III SAB/Gd 179/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia S. z siedzibą w W. na bezczynność Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku do załatwienia wniosku Stowarzyszenia S. z siedzibą w W. z dnia 27 kwietnia 2023 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego odpisu wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku na rzecz Stowarzyszenia S. z siedzibą w W. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stowarzyszenie "A" z siedzibą w W. (zwane dalej - "stowarzyszeniem" lub "stroną skarżącą") wniosło skargę na bezczynność Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z przedstawionej Sądowi dokumentacji wynika, że w dniu 27 lipca 2023 r. do Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku wpłynął datowany na 24 lipca 2023 r. wniosek Stowarzyszenia "A" z siedzibą w W. Złożony wniosek dotyczył udostępnienia informacji publicznej o reklamach i ogłoszeniach wykupionych przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w 2022 r. w mediach poprzez przesłanie zestawienia zawierającego tytuł czasopisma/radia/telewizji i zbiorczej kwoty brutto, na którą opiewały umowy na publikację reklam i ogłoszeń w 2022 r. w ww. mediach. Pismem z dnia 12 maja 2023 r. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku wezwał stowarzyszenie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, do wykazania, że udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego oraz podpisania wniosku z uzasadnieniem własnoręcznym podpisem osób umocowanych do reprezentacji wnioskodawcy lub złożenia wniosku na ePUAP Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku. Na skutek odniesienia się przez stowarzyszenie do treści wezwania, pismem z dnia 1 czerwca 2023 r., Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku poinformował wnioskujące stowarzyszenie o pozostawieniu jego wniosku z dnia 27 kwietnia 2023 r. bez rozpoznania. Pismem z dnia 6 czerwca 2023 r. stowarzyszenie wezwało organ do wykonania wniosku, tj. udostępnienia informacji publicznej bądź wydania i prawidłowego doręczenia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na tak wystosowane przez stowarzyszenie wezwanie, pismem z dnia 20 czerwca 2023 r., organ poinformował o braku możliwości merytorycznej oceny wniosku zarzucając stowarzyszeniu polemikę na temat procedur udostępniania informacji i niepodejmowanie wykazania wystąpienia szczególnego interesu publicznego. W związku z postawą stowarzyszenia, organ podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie, tj. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku skarżące stowarzyszenie wniosło o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia 27 kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "u.d.i.p.", poprzez ich niezastosowanie i nieudostępnienie skarżącemu wnioskowanej informacji o reklamach i ogłoszeniach wykupionych przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w 2022 r. w mediach i przesłanie zestawienia zawierającego tytuł czasopisma/radia/telewizji i zbiorczej kwoty brutto, na którą opiewały umowy na publikację reklam i ogłoszeń w 2022 r. w ww. mediach, 2) art. 13 ust. 1 u.d.i.p., poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie skarżącemu informacji o reklamach i ogłoszeniach wykupionych przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w 2022 r. w mediach i przesłanie zestawienia zawierającego tytuł czasopisma/radia/telewizji o zbiorczej kwoty brutto, na którą opiewały umowy na publikację reklam i ogłoszeń w 2022 r. w ww. mediach, 3) art 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że informacja wnioskowana przez skarżącego o reklamach i ogłoszeniach wykupionych przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w 2022 r. w mediach i przesłanie zestawienia zawierającego tytuł czasopisma/radia/telewizji i zbiorczej kwoty brutto, na którą opiewały umowy na publikację reklam i ogłoszeń w 2022 r. w ww. mediach jest informacją przetworzoną, a skarżący powinien był wykazać, że informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego, 4) art 63 § 2 i 3 i art. 64 § 2 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "k.p.a.", poprzez ich zastosowanie i pozostawienie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji bez rozpoznania, podczas gdy wniosek złożony przez skarżącego był złożony za pośrednictwem ePUAP i został podpisany przez osoby upoważnione do reprezentacji skarżącego, a ewentualny brak wykazania przez podmiot zainteresowany uzyskaniem informacji przetworzonej przesłanki, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, nie może być traktowane jako brak formalny i w konsekwencji niedopuszczalne jest w takim wypadku zastosowanie sankcji pozostawienia podania bez rozpoznania. W uzasadnieniu skargi stowarzyszenie wskazało, że Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych jest podmiotowo zobowiązana do udostępniania informacji w trybie ustawy i uszczegółowiającego zarządzenia Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 25 czerwca 2021 r. w sprawie zasad udostępniania informacji przez jednostki organizacyjne Lasów Państwowych. Wnioskowana informacja jest informacją dotyczącą wydatkowania środków publicznych, którymi dysponuje organ. Nie jest to zapytanie dotyczące sfery prywatnej, czy osobistej. Jest to więc zapytanie mieszczące się w zakresie przedmiotowym ustawy. Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem organu, że wnioskowana informacja ma charakter informacji przetworzonej. Organ prawdopodobnie źle interpretuje to pojęcie. Informacja przetworzona to jest taka informacja, która w chwili złożenia wniosku nie istnieje. Jej wytworzenie wymaga przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych. Twierdzenie więc, że nie posiada się informacji o wydatkach na publikację reklam i ogłoszeń i trzeba ją dopiero wytworzyć jest co najmniej nie na miejscu. Strona skarżąca nie wie w szczególności, jakich procesów intelektualnych wymagałoby stworzenie zestawienia poniesionych wydatków, które uzasadniałyby uznanie tej informacji za przetworzoną. Trudno bowiem uznać, że organ jako jednostka publiczna nie prowadzi zestawień księgowych, z których wynikałyby ponoszone wydatki. Nawet jeśli by uznać, że stworzenie takiego zestawienia/informacji jest na tyle angażujące organizacyjnie, iż należy ocenić je za informację przetworzoną, to organ zobowiązany był podać konkretne fakty, które tę okoliczność by potwierdzały. Takie uzasadnienie powinno być na tyle szczegółowe, aby nie pozostawiło wątpliwości, że stanowisko organu było prawidłowe. Tymczasem organ w żaden sposób nie udowodnił swojego stanowiska. Postępując w sposób schematyczny, tak jak i inne Dyrekcje Regionalnych Lasów Państwowych, odmówił stronie udostępnienia wnioskowanych informacji. Nie zgadzając się z twierdzeniem, że wnioskowana informacja ma charakter przetworzonej stowarzyszenie wskazało dodatkowo, że jej pozyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Coraz częstsze informacje o zarządzaniu Lasami Państwowymi w sposób polityczny i wykorzystywaniu majątku Lasów Państwowych do celów politycznych oraz wspierania tylko określonych podmiotów, mediów, wymagają w interesie publicznym wyjaśnienia. Dyrekcja Regionalnych Lasów Państwowych jako podmiot publiczny powinna działać w sposób transparentny, a zasadą powinno być ujawnianie informacji o tej działalności. Informacje dotyczące wydatkowania środków i podmiotów, na rzecz których to wydatkowanie nastąpiło jest informacją istotną dla interesu publicznego. Nie jest to informacja, której pozyskanie związane byłoby z jakimś celem prywatnym. Stowarzyszenie jest bowiem podmiotem, który realnie wykorzystuje udostępnione mu informacje dla dobra publicznego. Jedynie przeciwna ocena mogłaby oznaczać, że zasadne byłoby rozważenie odmówienia udostępnienia informacji. W odniesieniu do stowarzyszenia taka przesłanka nie występuje. Stowarzyszenie prowadzi działalność edukacyjną, zajmuje się bezpłatnym poradnictwem prawnym i podejmuje działania na rzecz wprowadzenia realnych zmian w zakresie prawa do informacji, które stają się wielokrotnie przedmiotem zainteresowania mediów. Działania stowarzyszenia służą więc szerszej grupie osób i celowi jakim jest naprawa istniejących struktur. Niezależnie od tego strona skarżąca wskazała, że wzywając do wykazania szczególnego interesu publicznego i podpisania wniosku organ wskazał na treść art. 64 § 2 i art. 63 § 2 i 3 k.p.a. Organ podniósł, że z uwagi na konieczność wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji, wniosek ten powinien zostać złożony w przewidzianej prawem formie, tj. albo w formie papierowej opatrzonej własnoręcznym podpisem osób umocowanych do reprezentacji wnioskodawcy, albo na ePUAP Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku. Stanowisko organu w tym zakresie jest już w ogóle niezrozumiałe. Stowarzyszenie złożyło wniosek o udostępnienie informacji za pośrednictwem ePUAP, a wniosek ten został podpisany przez osoby reprezentujące stowarzyszenie. Tym samym wszelkie wywody o konieczności złożenia wniosku we właściwej formie są bezprzedmiotowe. Organ zastosował również rygor, którego nie przewiduje ustawa o dostępie do informacji publicznej. Przepisy k.p.a. mogą być bowiem stosowane tylko w przypadkach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Ta natomiast nie daje możliwości zastosowania art. 64 § 2, tj. pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Oczywistość naruszenia przez organ konstytucyjnego prawa, jakim jest prawo do informacji nie powinna zatem budzić w niniejszej sprawie żadnych wątpliwości. Tym samym, wnioski skarżącego w zakresie uznania, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa jak i wymierzenia kary grzywny są uzasadnione. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że stanowisko zaprezentowane przez stronę skarżącą w kontekście rozumienia pojęcia informacji przetworzonej stanowi przykład starej linii orzeczniczej, która słusznie traci na popularności. Współcześnie bowiem w orzecznictwie sądów przeważa pogląd, że suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia przez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania. Intencją ustawodawcy nie było przy uchwalaniu ustawy o dostępie do informacji publicznej stworzenie instrumentów pozwalających na utrudnienie funkcjonowania jednostek wykonujących zadania publiczne, lecz zapewnienie każdemu możliwości realizowania jego konstytucyjnego prawa do uzyskania informacji publicznej. Wszakże poprzez uznanie informacji za informację przetworzoną wnioskodawca nie jest pozbawiony prawa do uzyskania informacji publicznej. Jednak konieczność przetworzenia informacji i możliwość jej uzyskania słusznie została uzależniona od istnienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego. Przechodząc do kwestii szczególnie istotnego interesu publicznego organ wyjaśnił, że zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga. Uprawnienie to nie służy zatem wszystkim podmiotom potencjalnie zainteresowanym w uzyskaniu informacji publicznej po to, by ją móc następnie udostępnić ogółowi, gdyż cel ten jest co najwyżej ukierunkowany na podstawowe "niekwalifikowane" realizowanie interesu publicznego. Skoro stowarzyszenie domagało się przesłania zbioru zawierającego ściśle określone informacje, w oparciu o wskazane kryteria, to wprowadzenie dodatkowego wymogu udostępnienia informacji przetworzonej spowodowane jest założeniem, że materiał przygotowany z nakładem dodatkowych sił i środków specjalnie dla wnioskodawcy, nie powinien służyć jedynie jego indywidualnym interesom, ale musi być elementem pewnego szerszego działania służącemu większej społeczności. Zgodnie ze stanowiskiem sądów administracyjnych, warunkiem spełnienia przesłanki art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest nie tylko szczególna istotność problemu, którego dotyczy żądana informacja, ale również występująca po stronie osoby wnioskodawcy możliwość rzeczywistego i efektywnego użycia uzyskanej informacji do działań dotyczących szczególnie istotnych interesów publicznych, zaś interes publiczny wiązać się musi z działaniem mającym cechy skuteczności, tj. takim, które polega na realnym oddziaływaniu na funkcjonowanie instytucji publicznych. Co do szczególnie istotnego interesu wskazuje się, iż korzyści z upublicznienia tej informacji muszą być większe niż konsekwencje zaabsorbowania środków osobowych, rzeczowych i czasowych organu na jej przetworzenie. Nie chodzi tu jednak o udowodnienie takich możliwości, lecz co najmniej o ich przekonujące uprawdopodobnienie. Dla porównania przyjmuje się, że szczególny interes posiadają np. posłowie zasiadający w komisji ustawodawczej Sejmu, radny w jednostce samorządu terytorialnego lub też minister nadzorujący działalność podległego mu resortu, bowiem osoby te w swoim codziennym działaniu mają rzeczywistą możliwość wykorzystywania uzyskanych informacji publicznych w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów. Innym przykładem są wybrane jednostki sfery nauki: szkoły wyższe, Akademie Nauk czy państwowe instytuty badawcze, jeżeli dana informacja wiąże się ściśle z przedmiotem ich badań naukowych wspieranych przez sferę publiczną, np. grantem. Są to realne, konkretne i możliwe do wykazania interesy uzasadniające udostępnienie informacji przetworzonej. Dla porównania w jednym z orzeczeń Sąd wskazał, iż "samo stwierdzenie przez skarżącego, że wniosek ma stanowić kontrolę wydatkowania przez uniwersytet środków publicznych również nie przekłada się na wykazanie przez stronę szczególnej istotności dla interesu publicznego". Organ wskazał również, że regulacja zawarta w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. ma przeciwdziałać zalewowi wniosków, zmierzających do uzyskania informacji przetworzonej dla realizacji celów osobistych i komercyjnych oraz zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupione są nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji, lecz na udzielaniu informacji publicznej. Z pisma strony skarżącej wynika zdaniem organu jednoznacznie motywacja pobudkami o charakterze politycznym, opartymi na wątpliwych doniesieniach medialnych. Sam proces ubiegania się o informacje publiczne w większej mierze skupiał się na insynuacjach pod adresem organu niż rzetelnym przedstawieniem szczególnie istotnego interesu publicznego. Ma to znaczenie, gdyż realizacja prywatnego, indywidualnego interesu danego podmiotu nie ma nic wspólnego z realizacją prawa dostępu do informacji publicznej, a zatem nie korzysta się wówczas z gwarantowanego Konstytucją oraz ustawą uprawnienia danego jednostce. Informacje publiczne odnoszą się bowiem do pewnych danych, a nie są środkiem ich kwestionowania. Wykazując szczególnie istotny interes publiczny strona skarżąca nie podjęła nawet próby odniesienia się do sytuacji podmiotu, względem którego kierowała wniosek, nawiązując do okoliczności związanych z funkcjonowaniem Lasów Państwowych jako takich. Przepis art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma natomiast zastosowanie tylko, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest warunek przedmiotowy i podmiotowy. Jeżeli wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji. Strona skarżąca, za pomocą wniesionej skargi, próbuje dokonać nadużycia prawa do informacji, poprzez skorzystanie z prawa dostępu do informacji publicznej w celu innym niż rzeczywiście deklarowany. Z najdalej idącej ostrożności, na wypadek nieuwzględnienia przedstawionych argumentów, organ wskazał, że ewentualna bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ w sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego lekceważenia wniosku skarżącego stowarzyszenia i braku woli załatwienia sprawy, które można rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. O ile przepisy prawa nie definiują pojęcia bezczynności to w piśmiennictwie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Istotną kwestią z punktu widzenia bezczynności jest zatem ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania. W rozpoznawanej sprawie - z uwagi na przedmiot sprawy określony żądaniem strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej - kwestie te zostały uregulowane przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej w skrócie: "u.d.i.p.". Skarżące stowarzyszenie zarzuciło bowiem Dyrektorowi Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku bezczynność w udzieleniu, na jego wniosek, informacji publicznej w trybie przewidzianym właśnie przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ, do którego przedmiotowy wniosek został skierowany pozostawił go bez rozpoznania z uwagi na niewykazanie przez zainteresowane uzyskaniem informacji przetworzonej stowarzyszenie przesłanki, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przed przystąpieniem do zasadniczej w sprawie kwestii, to jest oceny czy organ dopuścił się bezczynności, w pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że wątpliwe nie było w realiach niniejszej sprawy, spełnienie tak podmiotowej, jak i przedmiotowej przesłanki udostępnienia informacji publicznej. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podzielił w tym zakresie stanowisko wyrażone przez sądy administracyjne w sprawach o zbliżonym stanie faktycznym. Skarżące stowarzyszenie z tożsamymi zapytaniami występowało już bowiem wcześniej do dyrektorów Regionalnych Dyrekcji Lasów Państwowych mających siedziby w innych miastach (por. wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 30 sierpnia 2023 r., I SAB/Bk 62/23; WSA w Poznaniu z dnia 21 września 2023r., IV SAB/Po 111/23 czy WSA w Gliwicach z dnia 17 października 2023 r., III SAB/Gl 197/23). W sprawach tych zgodnie sądy przyjęły, że dyrektorzy Regionalnych Dyrekcji Lasów Państwowych są organami upoważnionymi do udzielenia informacji publicznej, a przedmiot wniosku stanowi informację publiczną. Powtórzyć zatem należy, że zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2022 r., poz. 672 ze zm.), Lasy Państwowe są państwową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, reprezentującą Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia. Z kolei w art. 32 ust. 2 pkt 2 tej ustawy wymieniono jednostki organizacyjne wchodzące w skład Lasów Państwowych, do których należą m.in. regionalne dyrekcje Lasów Państwowych. Natomiast zgodnie z art. 34 pkt 1 ww. ustawy, do kompetencji Dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych należy w szczególności reprezentacja Skarbu Państwa w stosunkach cywilnoprawnych w zakresie swojego działania. W świetle tych przepisów nie ulega wątpliwości, że stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku, jako podmiot reprezentujący Skarb Państwa, jest podmiotem zobligowanym do udzielenia informacji, jakie są w jego posiadaniu, a mają charakter informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Wskazany organ nie jest zatem organem władzy publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., lecz podmiotem reprezentującym Skarb Państwa zgodnie z odrębnymi przepisami, tj. przepisami ustawy o lasach - art. 4 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. Nie ulega więc wątpliwości, że w niniejszej sprawie miał zastosowanie art. 17 u.d.i.p. Sam przedmiot wniosku, to jest informacje dotyczące reklam i ogłoszeń wykupionych przez organ w 2022 r. w mediach i przesłanie zestawienia zawierającego tytuł czasopisma/radia/telewizji i zbiorczej kwoty brutto, na którą opiewały umowy na publikację reklam i ogłoszeń w 2022 r. w wymienionych mediach, jak już wyjaśniono mieści się w zakresie informacji mających walor informacji publicznych podlegających udostępnieniu. Jak wynika z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja o sposobie wydatkowania środków publicznych, jakimi niewątpliwie rozporządza organ, stanowi informację do takiego katalogu należącą. Kwestia ta nie jest między stronami sporna, a sam organ potwierdził słuszność tej tezy wzywając stowarzyszenie do wykazania szczególnego interesu, co ma miejsce gdy wnioskodawca domaga się udostępnienia informacji publicznej, aczkolwiek przetworzonej. Spełnienie przesłanek podmiotowej i przedmiotowej oznacza z kolei, że zaskarżony organ zobowiązany był do rozpoznania wniosku stowarzyszenia w przewidziany prawem sposób. Wyjaśnienia w tym kontekście wymaga, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowią, iż informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), przy czym udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Ustawodawca wskazał też, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Z powołanych przepisów wynika zatem wprost, że organ do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej, co do zasady udostępnia ją wnioskodawcy w formie wskazanej we wniosku w terminie 14 dni od wpływu wniosku (udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej) albo odmawia jej udostępnienia wydając decyzję administracyjną lub w ten sam sposób umarza postępowanie w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Sprowadzające się do odmowy realizacji żądania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie zwykłego pisma może nastąpić jedynie w przypadku, gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanej informacji bądź gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną (por. wyrok WSA w Olsztynie z 20 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 10/21). A zatem, w ustalonym stanie faktycznym naturalną konsekwencją tego, że wnioskowana informacja, jak przyjął organ, stanowi informację publiczną ale przetworzoną jest wykluczenie załatwienia sprawy w formie pisma informacyjnego, którą to formę zastrzeżono wyłącznie dla sytuacji, gdy organ nie dysponuje informacją, zapytanie skierowane zostało do niewłaściwego organu lub gdy przedmiot wniosku nie stanowi informacji publicznej albo strona nie potwierdziła trybu do udostępnienia żądanej informacji publicznej. W tej sytuacji w sprawie należało więc albo udzielić stowarzyszeniu odpowiedzi udostępniając żądaną informację albo, zajmując stanowisko o przetworzonym charakterze informacji, wydać decyzję o odmowie udostępnienia. Dokonując kontroli działalności Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku Sąd zważył, że wywiedziona przez stowarzyszenie skarga jest w oczywisty sposób zasadna, ponieważ wydane przez organ "rozstrzygnięcie" nie znajduje oparcia w przywołanych i przeanalizowanych przepisach ustawy regulującej prawo dostępu do informacji publicznej. Jak bowiem wykazano, przedmiotowy wniosek skarżącego stowarzyszenia powinien bowiem zostać rozpoznany przez organ albo poprzez udzielenie pełnej informacji w formie czynności materialno-technicznej albo poprzez wydanie stosownej decyzji o odmowie jej udostępnienia, w zależności od przyczyny na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 lub art. 16 ust. 1 u.d.i.p., bądź decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Ustawa nie przewiduje natomiast możliwości załatwienia sprawy poprzez pozostawienie wniosku bez rozpoznania, gdy spełnia on wymogi formalne. Nieuzupełnienie wniosku w zakresie wymogu wykazania szczególnego interesu publicznego powinno skutkować odmową udzielenia żądanej informacji, co jak już zostało wykazane powinno przyjąć formę decyzji administracyjnej, pozwalając na ocenę poprawności rozstrzygnięcia zarówno w administracyjnym toku instancji, jak i kontrolę w postepowaniu sądowoadministracyjnym. Wymagany prawem sposób załatwienia sprawy z wniosku stowarzyszenia w sprawie nie miał jednak miejsca, co przesądza, że Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku dopuścił się bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Mając to na uwadze, na zasadzie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd zobowiązał Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku do załatwienia wniosku Stowarzyszenia "A" z siedzibą w W. z dnia 27 kwietnia 2023 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego odpisu wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji wyroku. Orzekając w zakresie uregulowanym w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uwzględnił z kolei, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II SAB/Bk 38/17; WSA w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 13/17 oraz WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 35/17). Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony. Kierując się przedstawionymi kryteriami i regulacjami prawnymi Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność podmiotu wykonującego funkcje publiczne nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza jak wskazano wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, ewidentnego lekceważenia wniosku strony, czy jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy. Taka szczególna sytuacja w sprawie jednak nie zaistniała. W tym zakresie uwzględniono przede wszystkim postawę i wyjaśnienia organu, które wskazują, że zajęte stanowisko nie wynikało ze złej woli lecz wiązało się z prezentowaną przez organ odmienną oceną prawną charakteru wniosku. Stwierdzając zatem, że Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku dopuścił się bezczynności Sąd uznał jednocześnie, iż bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w punkcie 2. sentencji wyroku. Nieuznanie zaś zarzucanej organowi bezczynności za rażące naruszenie prawa skutkowało oddalenie skargi w zakresie żądania zasądzenia grzywny. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 151 p.p.s.a, Sąd w punkcie 3. sentencji wyroku oddalił skargę w pozostałym zakresie. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 4. sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku na rzecz skarżącego Stowarzyszenia "A" z siedzibą w W. kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składa się wpis sądowy w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie reprezentującego stowarzyszenie radcy prawnego w wysokości 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z rozważań przedstawionych w uzasadnieniu wyroku. W następstwie niniejszego wyroku, biorąc pod uwagę zaprezentowane wywody, organ załatwi wniosek w sposób odpowiadający regulacji ustawy o dostępie w wyznaczonym terminie. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd nie mógł przesądzić, jak ma być rozstrzygnięta sprawa, w której organ pozostaje bezczynny. Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod internetowym adresem: "orzeczenia.nsa.gov.pl".