III SA/Gd 1167/21
WyrokWSA w Gdańsku2022-12-02
Skład orzekający: Bartłomiej Adamczak, Jolanta Sudoł, Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego może zostać wydana, gdy osoba opuściła lokal w wyniku czynności egzekucyjnych opartych na nieprawomocnym orzeczeniu, a następnie podjęła działania prawne zmierzające do odzyskania posiadania lokalu?Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu w wyniku wykonania prawomocnego orzeczenia sądu przez komornika, nawet jeśli późniejsze orzeczenia podważyły podstawę egzekucji, jest traktowane na równi z dobrowolnym i trwałym opuszczeniem lokalu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności. Postępowanie meldunkowe ma charakter ewidencyjny i nie jest związane z prawem do lokalu, dlatego toczące się postępowania cywilne dotyczące tytułu prawnego do lokalu nie stanowią podstawy do zawieszenia postępowania o wymeldowanie.Stan faktyczny
Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdyni o wymeldowaniu G. B. z pobytu stałego. Decyzja została wydana na wniosek nowego właściciela lokalu, który nabył go w drodze licytacji na podstawie prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności. Skarżąca, reprezentowana przez męża, twierdziła, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne ani trwałe, ponieważ czynności egzekucyjne były oparte na nieprawomocnym orzeczeniu, a ona sama podjęła działania prawne zmierzające do odzyskania posiadania lokalu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że opuszczenie lokalu było trwałe i dobrowolne w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant: Asystent sędziego Joanna Karpińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 30 września 2021 r., nr SO-III.621.1.12.2021.KS w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 września 2021 r. Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 31 marca 2021 r., którą organ orzekł o wymeldowaniu G. B. (zwanej dalej także "stroną" lub "skarżącą") z miejsca pobytu stałego.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Decyzją z dnia 31 marca 2021 r. (nr 101/2021) Prezydent Miasta Gdyni - działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - dalej w skrócie zwanej: "k.p.a.") oraz art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 510 - dalej jako "u.e.l") - orzekł o wymeldowaniu G. B. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w G.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek K. N. - właściciela lokalu przy ul. [...] w G. W treści podania wnioskodawca wskazał, że w dniu 25 października 2019 r. uprawomocniło się postanowienie Sądu Rejonowego w G. VII Wydział Cywilny z dnia 17 kwietnia 2018 r. o przysądzeniu prawa własności przedmiotowej nieruchomości na jego rzecz. W dniu 18 listopada 2019 r. został wprowadzony do lokalu przez komornika w asyście Policji i ślusarza. Na miejscu nie zastano żadnej z zameldowanych pod tym adresem osób a dom był opuszczony i zaniedbany.
Zawiadomienie o wszczęciu postępowania wysłano do G. B. na adres stałego zameldowania. Pismo to zostało odebrane przez dorosłego domownika - J. B. w dniu 6 listopada 2020 r.
W dniu 12 listopada 2020 r. z organem meldunkowym skontaktował się J. B. (mąż G. B.) i poinformował, iż od listopada 2019 r. nie zamieszkuje wraz z rodziną w lokalu przy ul. [...] w G. Przedmiotowa nieruchomość została zlicytowana. J. B. wyjaśnił, iż nie posiada kluczy do mieszkania, ponieważ nowy właściciel zmienił zamki. W przedmiotowej nieruchomości pozostały rzeczy należące do niego i jego rodziny, m.in. dokumenty. Rozmówca uzgodnił termin swego stawiennictwa w organie meldunkowym w celu złożenia wyjaśnień w sprawie.
Pismem z dnia 2 grudnia 2020 r. zwrócono się do wnioskodawcy - K. N. o nadesłanie pisemnych wyjaśnień w sprawie o wymeldowanie m.in. G. B. z pobytu stałego. W dniu 14 grudnia 2020 r. drogą elektroniczną wpłynęło pismo wnoszącego, w którym wyjaśnił, iż od 18 listopada 2019 r. G. B. nie zamieszkuje pod powyższym adresem. Ostatni raz G. B. nocowała w lokalu przy ul. [...] w G. przed dniem 18 listopada 2019 r. W przedmiotowej nieruchomości nie ma jej rzeczy osobistych; nie posiada ona kluczy do tego lokalu. Wszelkie opłaty związane z nieruchomością położoną przy ul. [...] w G. ponosi właściciel, który obecnie zamieszkuje wraz z rodziną pod tym adresem. K. N. w piśmie dodał, iż nie posiada protokołu komorniczego z wprowadzenia go do przedmiotowej nieruchomości. W tej sprawie wystąpił do komornika, jednakże akta sprawy [...] zostały przekazane do Sądu Rejonowego w G. jako załącznik do sprawy [...].
W dniu 19 stycznia 2021 r. (na który był wyznaczony termin przesłuchania G. B.) w organie meldunkowym stawił się jej mąż - J. B. i złożył wyjaśnienia do protokołu w sprawie dotyczącej jego wymeldowania z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w G. Oświadczył, iż wszelką korespondencję kierowaną do żony G. i syna W. odebrał osobiście i przekazał im te pisma. Wyjaśnił, iż nie posiadał wiedzy o terminie wprowadzenia nowego właściciela - K. N. do przedmiotowej nieruchomości, ponieważ ani on, ani jego żona i syn nie byli w tym czasie w G. Zawiadomienie o tej czynności odebrał po terminie; prawdopodobnie odebrał też to pismo za żonę. J. B. dodał, iż w pierwszym tygodniu grudnia 2019 r. (po przyjeździe z W.) udał się do nieruchomości położonej przy ul. [...] w G., jednakże nie mógł dostać się do środka, ponieważ jego klucze nie pasowały. Wówczas udał się na komisariat i tam złożył wyjaśnienia. Odebrał wówczas korespondencję od komornika i udał się do niego, by tam zapoznać się z aktami sprawy. Komornik przekazał mu jeden komplet kluczy. Następnie pojechał do miejsca stałego zameldowania i okazało się, że otrzymane od komornika klucze nie pasowały. Zadzwonił wówczas do komornika i uzyskał informację, iż otrzymał prawidłowe klucze. O tym fakcie zawiadomił Policję. Po kilku dniach udał się ponownie do komornika i posiadając pełnomocnictwo od żony - G. B. - odebrał klucze przeznaczone dla żony. Te również nie pasowały do żadnych zamków. W tej sytuacji ponownie udał się na Policję, gdzie złożył stosowne wyjaśnienia. J. B. dodał, iż od listopada 2019 r. cała jego rodzina nie ma dostępu do nieruchomości położonej przy ul. [...] w G. Wyjaśnił, iż w przedmiotowej nieruchomości zostały "dokumenty dot. sprawy, która procedowana jest w Sądzie Okręgowym sygn. akt [...] w której zeznający złożył pozew o pozbawienie tytułu wykonalności tytułu wykonawczego wraz z wnioskiem o zabezpieczenie powództwa, a także szereg innych dokumentów" oraz mienie stanowiące dorobek życia. Dodał, iż nie zna K. N., a przedmiotowa nieruchomość została zlicytowana za kwotę stanowiącą niewielką część jej rzeczywistej wartości. O zdarzeniu, które miało miejsce w dniu 18 listopada 2019 r. (czyli o wprowadzeniu K. N. do lokalu przy ul. [...] w G.) dowiedział się telefonicznie od syna, do którego zadzwonił sąsiad, który zauważył kilka radiowozów podjeżdżających pod przedmiotową nieruchomość. J. B. oznajmił, iż chyba w sierpniu 2020 r. kancelaria prowadząca przedmiotową sprawę poinformowało go, iż Pan J. - pełnomocnik K. N. domaga się odebrania z miejsca stałego zameldowania pozostawionego mienia jego rodziny wraz z dokumentami, twierdząc iż mogą one zostać zniszczone. Nie odebrał tych rzeczy, ponieważ w tym czasie toczyło się postępowanie w sprawie uniemożliwienia jego rodzinie dostępu do nieruchomości. Postępowanie to najpierw toczyło się na Policji, następnie w Prokuraturze w G. i w Sądzie Rejonowym w G. Sprawę tę prowadzi Kancelaria Prawna J. K. w G. J. B. dodał, iż nie wie, czy ktoś mieszka w lokalu przy ul. [...] w G.; ostatni raz był tam w grudniu 2019 r., kiedy to, po odebraniu od komornika kompletu kluczy przeznaczonych dla żony, pojechał do przedmiotowej nieruchomości. Od tego czasu tam nie był. Wyjaśnił, iż złożył pozew o pozbawienie tytułu wykonalności tytułu wykonawczego wraz z wnioskiem o zabezpieczenie powództwa w prowadzonym postępowaniu sądowym w Sądzie Okręgowym w G. (sygn. akt [...]) oraz złożył zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w G. w zakresie popełnienia czynu dotyczącego faktu uniemożliwienia jego rodzinie począwszy od 18 listopada 2019 r. wejścia do domu i dostępu do dorobku życia (w tym dokumentów ważnych dla przebiegu ww. postępowań) oraz możliwości ich zniszczenia bądź usunięcia, jak również zniszczenia ich własności.
W dniu 21 stycznia 2021 r. w VII Wydziale Cywilnym ustalono telefonicznie, iż dokumenty komornicze o sygnaturze akt [...] zostały zwrócone do komornika - A. B. W związku z powyższym tego samego dnia zwrócono się do ww. komornika o nadesłanie kserokopii protokołu komorniczego z wprowadzenia K. N. do lokalu przy ul. [...] w G. W dniu 5 lutego 2021 r. wpłynęło pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. A. B. informujące, iż zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych, odmawia podania informacji żądanych w treści wniosku.
Pismem z dnia 22 stycznia 2021 r. wystąpiono do Sądu Rejonowego w G. Wydział Cywilny z zapytaniem: czy J. B. (mąż G. B.), G. B., W. B. (syn G. B.), bądź ich pełnomocnik złożyli pozew o przywrócenie dostępu do nieruchomości położonej przy ul. [...] w G. po dniu 18 listopada 2019 r. W odpowiedzi uzyskano informację, iż w Wydziale Cywilnym brak jest spraw z powództwa wyżej wymienionych osób.
W ocenie organu ustalony w sprawie stan faktyczny wskazuje, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 35 u.e.l., gdyż G. B. opuściła lokal przy ul. [...] w G. i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ podkreślił, że w dniu 18 listopada 2019 r. nowy właściciel został wprowadzony do przedmiotowej nieruchomości przez komornika i od tego czasu G. B. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania i nie posiada kluczy. Organ zaznaczył przy tym, iż w związku z tym, że G. B. nie stawiła się w wyznaczonym terminie i nie nadesłała swoich pisemnych wyjaśnień wziął pod uwagę wyjaśnienia składane przez jej męża w sprawie jego wymeldowania. J. B. oznajmił, że od czasu wprowadzenia nowego właściciela do lokalu przy ul. [...] w G. nie zamieszkuje wraz z żoną i synem w miejscu stałego zameldowania. Organ dodał, że ustalono ponadto, iż G. B. nie podjęła żadnych działań zmierzających do przywrócenia jej posiadania lokalu, a zatem zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych - w przypadku niewystąpienia w terminie jednego roku do sądu powszechnego z powództwem o ochronę naruszonego posiadania, opuszczenie lokalu traktuje się jako opuszczenie dobrowolne.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Pomorski decyzją z dnia 30 września 2021 r. (nr SO-III.621.1.12.2021.KS) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Oceniając materiał dowodowy zebrany w sprawie organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że w przypadku skarżącej nie ma mowy o jej stałym zamieszkiwaniu w miejscu pobytu stałego, a potwierdzenie dobrowolności i trwałości opuszczenia tego lokalu obligowały organy meldunkowe do usunięcia fikcji meldunkowej, jaka w stosunku do niej zaistniała.
Zdaniem organu odwoławczego jest poza sporem, że przynajmniej od 18 listopada 2019 r., czyli od momentu wprowadzenia przez komornika sądowego do lokalu nowego właściciela, wymieniona w tym lokalu nie przebywa. Na tej podstawie uznano, że w tym przypadku wykonanie czynności komorniczych na podstawie prawomocnego wyroku wydanego przez sąd powszechny, zastąpiło dobrowolny i trwały zamiar opuszczenia przez skarżącą miejsca pobytu stałego. Zatem wymieniona nie posiada w tym miejscu swojego centrum życiowego i przynajmniej od tego czasu jej centrum życiowe z całą pewnością znajduje się w innym miejscu. Co prawda wnioskodawca twierdził, że w momencie wprowadzenia go przez komornika do spornego lokalu był on opuszczony i niezamieszkały, jednakże wobec sprzeciwu pełnomocnika skarżącej co do tych okoliczności i braku możliwości ich ustalenia uznano, że wystarczającym jest przyjęcie daty niezamieszkiwania w lokalu tożsamej z datą dokonania czynności egzekucyjnych przez komornika sądowego. Skarżąca nie podjęła działań związanych z ochroną posiadania lokalu w momencie, kiedy jej zdaniem, doszło do naruszenia posiadania. Gdyby to uczyniła i sąd powszechny wydałby korzystne dla niej orzeczenie, skarżąca mogłaby na tej podstawie domagać się od właściciela lokalu ponownego zamieszkania w nim. Obecnie już minął termin na wystąpienie z takim powództwem. Organ nie kwestionuje faktu, że skarżąca wraz z mężem podjęła działania zmierzające do pozbawienia wykonalności tytułu egzekucyjnego w postaci nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Rejonowego w G. z dnia 17 czerwca 1998 r., wydanego z powództwa J. R. przeciwko nim i nieprawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 9 lipca 2021 r. Sąd przychylił się do ich wniosku. Jednakże nie jest obecnie wiadomo organom prowadzącym postępowanie meldunkowe jaki to będzie miało w przyszłości wpływ na możliwość ponownego zamieszkania skarżącej w spornym lokalu. Organy administracji rozstrzygające w sprawie meldunkowej nie mogą bowiem opierać swojego rozstrzygnięcia na zdarzeniach przyszłych i niepewnych, a ich obowiązkiem jest badanie stanu faktycznego dotyczącego zamieszkiwania osoby w lokalu w dacie wydania decyzji administracyjnej w tej konkretnej sprawie.
Organ odwoławczy podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie nieistotne jest badanie woli czy zamiaru skarżącej, które dotyczą powrotu do tego lokalu, skoro obecnie skarżąca nie posiada żadnych uprawnień i możliwości do przebywania w nim. Nieprzebywanie skarżącej w miejscu stałego zameldowania oraz utrata uprawnień do przebywania w nim jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w lokalu. W tym konkretnym przypadku brak jest zatem obiektywnej możliwości realizacji woli przebywania w spornym lokalu, bowiem Sąd pozbawił ją możliwości zamieszkania w lokalu w drodze orzeczenia przysądzenia lokalu na rzecz innej osoby. Skoro na mocy wydanego wyroku skarżąca nie mieszka i nie ma uprawnień do ponownego zamieszkania w przedmiotowej nieruchomości, to nie może posiadać w niej zameldowania. Tym samym uznano, że została spełniona przesłanka trwałości opuszczenia tego lokalu, bowiem wymieniona nie mieszka w spornym lokalu przynajmniej od 2019 r. i w kontekście powyższych ustaleń nie może mieć zamiaru stałego przebywania w nim.
Odnosząc się do wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na to, że rozpatrzenie niniejszej sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania, organ odwoławczy wskazał, że nie może on zostać uwzględniony. W tym zakresie organ odwoławczy wyjaśnił, że na dzień wydawania decyzji skarżąca nie ma uprawnień do zamieszkiwania w danym lokalu i nie jest wiadomo czy kiedykolwiek w przyszłości takie uprawnienie uzyska. Toczące się postępowanie sądowe w sprawie pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego nie przyzna skarżącej możliwości zamieszkania w lokalu. Zatem nie stanowi zagadnienia wstępnego w postępowaniu meldunkowym i nie stanowi podstawy do zawieszenia niniejszego postępowania, ponieważ ustaleniom organu podlega jedynie kwestia zamieszkiwania w danym lokalu.
G. B., działając za pośrednictwem męża - J. B., zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącej zarzucił:
I. Naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy w postaci:
1/ art. 35 u.e.l. przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w realiach niniejszej sprawy istniały przesłanki warunkujące wydanie decyzji o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego z nieruchomości przy ul. [...] w G., podczas gdy opuszczenie tego lokalu nie nosiło cech trwałości i dobrowolności, gdyż mąż skarżącej podjął we właściwym czasie stosowne środki na drodze cywilnoprawnej i karnoprawnej;
II. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania w postaci:
1/ art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału, polegającego na nieprawidłowym przyjęciu, że skarżąca nie podjęła żadnych działań celem przywrócenia stanu posiadania lokalu oraz nieuwzględnienia w zaskarżonej decyzji istotnej okoliczności sprawy, tj. faktu, iż egzekucja przedmiotowej nieruchomości nastąpiła na podstawie tytułu wykonawczego, który został następnie pozbawiony wykonalności na mocy wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 9 lipca 2021 r.;
2/ art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wadliwe uznanie za udowodnioną okoliczność, iż opuszczenie przedmiotowego lokalu przez skarżącą jest dobrowolne i trwałe, podczas gdy z całokształtu materiału dowodowego wynika, iż opuszczenie nieruchomości przy ul. [...] w G., nastąpiło w wyniku przeprowadzenia pozbawionych podstawy prawnej czynności egzekucyjnych, a mąż skarżącej sukcesywnie podejmuje skuteczne działania prawne zamierzające do wyegzekwowania prawa do zamieszkiwania w spornym lokalu;
3/ art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 67 § 1 w zw. z art. 68 § 2 pkt 2 k.p.a. poprzez zastąpienie protokołu przesłuchania J. B. dokumentem w postaci notatki służbowej pracownika Urzędu z rozmowy z ww. i poczynienie istotnych w sprawie ustaleń tj. momentu, w którym skarżąca zaprzestała zamieszkiwania w spornym lokalu, wyłącznie w oparciu o treść notatki z dnia 12 listopada 2020 r.;
4/ art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania meldunkowego w sytuacji, gdy organ jako okoliczność wpływającą na uznanie, iż opuszczenie przez skarżącą miejsca stałego zamieszkania ma charakter trwały i dobrowolny uznał fakt, iż organ nie może opierać się na zdarzeniach przyszłych i niepewnych, co w kontekście toczących się postępowań zmierzających do odzyskania przez skarżącą spornego lokalu uzasadniało zawieszenie postępowania.
Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżącej wskazał, że mając na względzie treść art. 35 w zw. z art. 28 ust. 1 i 2 u.e.l. opuszczenie lokalu musi mieć charakter dobrowolny i trwały. Także orzecznictwo sądowoadministracyjne prezentuje jednolity pogląd, zgodnie z którym o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić jedynie wtedy, gdy ma ono charakter trwały i dobrowolny. O trwałości opuszczenia miejsca pobytu świadczy upływ czasu, tj. okres pozostawania poza miejscem dotychczasowego pobytu. O dobrowolności opuszczenia decyduje natomiast samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, nie wywołana przymusem fizycznym albo psychicznym innej osoby.
W kontekście powyższego nie sposób uznać, że organy ustaliły rzeczywisty okres pozostawania przez skarżącą poza miejscem dotychczasowego pobytu. Skoro okoliczność ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy niedopuszczalne wydaje się jej ustalenie w oparciu o notatkę pracownika Urzędu. Notatka służbowa nie może zawierać ustaleń, od których będzie zależało rozstrzygnięcie sprawy. Należy podkreślić, że okoliczności stwierdzone adnotacją nie będą miały wartości dowodowej, gdyż stanowią one jedynie stwierdzenie danej czynności istotnej dla sprawy.
Niezależnie od powyższego, analiza materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie jednoznacznie potwierdza, że skarżąca nie zrezygnowała z prawa do zamieszkiwania w miejscu pobytu stałego, bowiem od wielu lat wraz z mężem podejmuje działania prawne zmierzające do odzyskania spornego lokalu i łączy z tym lokalem zamiar stałego zamieszkiwania. Jednocześnie w sytuacji braku przepisu wskazującego, w jakim okresie możliwe jest jeszcze skuteczne, w świetle art. 35 u.e.l., podjęcie środków prawnych, należy kierować się okolicznościami konkretnej sprawy.
W niniejszej sprawie Sąd Okręgowego w G. wyrokiem z dnia 9 lipca 2021 r. (sygn. akt [...]), stwierdził, iż należność wynikająca z umowy pożyczki z 1997 r. będąca w późniejszym czasie podstawą przeprowadzenia egzekucji z nieruchomości, została zaspokojona w znacznej części tj. co do kwoty 80.000 zł z kwoty 100.000 zł i zobowiązanie w tej części wygasło już w roku 1999.
Przedmiotowe wpłaty zostały dokonane w latach 98-99, co oznacza że wszelkie decyzje wydane w sprawie m.in. ponowne przywrócenie tytułu wykonawczego i wydanie nakazu zapłaty postanowieniem z dnia 14.03.2001 r. oraz 11.03.2015 r. przez Sąd Rejonowy w G. oraz postanowienie z dnia 17.04.2017 r. (sygn. akt [...]) w przedmiocie przysądzenia prawa własności nieruchomości przy ul. [...] w G., jak również przeprowadzenie przez ten Sąd Rejonowy w G. całego postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, były bezpodstawne i nieprawomocne. Nabywca domu stanowiącego współwłasność małżonków B. także miał świadomość tego, że w przedmiotowej sprawie nie było prawomocnego wyroku oraz że zobowiązanie w uregulowanej przez skarżącą części wygasło, a więc miał świadomość że dom został zlicytowany w oparciu o nieprawomocne decyzje ww. sądów.
W związku z wykonaniem czynności komorniczych na podstawie nieprawomocnych, pozbawionych podstaw prawnych decyzji, nie mogło dojść do dobrowolnego opuszczenia przez skarżącą i jej rodzinę stałego miejsca zamieszkania. Wszelkie dokumenty, które przedłożył pełnomocnik skarżącej w Wydziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Urzędu Miejskiego w Gdyni oraz w Pomorskim Urzędzie Wojewódzkim w Gdańsku jednoznacznie to potwierdzają. Wyrok Sądu Okręgowego w G. jest efektem podjętych przez skarżącą wraz z mężem wielu działań dotyczących ochrony posiadania posesji na przestrzeni wielu lat.
Nie sposób zatem zgodzić się, iż w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka dobrowolnego i trwałego opuszczenia miejsca zamieszkania. Przede wszystkim z materiału dowodowego wynika, iż skarżąca nie zamieszkiwała w lokalu, ponieważ nie została do niego wpuszczona, a nabywca licytacyjny nieruchomości bez jej wiedzy wymienił w drzwiach zamki.
Opuszczenie przedmiotowego lokalu nastąpiło w wyniku przeprowadzenia czynności egzekucyjnych - pod nieobecność skarżącej i jej rodziny. Jak następnie wykazano przed Sądem Okręgowym w G., czynności egzekucyjne nie miały podstaw prawnych albowiem nastąpiły w celu wyegzekwowania długu, który nie istniał. Nadmienić w tym miejscu należy, iż w zaskarżonej decyzji organ podnosi, iż "wykonanie czynności egzekucyjnych na podstawie prawomocnego wyroku wydanego przez sąd powszechny, zastąpiło dobrowolny i trwały zamiar opuszczenia przez skarżącą miejsca pobytu stałego". Organ zupełnie pominął jednak fakt, iż - jak wynika z ww. wyroku Sądu Okręgowego w G. - do czynności egzekucyjnych z nieruchomości w ogóle nie powinno dojść.
Jednocześnie podkreślono, że postawa skarżącej potwierdza, iż sukcesywnie podejmuje wraz z mężem skuteczne działania prawne zamierzające do wyegzekwowania prawa do zamieszkiwania w spornym lokalu. Dowodem tych działań jest przede wszystkim wniesienie apelacji od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 9 lipca 2021 r. (sygn. akt [...]), wniesienie zażalenia na postanowienie o umorzeniu dochodzenia z dna 21 czerwca 2021 r. (sygn. akt [...]) oraz wniosek skierowany do Prokuratora Generalnego o przyłączenie się do będących w toku postępowań tj. ww. postępowania apelacyjnego oraz ww. postępowania zażaleniowego przed sądem Rejonowy w G. Ponadto, w toku pozostaje postępowanie przed Sądem Rejonowym w G. V Wydział KW, dotyczące wpisania ostrzeżenia w Księdze Wieczystej przedmiotowej nieruchomości, co w świetle ww. faktów oraz wyroku z dnia 9 lipca 2021 r. jest całkowicie uzasadnione i konieczne.
Powyższe okoliczności, w ocenie pełnomocnika skarżącej, dobitnie świadczą o tym, że nie opuściła dobrowolnie miejsca stałego zameldowania, ale że wbrew swojej woli, na podstawie bezprawnych działań nie może w tym miejscu przebywać, pomimo czynienia usilnych prób w tym kierunku. Organ zupełnie pominął, iż wprowadzenie nabywcy licytacyjnego do nieruchomości przy ul. [...] w G. nastąpiło w oparciu o spłacone wcześniej zobowiązanie, a co więcej, bez skutecznego zawiadomienia o terminie wprowadzenia nabywcy licytacyjnego w zarząd nieruchomością. Skarżąca cały czas deklaruje zamiar powrotu do tego lokalu i zamieszkiwania w nim wraz z rodziną.
Na marginesie pełnomocnik skarżącej wskazał, iż rozumie, że zameldowanie i wymeldowanie potwierdza jedynie okoliczność faktyczną zamieszkiwania w danym miejscu i nie ma wpływu na tytuł prawny lokalu lub budynku miejsca zamieszkania, lecz decyzja o wymeldowaniu nie może sankcjonować sytuacji, w których zainteresowany wbrew swojej woli, przy pomocy działań bezprawnych, jest zmuszony od opuszczenia miejsca stałego pobytu, gdyż taka decyzja prowadzi do usankcjonowania stanu faktycznej bezdomności, czego niestety doświadcza skarżąca będąc zmuszona do zamieszkiwania w przygodnych miejscach.
Ponadto, pełnomocnik skarżącej wskazał, iż zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ prowadzący postępowanie jest zobligowany wstrzymać się z własnym i zawiesić postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W skarżonej decyzji organ uznał, iż nie jest obecnie wiadomo jaki wpływ na możliwość skarżącej do ponownego zamieszkania w spornym lokalu będzie miał wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 9 lipca 2021 r. oraz, iż nie może opierać się na zdarzeniach przyszłych i niepewnych. Powyższe stwierdzenia, w kontekście sukcesywnie podejmowanych przez skarżącą działań zmierzających do odzyskania nieruchomości przy ul. [...] w G., tym bardziej uzasadniały zawieszenie postępowania meldunkowego.
Oczywistym jest, że odzyskanie przeze skarżącą prawa własności przedmiotowej nieruchomości wymaga podjęcia szeregu działań, które podejmuje. Udowodnienie przed Sądem Okręgowym w G., że egzekucja z nieruchomości w ogóle nie powinna zostać przeprowadzona pozwala jej na podejmowanie kolejnych kroków prawnych prowadzących do odzyskania domu. Odmowa zawieszenia postępowania pozbawiła skarżącą zatem możliwości uzyskania pozytywnego rezultatu podejmowanych przez nią starań. W związku z powyższym przedmiotowe postępowania powinno zostać zawieszone, co najmniej do momentu zakończenia postępowania apelacyjnego przed Sądem Apelacyjnym w G. W świetle przytoczonych faktów i dokumentów taki właśnie ma sens ww. przepis kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i podkreślił, że wykonanie przez komornika sądowego prawomocnego wyroku sądu powszechnego w sprawie przysądzenia praw do lokalu na rzecz nowego właściciela oraz niezamieszkiwanie skarżącej w spornym lokalu spełniało przesłanki do jej wymeldowania zawarte w art. 35 u.e.l.
Pismem z dnia 21 listopada 2022 r. skarżąca – działając przez profesjonalnego pełnomocnika - złożyła wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") z uwagi na to, że obecnie Prokuratura Regionalna w G. prowadzi czynności analityczne zmierzające do ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie nie zachodzi konieczność skierowania wniosku do Prokuratury Krajowej celem rozważenia skierowania skargi nadzwyczajnej w odniesieniu do nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w G. z dnia 17 czerwca 1998 r. (sygn. akt [...]) oraz czynności przysądzenia prawa własności nieruchomości znajdującej się w G. przy ul. [...].
W dniu 1 grudnia 2022 r. skarżąca – działając przez profesjonalnego pełnomocnika – złożyła wniosek o zmianę terminu rozprawy z uwagi na czasową niedyspozycję zdrowotną J. B. (potwierdzoną załączonym zaświadczeniem lekarskim), wskazując, że z uwagi na stopień zaangażowania i specyfikę sprawy J. B. chciałby wziąć czynny udział w posiedzeniu, co nie jest możliwe w wyznaczonym przez Sąd terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając wydane w sprawie decyzje w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1191 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako "u.e.l."), a w szczególności przepis art. 35 tej ustawy, stanowiący, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Stosownie zaś do art. 28 ust. 4 u.e.l. zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.
Z treści przywołanych przepisów wynika, że obowiązek wymeldowania powstaje w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania, a działanie takie związane jest z koniecznością utrzymania aktualnych wpisów w ewidencji ludności.
W sprawach o wymeldowanie wyjaśnieniu podlega zatem kwestia zamieszkiwania danej osoby w danym lokalu, tj. ustalenie czy dana osoba przebywa pod wskazanym adresem (a zatem koncentruje tam swoje interesy życiowe) czy też opuściła to dotychczasowe miejsce pobytu, przy czym w takim wypadku należy także poddać ocenie charakter opuszczenia tegoż miejsca pobytu (lokalu) przez daną osobę.
W orzecznictwie przyjmuje się, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 u.e.l. jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. m.in. wyrok NSA z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 851/09).
Poza sporem w sprawie pozostawało, że skarżąca nie przebywa w przedmiotowym lokalu od co najmniej listopada 2019 r., czyli od momentu wprowadzenia się tam uczestnika postępowania – K. N. wraz z jego rodziną. Przy czym – co należy podkreślić wbrew twierdzeniom skargi – okoliczność ta została ustalona zarówno w oparciu o wyjaśnienia K. N., jak też J. B. złożone do protokołu z przesłuchania strony z dnia 19 stycznia 2021 r., a nie na podstawie notatki służbowej z dnia 12 listopada 2020 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że co najmniej od dnia 18 listopada 2019 r., czyli od momentu wprowadzenia przez komornika sądowego do lokalu nowego właściciela K. N., skarżąca w tym lokalu nie przebywa i nie posiadają w tym miejscu swojego centrum życiowego.
Co również istotne, postanowieniem Sądu Rejonowego w G. VII Wydział Cywilny z dnia 17 kwietnia 2018 r. (sygn. akt [...]) przysądzono prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej, położonej w G. przy ul. [...] na rzecz nabywcy licytacyjnego – K. N. Postanowienie to uprawomocniło się dnia 25 października 2019 r. Stosownie do art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1805 ze zm.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Na dzień podejmowania decyzji w sprawie wymeldowania skarżącej w obrocie prawnym funkcjonowało zatem prawomocne orzeczenie przysądzające prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej, położonej w G. przy ul. [...] – K. N. i organy tę okoliczność obowiązane były uwzględnić.
Przysądzenie własności ww. nieruchomości K. N. (nabywcy licytacyjnemu) stanowiło obiektywną okoliczność wskazującą na brak możliwości władania przez skarżącą tą nieruchomością, w wyniku czego jej przebywanie na tej nieruchomości stało się w istocie uzależnione od woli osoby trzeciej. Ta zaś osoba – czyli w sprawie niniejszej wnioskodawca K. N. - składając wniosek o wymeldowanie jednoznacznie wyraziła stanowisko, iż wobec niezamieszkiwania skarżącej w lokalu (co najmniej od listopada 2019 r.) dotychczasowy meldunek nie odpowiada stanowi rzeczywistemu, co powinno ulec zmianie.
Co więcej, okoliczność ta wskazuje również na trwałość i nieodwracalność opuszczenia lokalu przez dotychczasowych mieszkańców (m.in. przez skarżącą). Abstrahując bowiem od samego upływu czasu pomiędzy opuszczeniem lokalu przez nią a wydaniem przez organy rozstrzygnięć w przedmiocie wymeldowania (tj. pierwszoinstancyjna decyzja z marca 2021 r. i decyzja organu odwoławczego z września 2021 r.), czyli ok. 2-letniego okresu, należy przyjąć, że skoro nieruchomość została zlicytowana a nowy właściciel (nabywca licytacyjny) został wprowadzony w jej posiadanie zamieszkując w niej, to – mimo podejmowanych prób podważenia kolejnych orzeczeń sądowych poprzedzających wydane orzeczenie z dnia 17 kwietnia 2018 r. o przysądzeniu prawa własności przedmiotowej nieruchomości K. N. – w aktualnym stanie prawnym powrót skarżącej do wskazanej nieruchomości jest nierealny (a więc opuszczenie lokalu ma charakter trwały), skoro nowy właściciel wystąpił z wnioskiem o jej wymeldowanie. Brak jest zatem – jak słusznie wskazały organy - obiektywnej możliwości realizacji woli skarżącej do przebywania w spornym lokalu.
W okolicznościach sprawy należy także przyjąć, że opuszczenie przez skarżącą lokalu miało charakter dobrowolny. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana (np. nakaz eksmisji, odbywanie kary pozbawienia wolności, nakaz opuszczenia lokalu, zakaz zbliżania się do członków rodziny). Chodzi tu zatem o te wszystkie sytuacje, gdy opuszczenie miejsca pobytu stałego jest wynikiem wykonania prawomocnych wyroków sądów powszechnych bądź orzeczeń właściwych organów administracji publicznej. Bez znaczenia w takiej sytuacji dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje chęć ponownego zamieszkania w dotychczasowym miejscu zameldowania. Należy mieć bowiem na uwadze, że przepisy dotyczące zameldowania i wymeldowania mają charakter rejestrowy a utrzymywanie w tej sytuacji zameldowania, prowadziłoby do utrzymywania fikcji meldunkowej (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2025/17).
Innymi słowy należy wskazać, że w pewnych przypadkach brak cechy dobrowolności opuszczenia lokalu nie stanowi przeszkody do wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 35 u.e.l., a takim przykładem jest wykonanie prawomocnego orzeczenia sądu przez komornika sądowego. Na równi zatem z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 35 u.e.l. należy traktować sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta na skutek działania upoważnionego organu – komornika, działającego na podstawie ustawowego upoważnienia i prawomocnego orzeczenia sądowego (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Ol 830/18), bowiem wykonanie prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego nie może być uznane za działanie nielegalne (por. wyrok WSA: w Poznaniu z dnia 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Po 1037/14 oraz w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1782/21).
Skoro zatem skarżąca opuściła wskazany lokal, nawet jeśli miało to miejsce na skutek wymiany zamków, i nastąpiło po wydaniu przez Sąd Rejonowy w G. VII Wydział Cywilny postanowienia z dnia 17 kwietnia 2018 r. (sygn. akt [...]), którym przysądzono prawo własności nieruchomości (lokalu) w G. przy ul. [...] na rzecz nabywcy licytacyjnego – K. N., a orzeczenie to jest prawomocne, to jest to równoznaczne z ustaniem jej pobytu w ww. mieszkaniu w rozumieniu art. 35 u.e.l.
W opisanym stanie sprawy podzielić zatem należało w całości stanowisko organów, że w wykonanie czynności komorniczych na podstawie prawomocnego orzeczenia wydanego przez sąd powszechny, zastąpiło dobrowolny i trwały zamiar opuszczenia przez skarżącą przedmiotowego lokalu. Skarżąca nie posiada już bowiem, przynajmniej od momentu wprowadzenia się "nowego właściciela", swojego centrum życiowego na nieruchomości pod wskazanym adresem. Istotą natomiast postępowania o wymeldowanie jest wyłącznie wyjaśnienie, czy prowadzona ewidencja odzwierciedla stan aktualnie istniejący w dacie orzekania (wydania decyzji), w związku z czym, jeżeli okoliczności faktyczne sprawy potwierdziły niezamieszkiwanie strony w przedmiotowym lokalu, to obowiązkiem organu ewidencyjnego było doprowadzenie do sytuacji, w której stan prawny będzie zgodny ze stanem faktycznym.
Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że organy ewidencji ludności nie naruszyły w rozpoznawanej sprawie przywołanych w skardze przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 u.e.l. czy też przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 67 § 1 w zw. z art. 68 § 2 pkt 2, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. Organy w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy w sprawie i dokonały wnikliwej jego oceny. Postępowanie było prowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Organy dokonały wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wnikliwie go rozpatrzyły, dokonana ocena tego materiału nie jest dowolna, gdyż została dokonana na podstawie ustalonych faktów, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. Postępowanie było prowadzone zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, nie został naruszony słuszny interes skarżącej. Brak jest również podstaw uzasadniających przyjęcie naruszenia art. 35 u.e.l., albowiem całokształt okoliczności faktycznych i prawnych sprawy uzasadniało ocenę o trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu przez skarżącą, która nie zamieszkuje w tym lokalu, nie ma tam już swoich rzeczy, a okoliczności sprawy wskazują na przeniesienie interesów życiowych w inne miejsce.
W ocenie Sądu podzielić należało także stanowisko organu odwoławczego, że brak było podstaw do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na wydany w dniu 9 lipca 2021 r. przez Sąd Okręgowy w G. XV Wydział Cywilny wyrok (sygn. akt [...]) w sprawie pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Rejonowego w G. z dnia 17 czerwca 1998 r. (sygn. akt [...]), w kontekście toczącego się postępowania zmierzającego do odzyskania przez skarżącą spornej nieruchomości (lokalu). Jak trafnie bowiem wskazano, toczące się postępowanie sądowe w sprawie pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego nie przyzna skarżącej możliwości zamieszkania w lokalu (władania sporną nieruchomością). Należało zatem przyjąć, że powoływane przez skarżącą okoliczności nie mogły stanowić "zagadnienia wstępnego" w postępowaniu meldunkowym, a tym samym nie mogły stanowić podstawy do zawieszenia niniejszego postępowania w sprawie jej wymeldowania, w ramach którego decydującym i determinującym rozstrzygnięcie ustaleniom podlega jedynie kwestia zamieszkiwania/niezamieszkiwania (opuszczenia) danego lokalu.
Samo podjęcie działań prawnych mających na celu zakwestionowanie funkcjonujących w obrocie prawnym orzeczeń sądowych i podjętych na ich podstawie czynności egzekucyjnych prowadzących następnie do przysądzenia własności ww. nieruchomości K. N. (nabywcy licytacyjnemu) i objęcia przez niego we władanie spornej nieruchomości, nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania toczącego się w sprawie wymeldowania, a zatem ustalenia czy dana osoba pod danym adresem przebywa (zamieszkuje).
Należy pamiętać, że sprawy meldunkowe (dotyczące zameldowania czy wymeldowania z miejsca stałego pobytu) mają charakter wyłącznie ewidencyjny. Literalne brzmienie art. 35 u.e.l. sprowadza się do konieczności wymeldowania każdej osoby, która nie przebywa w miejscu stałego pobytu, a która to czynność ma charakter czynności materialno-technicznej i ma na celu potwierdzenie istniejącego stanu faktycznego. Ewidencja ludności ma charakter jedynie rejestracyjny, a jej celem jest odzwierciedlenie rzeczywistego stanu, tj. faktycznego miejsca pobytu oznaczonej osoby. Utrzymywanie zameldowania w lokalu, w którym dana osoba faktycznie nie przebywa, stanowiłoby tzw. fikcję meldunkową i byłoby to sprzeczne z celem instytucji zameldowania, a przede wszystkim z jej rejestrowym (ewidencyjnym) charakterem (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 988/18). Wstrzymywanie zatem biegu przedmiotowego postępowania w oczekiwaniu na przyszłe rozstrzygnięcia, na podstawie których skarżąca ponownie mogłaby objąć we własność (władanie) sporną nieruchomość, kłóciłoby się z przedmiotem i celem niniejszego postępowania. Sprawy o wymeldowanie należą do spraw kategorii administracyjnej, niepowiązanej ze sferą uprawnień do lokalu, stąd nie podlegają uwzględnieniu wnioski o zawieszenie postępowania z uwagi na równolegle toczące się sprawy w sądzie cywilnym o uregulowanie stanu prawnego lokalu (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 260/21). Należy przy tym w pełni podzielić stanowisko organów, że jeżeli kiedykolwiek w przyszłości działania podejmowane przez skarżącą doprowadzą np. do odzyskania tytułu prawnego do spornego lokalu lub umożliwią jej ponowne zamieszkanie w przedmiotowym lokalu z zamiarem pobytu stałego, to skarżąca uzyska wtedy prawo do "ponownego" zameldowania w tym lokalu.
Sąd oddalił wniosek pełnomocnika skarżącej o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Uzasadniając stanowisko w tej kwestii Sąd pragnie podkreślić, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ze względu na toczące się postępowanie w sprawie karnej, nie jest obligatoryjne. Z regulacji tej wynika, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Wyraz "może" zawarty w dyspozycji powyższego przepisu wskazuje na to, iż zawieszenie postępowania sądowego zależy od uznania sądu. Zawieszenie to, wpływające na czas trwania rozpoznawania sprawy, jest uzasadnione tylko wtedy, jeżeli ustalenie czynu (przestępstwa) w drodze karnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Rozstrzygnięcie sprawy karnej musi być zatem istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione również ze względów celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej, jednak ocena w tym zakresie należy do sądu rozpoznającego sprawę (por. postanowienie z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1501/07). Mając to na uwadze Sąd oddalił ww. wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania stwierdzając, że wynik "działań Prokuratury Regionalnej zmierzających do ustalenia czy w przedmiotowej sprawie nie zachodzi konieczność skierowania wniosku do Prokuratury Krajowej celem rozważenia skierowania skargi nadzwyczajnej w odniesieniu do nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w G. z dnia 17 czerwca 1998 r. o oznaczeniu [...] oraz czynności przysądzenia prawa własności nieruchomości znajdującej się w G. przy ul. [...]", nie może być traktowany jako okoliczność mająca wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy przed sądem administracyjnym, stanowiąca przesłankę do zawieszenia postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Odnosząc się finalnie do wniosku o odroczenie rozprawy ("zmianę terminu rozprawy") złożonego przez pełnomocnika skarżącej w dniu 1 grudnia 2022 r. – abstrahując od faktu, że formalnie rzecz biorąc wskazany w nim J. B. nie jest stroną postępowania w niniejszej sprawie lecz w przedmiotowo tożsamej sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego, toczącej się pod sygnaturą III SA/Gd 1166/21 – wyjaśnić należy, że udział w rozprawie nie jest jedyną formą zapewnienia stronie możliwości obrony jej praw. Jest to jedynie podstawowa forma zapewniająca stronie możliwość wysłuchania jej przez sąd, co wynika z faktu, że nie ma w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisu, który stawiałby znak równości między nieuwzględnieniem wniosku strony (pełnomocnika) o odroczenie rozprawy, z pozbawieniem jej możliwości obrony swoich praw. Obecność stron nie jest na rozprawie obowiązkowa (art. 107 p.p.s.a.). Skarżąca – co należy podkreślić – jest reprezentowana przed sądem przez profesjonalnego pełnomocnika, który został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy zdalnej wyznaczonej na dzień 2 grudnia 2022 r., a który wnioskując o zmianę terminu rozprawy nie powołał się na żadne leżące po jego stronie okoliczności, które uniemożliwiałyby mu (lub chociażby znacząco utrudniały) właściwe reprezentowania interesów skarżącej. Co więcej, z uwagi na przystąpienie do sprawy profesjonalnego pełnomocnika na 2 dni przed wyznaczoną po raz pierwszy w niniejszej sprawie rozprawą na dzień 29 września 2022 r. i wynikającą z tak krótkiego czasu trudnością w zapoznaniu się przez niego z aktami sprawy, Sąd uwzględnił już raz wniosek pełnomocnika o zniesienie terminu tej rozprawy i wyznaczył nowy termin na dzień 2 grudnia 2022 r. W tej sytuacji Sąd nie dostrzegł jakichkolwiek okoliczności uzasadniających ponowne odroczenie wyznaczonej w sprawie rozprawy i nie przychylił się do wniosku skarżącej z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianę terminu rozprawy, postanawiając o oddaleniu tego wniosku.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdzając, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło