I SA/Rz 401/23
WyrokWSA w Rzeszowie2023-12-05
Skład orzekający: Grzegorz Panek, Małgorzata Niedobylska, Piotr Popek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik może zastosować stawkę VAT 0% w eksporcie towarów, dysponując fakturą i dokumentem innym niż urzędowy komunikat celny (np. CMR, oświadczenie przewoźnika lub nabywcy), który potwierdza wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że do zastosowania stawki VAT 0% w eksporcie towarów decydujący jest sam fakt wywozu towarów poza terytorium UE (przesłanka materialna), a nie wyłącznie posiadanie urzędowego dokumentu celnego (przesłanka formalna). Katalog dokumentów potwierdzających wywóz, wskazany w art. 41 ust. 6a ustawy o VAT, ma charakter otwarty, a TSUE w wyroku C-275/18 podkreślił, że skutki podatkowe nie mogą być uzależnione od objęcia towaru procedurą celną, jeśli faktyczny wywóz jest bezsporny.Stan faktyczny
Spółka A. sp. z o.o. wystąpiła o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej dotyczącą możliwości zastosowania stawki VAT 0% w eksporcie towarów poza UE. Spółka dysponuje fakturą oraz dokumentami takimi jak CMR, oświadczenie przewoźnika lub nabywcy, ale nie zawsze otrzymuje urzędowy komunikat celny IE-599. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił możliwości zastosowania stawki 0% VAT, uznając, że wymagany jest wyłącznie urzędowy dokument celny. Spółka zaskarżyła tę interpretację, podnosząc naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi A. spółka z o.o. z siedzibą w Z. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 29 maja 2023 r., nr 0113-KDIPT1-2.4012.38.2023.2.KW w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącej A. Polska spółka z o.o. z siedzibą w Z. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi A. sp. z o.o. w Z. (dalej: Wnioskodawca/Spółka/Skarżąca) jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor KIS) z 29 maja 2023 r., nr 0113-KDIPT1-2.4012.38.2023.2.KW, dotycząca podatku od towarów i usług.
Jak wynika z akt sprawy wnioskiem z 16 stycznia 2023 r. Spółka wystąpiła o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej możliwości zastosowania stawki VAT 0% w związku z eksportem towarów na podstawie dokumentów wskazanych we wniosku. Wniosek został uzupełniony pismem z 11 kwietnia 2023 r.
We wniosku przedstawiono następujący opis zdarzenia przyszłego:
Wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny oraz podatnik VAT-UE. Przedmiotem działalności Spółki jest m.in. produkcja oraz sprzedaż różnego rodzaju zaawansowanych technologicznie części do maszyn rolniczych. Spółka dokonuje eksportu towarów poza Unię Europejską (dalej: UE) przez przewoźnika działającego na jej zlecenie. Zdarza się, że Wnioskodawca nie otrzymuje komunikatu IE-599 (np. z powodu problemów technicznych) lub otrzymuje go ze znacznym opóźnieniem (do kilku miesięcy). Wnioskodawca posiada jednak, oprócz faktury zawierającej m.in. nazwę i ilość sprzedawanych towarów oraz faktury dokumentującej koszty transportu, przynajmniej jeden z następujących dokumentów:
- dokument CMR opatrzony podpisem przewoźnika oraz osoby odbierającej towary poza UE,
- oświadczenie przewoźnika odpowiedzialnego za transport towarów, że będące przedmiotem dostawy towary zostały dostarczone poza UE,
- oświadczenie nabywcy towarów o tym, że będące przedmiotem dostawy towary zostały dostarczone do miejsca poza UE.
W oparciu o powyższe dokumenty możliwe jest powiązanie towarów, których dotyczą, z fakturami dokumentującymi ich dostawę.
W uzupełnieniu wniosku wyjaśniono, że brak komunikatu IE 599 może wynikać z tego, że organy celne nie odnotowały w swoim systemie wysyłki towarów, pomimo że towary zostały wysłane i dotarły do klienta. Innymi okolicznościami, które wpływają na to, że Wnioskodawca nie otrzymuje komunikatu IE-599 są procedury celne na granicy UE i Anglii. Dokumenty, o których mowa we wniosku Wnioskodawca posiada przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy. Dokument CMR wyraźnie wskazuje, że miejscem docelowym dostawy jest terytorium poza terytorium UE. Wynika z niego, że doszło do wywiezienia towarów z Polski. Oświadczenie przewoźnika odpowiedzialnego za transport towarów, o którym mowa we wniosku jest opatrzone podpisem przewoźnika/nabywcy.
Na gruncie przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego Wnioskodawca sformułował pytanie:
Czy w przypadku eksportu towarów, w sytuacji dysponowania przez Wnioskodawcę fakturą oraz co najmniej jednym z dokumentów wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca będzie uprawniony do stosowania stawki 0% VAT?
W ocenie Wnioskodawcy jeśli w przypadku eksportu towarów będzie dysponował fakturą dokumentującą sprzedaż oraz co najmniej jednym z dokumentów wskazanym we wniosku (CMR opatrzony podpisem osoby odbierającej towar poza UE /oświadczeniem nabywcy, że towary będące przedmiotem dostawy zostały dostarczone poza UE/oświadczeniem przewoźnika, że będące przedmiotem transportu towary zostały dostarczone poza UE), będzie uprawniony do zastosowania stawki 0% VAT.
Wnioskodawca podniósł, że zgodnie z art. 41 ust. 6 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 931, ze zm., dalej: ustawa o VAT), stawkę podatku 0% stosuje się w eksporcie towarów, o którym mowa w ust. 4 i 5, pod warunkiem że podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej. Z literalnej wykładni art. 41 ust. 6a ustawy o VAT, wynika, że katalog dokumentów, które mogą potwierdzać wywóz towarów poza UE ma charakter otwarty, o czym świadczy zwrot "w szczególności". Potwierdza to orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 28 marca 2019 r. w sprawie C-275/18, z którego wynika, że w przypadku eksportu towarów nie jest kluczowe posiadanie określonych dokumentów czy też objęcie towarów określoną procedurą, lecz sam fakt wywozu towarów poza granice Unii Europejskiej.
Na poparcie swego stanowiska Wnioskodawca przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych: wyroki NSA z 9 maja 2017 r., sygn. akt I GSK 975/15, z 21 lipca 2020 r., sygn. akt I FSK 2005/17 oraz wyrok WSA w Gliwicach z 23 lutego 2021 r., sygn. I SA/GI 1459/20 i wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 24 czerwca 2021 r., sygn. I SA/Rz 385/21. Wskazał również na interpretacje indywidualne Dyrektora KIS wydane w podobnych sprawach m.in.: z 15 lutego 2023 r., nr 0113-KDIPT1.2.4012.862.2022.1.PRP, z 27 stycznia 2023 r., nr 0112-KDIL1-3.4012.530.2022.1.JK.
Dyrektor KIS interpretacją indywidualną z 29 maja 2023 r., nr 0113-KDIPT1-2.4012.38.2023.2.KW, uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ stwierdził, że aby uznać daną czynność za eksport towarów w rozumieniu przepisów ustawy o VAT muszą wystąpić łącznie następujące przesłanki:
- ma miejsce dostawa towarów wysyłanych lub transportowanych z terytorium kraju poza terytorium UE przez dostawcę lub na jego rzecz (eksport bezpośredni) lub przez nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju, lub na jego rzecz (eksport pośredni),
- wywóz towaru poza terytorium UE musi zostać potwierdzony przez właściwy organ celny określony w przepisach celnych.
Według organu, niespełnienie jakiejkolwiek z ww. przesłanek powoduje, że nie dochodzi do eksportu towarów w rozumieniu przepisów ustawy o VAT.
Z kolei aby możliwe było opodatkowanie eksportu towarów stawką podatku w wysokości 0%, konieczne jest spełnienie warunku dotyczącego otrzymania przez podmiot potwierdzenia wywozu towarów przez organ celny określony w przepisach celnych. Spełnienie tego warunku ma gwarantować, że faktycznie nastąpił wywóz towarów i że bez ich powrotnego przywozu nie będą one przedmiotem dostawy na terytorium kraju, która poprzez zastosowanie stawki 0% byłaby faktycznie nieopodatkowana.
Dyrektor KIS wskazał, że co do zasady zgłoszenia wywozowe towarów z obszaru celnego UE składane są w formie elektronicznej z wykorzystaniem systemu AES (Automatyczny System Eksportu). Zgłoszenie celne (wywozowe) w postaci komunikatu IE 515 jest składane przez zgłaszającego do właściwego urzędu wywozu. Z kolei urząd wyprowadzenia (urząd celny graniczny, przez który towar opuszcza obszar celny Unii Europejskiej) niezwłocznie po tym, jak towar opuścił obszar celny UE przesyła do urzędu wywozu (urzędu, w którym zostało złożone zgłoszenie celne) komunikat IE 518 zawierający wyniki kontroli przeprowadzonej w urzędzie wyprowadzenia. Po otrzymaniu przez urząd wywozu komunikatu IE 518 system AES generuje automatycznie komunikat IE 599 i przesyła go zgłaszającemu. Komunikat IE 599 jest dokumentem celnym potwierdzającym, także dla celów podatkowych, wywóz towarów poza terytorium UE przez wskazanego w zgłoszeniu wywozowym eksportera.
Ponadto organ zaznaczył, że komunikat IE 599, może być wydany nie tylko przez administrację celną krajową, ale także przez inne unijne organy celne, jeśli odprawa celna wywozowa (eksportowa) miała miejsce na terenie innego państwa członkowskiego.
W konsekwencji, zdaniem Dyrektora KIS, dokumentem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium UE jest:
- elektroniczny komunikat IE 599 otrzymany w systemie AES,
- wydruk ww. komunikatu potwierdzony przez właściwy organ celny,
- elektroniczny komunikat IE 599 otrzymany poza systemem AES, jeżeli jego autentyczność jest zapewniona.
Ponadto dokumentem, o którym mowa w art. 41 ust. 6a ustawy o VAT uprawniającym do zastosowania stawki 0% przy eksporcie będzie również zgłoszenie wywozowe w formie papierowej złożone poza systemem teleinformatycznym lub kopia takiego zgłoszenia potwierdzona przez właściwy urząd celny. We wszystkich ww. przypadkach są to dokumenty o charakterze "urzędowym" - wygenerowane w systemie AES lub potwierdzone przez właściwy urząd celny.
Zdaniem organu pomimo tego, że katalog dokumentów wymienionych w art. 41 ust. 6a ustawy o VAT jest katalogiem otwartym, nie można zastosować stawki VAT w wysokości 0% względem eksportu towarów na podstawie dowodów innych niż dokumenty "urzędowe", w których właściwe organy celne (polskie lub z innych państw członkowskich UE) potwierdziły wywóz towarów poza terytorium UE.
Z tych względów posiadane przez Wnioskodawcę dokumenty, nie będące dokumentami o charakterze urzędowym, będą miały jedynie charakter informacyjny, bowiem to nie właściwy organ celny, lecz przewoźnik odpowiedzialny za transport towarów, bądź osoba odbierająca towary, potwierdzają ich wywóz poza terytorium UE. Tym samym, ww. dokumenty nie będą dokumentami potwierdzającymi wywóz towarów poza terytorium UE, o których mowa w art. 41 ust. 6 i ust. 6a ustawy o VAT. W konsekwencji na podstawie dokumentów opisanych we wniosku Spółka nie będzie mogła zastosować stawki VAT w wysokości 0% przewidzianej dla eksportu towarów.
Na powyższą interpretację indywidualną Spółka złożyła skargę do tut. Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej interpretacji zarzucono naruszenie:
1. naruszenie prawa materialnego, tj.
a. art. 41 ust. 6 i ust. 6a ustawy o VAT przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwą ocenę zastosowania polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że dokument potwierdzający wywóz towaru poza terytorium UE, umożliwiający zastosowanie stawki 0% VAT z tytułu eksportu, musi być dokumentem o charakterze urzędowym;
b. art. 146 ust. 1 lit. a) w zw. z art. 131 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L z 2006 r. Nr 347, str. 1 z późn. zm., dalej: Dyrektywa VAT) przez ich niezastosowanie, polegające na pominięciu, że bezsporność faktu wywozu towarów poza terytorium UE, nie wymaga bezwzględnego objęcia tych towarów procedurą celną wywozu, a więc tym bardziej nie jest wymagane dysponowanie dokumentami pochodzącymi od urzędu celnego.
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 14h w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej z dnia 29 sierpnia 1997 r. (tj. Dz.U.2022 r. poz. 2651, dalej: O.p.) poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, na skutek wydania zaskarżonej interpretacji wbrew poglądom wyrażonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) oraz w powołanych przez Skarżącą interpretacjach wydawanych przez organ w sprawach dotyczących tego samego zagadnienia.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że z art. 41 ust. 6 i ust. 6a ustawy o VAT, wynika, że dokumenty, którymi powinien dysponować podatnik, mają potwierdzać wywóz towaru poza UE, natomiast rodzaj dokumentu nie został w tych przepisach określony, a dokumenty pochodzące od organów celnych zostały wymienione jedynie przykładowo, o czym świadczy zwrot "w szczególności".
Konieczność posiadania potwierdzenia wywozu od odpowiednich organów celnych, celem udokumentowania tegoż wywozu, nie wynika także z art. 146 ust. 1 lit. a w zw. z art. 131 Dyrektywy VAT. Ponadto TSUE w wyroku z 28 marca 2019 r., sygn. C-275/18, wskazał, że prawnopodatkowe skutki, na gruncie podatku od wartości dodanej, nie mogą być uzależnione od objęcia towaru procedurą wywozu, w związku czym nie można wymagać od podatnika dysponowania na potwierdzenie wywozu wyłącznie dokumentami urzędowymi, pochodzącymi od organy celnego.
W ocenie Spółki wystarczający jest każdy dokument, który potwierdza wywóz towarów poza UE, zaś podważenie wiarygodności tego dokumentu może nastąpić w drodze kontroli podatkowej. Na poparcie swego stanowiska Skarżąca przywołała szereg orzeczeń sądów administracyjnych.
Końcowo Skarżąca podniosła, że organ wydając interpretację sprzeczną z orzecznictwem NSA i TSUE, a tym bardziej wydając różne interpretacje w zbliżonych stanach faktycznych, naruszył art. 14h O.p. w zw. z art 121 § 1 O.p. nakazujący prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organu. Organ nie wyjaśnił przy tym przyczyn wydania odmiennych rozstrzygnięć w tożsamych stanach faktycznych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto odnosząc się do przedstawionej w skardze argumentacji, organ stwierdził, że wyrok TSUE w sprawie C-275/18 pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie i nie potwierdza stanowiska Skarżącej. Z kolei przywołane w skardze wyroki sądów administracyjnych są rozstrzygnięciami odnoszącymi się do indywidualnych spraw i co do zasady wiążą one strony postępowania w tych konkretnych sprawach, nie rozciągając swojego oddziaływania na inne, chociażby zbieżne sprawy. Mogą mieć one znaczenie jedynie dla interpretacji ogólnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 57a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: P.p.s.a.) skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając skargę sąd uchyla zaskarżoną interpretację (art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
We wskazanych granicach kontroli Sąd uznał skargę za zasadną. Zaskarżoną interpretację wydano z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 46 ust. 6 i ust. 6a ustawy o VAT oraz art. 146 ust. 1 lit. a) w zw. z art. 131 Dyrektywy VAT, które miało wpływ na wynik sprawy.
W kontrolowanej sprawie Skarżąca domagała się od organu odpowiedzi na pytanie dotyczące możliwości potwierdzenia wywozu towarów poza granice UE, w ramach czynności eksportu towarów, w rozumieniu ustawy o VAT, warunkującego opodatkowanie go stawką VAT 0%, wysyłanego za pośrednictwem przewoźnika, w przypadku dysponowania fakturą oraz co najmniej jednym z dokumentów: CMR opatrzonym podpisem przewoźnika oraz osoby odbierającej towary poza UE, oświadczeniem przewoźnika, że będące przedmiotem dostawy towary zostały dostarczone poza UE, bądź oświadczeniem nabywcy towarów o tym, że będące przedmiotem dostawy towary zostały dostarczone do miejsca poza UE.
Dyrektor KIS udzielił negatywnej odpowiedzi na to pytanie stwierdzając, że dokumentem, który potwierdza wywóz jest wyłącznie dokument o charakterze "urzędowym" (odpowiedni komunikat IE 599), w którym właściwy organ celny (polski lub z innego państwa członkowskiego UE) potwierdził wywóz towarów poza terytorium UE. Zdaniem organu brak jest możliwości zastosowania stawki VAT w wysokości 0% względem eksportu towarów na podstawie dowodów innych niż dokumenty "urzędowe". Tym samym organ wykluczył uzyskanie potwierdzenia wywozu na podstawie dokumentów wskazanych przez Skarżącą, uznając, że mają one jedynie informacyjny charakter.
W ocenie Sądu, stanowisko organu nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach.
Zgodnie z art. 41 ust. 6 ustawy o VAT, stawkę podatku 0% stosuje się w eksporcie towarów, o którym mowa w ust. 4 i 5, pod warunkiem że podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej.
Stosownie do art. 41 ust. 6a ustawy o VAT, dokumentem, o którym mowa w ust. 6, jest w szczególności: 1) dokument w formie elektronicznej otrzymany z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych albo potwierdzony przez właściwy organ celny wydruk tego dokumentu; 2) dokument w formie elektronicznej pochodzący z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych, otrzymany poza tym systemem, jeżeli zapewniona jest jego autentyczność; 3) zgłoszenie wywozowe na piśmie utrwalonym w postaci papierowej złożone poza systemem teleinformatycznym służącym do obsługi zgłoszeń wywozowych albo jego kopia potwierdzona przez właściwy organ celny.
Z treści ww. przepisów jednoznacznie wynika, że dokumenty pochodzące od organów celnych potwierdzające wywóz zostały wskazane jedynie przykładowo, o czym świadczy zwrot "w szczególności". Katalog dokumentów wymienionych w art. 41 ust. 6a ustawy o VAT jest zatem katalogiem otwartym, co przyznaje również organ w zaskarżonej interpretacji. Brak jest zatem w obowiązujących przepisach uzasadnienia dla stanowiska organu interpretacyjnego, wywodzącego z art. 41 ust. 6a ustawy o VAT bezwzględny wymóg posiadania dokumentu celnego w postaci odpowiedniego komunikatu IE 599.
Stanowiska organu interpretacyjnego nie potwierdzają również regulacje unijne zawarte w art. 146 ust. 1 lit. a) oraz w art. 131 Dyrektywy VAT, w myśl których państwa członkowskie zwalniają m.in. dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych przez sprzedawcę lub na jego rzecz poza terytorium Wspólnoty, jednakże zwolnienia te stosuje się bez uszczerbku dla innych przepisów wspólnotowych i na warunkach ustalanych przez państwa członkowskie w celu zapewnienia prawidłowego i prostego stosowania tych zwolnień oraz zapobieżenia wszelkim możliwym przypadkom uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania i nadużyć.
Przeciwko stanowisku organu interpretacyjnego zawężającemu rodzaj dokumentów potwierdzających wywóz, o których mowa w art. 41 ust. 6 i ust. 6a ustawy o VAT, do dokumentu celnego, świadczy pogląd wyrażony przez TSUE w wyroku z 28 marca 2019 r., sygn. C-275/18. W orzeczeniu tym podkreślono decydujące znaczenie samego faktu wywozu towar, którego prawnopodatkowe skutki, na gruncie podatku od wartości dodanej, nie mogą być uzależnione od objęcia towaru procedurą wywozu wynikającą z odpowiednich przepisów celnych. Zakwalifikowanie transakcji jako dostawy na eksport na podstawie art. 146 ust. 1 lit. a) Dyrektywy VAT nie zależy zatem od objęcia danych towarów procedurą celną wywozu, której nieprzestrzeganie skutkuje pozbawieniem podatnika prawa do zwolnienia w eksporcie. TSUE zaznaczył, że wprawdzie do państw członkowskich należy określenie przesłanek warunkujących zwolnienie przez te państwa transakcji eksportu w celu zapewnienia prawidłowego i prostego stosowania zwolnień przewidzianych przez tę dyrektywę oraz zapobieżenia wszelkim możliwym przypadkom uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania i nadużyć, jednakże przy wykonywaniu swoich kompetencji państwa członkowskie powinny jednak przestrzegać ogólnych zasad prawa, które stanowią część porządku prawnego UE, do których należy w szczególności zasada proporcjonalności, z której wynika, że przepis krajowy wykracza poza to, co jest niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru podatku, jeśli w istocie uzależnia on prawo do zwolnienia z VAT od spełnienia obowiązków formalnych, nie uwzględniając przesłanek materialnoprawnych, a w szczególności nie biorąc pod uwagę kwestii, czy zostały one spełnione. Owe transakcje powinny być bowiem opodatkowane przy uwzględnieniu ich cech obiektywnych. Z tego względu uznał, że przesłanka stojąca na przeszkodzie przyznaniu zwolnienia z VAT dla dostawy towarów, które nie zostały objęte procedurą wywozu, podczas gdy jest bezsporne, że towary te zostały faktycznie wywiezione, a zatem ze względu na swe cechy ogólne dostawa spełnia przesłanki zwolnienia przewidziane w art. 146 ust. 1 lit. a) Dyrektywy VAT, nie zachowuje zasady proporcjonalności.
Biorąc powyższe wywody pod uwagę należy stwierdzić, że konieczność posiadania potwierdzenia wywozu od odpowiednich organów celnych, celem udokumentowania wywozu, nie wynika również z art. 146 ust. 1 lit. a) w zw. z art. 131 Dyrektywy VAT. Zdaniem Sądu dla zastosowania stawki VAT 0% w eksporcie decydujący jest sam fakt wywozu poza terytorium UE (przesłanka materialna), nie zaś zgromadzenie określonych dokumentów w konkretnej procedurze (przesłanka formalna). W związku z tym, brak jest podstaw do odmowy prawa do zastosowania stawki 0% VAT jedynie z powodu braku określonego dokumentu potwierdzającego eksport towarów poza UE, jeśli eksport ten rzeczywiście miał miejsce.
Należy również zauważyć, że na gruncie wspólnotowych przepisów celnych potwierdzenie wywozu towarów może się odbywać nie tylko poprzez uzyskanie komunikatu IE-599, lecz dopuszczalne jest także w tym zakresie powoływanie się na tzw. dowody alternatywne, których katalog nie jest katalogiem zamkniętym.
Skoro zatem przepisy celne nie ograniczają możliwości potwierdzenia wywozu towarów w inny sposób niż przy pomocy odpowiedniego komunikatu, wprowadzonego do systemu organów celnych, to tym bardziej możliwości tego rodzaju nie można wykluczyć na gruncie ustawy o VAT, tym bardziej, że art. 41 ust. 6a ustawy o VAT, nie dostarcza do tego żadnych podstaw (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 24 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 385/21).
Nieuprawnionym jest zatem stanowisko organu interpretacyjnego, że wyłącznie dokumenty urzędowe, w których właściwe organy celne (polskie lub z innych państw członkowskich UE) potwierdziły wywóz towarów poza terytorium UE, dają podstawę do zastosowania stawki VAT w wysokości 0% względem eksportu towarów.
Stanowisko Sądu w niniejszej sprawie jest zgodne z poglądami NSA wyrażonymi w powołanych przez Skarżącą orzeczeniach (m.in. w wyrokach z 9 maja 2017 r., sygn. akt I GSK 975/15, z 21 lipca 2020 r., sygn. akt I FSK 2005/17).
Zauważyć przy tym należy, że organ interpretacyjny nie przedstawił przekonującej argumentacji, z której wynikałoby, że na podstawie żadnego z powołanych przez Skarżącą dokumentów nie będzie można wykazać, iż eksport towarów faktycznie nastąpił.
Ponadto, zdaniem Sądu, słusznie zwrócono uwagę w skardze, że prowadząc postępowanie w przedmiocie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, właściwy organ winien kierować się między innymi zasadą nakazującą jego prowadzenie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W niniejszej sprawie Dyrektor KIS, wydał zaskarżoną interpretację wbrew stanowisku wyrażonym przez siebie w interpretacjach w innych sprawach, przywołanych przez Skarżącą i nie wskazał przyczyn, dla których odstąpił od swego pierwotnego poglądu.
W ocenie Sądu, wydawanie w sprawach dotyczących tożsamego zagadnienia odmiennych interpretacji jest nie do pogodzenia z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu. Taki sposób procedowania nie może być uzasadniany indywidualnym charakterem każdej ze spraw oraz brakiem powszechnie obowiązującej mocy wydawanych w nich aktów. Z tych przyczyn wydając zaskarżoną interpretację organ naruszył również art. 14h O.p. w zw. z art 121 § 1 O.p.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację. Rozpatrując ponownie wniosek organ będzie mieć na względzie wskazaną powyżej wykładnię przepisów prawa.
Na podstawie art.200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 697 zł, na które składają się: uiszczony od skargi wpis w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł – stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło