V SA/Wa 1058/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-04
Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Irena Jakubiec - Kudiura, Bożena Zwolenik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca, który opłacił składki na ubezpieczenie wypadkowe w zaniżonej wysokości (w oparciu o błędną informację z ZUS), a następnie niezwłocznie dopłacił brakującą kwotę, może zostać pozbawiony dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych z PFRON?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, naruszając tym samym art. 7 i 77 § 1 k.p.a. W szczególności, nie wyjaśniono w sposób definitywny, czy pracodawca działał w zaufaniu do informacji uzyskanej od pracownika ZUS, co mogłoby mieć wpływ na ocenę prawną sytuacji. Sąd wskazał, że organ powinien dopuścić dowód z nagrania rozmowy telefonicznej z ZUS, a także uwzględnić nowelizację przepisów ustawy o rehabilitacji, która wprowadziła łagodniejsze kryteria dotyczące terminowości opłacania składek.Stan faktyczny
Spółka J... Serwis Sp. z o.o. ubiegała się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. W związku z zatrudnianiem tych pracowników, Spółka opłacała składki na ubezpieczenie wypadkowe. Działając w oparciu o informację uzyskaną od pracownika ZUS, Spółka przez kilka miesięcy opłacała składki według stopy procentowej 1,02%, podczas gdy prawidłowa stopa wynosiła 1,20%. Po otrzymaniu informacji o błędzie od ZUS, Spółka niezwłocznie dopłaciła brakującą kwotę składek. Mimo to, Prezes Zarządu PFRON wydał decyzję nakazującą zwrot wypłaconego dofinansowania, a Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję Ministra do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz zasądził od Ministra na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J.... Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... kwietnia 2018 r. nr ... w przedmiocie zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz J... Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 17.663 zł (siedemnaście tysięcy sześćset sześćdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargi J. Serwis Sp. z o.o. w W. (dalej: "Strona", "Spółka" lub "Skarżąca") jest ..., utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z ... marca 2017 r., znak: ..., nakazującą zwrot kwoty 684.596,50 zł, tj. środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: kwiecień 2015, maj 2015, czerwiec 2015, lipiec 2015 wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych i określającą wysokość kwot do zwrotu za poszczególne miesiące.
Kontrolowane rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Skarżąca w marcu 2015 r. zaczęła zatrudniać pracowników, w tym pracowników niepełnosprawnych. Z tego tytułu była zobowiązany uiszczać składki na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, w tym składkę na ubezpieczenie wypadkowe. Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1242 ze zm.) stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe ustala się na rok składkowy. Z uwagi na to, że Skarżąca zamierzała zgłosić do ubezpieczenia wypadkowego w marcu 2015 r. co najmniej 10 ubezpieczonych, konieczne było opłacenie według prawidłowej stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe według przynależności do określonej grupy działalności prowadzonej przez Skarżącego według PKD ujętego w rejestrze REGON (art. 33 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 29 ust. 2 ustawy wypadkowej).
Spółka utrzymuje, że 31 marca 2015 r. G. C. - działając w imieniu Skarżącej, skontaktowała się telefonicznie z infolinią Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z działem obsługi płatników, dzwoniąc z numeru telefonu: (22) ... na numer telefonu ZUS: (22) 5604600 i uzyskała od pracownika ZUS informację, że według PKD ujętego w rejestrze REGON stopa procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe za pracowników Skarżącego wynosi 1,02 %.
Skarżąca opłaciła składki na ubezpieczenie wypadkowe za swoich pracowników, w tym pracowników niepełnosprawnych, począwszy od kwietnia 2015 r., w wysokości 1,02 %.
Z uwagi na zatrudnianie osób niepełnosprawnych, na podstawie art. 26a ustawy o rehabilitacji Skarżąca złożyła też do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za miesiące rozliczeniowe: kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2015 r. wnioski o miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Wnioski zostały rozpatrzone pozytywnie, a dofinansowanie wypłacone.
Pismem z 28 września 2015 r., doręczonym Skarżącej 6 października 2015 r., ZUS poinformował Spółkę o stosowaniu nieprawidłowej stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe. ZUS wskazał, że prawidłowa wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe za pracowników Skarżącej wynosi 1,20 % (a nie 1,02 %stosowane przez Spółkę).
Skarżąca w tym samym dniu dopłacił brakującego kwoty składek na ubezpieczenie wypadkowe, tj. łącznie 2.189,78 zł (w tym odsetki).
Z pisma ZUS z 22 stycznia 2016 r. wynika, że składki na ubezpieczenia społeczne za okres od kwietnia 2015 r. do lipca 2015 r. nie zostały opłacone przez Spółkę w terminie określonym w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji.
Z uwagi na opłacenie składek w terminie w niepełnej wysokości, wezwaniami z 11 lutego 2016 r. i 5 maja 2016 r. Prezes Zarządu PFRON zwrócił się do Spółki o zwrot środków wypłaconych tytułem dofinansowania wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w kwocie 847.117,72 zł.
Wobec braku zwrotu dofinansowania, Prezes Zarządu PFRON zawiadomieniem z 25 maja 2016 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie o zwrot środków wypłaconych tytułem dofinansowania wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy od kwietnia do sierpnia 2015 r.
Decyzją z ... marca 2017 r. ... L.dz. ... Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych:
1) nakazał Stronie – J. Serwis Sp. z o. o. zwrot w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji, środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za następujące okresy sprawozdawcze:
- kwiecień 2015 r. w kwocie 157.872,75 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 6 października 2015 r. do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,
- maj 2015 r. w kwocie 180.103,40 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 16 lipca 2015 r. do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,
- czerwiec 2015 r. w kwocie 178.090,64 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 13 sierpnia 2015 r. do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,
- lipiec 2015 r. w kwocie 168.529,71 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 14 września 2015 r. do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,
w łącznej wysokości 684.596,50 zł,
2) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków PFRON wypłaconych stronie tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za sierpień 2015 r.
Strona złożyła odwołanie od wskazanej decyzji w części nakazującej zwrot dofinansowania. Wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i o przekazanie sprawy w tej części do ponownego rozpatrzenia ewentualnie, w przypadku przeprowadzenia przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej uzupełniającego postępowania dowodowego o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i o umorzenie w tej części postępowania w sprawie. Wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez:
1) ponowne zwrócenie się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Departamentu Obsługi Klientów (adres do wezwania: Centrala Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, uI. Szamocka 5 01-748 Warszawa) o udostępnienie nagrania rozmowy telefonicznej przeprowadzonej przez G. C. z numeru telefonu (22) ... na numer telefonu ZUS: (22) 560-16-00 w dniu ... marca 2015 r. oraz dopuszczenie dowodu z tego nagrania na okoliczność przebiegu rozmowy telefonicznej z ... marca 2015 r., w tym uzyskanych przez G. C. od pracownika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informacji o wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe za pracowników Skarżącej
2) przesłuchanie świadka G. C. (adres do wezwania: J. Serwis Sp. z o.o., ul. P. ..., ... W.) na okoliczność przebiegu rozmowy telefonicznej z pracownikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu . marca 2015 r., w tym uzyskanych od pracownika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informacji o wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe za pracowników Skarżącego.
Wnioski Spółki nie zostały uwzględnione.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z ... kwietnia 2018 r., znak: ... utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON z ... marca 2017 r.
Minister wyjaśnił, że miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przysługuje pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a - 26c ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 26a ust. 1 a1 ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie nie przysługuje:
1) na pracowników zaliczonych do umiarkowanego lub lekkiego stopnia niepełnosprawności, którzy mają ustalone prawo do emerytury;
2) jeżeli wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego nie zostało przekazane na jego rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo na adres zamieszkania tego pracownika, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych;
3) jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni.
Zgodnie z art. 2 pkt 4a) ustawy o rehabilitacji koszty płacy obejmują wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Za terminowo poniesione koszty płacy uznaje się te, które zostały poniesione w terminach wynikających odpowiednio z przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 1502 ze zm.), z ustawy z dnia 31 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 963 ze zm.) oraz z ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.). Minister wskazał, że z przepisów ustawy o rehabilitacji wynika, że funkcjonujący system wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych w formie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych uznaje koszty płacy jako całość i nie ma możliwości wnioskowania o dofinansowanie jedynie do części tych kosztów. Taka konstrukcja systemu wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych ma na celu ochronę tych pracowników. Minister zauważył, że poniesienie przez pracodawcę kosztów płacy związanych z wypłatą wynagrodzenia wiąże się ściśle również z poniesieniem pozostałych kosztów płacy, tj. m.in. kosztów ubezpieczenia społecznego, składek na Fundusz Pracy i FGŚP. Oznacza to, że w sytuacji, w której pracodawca nie poniósł któregokolwiek z kosztów płacy, np. w zakresie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników niepełnosprawnych, należy stwierdzić, wystąpienie przesłanki z art. 26a ust. 1 a1 pkt 3.
Ponieważ w przedmiotowej sprawie Strona nie opłaciła częściowo w terminie określonym w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji składek na ubezpieczenia wypadkowe za okres od kwietnia 2015 r. do lipca 2015 r, zasadne jest zdaniem Ministra żądanie zwrotu środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.
Minister podkreślił, że z materiału dowodowego sprawy, w tym z pisma ZUS z 22 stycznia 2016 r. jednoznacznie wynika, że składki na ubezpieczenia społeczne za okres od kwietnia 2015 r. do lipca 2015 r. nie zostały opłacone w terminie określonym w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Skarżąca przyznała, że w oparciu o udzielone przez pracownika ZUS informacje opłacała składki na ubezpieczenie wypadkowe za swoich pracowników, w tym pracowników niepełnosprawnych, według nieprawidłowej stopy procentowej. Minister zauważył, że Strona nie kwestionuje faktu nieterminowego opłacenia składek, natomiast przyczyny, z powodu których Skarżąca nie opłaciła tych składek w terminie nie mają znaczenia w sprawie. Podkreślił, że przepis art. 26a ust. 1a1 ustawy o rehabilitacji precyzyjnie określa w jakich przypadkach dofinansowanie przysługuje. Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 26a ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku kontroli albo analizy dokumentów zgromadzonych przez Fundusz lub danych, o których mowa w art. 49c, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję nakazującą zwrot wypłaconego dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości. Zgodnie natomiast Z art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji, środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Zwrotu środków dokonuje się w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu.
Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na opisane rozstrzygnięcie.
Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postepowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. przyczyn opłacenia przez Skarżącą składek na ubezpieczenie wypadkowe w niewielkiej części po terminie;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezesa Zarządu PFRON z ... marca 2017 r., podczas gdy decyzja ta została wydana na skutek niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego skutkującej ich zastosowaniem, co winno skutkować jej uchyleniem w zaskarżonej części;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 26a ust. 1a1 pkt 3 oraz ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że niezawinione opłacenie w terminie składki na ubezpieczenie wypadkowe w wysokości zaniżonej zaledwie o 0,08% - co zostało przez Skarżącą dopłacone wraz z odsetkami niezwłocznie po wykryciu błędu, a przed wszczęciem postępowania - narusza dyspozycje tego przepisu wobec jego funkcji, która ma na celu uniemożliwienie uzyskania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych pracodawcom, którzy nie opłacają składek na ubezpieczenia społeczne celowo, bądź z powodu trudności finansowych,
- art. 26a ust. 11 pkt 1 w zw. z ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji poprzez zastosowanie w stanie faktycznym sprawy i uznanie, że Skarżąca jest zobowiązana do zwrotu środków wypłaconych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2015 r.
Skarżąca skierowała do Sądu wnioski o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez:
1) ponowne zwrócenie się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Departamentu Obsługi Klientów (adres do wezwania: Centrala Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, uI. Szamocka 5 01-748 Warszawa) o udostępnienie nagrania rozmowy telefonicznej przeprowadzonej przez G. C. z numeru telefonu (22) ... na numer telefonu ZUS: (22) 560-16-00 w dniu ...marca 2015 r. oraz dopuszczenie dowodu z tego nagrania na okoliczność przebiegu rozmowy telefonicznej z 31 marca 2015 r., w tym uzyskanych przez G. C. od pracownika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informacji o wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe za pracowników Skarżącej
2) przesłuchanie świadka G. C. (adres do wezwania: J S. Sp. z o.o., ul. P., ... W.) na okoliczność przebiegu rozmowy telefonicznej z pracownikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu ... marca 2015 r., w tym uzyskanych od pracownika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informacji o wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe za pracowników Skarżącego.
Skarżący wniosła o:
- uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z ... kwietnia 2018 r. oraz o uchylenie poprzedzającej jej decyzji Prezesa Zarządu PFRON z ... marca 2017 r. w części, tj. w zakresie nakazującym Skarżącej zwrot dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2015 r.;
- zasądzenie od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie z 7 stycznia 2019 r. Spółka podkreśliła, że 1 stycznia 2019 r. weszła w życie ustawa z dnia 23 października 2018 r. o Solidarnościowym Funduszu Wsparcia Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2192). Jej art. 23 zmienił art. 26a ustawy rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W obecnym brzmieniu art. 26a ust. 1a2 ustawy rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych zobowiązuje PFRON do przyznania dofinansowania w sytuacji, w której kwota składek uiszczonych przez prcodawcę z uchybieniem terminu przekraczającym 14 dni wyniosła nie więcej niż 2 % składek na ubezpieczenie społeczne należne za dany miesiąc kalendarzowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Rację ma Skarżący formułujący zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. sprowadzający się do niepełności postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia okoliczności mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia jednak, że wobec treści art. 106 § 3 p.p.s.a. - ograniczającego możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego na rozprawie jedynie do dowodów z dokumentów - nie mógł uwzględnić wniosków dowodowych wskazanych w skardze.
Sąd stwierdza, że nie jest tak (jak utrzymuje Minister), że w realiach sprawy powody nieuiszczenia w terminie całości składek na ubezpieczenie wypadkowe (według stopy 1,02 % zamiast 1,20 %) są całkowicie irrelewantne prawnie. Jeśliby zostały potwierdzone twierdzenia Strony, że regulowała składki w błędnej wysokości działając w zaufaniu do informacji uzyskanej od pracownika ZUS, okoliczność taka wymagałaby stosownej oceny prawnej. Działanie w dobrej wierze, w oparciu o zaufanie do organu władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), wreszcie uiszczenie brakującej część składek (wręcz znikomej w porównaniu z częścią uregulowaną terminowo) natychmiast po zakomunikowaniu wadliwego postępowania, wymagałoby stosownej oceny. Akceptacji Sądu nie może budzić sytuacja, w której wadliwe działanie organu (ZUS) - o ile rzeczywiście miało miejsce - doprowadziłoby do stworzenia swoistej pułapki dla Strony (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1876/17). Takie działanie Ministra nie uwzględniałoby art. 8 k.p.a., który nakazuje postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej oraz kierowanie się m. in. zasadą proporcjonalności, a także art. 7 k.p.a. nakazującego uwzględniać słuszny interes obywateli (stron). Przejście nad taką sytuacją do porządku dziennego stanowiłoby działanie nieproporcjonalne (art. 8 k.p.a., art. 31 ust. 3 Konstytucji), nie urzeczywistniałoby zasady sprawiedliwości społecznej wynikającej z art. 2 Konstytucji.
Rzecz jednak w tym, że omawiane okoliczności sprawy nie zostały aktualnie pewnie i definitywnie wyjaśnione.
Pismem z 29 czerwca 2016 r. ZUS potwierdził fakt przeprowadzenia ... marca 2015 r. rozmowy swojego pracownika z użytkownikiem nr tel. (22) ..., informując równocześnie, że rozmówca nie podał danych płatnika – ... S. Sp. z o.o. Pismo to stanowi dowód pośredni przebiegu przeprowadzonej rozmowy. Oparcie się wyłącznie na nim w sytuacji, w której było (i być może nadal jest) możliwe przeprowadzenie dowodu bezpośredniego (z odsłuchania nagrania) nie było działaniem prawidłowym i nie spełniało wymogu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). Z tej przyczyny kontrolując przebieg postępowania, Sąd stwierdza, że organy nie zebrały w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.). Tym samym procedując naruszyły art. 7 i art. 77 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd zwraca przy tym uwagę, że uzyskanie dowodu z nagrania (o ile nadal jest dostępne) nie powinno stanowić problemu pomiędzy współdziałającymi ze sobą zgodnie z wymogiem art. 7b k.p.a. organami władzy publicznej (Ministrem, PFRON, ZUS).
Przy ponownym rozpatrzeniu odwołania Spółki od decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z ... marca 2017 r., nakazującej zwrot kwoty 684.596,50 zł, organ ustali czy zgodne z rzeczywistością są twierdzenia Skarżącej, że osoba ją reprezentująca została wprowadzona przez pracownika ZUS w błąd co do sposobu naliczenia należnej składki na ubezpieczenie wypadkowe (wg stopy 1,02 % zamiast 1,20 %). W tym celu dopuści wnioskowany przez Stronę dowód z odsłuchania utrwalonej rozmowy (a właściwie 2 rozmów) z ... marca 2015 r. Organ oceni jurydyczne konsekwencje treści tego dowodu. Jeśli przeprowadzenie dowodu bezpośredniego okaże się aktualnie niemożliwe, ponownie oceni całokształt okoliczności sprawy zgodnie z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, uzasadniając rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami m.in. art. 107 § 3 k.p.a.
Co istotne, ponownie rozstrzygając sprawę organ będzie pamiętał, że 1 stycznia 2019 r. weszła w życie ustawa z dnia 23 października 2018 r. o Solidarnościowym Funduszu Wsparcia Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2192). Jej art. 23 pkt 1 zmienił art. 26a ustawy rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W obecnym brzmieniu art. 26a ust. 1a1 pkt 3) i ust. 1 a2 ustawy rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych pozwala PFRON na przyznanie dofinansowania w sytuacji, w której kwota składek uiszczonych przez pracodawcę z uchybieniem terminu przekraczającym 14 dni wyniosła nie więcej niż 2 % składek na ubezpieczenie społeczne należne za dany miesiąc. Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 23 października 2018 r. o Solidarnościowym Funduszu Wsparcia Osób Niepełnosprawnych do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie przepisów zmienianych w art. 23 pkt 1 stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło