II SAB/Kr 17/23
WyrokWSA w Krakowie2023-03-07
Skład orzekający: Monika Niedźwiedź, Małgorzata Łoboz, Sebastian Pietrzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków dopuścił się bezczynności lub przewlekłości w postępowaniu w sprawie wpisu do rejestru zabytków, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków dopuścił się bezczynności w postępowaniu w sprawie wpisu do rejestru zabytków, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie trwało ponad trzy lata bez zakończenia, a organ nie zawiadomił stron o przyczynach zwłoki ani o nowym terminie załatwienia sprawy. Sąd zobowiązał organ do wydania aktu w terminie miesiąca od doręczenia prawomocnego wyroku.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania przed Małopolskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w sprawie wpisu do rejestru zabytków. Postępowanie zostało wszczęte w sierpniu 2019 r. i do momentu wniesienia skargi trwało ponad trzy lata. Skarżący zarzucił organowi m.in. nieprawidłowe ustalenie kręgu stron, brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a także opieszałość w działaniach, co doprowadziło do zniszczenia budynku i braku możliwości jego zabezpieczenia. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując na trudności w ustaleniu stron z powodu toczących się postępowań sądowych i braku aktualnych danych.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Zobowiązał organ do wydania aktu w terminie miesiąca od doręczenia prawomocnego wyroku i zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 marca 2023 r. sprawy ze skargi P. W. na bezczynność i przewlekłość postępowania przed Małopolskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Krakowie w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków I. stwierdza, że Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Krakowie dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, II. zobowiązuje Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie do wydania aktu w sprawie z wniosku z dnia 22 sierpnia 2019 r. w terminie miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, III. zasądza na rzecz P. W. od Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga P. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie postępowania w sprawie o wpis do rejestru zabytków. Stan faktyczny sprawy opisany w skardze był następujący. W dniu 22 sierpnia 2019 r. MWKZ wszczął postępowanie administracyjne o wpis do rejestru zabytków budynku położonego w Krakowie przy ul[...] w Krakowie. W skardze wskazano, że o wszczęciu ww. postępowania MWKZ nie zawiadomił właścicieli wyodrębnionych w budynku lokali, wysyłając jedynie zawiadomienie do nieżyjącego już P. G. oraz P., który na moment wszczęcia postępowania nie był już właścicielem żadnego lokalu znajdującego się w budynku. Już w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego w ogólnodostępnych księgach wieczystych możliwe było odczytanie danych aktualnych właścicieli lokali znajdujących się w budynku przy ul[...] w Krakowie, czego organ zaniechał. Skarżący będący stroną postępowania o wszczęciu postępowania dowiedział się przypadkowo w siedzibie MWKZ w dn. 30 stycznia 2020 r., gdy pracownicy Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie przekazali mu stosowne zawiadomienie. Co znamienne, karta ewidencyjna obiektu nieruchomego - willi z ogrodem zlokalizowanej przy ul. św[...] w Krakowie, została opracowana przez pracownika Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie w lipcu 2017 r. Oznacza to, że od czasu opracowania tej karty do dnia wszczęcia postępowania w sprawie wpisu nieruchomości do rejestru zabytków.
Organ miał 2 lata na to, aby odpowiednio przygotować postępowanie, zgromadzić wszelką dostępną dokumentację potrzebną do przeprowadzenia postępowania o wpis do rejestru zabytków, które to postępowanie zgodnie z przepisami k.p.a. powinno trwać 1 miesiąc. Organ zaniechał przeprowadzenia takich czynności i na dzień wszczęcia postępowania administracyjnego nie został nawet w sposób prawidłowy ustalony krąg stron postępowania. Od dnia wszczęcia postępowania (22 sierpnia 2019 r.) do dnia przypadkowego powzięcia informacji o wszczęciu postępowania przez osobę skarżącego, który jest i na moment wszczęcia postępowania był aktualnym właścicielem lokalu, upłynęło 5 miesięcy, w czasie których organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania. W tym czasie organ dokonał jedynie dwukrotnego nadania zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego do osób, które nie były stronami. Sama treść karty ewidencyjnej budynku nie zmieniła się na przestrzeni kilkudziesięciu miesięcy trwania postępowania administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że świadczy to o przewlekłości postępowania i braku koncentracji materiału dowodowego przez organ administracji publicznej. Podkreślenia wymaga, że budynek przy ul[...] w Krakowie będący przedmiotem postępowania o wpis do rejestru budynków składa się z czterech odrębnych lokali, a więc przed wszczęciem postępowania organ miał za zadanie ustalenie właścicieli jedynie 4 lokali wchodzących w skład tego budynku. Na moment wszczęcia postępowania organ nie dokonał prawidłowego ustalenia kręgu stron. Jak wynika z akt sprawy oraz dokumentów okazywanych przez urzędników podczas czynności w styczniu 2020 r., organ ustalił strony w oparciu o dokumentację z 2018 r., a więc na moment wszczęcia postępowania, dokumentację nieaktualną. Przed wszczęciem postępowania organ zaniechał sprawdzenia stanu własnościowego lokali w ogólnodostępnych księgach wieczystych, czego skutkiem była co najmniej kilkumiesięczna bezczynność i przewlekłość postępowania do stycznia 2020 r., kiedy to organ uzyskał informacje o stanie właścicielskim od Skarżącego P. W.. Podsumowując wskazać należy, że na moment wszczęcia postępowania w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków budynek będący przedmiotem tego postępowania składał się z czterech lokali, których właścicielami były następujące osoby: P. W., J. P., D. N. oraz zmarły P. G., co do którego toczyło się postępowanie spadkowe Jedynym spadkobiercą testamentowym była A. L.). Mimo iż we wszystkich dokumentach dotyczących budynku aktualnych zarówno na moment wszczęcia, jaki i na moment założenia karty ewidencyjnej budynku, jako właściciel uwidoczniony był D. N., to jednak z niezrozumiałych powodów organ zaniechał podjęcia jakichkolwiek czynności w celu zapewnienia odpowiedniej reprezentacji tej strony, co do której od początku wiadomym było, że najprawdopodobniej jest to osoba nieżyjąca. Organ wszczął postępowanie 22 sierpnia 2019 r., jednak w tym czasie i przez kolejne kilka miesięcy nie podjął żadnych czynności zmierzających do zapewnienia reprezentacji D. N.. Dopiero pod koniec stycznia 2020 r., po spotkaniu ze Skarżącym, organ skierował kilka zap3d:ań o osobę D. N. do Sądów i urzędów. Jednakże już w 2021 r. organ nie podjął żadnych czynności w sprawie aż do listopada (a więc bezczynność w tym zakresie trwała około 11 miesięcy), kiedy to organ skierował do Sądu wniosek o ustanowienie kuratora masy spadkowej po zmarłym D. N.. Wniosek zawierał jednak braki formalne i fiskalne, co przedłużyło rozpoznanie wniosku o kilka miesięcy. Sam wniosek został skierowany w listopadzie 2021 r., a więc po 27 miesiącach od wszczęcia postępowania, co już samo w sobie świadczy o bezczynności i przewlekłości działania organu z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Co więcej, już w momencie wszczynania organ powinien mieć świadomość tego, że stroną jest D. N., jako że od kilkudziesięciu lat jego nazwisko widniało w księgach wieczystych nieruchomości jako właściciela lokali wchodzących w skład budynku przy ul[...]. Mimo tego, w początkowej fazie postępowania, kiedy to organ skierował zawiadomienia o wszczęciu postępowania, pominięto D. N.. Dopiero 6 miesięcy później, kiedy to skarżący przekazał organowi informację na temat D. N. organ podjął działania zmierzające do złożenia wniosku o ustanowienie kuratora dla masy spadkowej po N. (kwerenda dokumentów okołohipotecznych), a dopiero ponad 2 lata po wszczęciu postępowania organ skierował do Sądu wniosek o ustanowienie kuratora masy spadkowej po D. N. (z brakami formalnymi i fiskalnymi). Informacja o tym, że D. N. jest jedną ze stron była dostępna już w momencie wszczynania postępowania, a nawet już w 2017 r., kiedy utworzono kartę ewidencyjną budynku, w związku z czym brak podjęcia jakichkolwiek działań mających na celu ustalenie możliwości doręczenia tej osobie zawiadomienia o wszczęciu postępowania do czasu wszczęcia postępowania, a nawet 6 miesięcy po jego wszczęciu, nie może być w żaden sposób uzasadniony i niewątpliwie świadczy o rażącym naruszeniu prawa. Z całkowicie niezrozumiałych i nie dających się logicznie Wyjaśnić powodów organ zaniechał skorzystania z przysługujących mu uprawnień i dopiero po dwóch latach od wszczęcia postępowania wystąpił do sądu o ustanowienie kuratora spadku po D. N., podczas gdy w sytuacji wystąpienia z odpowiednimi wnioskami od razu po wszczęciu postępowania mogłoby doprowadzić do tego, że w chwili obecnej przedstawiciel Nachzatsa byłby już wyznaczony. Właścicielem kolejnego lokalu ujawnionym w księgach wieczystych na moment wszczęcia postępowania był P. G.. Po wszczęciu postępowania organ dwukrotnie skierował do niego zawiadomienie o wszczęciu, które każdorazowo zostało zwrócone jako niepodjęte w terminie. Ponownie, dopiero po spotkaniu ze skarżącym, do którego doszło pod koniec stycznia 2020 r. i uzyskaniu od niego informacji o śmierci P. G. i toczącym się postępowaniu spadkowym, organ podjął próbę kontaktu z sądem spadku i monitorował sytuację dotyczącą stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym P. G.. Tymczasem, już pierwsze nieskuteczne doręczenie powinno skłonić organ do sprawdzenia danych P. G. w urzędzie stanu cywilnego. Dnia 15 kwietnia 2022 r. organ otrzymał informację z Sądu Rejonowego w Wieliczce o prawomocnym zakończeniu postępowania spadkowego po P. G.- spadkobiercą jest A. L. powołana do całości spadku; postanowienie jest prawomocne. Oznacza to, że organ od 15 kwietnia 2022 r. posiada informację o tym, kto jest następcą prawnym P. G., a więc kto uzyskał przymiot strony w tym zakresie, jednak do chwili obecnej, a więc 8 miesięcy od dnia pozyskania tej informacji, organ nadal nie zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego spadkobierczyni P. G..Właścicielem kolejnego lokalu w budynku przy ul[...] jest J. P.. Gdyby w dacie wszczęcia postępowania organ dochował należytej staranności i w sposób odpowiedni przeprowadził badanie stanu właścicielskiego sprawdzając aktualny na moment wszczęcia stan własnościowy chociażby w ogólnodostępnych księgach wieczystych, to już w sierpniu 2019 r. możliwe byłoby prawidłowe ustalenie, że stroną postępowania jest J. P.. Organ z niezrozumiałych i nie dających się racjonalnie wyjaśnić powodów zaniechał sprawdzenia aktualnych informacji na moment wszczęcia postępowania. Organ uzyskał informację o tym, że J. P. jest właścicielem jednego z lokali w budynku od skarżącego pod koniec stycznia 2020 r., jednak do chwili obecnej, a więc niemal 3 lata później, nie zawiadomił jej o wszczęciu postępowania, mimo iż kierowana jest do niej korespondencja dotycząca budynku i lokalu. t Właścicielem ostatniego z lokali jest P. W.. Nabył on własność lokalu jeszcze w 2018 r., a więc już w 2019 r., kiedy wszczęto postępowanie o wpis do rejestru zabytków, jego dane były uwidocznione w księdze wieczystej. Organ zaniechał dokonania sprawdzenia tych danych na moment wszczęcia postępowania i podejmował działania na podstawie dokumentacji z 2018 r. O tym, że P. W. jest właścicielem jednego z lokali organ dowiedział się przypadkowo, kiedy to urzędnicy dokonywali oględzin budynku przy ul[...] w styczniu 2020 r. Mimo to do chwili obecnej organ nie zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania, chociaż kierowana jest do niego dalsza korespondencja w sprawie. Skarżący otrzymał jedynie zawiadomienie adresowane do nieżyjącego już P. G.. Oczywistym jest, że organ jeszcze przed wszczęciem postępowania powinien podjąć określone działania w celu ustalenia kręgu stron oraz zgromadzić dokumentację pozwalającą na załatwienie sprawy w terminach wynikających z k.p.a. Z całkowicie niezrozumiałych powodów organ nie dokonał tych czynności w sposób prawidłowy, mimo iż prawidłowe ustalenie współwłaścicieli nieruchomości było możliwe i stosunkowo łatwe, jako że wystarczyłby wgląd do ogólnodostępnych ksiąg wieczystych. Tego jednak organ nie uczynił, a następne działania były podejmowane w sposób rażąco opieszały, nieprawidłowy, występowały długie okresy bezczynności. W chwili obecnej, kiedy wszystkie strony postępowania zostały już ustalone, organ w dalszym ciągu nie doręczył wszystkim stronom zawiadomień o wszczęciu postępowania. Organ sam swoim działaniem przyczynia się też do przedłużenia postępowania poprzez nieuzasadnione zaniechanie skorzystania z przysługujących mu uprawnień w zakresie wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie przedstawiciela dla nieobecnej strony oraz samodzielnym wyznaczeniem tego przedstawiciela do czasu wyznaczenia przez sąd, a także poprzez składanie wniosków do sądu z brakami formalnymi i fiskalnymi. Podkreślenia przy tym wymaga, że jak stanowi art. 10a ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami "od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wpisu zabytku do rejestru, do dnia w którym decyzja w tej sprawie stanie się ostateczna, przy zabytku, którego dotyczy postępowanie, zabrania się prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych i podejmowania innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku'' a więc w budynku w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie o wpis do rejestru zabytków nie można wykonywać jakichkolwiek prac remontowych lub budowlanych. Od niemalże 3,5 roku skarżący nie może więc podjąć w budynku jakichkolwiek prac pozwalających na jegoużytkowanie, czy chociażby zabezpieczenie przed dalszym niszczeniem. Budynek obecnie jest w tak złym stanie technicznym, że stwarza niebezpieczeństwo dla osób przebywających w jego otoczeniu. Co więcej przez zaniedbania MWKZ w lutym 2022 r. na skutek panujących warunków atmosferycznych doszło do dwukrotnego zerwania się poszycia dachowego i złamania dwóch ceglanych kominów. W każdym z tych zdarzeń na miejscu interweniowały służby mundurowe w postaci Policji oraz Jednostki Ratowniczo Gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej, których celem było zabezpieczenie dachu przed kolejnym zerwaniem i dalszymi zagrożeniami. Interweniujący na miejscu strażacy stwierdzili, że zdarzenia te stanowiły poważne zagrożenie dla osób znajdujących się w pobliżu budynku, gdyż istniała realna obawa całkowitego oderwania się dachu i jego swobodnego przemieszczenia wzdłuż ulicy św. Sebastiana. Mimo ponagleń i wielu interwencji ze strony Skarżącego, organ nie podjął żadnych działań zmierzających do przyspieszenia zakończenia sprawy, czy nawet wydania zgody na zabezpieczenie dachu jeszcze przed jego zerwaniem. W związku z powyższym, czyli na skutek rażącego nieprzestrzegania przepisów procedury administracyjnej, bierności, opieszałości i nieefektywności w podejmowaniu działań związanych z ww. budynkiem, MWKZ doprowadził do braku możliwości korzystania z lokalu i uniemożliwił jego modernizację. Na skutek bezczynności organu, który w terminie ustawowym nie załatwił sprawy administracyjnej budynek jest popadającym w ruinę niezamieszkałym pustostanem, w którym bez zgody MWKZ zgodnie z powołanym powyżej przepisem art 10a Ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zabronione jest wykonywanie jakichkolwiek prac konserwatorskich, restauratorskich czy budowlanych. Wskutek opieszałości działań organu niemożliwe jest także zabezpieczenie budynku w taki sposób, aby nie powodował on zagrożenia dla osób przebywających w jego otoczeniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wniosku o oddalenie skargi wskazano, że zgodnie z uproszczonym wypisem z rejestru gruntów z dnia 27.03.2019 r. udział we własności kamienicy posiadał: P. P. G., P. P. G. i D. N. (brak numeru PESEL, brak adresu). Zawiadomienie o wszczęciu postępowania nie zostało odebrane przez strony. W związku z powyższym organ ponownie przesłał zawiadomienie o wszczęciu postępowania pismem z dnia 12.11.2019 r., które również nie zostało odebrane. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało podane do publicznej wiadomości na stronie BIP UMK. W tym miejscu podkreślić należy, że decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia 11.07.2019 r., sygn. DiRS-VII.5302.339.2019, odmówiono organowi zgody na wielokrotne, nieograniczone w czasie wyszukiwanie Ksiąg Wieczystych w centralnej bazie danych ksiąg wieczystych. W związku z powyższym w celu ustalenia adresów stron postępowania. Organ zmuszony był każdorazowo do występowania z wnioskiem za opłatą o wypis z rejestru gruntów. Zarówno w początkowej fazie postępowania, jak i obecnie kwestia własności ww. nieruchomości nie jest uregulowana i jest przedmiotem prowadzonych postępowań sądowych. Na brak prawidłowości w ustaleniach stron postępowania w początkowej jego fazie był brak zawiadomienia przez nowych współwłaścicieli nieruchomości o wstąpieniu w prawa własności lokali w przedmiotowej nieruchomości. Mając na uwadze obowiązek powiadomienia organu o zmianach w sprawach własności zabytku, o których mowa w art. 107 a pkt 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, (co wpłynęło na termin postępowania administracyjnego), wobec braku takiego zawiadomienia przez Skarżącego, organ na podstawie decyzji z dnia 10.09.2021 roku, nałożył na skarżącego administracyjną karę pieniężną. Od decyzji tej wpłynęło odwołanie i sprawa toczy się przed organem wyższego stopnia.
Następnie organ zawiadomił o oględzinach nieruchomości, ustalonych na dzień 24.01.2020 roku. Zawiadomienie również nie zostało odebrane. Zgodnie z notatką służbową pracownika organu uprawnionego do przeprowadzenia oględzin, na miejscu ustalono, że w kamienicy są już prowadzone roboty budowlane bez pozwoleń i uzgodnień z MWKZ. Kwestia wstrzymania prowadzonych robót budowlanych stanowiła odrębne postępowanie administracyjne. Zgodnie z treścią protokołu ze spotkania w sprawie przeprowadzonych oględzin w dniu 30.01.2020 r. skarżący otrzymał kopię zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków. Po ponownym wniosku do Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru UMK w sprawie wydania aktualnego wypisu z rejestru gruntów, stan na dzień 31.01.2020r., wskazywał, iż udziały własności posiadają; P. W., J. P., P. G. i D. N.. W tym miejscu należy wskazać, że w wypisie z rejestru gruntów dla nieruchomości przy ul[...] w Krakowie, w prowadzonej ewidencji przez Prezydenta Miasta Krakowa, brak było aktualnych danych współwłaścicieli tej nieruchomości. Jak wynika z notatki służbowej z dnia 31.01. 2020 roku, sporządzonej przez pracownika organu, dopiero po interwencji przedstawiciela WUOZ inspektor Wydziału Geodezji UMK w dniu 31.01. 2020 r., ujawniła w wypisie z rejestru gruntów własność P. J.. P. i P.P. W. (dowód: pkt 9 ). Następnie Organ pismem z dnia 05.02.2020 r., wezwał Skarżącego i P. J. P. do osobistego stawiennictwa w siedzibie organu, celem złożenia wyjaśnień dotyczących sytuacji własnościowej budynku oraz w załączeniu przekazał ww. osobom zawiadomienie w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków. Równocześnie Organ prowadził kwerendę w Archiwum Narodowym w Krakowie dotyczącą dokumentów okołohipotecznych z koniecznością wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie kuratora spadku po osobie nieżyjącej: P. D. N. oraz wystąpił do Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieście z wnioskiem z dnia 07.02.2020 r., o wgląd do hipoteki jw. oraz do Sądu Rejonowego dla Krakowa Podgórza z wnioskiem z dnia 14.02.2020 r. o wgląd do KW [...] i dokumentów okołohipotecznych. Organ wystąpił także z wnioskiem do Wydziału Ewidencji Ludności UMK o ustalenie ostatniego miejsca zameldowania zmarłego P. P. G.; celem ustalenia sądu właściwego do prowadzenia postępowania spadkowego. Sprawa otrzymania danych osobowych przedłużała się z powodu pisma Wydziału Ewidencji Ludności UMK o złożenie wniosku na odpowiednim obowiązującym formularzu. W następnej kolejności w dniu 20.02.2020 r. odbyło się spotkanie ze stronami w siedzibie organu, na którym Skarżący poinformował o wniesieniu prywatnego aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie wobec Kierownika Wydziału ds. Rejestru i Dokumentacji Zabytków Nieruchomych WUOZ oraz inspektora, biorących udział w oględzinach oraz wniósł o wyłączenie tych osób z udziału w niniejszym postępowaniu "z powodu ich osobistego zaangażowania w związku z prywatnym aktem oskarżenia jw. i utratą obiektywizmu". Następnie organ pismem z dnia 24.03.2020 r., skierował zapytanie do Sądu Rejonowego w Wieliczce o postępowanie dotyczące stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym P. G. (sygn. akt I Ns 1100/19). Pismem z dnia 24.03.2020 r.. organ wystąpił do Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieścia o udzielenie informacji o toczącym się postępowaniu o ochronę posiadania (sygn. akt VI C 626/18/S). Kolejne pismo z dnia 24.03.2020 r, zostało skierowane do Sądu Okręgowego w Krakowie z prośbą o udzielenie informacji o toczącym się postępowaniu o zniesienie współwłasności ww. nieruchomości (sygn. sprawy II Cz. 1824/19). Pozyskane przez sądy informacje pozwoliłyby ustalić prawidłowy krąg stron. Dodatkowo pismem z dnia 24.03.2020 r.. Organ zwrócił się do Sądu Okręgowego w Krakowie z prośbą o udzielenie informacji, czy po zmarłym D. N. ustalono kuratora spadku lub czy poszukiwano jego spadkobierców. Następnie Organ pismem z dnia 24.03.2020 r., wystąpił do Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla Krakowa Podgórza o wydanie kserokopii dokumentów związanych z księgą wieczystą nr [...], które miały zostać podstawą do wystąpienia o ustanowienie kuratora spadku po nieżyjącej stronie postępowania. Pismem z dnia 05.05.2020r. (data wpływu: 12.05.2020 r.). Sąd Rejonowy w Wieliczce poinformował, że sprawa spadkowa jest w toku, natomiast pismem z dnia 05.05.2020 r. (data wpływu: 19.05.2020 r.). Sąd Okręgowy w Krakowie wezwał organ do doprecyzowania, o jakie dokumenty wnosi w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości. Organ pismem z dnia 22.05.2020 r,, skonkretyzował zapytanie do Sądu Okręgowego w Krakowie. Z kolei Sąd Rejonowy dla Krakowa Podgórza pismem z dnia 08.05.2020 r. (data wpływu: 14.05.2020 r.), wezwał organ o uzupełnienie wniosku poprzez określenie nazw dokumentów, co organ uczynił pismem z dnia 22.05.2020 r. Przedłużające się procedury w sądach oraz trwający okres pandemii znacznie skomplikował sprawne prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie wpisu do rejestru. Sąd Rejonowy dla Krakowa Podgórza pismem z dnia 02.06.2020 r. (data wpływu: 05.06.2020 r.) przesłał kserokopie dokumentów znajdujących się w aktach księgi wieczystej [...] Sąd Okręgowy w Krakowie pismem z dnia 08.06.2020 r. (data wpływu: 12.06.2020 r.) poinformował, że postępowanie w sprawie o zniesienie współwłasności zostało prawomocnie umorzone. Pismem z dnia 08.01.2021 r. (data wpływu: 14.01.2021 r.), Sąd Rejonowy w Wieliczne w odpowiedzi na kolejne zapytanie Organu z dnia 10.12.2020 r. poinformował, że sprawa spadkowa po zmarłym P. G. jest w toku. Z uwagi na fakt powołania przez współwłaścicieli Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej w Krakowie przy ul [...] w Krakowie, Organ z ostrożności podjął próbę uzyskania informacji od Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej w sprawie kuratora sądowego po zmarłym D. N., której nie otrzymano. Pismem z dnia 20.07.2021 roku, Małopolski Urząd Wojewódzki skierował zapytanie do organu między innymi o podanie podstawy prawnej żądania od Wspólnoty Mieszkaniowej przekazania danych kuratora sądowego spadku. W odpowiedzi na przedmiotowe pismo, organ w piśmie z dnia 02.08. 2021 roku wskazał na art. 7 i art. 77 par 1 k.p.a i poinformował, że zapytanie do Wspólnoty Mieszkaniowej miało tylko i wyłącznie na celu ustalenie pełnego kręgu stron postępowania (remont elewacji jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu nieruchomością). Kolejnym krokiem organu był wniosek sygn. ST-II.0551.2.2021 z dnia 18.11.2021 r. do Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie o ustanowienie kuratora masy spadkowej po zmarłym D. N.. W nawiązaniu do ww. wniosku; Sąd pismem z dnia 15.03.2022 r. (data wpływu: 18.03.2022 r.), wezwał organ do usunięcia braku fiskalnego i formalnego wniosku. Wezwanie takie miało wyłącznie charakter formalny, a więc zarzut Skarżącego co do czynności organu w tej sprawie nie ma uzasadnienia. Pismem z dnia 22.03.2022 r., organ przesłał do Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie dowód uiszczenia opłaty sądowej oraz inne dokumenty wymagane w wezwaniu. Jednocześnie w odniesieniu do wezwania wskazania kandydata na kuratora, organ zaproponował Radcę Prawnego M. T.. Sprawa - w toku. W następnej kolejności organ pismem z dnia 15.03.2022 r., zwrócił się do Sądu Rejonowego w Wieliczce z kolejną prośbą o udzielenie informacji o postępowaniu: sygn. akt I Ns 1100/19 oraz do Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieścia odnośnie postępowania: sygn. akt VI C 626/18/S. Sąd Rejonowy w Wieliczce pismem z dnia 07.04.2022 r. (data wpływu 15.04.2022 r.), doręczył do organu odpis postanowienia dotyczący sprawy spadkowej po P. G., wraz z poświadczeniem prawomocności. Zgodnie z danymi z księgi wieczystej nr [...], właścicielami ujawnionymi w księdze wieczystej są; w księdze lokalowej nr [...]: P. W. i J. P., KW nr [...]: D. N., KW nr [...]: P. G., KW nr [...]: P. W.. Sytuacja własnościowa nieruchomości była (jest) nadal nieuregulowana, gdyż w księdze wieczystej widniały (widnieją) dwie nieżyjące osoby, a postępowanie w sprawie ustalenia kuratora masy spadkowej nadal jest w toku.
Jednocześnie organ informuje, że nie mógł przewidzieć terminu zakończenia sprawy z powodu trwających licznych postępowań sądowych. Prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania było kluczowe dla kontynuowania sprawy. Przedłużające się formalności w sądach okręgowych i rejonowych, a następnie długość trwania tych postępowań znacznie utrudniała sprawne prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Następnym krokiem w niniejszym postępowaniu będzie kolejne zapytanie do Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie o stan sprawy odnośnie ustanowienie kuratora masy spadkowej po zmarłym D. N.. Wyłączenie z prowadzenia sprawy pracownika, który wykonał wielopoziomową kwerendę archiwalną dotyczącą bogatej historii kamienicy o wysokich wartościach artystycznych i historycznych i przekazywanie sprawy kolejnym pracownikom zmuszało do ponownej analizy bardzo obszernego materiału archiwalnego oraz akt sprawy, na które składają się nie tylko akta dotyczące sprawy o wpis do rejestru zabytków, ale także wykonanych robót budowlanych bez uzgodnień, wstrzymania prac, nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i wielu innych pochodnych dotyczących kamienicy przy ul[...] w Krakowie. Organ niezwłocznie po otrzymaniu informacji z Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie w sprawie ustalenia kuratora spadku wykona kolejne działania w niniejszej sprawie, w zależności od odpowiedzi Sądu. W przypadku ustalenia kuratora będą to ponowne oględziny nieruchomości z udziałem prawidłowych stron postępowania lub w przypadku przedłużającego się postępowania Sądu o sygn. akt I Ns. 658/21/S - zawieszenie postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków. W związku z powyższym organ wyjaśnia, że przedmiotowe postępowanie znajduje się w fazie wszczęcia i w toku, ze względu na konieczność ustalenia prawidłowego kręgu stron. A zatem zarzut bezczynności jest niezasadny. W tym miejscu organ zwraca uwagę na brzmienie art. 10a ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wg brzmienia tego artykułu, ust.1. Od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wpisu zabytku do rejestru do dnia, w którym decyzja w tej sprawie stanie się ostateczna, przy zabytku, którego dotyczy postępowanie zabrania się prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych i podejmowania innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku. Zakaz, o którym mowa w ust 1, dotyczy także robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę albo zgłoszeniem, o także działań określonych w innej decyzji pozwalającej na ich prowadzenie. (..). Samo brzmienie tego zapisu wskazuje na długotrwały charakter postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków, z wszystkimi jego konsekwencjami, a ponadto wątpliwości organu wzbudzało ewentualne zawieszenie tego postępowania, w kontekście samowolnie wykonanych robót budowlanych w przedmiotowym budynku. Jednocześnie w związku z brzmieniem wyżej powołanego artykułu. Organ wskazuje, że zakaz ten nie dotyczy działań mających na celu zabezpieczenie zabytku i przez cały okres od wszczęcia postępowania toczyły się postępowania administracyjne. W sprawie przedmiotowej nieruchomości jest niezwykle obszerna dokumentacja i na dowód toczących się postępowań administracyjnych, organ przekazuje plik dokumentacji dotyczącej postępowań prowadzonych przed Organem, po wszczęciu postępowania wpisowego, postępowań przed organem wyższego stopnia (Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego), przed Wojewodą Małopolskim oraz postępowań sądowych. Zgromadzenie i opisanie według dat pism przychodzących, wychodzących i będących załącznikami do innych pism z całej dokumentacji było trudne, dlatego też organ dołożył wszelkich starań, by wszystkie fazy prowadzonych postępowań były czytelne.
Dnia 24 lutego 2023 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo skarżącego z dnia 17 lutego 2023 r., w którym ustosunkowano się do odpowiedzi na skargę oraz załączono dodatkowe dokumenty, m.in. postanowienie Sądu Rejonowego w Wieliczce z dnia 5 lutego 2021 r. sygn. akt I Ns 1100/19; screeny z Portalu Informacyjnego Sądów Powszechnych wskazujące na aktywność organu w zakresie pozyskiwania informacji o stanie sprawy spadkowej oraz zawiadomienie z dnia 7 kwietnia 2022 r. informujące o adresach spadkobierców P. G.. Dokumenty zostały włączone do akt sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać na trzech płaszczyznach:
1) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z prawem materialnym,
2) dochowania wymaganej prawem procedury,
3) respektowania reguł kompetencji.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt pkt 8 oraz 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.sa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli dotyczy bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Wobec powyższego przedmiotowa skarga na przewlekłość postępowania została rozpoznana w trybie uproszczonym.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że skarga jest dopuszczalna, albowiem przed jej wniesieniem została ona poprzedzona ponagleniem złożonym do organu wyższego stopnia, to jest Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W świetle akt sprawy w przedmiotowej sprawie we wniesionym ponagleniu do organu wyższej instancji skarżono nie tylko przewlekłość, ale także podniesiono zarzut bezczynności. Tym samym skarga jest dopuszczalna i czyni zadość wymogowi wynikającemu z art. 53 § 2b p.p.s.a.
Ramy prawne sądowej kontroli w przedmiotowej sprawie wyznaczają przepisy art. 35-37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) oraz art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.).
Stosownie do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z kolei zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Zgodnie zaś z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
W art. 37 k.p.a. uregulowana zostało postępowanie w razie zwłoki organu w terminowym załatwieniu sprawy, która może przybrać postać bezczynności lub przewlekłości postępowania. W myśl art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:
1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Ponaglenie powinno zawierać uzasadnienie. Ponaglenie wnosi się:
1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;
2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Organ przekazuje ponaglenie wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy. Przekazując ponaglenie, organ jest obowiązany ustosunkować się do niego. Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym:
1) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
2) w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości:
a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone,
b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości.
Zgodnie ze stanowiskiem doktryny i judykatury "za bezczynność organu administracji publicznej należy zatem uznać taki stan postępowania, w którym organ administracji publicznej prowadzący postępowanie narusza obowiązujący w tym postępowaniu termin załatwienia sprawy administracyjnej albo termin ustalony zgodnie z art. 36 § 1. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić po bezspornym ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności organu" (zob. A. Wróbel, Komentarz do art. 37 k.p.a. w Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el., WKP 2022). Z kolei przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce wówczas, gdy organ prowadzi postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W przeciwieństwie do bezczynności organu, która jest stwierdzana na podstawie kryterium obiektywnego i sprawdzalnego, jakim jest termin załatwienia sprawy, przewlekłość postępowania stwierdza się według kryterium ocennego. Właściwy organ jest obowiązany ocenić, czy organ administracji publicznej prowadzi postępowanie w czasie niezbędnym do załatwienia sprawy. Należy przy tym podkreślić, że ze względu na obowiązujące w postępowaniu administracyjnym terminy załatwiania spraw administracyjnych (kodeksowe i określone w przepisach szczególnych) przewlekłości postępowania nie należy utożsamiać z niezałatwieniem sprawy w terminie, to bowiem wyczerpuje znamiona bezczynności (A. Wróbel, Komentarz do art. 37 k.p.a., op.cit.).
Istotą przewlekłości postępowania jest natomiast to, że postępowanie trwa dłużej niż jest to konieczne do załatwienia sprawy. W przypadku przewlekłości postępowania organ formalnie nie przekracza terminu załatwienia sprawy (np. zawiadamia strony o niemożności załatwienia sprawy w terminie i przedłuża termin do załatwienia sprawy, zawiesza postępowanie), lecz w prowadzonym przez niego postępowaniu wystąpiły nieprawidłowości, które doprowadziły do tego, że postępowanie trwa znacznie dłużej, niż jest to rzeczywiście potrzebne dla załatwienia sprawy. Jako konkretne przypadki prowadzenia przez organ postępowania w sposób przewlekły wskazać należy m.in. niezasadne wyznaczenie w oparciu o art. 36 k.p.a. dodatkowego terminu załatwienia sprawy, wyznaczenie nadmiernie odległego terminu załatwienia sprawy, wielokrotne niewłaściwe korzystanie z instytucji sygnalizacji, zatrzymanie biegu terminu załatwienia sprawy na skutek bezzasadnego podejmowania przez organ czynności, z którymi połączone są ustawowe terminy, niewliczane do terminu na podstawie art. 35 § 5 k.p.a. (P. Kornacki, Skarga na przewlekłość postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 381–382), brak podjęcia działań zmierzających do usunięcia przeszkód w kontynuowaniu zawieszonego postępowania (zob. A. Golęba, Komentarz do art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydanie II, WKP/el. 2019). Przewlekłość postępowania obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 10 września 2021 r. I SAB/Wa 240/21, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1039/17, z 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 772/17, z 25 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3750/17 i z 13 lutego 2018 r. sygn. akt I FSK 809/16). W orzecznictwie uznano, że sytuacja, w której skarżący oczekuje przeszło 25 miesięcy na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu w rozpoznawanej sprawie w sposób rażący podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej (tak WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. IV SAB/Wr 1034/21).
Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a).
Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyroki NSA: z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19). Dla oceny, czy bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa w każdej sprawie konieczna jest indywidualna ocena. Nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, musi być ono znaczne, bądź też przejawiać się w braku jakiejkolwiek reakcji organu na wniosek strony. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.
W kwestii relacji "bezczynności" i "przewlekłości" w orzecznictwie wskazuje się, że "zarzucenie w jednym piśmie bezczynności organu i przewlekłości prowadzonego przez niego postępowania nie musi stanowić skumulowania dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność postępowania w zakończeniu tej samej sprawy administracyjnej. W takiej sytuacji dopuszczalność objęcia jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje jedną sprawę sądowoadministracyjną, w której sąd ma obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć spór o legalność braku wydania aktu lub podjęcia czynności (tak wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 3 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 1101/22).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarga jest uzasadniona.
Poza sporem pozostaje, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte dnia 22 sierpnia 2019 r. (k. 7 administracyjnych akt sprawy).
Analiza akt sprawy prowadzi także do ustalenia, że organ w toku trwającego do momentu wpływu skargi do organu toczy się 3 lata, 3 miesiące i 29 dni i nie zakończyło się wydaniem aktu (decyzji). Z akt sprawy wynika także, że organ podejmował w tym czasie czynności procesowe, które miały na celu ustalenie kręgu stron postępowania.
Jednocześnie analiza akt sprawy nie budzi wątpliwości, że sprawa nie została załatwiona w terminie. Już w 2020 r. wiadomo było, że zachodzi konieczność poszukiwania następców prawnych P. G. (k. 21 administracyjnych akt sprawy). Także w 2020 r. wiadomo było organowi, że D. N. zmarł w 1956 r. i zachodzi konieczność ustanowienia kuratora spadku (k.24 administracyjnych akt sprawy). Rację ma skarżący wskazując, że dodatkowo do przedłużenia postępowania przyczyniały się braki formalne czynności podejmowanych przez organ w celu ustalenia kuratora spadku po D. N. (k. 9 administracyjnych akt sprawy). Nade wszystko organ w ogóle, wbrew wyraźnemu obowiązkowi określonemu w art. 36 k.p.a. nie zawiadomił o każdym przypadku niezałatwienia w terminie sprawy o wpis do rejestru, przyczynach zwłoki oraz o nowym terminie załatwienia sprawy tych stron, które sukcesywnie organ ustalał. Wszak toczące się postępowanie, wszczęte z urzędu, dotyczyło ich interesu prawnego. Także skarżący, jak wynika z akt sprawy nie został formalnie zawiadomiony o toczącym się postępowaniu. Jego udział w postępowaniu datuje się od 2020 r. Stan taki trwał przez ponad trzy lata. Już samo to uzasadnia zakwalifikowanie tego stanu faktycznego jako bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.
Jeżeli organ administracji publicznej naruszy obowiązujący w danym postępowaniu termin załatwienia sprawy, to w takim przypadku będzie to bezczynność, nawet gdyby przyczyną przekroczenia terminu było – jak w przedmiotowej sprawie - opieszałe i nieefektywne prowadzenie postępowania administracyjnego. Innymi słowy bezczynność w takim wypadku konsumuje przewlekłość.
Wobec powyższego uznano skargę za zasadną, stwierdzając, że Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Krakowie dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt I sentencji wyroku). W pkt II zobowiązano Małopolskiego Konserwatora Zabytków w Krakowie do wydania aktu z wniosku skarżącego z dnia 22 sierpnia 2019 r. w terminie miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. Z akt sprawy wynika, że wysoka wartość artystyczna i historyczna budynku przy ul. [...] nie budzi wątpliwości organu (k. 22 administracyjnych akt sprawy). Znany jest krąg stron postępowania oraz aktualny stan budynku (k. 1-6 administracyjnych akt sprawy). W pkt III zasądzono na podstawie art. 200 p.p.s.a. na rzecz P. W. (skarżącego) zwrot kosztów postępowania, na które składa się kwota uiszczonego wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło