III SAB/Gl 268/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2023 r. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w R. w przedmiocie rozpatrzenia skargi osadzonego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 16 maja 2022 r., R. S. (dalej: skarżący), odbywający karę pozbawienia wolności, złożył skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w R. polegającą na nierozpoznaniu złożonej przez skarżącego 17 stycznia 2022 r. skargi na bezprawne zawyżanie cen towarów sprzedawanych w kantynie tego zakładu. . W odpowiedz\i na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, ze podstawą wniesienia skargi nie są akty lub czynności, które podlegają kontroli w toku postępowania sądowoadministracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje|: Skarga okazała się niedopuszczalna i jako taka podlegała odrzuceniu. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259), dalej określanej skrótem P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 1-9 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020r. poz. 256, dalej określanej skrótem K.p.a.) oraz postępowań określonych w działach IV (udział prokuratora), V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa (teksy jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 900) a także postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wobec powyższego merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądownictwa administracyjnego jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do wyżej opisanej właściwości sądu, dotyczy działalności organów administracji publicznej, skargę wniesie uprawniony podmiot po wyczerpaniu środków zaskarżenia oraz, gdy spełnia ona wymogi formalne i zostanie złożona w terminie. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ustawy P.p.s.a.). Przedmiotowa skarga, na co trafnie wskazał organ, nie mieści się w żadnej z wymienionych w art. 3 § 2-3 P.p.s.a. kategorii czynności, a zatem nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Z treści skargi i statusu skarżącego wynika, że skarżący jest niezadowolony z cen towarów sprzedawanych w kantynie zakładu karnego, w którym odbywa karę pozbawienia wolności. Ta właśnie kwestia była przedmiotem jego skargi z 17 stycznia 2022 r., co do której zarzucił organowi bezczynność. W ocenie Sądu, powyższa sprawa nie podlega rozpoznaniu w trybie postępowania sądowoadministracyjnego. Stosownie do regulacji art. 1 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 53 z późn. zm. ) – dalej K.k.w. wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym, w postępowaniu o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności odbywa się, co do zasady, według przepisów tej ustawy. Natomiast według art. 6 § 2 K.k.w. skazany może składać wnioski, skargi i prośby do organów wykonujących orzeczenie. Skazany, składając wniosek, skargę lub prośbę, jest obowiązany do uzasadnienia zawartych w niej żądań w stopniu umożliwiającym jej rozpoznanie, w szczególności do dołączenia odpowiednich dokumentów. Niezależenie, składanie wniosków, skarg i próśb organowi właściwemu do ich rozpatrzenia oraz przedstawiania ich, w nieobecności innych osób, administracji zakładu karnego, kierownikom jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, sędziemu penitencjarnemu, prokuratorowi i Rzecznikowi Praw Obywatelskich zostało uznane na gruncie art. 102 pkt 10 K.k.w. jako prawo skazanego. Sposób załatwiania wniosków, skarg i próśb skazanych został określony w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 647; dalej: rozporządzenie). Wymieniony akt normatywny kompleksowo reguluje kwestie związane z załatwianiem wniosków, skarg i próśb przez organy właściwe do ich rozpoznania, w szczególności poprzez określenie terminów ich załatwiania, stosowanego trybu, organów właściwych w tych sprawach oraz organów sprawujących nadzór nad jednostką, do której skierowano skargę. Z tego względu uzasadnionym będzie przyjęcie, że rozporządzenie jest aktem prawnym szczególnym wobec przepisów kodeksu postępowania administracyjnego z zakresu załatwiania spraw skarg i wniosków składanych przez osoby osadzone w zakładach karnych i aresztach śledczych. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że skazany może także, na podstawie art. 7 § 1 K.k.w., zaskarżyć do sądu decyzje organów postępowania wykonawczego, wymienionych w art. 2 pkt 3 - 6 i 10 K.k.w., w tym decyzje dyrektora zakładu karnego. Właściwym do rozpoznania skargi - co wynika z art. 7 § 2 K.k.w. – jest właściwy sąd powszechny. Z odpowiedzi na skargę wynika, że skarżący z tego trybu skorzystał. Rozpatrując przedmiotową sprawę nie można pominąć regulacji § 6 rozporządzenia. Wynika z niego, że kierownik jednostki organizacyjnej załatwia, z uwzględnieniem zasad określonych w § 3-5, skargi skierowane w szczególności do sądów, prokuratur oraz innych organów władzy publicznej, instytucji albo organizacji społecznych, jeżeli zostały mu przekazane przez adresatów. O sposobie załatwienia przekazanych skarg zawiadamia się adresatów, do których skargi były skierowane, jeżeli zażądają takiego zawiadomienia. Na żądanie organów uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów do załatwiania skarg w sprawach osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, kierownik jednostki organizacyjnej udziela tym organom wyjaśnień i informacji niezbędnych do załatwienia skarg, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych oraz przepisów o ochronie danych osobowych. Wymienione przepisy stosuje się odpowiednio do próśb i wniosków. Wnioski, skargi i prośby, które nie wymagają zebrania dowodów, informacji lub przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz zbadania akt - jak stanowi § 8 ust. 1 rozporządzenia - powinny być załatwione bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni. Chociaż z treści art. 6 § 2 i art. 7 § 1 K.k.w. ani z przepisów powołanego wyżej rozporządzenia nie wynika ograniczenie prawa skazanego do występowania ze skargami i wnioskami na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak nie otwiera to drogi przed sądem administracyjnym do kontroli bezczynności organu w sprawach uregulowanych przepisami działu VII k.p.a. (por. postanowienie WSA w Warszawie z 8.12.2015 r. IV SAB/Wa 478/15, LEX 1956079; postanowienie WSA w Bydgoszczy z 28.12.2010, II SA/Bd 1292/10, LEX 767268, postanowienie WSA w Poznaniu, z 11.07.2013 r., II SAB/Po 59/13, LEX nr 1345596; postanowienie WSA w Rzeszowie z 11.02.2015 r., II SAB/Rz 12/15, LEX nr 1775748; postanowienie SA we Wrocławiu z 31.08.2007 r., II AKzw 607/07, OSA z 2008 nr 9 poz.44, LEX 363749; K. Postulski, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, Wolters Kluwer 2014, uwagi 16, 17). W rozpatrywanej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił brak reakcji organu na skierowaną do niego skargę dotyczącą wzrostu cen towarów serwowanych w kantynie podległej mu placówki penitencjarnej. W tej kwestii Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że w sprawie mają zastosowanie regulacje wskazanego rozporządzenia. Skarga w istocie dotyczy okoliczności towarzyszących wykonywaniu kary, w tym wypadku gastronomicznej obsługi osób osadzonych.. Skoro zatem skarga odnosi się do sposobu załatwienia skargi osadzonego związanej z wykonywaniem kary, to w tym przypadku zastosowanie znajduje procedura unormowana w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawach skarg na przewlekłość postępowania organów administracji penitencjarnej uregulowanego wskazanym wyżej rozporządzeniem. Zarzucana przez skarżącego bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego nie dotyczy sprawy, w której organ zobowiązany byłby do wydania postanowienia podlegającego kognicji sądów administracyjnych. Obowiązujący stan prawny nie upoważnia do zakwalifikowania przedmiotowej skargi do spraw, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Także żaden z powołanych wyżej przepisów K.k.w. nie stanowi o stosowaniu, w zakresie regulowanym rozporządzeniem przepisów k.p.a. Jest to zwłaszcza istotne z punktu widzenia regulacji art. 1 § 2 K.k.w. do postępowania w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Tym samym brak jest podstaw do prowadzenia kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku, jakiego dotyczy skarga. Zatem skarga na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w załatwieniu wniosku z 16 maja 2022 r. w sprawie rozpatrzenia skargi osadzonego jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.