontrolowanych decyzjach, że lokalizując budynek zaliczany przez przepisy r.w.t. do kategorii PM - garaż zamknięty - w relacji przestrzennej do lasu, las traktować należy tak, jak byłby budynkiem ZL z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień. Zatem minimalną odległość budynków PM ustala się na podstawie danych zawartych w tabeli zamieszczonej w § 271 ust. 1 r.w.t. W myśl zapisów tabeli zawartej w powołanym wyżej przepisie odległość budynku kategorii PM (§ 209 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 r.w.t.) od budynku ZL wynosi 8 m. Jednocześnie, co jasno wynika z § 271 ust. 2 r.w.t., w sytuacji, gdy przekrycie dachu jednego z budynków jest rozprzestrzeniające ogień, a taki przypadek ma miejsce w niniejszej sprawie z uwagi na kontur lasu, odległość ustaloną w myśl § 271 ust. 1 r.w.t. należy dodatkowo zwiększyć o 50%, tj. o 4 m. To zaś oznacza, że minimalna odległość budynku kategorii PM od wskazanej wyżej granicy lasu powinna wynosić co najmniej 12,0 m. Sąd I instancji zauważył, że w złożonej skardze skarżący wskazał na możliwość wykonania w budynku garażu w miejscu ściany z otworem okiennym i drzwiowymi ściany oddzielenia pożarowego REI 60. Zastosowanie ściany oddzielenia pożarowego od strony lasu miałoby spowodować, że wymóg zachowania odległości pożarowej garażu od strony lasu wskazanej w przepisach r.w.t. nie będzie miał zastosowania. Zarzut ten, jak wskazał Sąd I instancji, pozostaje jednakże bezzasadny w świetle § 271 ust. 8a r.w.t. Z akt administracyjnych sprawy oraz tekstu m.p.z.p. wynika w sposób jednoznaczny, że obszar oznaczony w planie symbolem 2LR, na którym znajduje się działka nr ew. [...] stanowiąca użytek Ls, to teren lasów ochronnych. Teren zalesiony lasem ochronnym w myśl postanowień § 31 m.p.z.p. nie jest przeznaczony pod zabudowę niezwiązaną z produkcją leśną. Tym samym odpada, jak podkreślił Sąd I instancji, możliwość wyposażenia garażu w elementy budowlane pozwalające na zlokalizowanie obiektu w podanej ww. przepisie r.w.t. odległości względem konturu lasu. Nakazywało to organom stosowanie w sprawie § 271 ust. 2 r.w.t. Potwierdzało równocześnie prawidłowość zastosowania wobec skarżącego przepisów p.b. nakazujących rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę z uwagi na brak możliwości dostosowania tego obiektu do obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych z zakresu bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Inwestor nie uzyskał zgody na odstępstwo od obowiązujących przepisów na podstawie art. 9 ust. 2 p.b. Negatywne stanowisko organów architektoniczno-budowlanych wynika, jak przypomniał Sąd, z treści przywołanego w decyzji PWINB pisma Starosty Krośnieńskiego z 8 lipca 2020 r.
M. B. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości. Skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego: 1) art. 48 ust. 2 p.b. w zw. z § 12 ust. 2 r.w.t. oraz § 8 ust 3 m.p.z.p. przez błędną wykładnię § 8 ust. 3 m.p.z.p., a w konsekwencji ich niezastosowanie w niniejszej sprawie; 2) § 271 ust. 8 r.w.t. w zw. z art. 3 u.l. przez błędną interpretację definicji legalnej "lasu", w konsekwencji prowadzącą do błędnej interpretacji § 271 ust. 8 r.w.t.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że § 8 ust. 3 m.p.z.p. dopuszczający zabudowę na obszarze objętym planem w granicy działki budowlanej w związku z § 12 ust. 2 r.w.t. należy interpretować w ten sposób, że skoro dopuszczalna jest zabudowa w samej granicy działki, to i dopuszczalna pozostaje zabudowa w odległości około 0,44 m od granicy działki na zasadzie a maiore ad minus. Interpretacja Sądu podnosząca, że ww. przepis należy rozumieć jako alternatywę (dopuszczenie jedynie zabudowy w granicy lub w odległości co najmniej 1,5 m) w tych okolicznościach jest nieprawidłowa. Skarżący powtórzył, że zastosowanie ściany oddzielenia pożarowego od strony lasu powoduje, że wymóg zachowania odległości pożarowej garażu od strony lasu wskazanej w r.w.t. nie ma zastosowania. Nie jest zdaniem skarżącego słuszne stanowisko Sądu I instancji, że usytuowanie garażu narusza § 271 ust. 8 r.w.t. W ocenie skarżącego, granica lasu powinna być liczona nie od granicy działki ewidencyjnej oznaczonej jako grunt leśny, lecz od "ściany lasu", tj. początku zadrzewienia tworzącego las.
Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie - uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez orzeczenie co do istoty oraz zasądzenie od PWINB na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Jednocześnie skarżący oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym po stwierdzeniu spełnienia ustawowych warunków przewidzianych w art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej: p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego, który wniósł skargę kasacyjną, oświadczył, że zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie, a pozostałe strony, w wyznaczonym prawem terminie, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.
Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną, wskazać należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku łączone przez skarżącego z naruszeniem przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta na uzasadnionych podstawach.
Zarzut naruszenia w sprawie prawa materialnego - art. 48 ust. 2 p.b. w zakresie wynikającym z niewdrożenia postępowania legalizacyjnego względem samowolnie wybudowanego budynku garażu skarżący powiązał z naruszeniem § 12 ust. 2 r.w.t. oraz § 8 ust 3 m.p.z.p., które ma wynikać z dopuszczenia się przez Sąd I instancji błędnej wykładni tychże przepisów. Stanowisko to, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest w całości nieuprawnione. Wskazany przepis m.p.z.p. stanowi, że na obszarze objętym planem dopuszcza się zabudowę w granicy działki budowlanej. Przytoczony przepis aktu prawa miejscowego jest powiązany z § 12 ust. 2 r.w.t., zgodnie z którym sytuowanie budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę granicy działki budowlanej, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Znaczenie normatywne powyższej regulacji prawnej – jak zasadnie zauważył Sąd I instancji - opiera się bez wątpienia na wprowadzeniu możliwości alternatywnego usytuowania budynku, za założenie konstrukcyjne zlokalizowania tego rodzaju obiektu tym niemniej uznane być musi wskazanie, że budynek powinien znajdować się bądź w granicy działki budowlanej, bądź w odległości 1,5 m od tej granicy. Poddany wykładni Sądu przepis jako wyjątek od zasady przewidzianej w § 12 ust. 1 r.w.t. musi być wykładany ściśle i w tym zakresie nie da się pominąć tego, że budowa normy uprawniającej inwestora posługuje się funktorem alternatywy rozłącznej co do dopuszczalnego usytuowania budynku w stosunku do granicy działki. Wyklucza to przyjęcie, że możliwe pozostaje usytuowanie budynku w dowolnej odległości od granicy działki budowlanej byleby mieściła się w ona przedziale 0-1,5 m.
Argumentacja skargi kasacyjnej zarzucająca Sądowi I instancji naruszenie § 12 ust. 2 r.w.t. bazuje na twierdzeniu odwołującym się do reguły a maiore ad minus. Tego rodzaju rozumowanie typu a fortiori faktycznie dopuszcza odnośnie do treści normy prawnej wnioskowanie, że jeżeli ktoś jest uprawniony do czynienia czegoś więcej (w większym stopniu, w większym zakresie), to tym bardziej jest uprawniony do czynienia tego w mniejszym stopniu. W rozważanym zakresie, co autor skargi kasacyjnej pominął, nie jest możliwe jednakże wyprowadzenie z dyspozycji § 12 ust. 2 r.w.t. normy pośredniej o wskazanej przez stronę treści, ponieważ reguły wnioskowań prawniczych znajdują zastosowanie do sytuacji stanowiących luki w prawie. Sporne zagadnienie takiego charakteru nie posiada, albowiem zastosowany w sprawie przepis r.w.t. wiążąco dookreśla możliwe warianty usytuowania budynku i nadanie mu zakładanej przez skarżącego treści stałoby w sprzeczności nie tylko z brzmieniem przepisu, ale i ratio legis regulacji prawnej zamieszczonej w § 12 r.w.t.
Zauważenia wymaga, że w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym wniosek interpretacyjny, na którym oparł się Sąd I instancji przy kontroli legalności decyzji PWINB z 18 sierpnia 2020 r., należy uznać za ugruntowany (por. wyrok NSA z 26 maja 2020 r., II OSK 2159/19; wyrok NSA z 23 maja 2019 r., II OSK 1689/17; wyrok NSA z 20 czerwca 2018 r., II OSK 1823/16; wyrok NSA z 7 maja 2014 r., II OSK 2920/12). Podobnie, poprzedzający wskazaną regulację prawną § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r. Nr 10, poz. 46 ze zm.) zagadnienie to regulował analogicznie, przyjmując, że dopuszcza się usytuowanie budynku, przy spełnieniu szczegółowo wymienionych wymagań, bezpośrednio przy granicy działki budowlanej bądź w odległości mniejszej od określonej w § 12 ust. 4 pkt 2 (3,0 m), lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy. Przedstawiony wyżej pogląd znajduje równocześnie pełną aprobatę w piśmiennictwie (por. M. Bursztynowicz, M. Sługocka [w:] M. Bursztynowicz, M. Sługocka, Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Komentarz, Warszawa 2022, komentarz do § 12, uwaga 4). W tych warunkach nie mogło dojść do błędnego zastosowania wymienionych w podstawie kasacyjnej przepisów, jeżeli niepodważone ustalenia faktyczne w sprawie wskazywały na to, że samowolnie zrealizowany przez skarżącego budynek usytuowany został w odległości 0,44 m od granicy z działką nr ew. [...] i 1,0 m od granicy z działką nr ew. [...].
W odniesieniu do zarzutu naruszenia § 271 ust. 8 r.w.t. stwierdzić należy, że nie mógł on uzasadniać przypisania zaskarżonemu wyrokowi wadliwości prowadzącej do jego uchylenia. W stanie prawnym wyznaczonym datą wydania rozstrzygnięcia nakazującego skarżącemu rozbiórkę budynku garażu zlokalizowanego na działce nr ew. [...] powołany przepis posiadał brzmienie, zgodnie z którym najmniejszą odległość budynków ZL, PM, IN od granicy (konturu) lasu, rozumianego jako grunt leśny (Ls) określony na mapie ewidencyjnej lub teren przeznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako leśny, przyjmuje się jako odległość ścian tych budynków od ściany budynku ZL z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień. W stanie prawnym obowiązującym do 1 stycznia 2018 r. przepis ten z kolei przewidywał, że najmniejszą odległość budynków ZL, PM, IN od granicy lasu należy przyjmować, jak odległość ścian tych budynków od ściany budynku ZL z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień. Mając na uwadze treść zarzutu skargi kasacyjnej zarzucającej naruszenie przez Sąd I instancji § 271 ust. 8 r.w.t. w zw. z art. 3 u.l. przez błędną interpretację definicji legalnej "lasu", trzeba stwierdzić, że wskazany wyżej przepis swojej dyspozycji w zakresie wyznaczania lokalizacji zabudowy budynkowej nie odnosi już do lasu w rozumieniu ogólnym przyjętym w u.l. Bezpośrednie odwołanie się do ww. aktu prawnego definiującego pojęcie lasu mogło być uzasadnione przy poprzednim brzmieniu analizowanego przepisu. Aktualnie organy nadzoru budowlanego zasadniczo powinny bazować na treści zapisów w ewidencji gruntów i budynków. Ustawodawca zdecydował, że dopuszczalne odległości należy wiązać z lasem rozumianym jako "grunt leśny (Ls) określony na mapie ewidencyjnej" lub "teren przeznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako leśny", przy czym relewantne znaczenie przypisał granicy (konturowi) tak rozumianego lasu. Sąd I instancji powołał się w sprawie na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 stycznia 2020 r., II OSK 422/18, niemniej nie zwrócił uwagi na to, że kontrola sądowa decyzji organu administracji architektoniczno-budowlanej dotycząca możliwości zlokalizowania budynku w zbliżeniu z sąsiednią działką leśną w tejże sprawie była związana z zastosowaniem § 271 ust. 8 r.w.t. w jego poprzednim brzmieniu. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku zaaprobował stanowisko Sądu I instancji, który przyjął, że przy wykładni § 271 ust. 8 r.w.t. nie jest zasadne posługiwanie się kategorią "ściany lasu", gdyż nie wynika ona z treści ww. przepisu, tym niemniej nie można tego poglądu traktować jako utrwalonego (por. wyrok NSA z 14 października 2021 r., II OSK 3619/18). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną podziela w całości stanowisko wyrażone w wyroku z 10 marca 2020 r., II OSK 1221/18, w którym Naczelny Sąd Administracyjny, precyzując wynikające z § 271 ust. 8 r.w.t. zasady wyznaczenia odległości budynków ZL, PM, IN z uwagi na zagrożenie pożarowe wynikające z ich sąsiedztwa z terenem leśnym, stwierdził, że odległość od granicy lasu rozumieć należy jako odległość od krawędzi konturu tego użytku gruntowego, a nie odległość od granicy działki, na której tego rodzaju użytek gruntowy występuje. Jakkolwiek tenże pogląd interpretacyjny bezpośrednio odnosił się do poprzedniego stanu prawnego, tym niemniej Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze, co zostało odnotowane w uzasadnieniu ww. wyroku, znowelizowane brzmienie § 271 ust. 8 r.w.t.
Przytoczone stanowisko, jak należy przyjąć w niniejszej sprawie, poprawnie określa regułę wyznaczania w analizowanym zakresie odległości budynków ZL, PM i IN. Pozostaje ono w całości zgodne z uzasadnieniem wprowadzenia § 1 pkt 58 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 14 listopada 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2017 r. poz. 2285). Z uzasadnienia projektu zmiany r.w.t. wynika, że nowelizacja § 271 ust. 8 r.w.t. brała pod uwagę konieczność uwzględnienia, że § 68 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 ze zm.), dalej: r.e.g.b., dzieli grunty leśne na lasy, oznaczone symbolem Ls, a także grunty zadrzewione i zakrzewione, oznaczone symbolem Lz i założenia, że spod działania przepisu powinny zostać wyłączone grunty leśne pozostające gruntami zadrzewionymi i zakrzewionymi. Powyższe korespondowało z przyjęciem, że zgodnie z § 28 ust. 1 pkt 3 r.e.g.b. mapa ewidencyjna zawiera m. in. kontur użytku gruntowego, zatem jako granicę, z zastosowaniem której powinno się wyznaczać minimalną odległość budynków wymienionych w § 271 ust. 8 r.w.t., należy rozumieć kontur użytku.
Odmienne stanowisko, na jakim zdecydował się oprzeć Sąd I instancji, dokonując wykładni § 271 ust. 8 r.w.t. w powiązaniu z granicą działki ewidencyjnej, pozostaje bez znaczenia dla wyniku sprawy, jeżeli uwzględnić, że powyższy przepis nakazuje brać pod uwagę równoważnie treść ewidencji gruntów i budynków, jak i postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Granicą lasu rozumianego jako teren przeznaczony w m.p.z.p. jako leśny mogła pozostawać w rozpatrywanym przypadku granica działki nr ew. [...] jako terenu lasów ochronnych oznaczonego symbolem 2LR. Ponadto, jeżeli skarżący w złożonej skardze kasacyjnej nie zakwestionował tego, że odległość garażu jako budynku kategorii PM (§ 209 ust. 3 r.w.t.) od granicy (konturu) lasu powinna być określona z zastosowaniem § 271 ust. 1 i 2 r.w.t. i w konsekwencji wynosić 12,0 m, to nie powinno stanowić przedmiotu sporu, że wartość ta nie została w sposób oczywisty zachowana, tak gdy odniesie się pomiar odległości garażu do granicy działki (1,0 m), jak i do granicy (konturu) lasu rozumianego w sposób wcześniej przywołany (ok. 4,15 m).
W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że zaskarżony wyrok, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu, orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a. o oddaleniu skargi kasacyjnej.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło