I OSK 1067/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Sędziowie: NSA Aleksandra Łaskarzewska del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 777/20 w sprawie ze skargi W.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 13 stycznia 2021 r. oddalił skargę W.S. na decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając to rozstrzygnięcie w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów postępowania pokrytych przez pełnomocnika. Dodatkowo w piśmie z [...] marca 2022 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony w ramach prawa pomocy zwrócił się zasądzenie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu pełnomocnik zarzucił naruszenie: 1) art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w wyniku czego Sąd błędnie uznał, że Miejski Urząd Pracy w K. w niniejszej sprawie prawidłowo wyrejestrował skarżącego z rejestru osób poszukujących pracy z pominięciem konstytucyjnych zasad państwa prawa; 2) art. 33 ust. 4a pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2019 r. poz. 1482), dalej: upz, w wyniku czego Sąd błędnie uznał, że w stanie faktycznym sprawy Miejski Urząd Pracy w K. miał prawo do dokonania wykreślenia skarżącego z rejestru osób poszukujących pracy, przez przyjęcie, że przepis ten odnosi się do sytuacji, w której znalazł się skarżący; 3) art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, przez oparcie się przez Sąd na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez Miejski Urząd Pracy w K. w sposób pełny, tj. z naruszeniem art. 33 ust. 4a pkt 4 upz, co w efekcie doprowadziło do błędnego zastosowania środka w postaci oddalenia skargi zamiast zastosowania środka w postaci uchylenia decyzji organu drugiej instancji w całości; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przystępując do rozpoznania zarzutów kasacyjnych, należy wyjaśnić, że skarżący jest osobą, która była stroną licznych postępowań w przedmiocie nadania bądź utraty statusu osoby poszukującej pracy. Powodowało to, że status skarżącego w zakresie osoby poszukującej pracy na przestrzeni czasu ulegał licznym zmianom. Należy wskazać, że wnioskiem z [...] marca 2018 r. W.S. wystąpił o pozbawienie go statusu osoby poszukującej pracy. Wniosek ten został rozpoznany decyzją z [...] kwietnia 2018 r., której mocą pozbawiono go tego statusu z dniem [...] marca 2018 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z [...] maja 2018 r. Status ten skarżący odzyskał od dnia [...] lutego 2019 r. Wnioskiem z [...] marca 2019 r. skarżący wystąpił o warunkowe wyrejestrowanie go z dniem [...] marca 2019 r. z ewidencji osób poszukujących pracy. W toku postępowania pismem z [...] lutego 2020 r. doprecyzował, że jego wolą jest jednak posiadanie statusu osoby poszukującej pracy na dzień [...] marca 2019 r., a wniosek został złożony w celu uporządkowania jego sytuacji prawnej. Decyzją z [...] marca 2020 r. organ umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem z [...] marca 2019 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2020 r. Mając powyższe na uwadze, należy odnotować, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest kwestia umorzenia postępowania w przedmiocie "warunkowego" pozbawienia skarżącego statusu osoby poszukującej pracę, a nie jak wskazuje to autor skargi kasacyjnej, pozbawienie skarżącego tego statusu na podstawie art. 33 ust. 4a pkt 4 upz, tj. w wyniku rozpoznania wniosku o rezygnację z pomocy określonej w tej ustawie. Organy prowadzące postępowanie administracyjne ani Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie stosowały tego przepisu, gdyż na skutek wyjaśnień skarżącego nie doszło do merytorycznego rozpatrzenia wniosku z [...] marca 2019 r. Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę na decyzję Wojewody, nie mógł naruszyć art. 33 ust. 4a pkt 4 upz. Skoro w rozpoznawanej sprawie nie doszło do wyrejestrowania skarżącego z ewidencji osób poszukujących pracy, to brak było również podstaw do uznania, że Sąd pierwszej instancji uznając prawidłowość takiego wykreślenia, naruszył zasady wynikające z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie oceniał bowiem prawidłowości wykreślenia skarżącego z ewidencji osób poszukujących pracy, ale badał prawidłowość umorzenia postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem z [...] marca 2019 r. Brak zastosowania art. 33 ust. 4a pkt 4 upz w rozpoznawanej sprawie powoduje, że przepis ten nie mógł stanowić podstawy dla ustalenia zakresu postępowania wyjaśniającego. Skoro bowiem w sprawie doszło do umorzenia postępowania, to w ramach kontroli prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach miał obowiązek dokonać prawidłowości ustaleń w zakresie zaistnienia podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. W konsekwencji powyższych spostrzeżeń zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 ppsa nie może było uznany za zasadny. Przechodząc do rozpoznania zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, należy odnotować, że zarzut ten nie został powiązany z zarzutem naruszenia któregokolwiek z przepisów postępowania administracyjnego. Należy wyjaśnić, że przepis art. 145 § 1, podobnie jako art. 151 ppsa, należą do grupy przepisów wynikowych, które nie mogą samodzielnie stanowić podstawy zaskarżenia, a prawidłowa redakcja zarzutów opartych o naruszenie tych przepisów powinna odwoływać się do naruszenia innych przepisów, których nieprawidłowa wykładnia bądź niezastosowanie powoduje, że naruszone zostały przepisy art. 145 § 1 czy art. 151 ppsa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 4793/21, z 8 marca 2022 r., sygn. akt 1993/21, czy z 10 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 5028/21). Brak powiązania tego zarzutu przez autora skargi kasacyjnej z naruszeniem innych przepisów, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania przed Sądem Wojewódzkim powoduje, że zarzut ten nie może zostać uznany za dający podstawę uchylenia zaskarżonego wyroku. Na marginesie powyższego należy odnotować, że zarzut ten oparty został na stanowisku, że skarżący wykazał, że postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie. Jednakowoż złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skarga ograniczała się do wskazania zaskarżonej decyzji oraz złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci wyznaczenia pełnomocnika z urzędu. W złożonej skardze skarżący nie zawarł zatem żadnej argumentacji wskazującej na błędy w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, wobec czego działając na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 ppsa mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne do Skarbu Państwa (art. 250 ppsa) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 ppsa.