I SA/Gl 902/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Borys Marasek (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 4 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 5 czerwca 2023 r. nr SKO.F/41.4/431/2023/9188 w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 r. postanawia: odrzucić skargę. Postanowieniem z dnia 7 marca 2023 r. nr [...] Prezydent Miasta J. odmówił K. W. (dalej "strona") uzupełnienia decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 r. co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego z uwagi na brak podstawy prawnej do dokonania tej czynności. Na powyższe postanowienie pełnomocnik K. W. wniósł zażalenie. Postanowieniem oznaczonym w sentencji niniejszego orzeczenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy ww. postanowienie organu I instancji. W treści postanowienia organ wskazał, że rozpatrzył zażalenie K. W. i L. W.. Powyższe postanowienie zostało doręczone K. W. i L. W. do rąk ich pełnomocnika. Pismem z dnia 27 czerwca 2023 r. pełnomocnik K. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna, dlatego podlega odrzuceniu. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), dalej "ppsa". Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ppsa sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 53 § 1 ppsa skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Z kolei w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.), dalej "O.p." pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Treść § 2 stanowi zaś, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Zacytowane przepisy określają zatem, że aby uznać doręczenie za skuteczne, musi zostać ono dokonane do właściwych podmiotów. Przed skierowaniem pisma do strony, organ winien ustalić, czy działa ona osobiście, przez przedstawiciela, czy też przez ustanowionego pełnomocnika i nadać korespondencję do odpowiedniego podmiotu i na właściwy adres. W związku powyższym, przy badaniu terminowości wniesienia skargi istotnego znaczenia nabiera kwestia doręczenia zaskarżonego rozstrzygnięcia albo aktu. Od stwierdzenia, czy doszło do doręczenia zależy ocena skuteczności wniesienia skargi. Przywołany przepis początek biegu terminu, a w konsekwencji prawo do wniesienia skargi, ściśle wiąże z faktem prawidłowego doręczenia skarżonego rozstrzygnięcia. Wniesienie skargi przed doręczeniem stronie rozstrzygnięcia podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego nie rodzi skutków prawnych (por. m.in. postanowienia NSA z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 325/19; z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt II FSK 1601/18; z dnia 28 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2477/20, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Po zapoznaniu się z aktami sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że nie doszło do prawidłowego doręczenia zaskarżonego postanowienia, co spowodowało, że skarżony akt w ogóle nie wszedł do obrotu prawnego. Przesyłka pocztowa zawierająca to postanowienie nie została poprawnie zaadresowana i z tego powodu nie mogła być prawidłowo doręczona. Analiza akt administracyjnych potwierdza, że adresatem przesyłki zawierającej zaskarżone postanowienie był pełnomocnik K. W. i L. W., nie zaś pełnomocnik K. W.. Organ, adresując przedmiotową przesyłkę, winien był ją doręczyć pełnomocnikowi K. W.. Istnieje przecież prawny obowiązek prawidłowego zaadresowania przesyłki poleconej poprzez właściwe określenie podmiotu będącego jego adresatem, ponieważ tylko w ten sposób przesyłka mogłaby do adresata dotrzeć – w trybie doręczenia właściwego lub z zastosowaniem trybu doręczenia zastępczego. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że takie skierowanie przesyłki, jakie miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie jest zgodne z wyżej przedstawionymi przepisami O.p. (doręczanie pism stronie oraz doręczanie ich ustanowionemu pełnomocnikowi). Nie można zatem za skuteczne uznać doręczenia dokonane pełnomocnikowi innej strony. W świetle powyższego, skoro niesporne jest, iż przedmiotowa przesyłka, zawierająca postanowienie organu odwoławczego, nie została doręczona właściwemu adresatowi, czyli pełnomocnikowi reprezentującemu stronę skarżącą – K. W., doręczenie, które nastąpiło w niniejszej sprawie nie mogło wywołać skutku prawnego w postaci otwarcia terminu do wniesienia skargi na to postanowienie. Wadliwe zaadresowanie przesyłki i niedoręczenie jej do adresata skutkuje zatem tym, iż postanowienie z dnia 5 czerwca 2023 r. nie weszło jeszcze do obrotu prawnego i termin do jego zaskarżenia nie rozpoczął swojego biegu. Tutejszy Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, iż przepisy o doręczeniach mają przede wszystkim charakter gwarancyjny. Służą one bowiem zagwarantowaniu prawa strony do rzetelnego i prawidłowego postępowania. Prawidłowość doręczeń jest jednym z kluczowych warunków przestrzegania praw strony (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2022 r., sygn. akt I FSK 822/19). Jedynie doręczenie zgodne z przepisami wywołuje skutki prawne i dopóki akt nie zostanie doręczony w sposób zgodny z przepisami o doręczeniach, dopóty nie wchodzi on do obrotu prawnego. Prawidłowe doręczenie decyzji lub postanowienia to zdarzenie mające istotne znaczenie prawne, rodzące określone skutki procesowe i materialne tak w stosunku do strony, jak i organu, który akt ten wydał, i dlatego doręczenie to musi być pewne, nie budzące wątpliwości, zgodne z przepisami prawa i wykluczające dowolność w jego stwierdzeniu czy jakąkolwiek uznaniowość (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt II FSK 2330/20). Z tego powodu, w ocenie Sądu, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie zostało prawidłowo doręczone i tym samym nie weszło do obrotu prawnego. Oznacza to, że wniesienie skargi w niniejszej sprawie nastąpiło przed rozpoczęciem biegu terminu zaskarżenia tego postanowienia, a zatem przedwcześnie. Skargi wniesione przed rozpoczęciem terminu do ich wniesienia są, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, skargami przedwczesnymi i podlegają odrzuceniu jako niedopuszczalne (postanowienie NSA z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt I OSK 662/22). Tym samym tutejszy Sąd uznał, iż w rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona przed rozpoczęciem biegu terminu do jej wniesienia, wobec czego uznać należy, że jest niedopuszczalna i z tej przyczyny podlega odrzuceniu. Mając na uwadze poczynione ustalenia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.