II SAB/Wa 374/20
WyrokWSA w Warszawie2021-01-29
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Ewa Kwiecińska, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Polskie Koleje Państwowe S.A. dopuściły się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Polskie Koleje Państwowe S.A. dopuściły się bezczynności w zakresie rozpoznania punktu 1 wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ nie udostępniły żądanych dokumentów w ustawowym terminie. Bezczynność ta została uznana za rażące naruszenie prawa, ponieważ przepisy dotyczące zawieszenia terminów w związku z COVID-19 nie miały zastosowania do spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej, które są uznawane za sprawy pilne. W związku z tym na PKP S.A. nałożono grzywnę.Stan faktyczny
L. M. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Polskich Kolei Państwowych S.A. (PKP S.A.) dotyczący kosztorysów, przedmiarów inwestorskich, inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej oraz raportu z oceny dokumentacji. PKP S.A. kilkukrotnie informowały o przedłużeniu terminu odpowiedzi, powołując się na sytuację epidemiologiczną związaną z COVID-19 oraz konieczność wewnętrznych uzgodnień. L. M. wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów KPA i żądając stwierdzenia bezczynności, wymierzenia grzywny i nakazania udostępnienia dokumentów. PKP S.A. w odpowiedzi na skargę argumentowały, że bieg terminów został zawieszony na mocy przepisów wprowadzonych w związku z COVID-19.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono bezczynność Polskich Kolei Państwowych S.A. w zakresie rozpoznania punktu 1 wniosku. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3. Wymierzono PKP S.A. grzywnę w wysokości 500 zł. 4. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 5. Zasądzono od PKP S.A. na rzecz L. M. kwotę 100 zł tytułem zwrotu wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi L. M. na bezczynność Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Polskie Koleje Państwowe S.A. z siedzibą w W. dopuściły się bezczynności w zakresie rozpoznania punktu 1 wniosku z dnia [...] marca 2020 r.; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Polskim Kolejom Państwowym S.A. z siedzibą w W. grzywnę w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w W. na rzecz L. M. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.
W dniu [...] marca 2020 r. do Spółki Akcyjnej Polskie Koleje Państwowe z siedzibą w W. wpłynął wniosek L. M. o udostępnienie informacji publicznej w postaci materiałów dotyczących umowy "[...]" w zakresie:
1) kosztorysów inwestorskich oraz przedmiarów inwestorskich;
2) inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej, na podstawie której była opracowana dokumentacja projektowa;
3) raportu z oceny dokumentacji, który wykonywał Inżynier Kontraktu w etapie I swojej Umowy (obowiązek wynikający z punktu 5.1.1. Opisu Przedmiotu Zamówienia).
PKP S.A. w dniu [...] marca 2020 r. poinformowała stronę, że w związku z dynamicznie rozwijającą się sytuacją epidemiologiczną na terenie kraju związaną z rozprzestrzenianiem się Covid-19 oraz występującymi trudnościami w otrzymaniu uzgodnień merytorycznych wewnątrz PKP S.A. odpowiedź na wniosek zostanie udzielona w terminie wskazanym w art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
L. M. w dniu 13 marca 2020 r. zwrócił się do Spółki m.in. o wskazanie, co jest przeszkodą w przesłaniu wnioskowanych dokumentów w ustawowym terminie 14 dni.
PKP S.A. poinformowała, że udzielenie odpowiedzi na wniosek wymaga zebrania od komórek merytorycznych wnioskowanych dokumentów i informacji, dokonania ich analizy oraz oceny całości materiału pod względem formalno-prawnym. Organ może skorzystać z przewidzianego przepisami prawa uprawnienia do przedłużenia terminu udzielenia odpowiedzi.
W dniu 10 czerwca 2020 r. Spółka poinformowała skarżącego o kolejnej prolongacie terminu udzielenia odpowiedzi na wniosek – do dnia 26 czerwca 2020 r.
L. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 w zw. z art. 37 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz wniósł o stwierdzenie bezczynności i przewlekłego prowadzenie postępowania, orzeczenie o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 5 000 zł, nakazanie udostępnienia wszystkich żądanych dokumentów, o których mowa we wniosku z dnia [...] marca 2020 r.
Skarżący podkreślił, że organ nie udostępnił wnioskowanych dokumentów w ustawowym terminie do dnia 2 maja 2020 r. Prowadzenie "uzgodnień wewnętrznych" nie uprawnia do działania niezgodnego z powszechnie obowiązującym prawem. Zachowanie organu świadczy zatem o celowym i świadomym wydłużaniu postępowania.
Organ pozostaje w bezczynności, bowiem nie wydał decyzji odmownej po 14 dniach od wpływu wniosku. Organ kilkukrotnie wyznaczał kolejne terminy na rozpoznanie wniosku, których i tak nie przestrzegał.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. PKP S.A. stwierdziła, że 14-dniowy termin na udostępnienie informacji upływał w dniu 16 marca 2020 r. Przed upływem tego terminu, w dniu 13 marca 2020 r., skarżący został poinformowany, że informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie 14 dni oraz że zostanie udostępniona przed upływem 2 miesięcy od daty złożenia wniosku. Poinformowano też o przyczynach opóźnienia. Ustawowy termin na udostępnienie informacji upłynął w dniu 4 maja 2020 r.
Jednocześnie organ podkreślił, że korespondencja ze skarżącym odbywała się w czasie, gdy na terenie Polski wykryto pierwsze przypadki zakażenia wirusem SARS-CoV-2. W dniu 13 marca 2020 r. ogłoszono rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. 2020 poz. 433), na mocy którego w okresie od dnia 14 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. W dniu 20 marca 2020 r. rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 490), stan zagrożenia epidemicznego został odwołany, został natomiast ogłoszony stan epidemii (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz. U. z 2020 r. poz. 491).
W tym czasie zostały również uchwalone przepisy szczególne, na mocy których zostały wprowadzone zmiany w przepisach dotychczas obowiązujących, w tym również znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie.
Organ podkreślił, że na mocy art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568) do ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 i 567, dalej: jako: "ustawa o zwalczaniu COVID") został dodany art. 15zzs, który obowiązywał od 31 marca 2020 r.
Zdaniem organu w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje norma wyrażona w art. 15zzs ust. 1 pkt 10 ustawy o zwalczaniu COVID-19, zgodnie z którą w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w innych postępowaniach prowadzonych na podstawie ustaw nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Ww. przepis art. 15zzs ustawy o zwalczaniu COVID-19 został uchylony z dniem 16 maja 2020 r. na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875). Jednocześnie na mocy art. 68 ww. ustawy została wprowadzona norma intertemporalna regulująca bieg terminu po uchyleniu art. 15zzs. Zgodnie z art. 68 ust. 7 terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzs tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. weszła w życie z dniem następującym po dniu jej ogłoszenia, tj. w dniu 16 maja 2020 r., co oznacza, że wstrzymane terminy rozpoczęły bieg lub kontynuują swój bieg począwszy od 24 maja 2020 r.
Ponadto organ podkreślił, że ustalony na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, maksymalny termin udostępnienia informacji publicznej upłynął w dniu 4 maja 2020 r. Jednak bieg tego terminu został zawieszony w dniu 31 marca 2020 r. na mocy art. 15zzs ust. 1 pkt 10 ustawy o zwalczaniu COVID i ponownie rozpoczął swój bieg w dniu 24 maja 2020 r. na podstawie art. 68 ust. 7 w zw. z art. 76 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2.
Do dnia 31 marca 2020 r. upłynęło 28 dni, a od dnia 24 maja 2020 r. do dnia 30 czerwca 2020 r. – 38 dni. Wniosek strony rozpatrywany jest przez 66 dni. Przyjmując, że jeden miesiąc kalendarzowy trwa 30 dni, termin, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej został przekroczony o 6 dni.
P.K.P. S.A. przyznała, że nastąpiło przekroczenie terminu udzielenia informacji, jednak nastąpiło to z przyczyn niezależnych od organu. Wystąpiła bowiem potrzeba wprowadzenia nowej organizacji pracy wynikająca z konieczności stosowania reżimu sanitarnego, skierowania pracowników do pracy zdalnej, spiętrzenia spraw spowodowanego rozpoczęciem biegu terminu dla wszystkich spraw w tym samym czasie.
Wniosek jest rozpatrywany i odpowiedź na niego zostanie przesłana w najbliższym możliwym terminie. Organ nie zgadza się z zarzutem jakoby w sprawie doszło do bezczynności czy celowego i świadomego wydłużaniu postępowania. Nie znajduje również uzasadnienia żądanie wymierzenia organowi grzywny w wysokości 5 000 zł.
Jednocześnie organ zaznaczył, że przeanalizował wnioski o udostępnienie informacji publicznej, które skarżący wniósł w 2019 r. Były to 2 wnioski datowane na [...] kwietnia 2019 r. Oba dotyczyły prowadzonego przez PKP S.A. zadania inwestycyjnego w ramach projektu "[...]". Dwa pytania z tych wniosków pokrywają się z pytaniami zadanymi przez Skarżącego we wniosku z dnia [...] marca 2020 r. i dotyczą:
1) udostępnienia materiałów w zakresie inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej, na podstawie której była opracowana Dokumentacja Projektowa oraz
2) raportu z oceny dokumentacji w Etapie I (obowiązek wynikający z punktu 5.1.1. Opisu Przedmiotu Zamówienia).
Pismem z dnia [...] maja 2019 r. organ poinformował, że materiały dotyczące przeprowadzonej inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej, na podstawie której była opracowana Dokumentacja Projektowa nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż były one przygotowane na cele sporządzenia dokumentacji projektowej. Odrębnym pismem z dnia [...] maja 2019 r. organ poinformował, że raport z oceny dokumentacji w etapie I nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ nie jest dla PKP S.A. dokumentem wiążącym, a stanowi jedynie opinie i sugestie nieprzesądzające jednak o kierunkach działania PKP S.A. Zawarte w przedmiotowym raporcie opinie, wątpliwości nie są opiniami ostatecznymi, lecz stanowią swego rodzaju wewnętrzną naradę, która będzie rozstrzygana na etapie realizacji robót wspólnie z inżynierem oraz projektantem w ramach nadzorów autorskich.
Organ podkreślił, iż skarżący zna stanowisko organu w zakresie pytania 2 i 3 z wniosku z dnia [...] marca 2020 r., bowiem organ przedstawił je pismach z dnia [...] i [...] maja 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność PKP S.A. z siedzibą w W. Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1-4a. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy.
Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu bądź podjęcia określonej czynności.
Pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej na kanwie u.d.i.p. oznacza niepodjęcie przez ten podmiot, w terminie wskazanym w art. 13 tej ustawy, stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy). Decyzja o odmowie udostępnienia informacji jest przewidziana dla sytuacji, gdy informacja publiczna istnieje, ale nie może być udostępniona na skutek ograniczeń prawa do informacji publicznej, określonych w art. 5 ustawy. Nie ma natomiast podstaw do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji w sytuacji, gdy organ żądanych informacji nie posiada. O tym fakcie organ winien jednak powiadomić wnioskodawcę pisemnie, wskazując – jeśli posiada taką wiedzę – gdzie zainteresowany żądane informacje może uzyskać. Nie ma również podstaw do wydania decyzji odmownej w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, która nie stanowi informacji publicznej. Wówczas organ powinien pisemnie zawiadomić wnoszącego, że żądane dane nie posiadają charakteru publicznego i jako takie nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym ustawy.
W niniejszej sprawie skarżący wnioskiem z dnia [...] marca 2020 r. zażądał od PKP S.A. z siedzibą w W. udostępnienia:
1. kosztorysów inwestorskich oraz przedmiarów inwestorskich;
2. inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej, na podstawie której była opracowana dokumentacja projektowa;
3. raportu z oceny dokumentacji, który wykonywał Inżynier Kontraktu w etapie I swojej Umowy (obowiązek wynikający z punktu 5.1.1 Opisu Przedmiotu Zamówienia).
Wymienione dokumenty, jak podkreślił wnioskodawca, zostały wytworzone w związku z realizacją umowy "[...]", w której PKP S.A. z siedzibą w W. była Zamawiającym.
W sprawie nie jest sporne między stronami, że PKP S.A. z siedzibą w W. jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji mającej walor informacji publicznej, będącej w jej posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 5 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Spółka jest podmiotem wykonującym zadania publiczne w zakresie kolejowych przewozów pasażerskich. Właścicielem całości akcji jest Skarb Państwa, co pozwala na uznanie, że PKP S.A. jest osobą prawną, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Sporną natomiast pozostaje kwestia, czy przedmiot żądania skarżącego stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p.
Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy informacją publiczną są między innymi informacje o podmiotach władzy publicznej, w tym majątku, którym dysponują, o zasadach funkcjonowania podmiotów publicznych, w tym: trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, o majątku publicznym, w tym majątku jednostek samorządu terytorialnego (zob. art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c).
Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy, a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są nią zatem zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej i dotyczących sfery jego działalności. Bez znaczenia jest to, w jaki sposób dokumenty te znalazły się w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosiły się do niego bezpośrednio – patrz wyrok z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 155/12 (publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślano, iż kosztorys inwestorski, który nie posłużył do przeprowadzenia postępowania w sprawie udzielenia zamówienia publicznego stanowi dokument wewnętrzny i jako taki nie podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p. (wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 155/12).
Dlatego też, zdaniem Sądu, w sytuacji gdy kosztorys inwestorski był wykorzystany i posłużył do przeprowadzenia postępowania w sprawie udzielenia zamówienia publicznego, to stanowi informację publiczną. Takie samo stanowisko należy przyjąć, w ocenie Sądu, w odniesieniu do objętych punktem 1 wniosku z dnia [...] marca 2020 r. przedmiarów inwestorskich.
Jak wynika z pisma skarżącego z dnia [...] lipca 2020 r., ww. dokumenty objęte żądaniem zawartym w punkcie 1 wniosku, organ udostępnił skarżącemu po przekazaniu skargi, o czym poinformował go w piśmie z dnia [...] lipca 2020 r.
Organ pozostawał zatem w zwłoce w zakresie ww. punktu 1 wniosku od dnia 3 maja 2020 r. do dnia 26 lipca 2020 r., a więc przez okres ponad 2 miesięcy.
Odnosząc się do żądania zawartego w punktach 2 i 3 wniosku, stwierdzić należy, iż w ocenie Sądu organ trafnie przyjął, że wskazane tam dokumenty mają charakter wewnętrzny i jako takie nie podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Materiały z przeprowadzonej inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej, na podstawie których była opracowana dokumentacja projektowa były bowiem, jak wyjaśnia organ, przygotowane w celu sporządzenia tej dokumentacji, która to dokumentacja ma dopiero charakter dokumentu zewnętrznego. Natomiast raport z oceny dokumentacji, wykonany przez Inżyniera Kontraktu w Etapie I nie był dla PKP S.A. dokumentem wiążącym, a stanowił jedynie opinie i sugestie nieprzesądzające jednak o kierunkach działania PKP S.A. Jak wyjaśnia Spółka, opinie zawarte w przedmiotowym raporcie nie są opiniami ostatecznymi, lecz stanowią element wypracowania stanowiska na etapie realizacji robót w ramach nadzorów autorskich.
Odpowiedź PKP S. A. na żądanie zawarte w punkcie 2 i 3 nastąpiła również w piśmie z dnia [...] lipca 2020 r., jednakże – jak wynika z akt sprawy – już w pismach z dnia [...] maja 2019 r. i [...] maja 2019 r., organ informował skarżącego, iż ww. dokumenty (objęte obecnie punktami 2 i 3 wniosku z dnia [...] marca 2020 r.) nie stanowią informacji publicznej. Dlatego też w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się bezczynności organu i skargę oddalił.
Kolejną kwestią wymagającą rozważenia jest kwestia oceny charakteru bezczynności Spółki. Przechodząc do analizy tego zagadnienia, należy, w związku z twierdzeniami Spółki zawartymi w odpowiedzi na skargę, rozważyć problem ewentualnego wpływu regulacji zawartej w art. 15zzs ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. na bieg terminów procesowych w sprawach wszczętych wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. W tym zakresie stwierdzić należy, iż organ pozostaje, w ocenie Sądu, w błędnym przeświadczeniu, że z uwagi na treść art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374), zwanej dalej "ustawa o COVID", nie był zobowiązany do rozpoznania wniosku skarżącego. Zgodnie bowiem z art. 15 zzs ust. 1 pkt 10 ustawy o COVID w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w innych postępowaniach prowadzonych na podstawie ustaw – nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Z kolei w art. 15 zzs ust. 2 ustawy o COVID wskazano, że wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów, o których mowa w ust. 1, nie dotyczy terminów w rozpoznawanych przez sądy sprawach wskazanych w art. 14a ust. 4 i 5. Ostatni z powołanych przepisów wskazuje zaś sprawy uznane przez ustawodawcę za pilne, których nie dotyczy wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów. Zgodnie z art. 14a ust. 5 ustawy o COVID sprawami pilnymi są sprawy, w przypadku których ustawa określa termin ich rozpatrzenia przez sąd. Zgodnie z art. 21 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że: przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi; skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Z powyższego wynika, że sprawy z zakresu dostępu do informacji publicznej stanowią kategorię spraw pilnych, w stosunku do której wyłączona została regulacja z art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 i 6 a także z art. 15 zzs ust. 10 pkt 1ustawy o COVID (por. też wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SAB/Łd 12/20, dostępny w CBOSA).
"Rażące" naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde zatem naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły lub bezczynności będzie naruszeniem rażącym. Ocena jednak, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Dla uznania, iż bezczynność organu miała miejsce z naruszeniem prawa w stopniu rażącym należy wykazać, że odpowiedzialność za nią ponosi organ administracji i że jest ona niemożliwa do zaakceptowania w państwie prawnym. Akcentowany jest ciążący na sądach administracyjnych obowiązek roztropnego kwalifikowania bezczynności czy przewlekłości jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wynikający z konsekwencji (w tym prawnokarnych) takiej kwalifikacji (zob. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15; wyrok NSA z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1925/16 – dostępne w CBOSA).
W niniejszej sprawie termin do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2020 r. upłynął w dniu 2 maja 2020 r., bowiem wniosek ten wpłynął do organu w dniu [...] marca 2020 r. Termin do załatwienia wniosku rozpoczął zatem swój bieg w dniu 3 marca 2020 r. pismem z dnia 13 marca 2020 r. organ wydłużył termin załatwienia sprawy na okres 2 miesięcy, tj.: do dnia 2 maja 2020 r.
Zwłoka organu w załatwieniu wniosku skarżącego w zakresie punktu 1 wyniosła 2 miesiące i 24 dni i trwała od 3 maja 2020 r. do 26 lipca 2020 r. W świetle powyższego uznać należy, iż zwłoka organu miała charakter rażący, albowiem nawet skorzystanie przez organ z instytucji wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy nie zwalnia go z obowiązku rozpatrzenia żądania w zakresie dostępu do informacji publicznej w maksymalnym terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku.
Z uwagi na fakt, iż zwłoka organu miała charakter rażący, Sąd wymierzył organowi grzywnę w kwocie 500 złotych.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt 2 sentencji oparte zostało na przepisie art. 149 § 1a P.p.s.a., a w pkt 3 na przepisie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. W pozostałej części skargę oddalono na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło