II SA/Rz 1087/23

WyrokWSA w Rzeszowie2023-12-06

Skład orzekający: Piotr Godlewski, Ewa Partyka, Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba niebędąca właścicielem lub samoistnym posiadaczem nieruchomości może skutecznie żądać wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczących tej nieruchomości, powołując się na interes prawny w postaci zapewnienia dojazdu do swojej nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, jeżeli żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną postępowania lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte (art. 61a § 1 k.p.a.). W przypadku zmian w ewidencji gruntów i budynków, legitymację do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania posiadają wyłącznie właściciele lub samoistni posiadacze nieruchomości, których dotyczy wniosek (art. 24 ust. 2a pkt 2 w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 u.P.g.k.). Interes faktyczny w postaci zapewnienia dojazdu do własnej nieruchomości, wynikający z sąsiedztwa nieruchomości objętej wnioskiem, nie jest tożsamy z interesem prawnym warunkującym status strony postępowania.
Stan faktyczny
E.L. wniosła o przywrócenie w operacie ewidencji gruntów części przerwanego ciągu drogowego. Starosta odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków do złożenia wniosku w sprawie zmian w ewidencji dotyczących działek, które nie są jej własnością. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez PWINGiK i ponownym rozpatrzeniu, Starosta ponownie odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że żądanie dotyczy działek niebędących własnością wnioskodawczyni, a zatem pochodzi od osoby nieposiadającej interesu prawnego. PWINGiK utrzymał w mocy postanowienie Starosty. E.L. zaskarżyła postanowienie PWINGiK do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E.L. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi E. L. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 13 czerwca 2023 r. nr GK-II.7221.20.2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania – skargę oddala – II SA/Rz 1087/23 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi E.L. jest postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z 13 czerwca 2023 r. nr GK-II.7221.20.2023 dotyczące odmowy wszczęcia postępowania. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, pismem z 8 grudnia 2022 r. E.L. wniosła o przywrócenie w operacie ewidencji gruntów części przerwanego ciągu drogowego i wykazanie przy południowej granicy działki [...] położonej w [...], a północnej granicy terenu PKP, przebiegu brakującego odcinka dawnej drogi [...], czyli połączenie obecnych dróg [...] i [...] w jeden ciąg drogowy, który przywróci dojazd do działki nr [...] stanowiącej własność wnioskodawczyni oraz m.in. do działek nr [...]. Po rozpatrzeniu wniosku Starosta [....] postanowieniem z 4 styczna 2023 r. nr PODGIK.4200.12.42.2022 wydanym na podstawie art. 61a § 1 w zw. z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.), odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obr. [...] gm. [...] polegających na wykazaniu przy południowej granicy działki nr [...], a północnej granicy terenu P., odcinka dawnej drogi nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że analiza danych zawartych w operacie ewidencji gruntów wykazała, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków zawartych w art. 24 ust. 2a pkt 2 w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm., dalej: u.P.g.k.), uprawniających do złożenia wniosku w sprawie zmian w ewidencji dotyczących działki nr [...]. PWINGiK - po rozpatrzeniu zażalenia E.L. - postanowieniem z 22 lutego 2023 r. nr GK-II.7221.20.2023 uchylił postanowienie organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że zachodzi wątpliwość dotycząca ustalenia przez organ I instancji treści wnoszonych przez skarżącą żądań zawartych we wniosku z 8 grudnia 2022 r., w związku z czym przy ponownym jego rozpatrywaniu organ I instancji powinien wystąpić o sprecyzowanie tych żądań poprzez wskazanie, zmiany jakich konkretnych danych ewidencyjnych żąda wnioskująca oraz w jaki sposób i na podstawie jakich dokumentów powinny zostać zaktualizowane. W szczególności organ I instancji powinien ustalić, czy żądanie wnoszącej zażalenie obejmuje zmianę danych ewidencyjnych działki nr [...], bowiem podnosi ona, że jest jej współwłaścicielką. W toku ponownie prowadzonych czynności organ I instancji pismem z 7 marca 2023 r. nr PODGIK.4200.12.42.2022 wezwał pełnomocnika wnioskującej do usunięcia braku formalnego złożonego podania poprzez sprecyzowanie i jednoznaczne określenie przedmiotu żądania, tzn. wskazanie, zmiany jakich konkretnie danych ewidencyjnych żąda. W odpowiedzi na ww. pełnomocnik wnioskodawczyni (adwokat) wskazała, że wnoszone żądanie dotyczy "przywrócenia na aktualnej mapie ewidencji gruntów w skali 1:2000 (...) wsi [...] brakującego odcinka dawnej drogi oznaczonej jako pgr [..]". Zaznaczyła, że parcela ta "tylko w jej części zmieniła oznaczenia na działkę nr [...] wpisaną w aktualnym operacie ewidencji gruntów na Urząd Gminy [...], a pozostała jej część nie ma odpowiednika w aktualnym operacie ewidencji gruntów". W związku z błędnym ustaleniem drogi nr [...], wnioskodawczyni nie posiada dojazdu do swoich działek, a więc "zasadne jest przywrócenie pominiętej na mapie w skali 1:2000 części drogi publicznej nr [...]". Wniosek nie obejmuje żądania zmiany danych ewidencyjnych działki nr [...], gdyż ma ona uregulowany stan prawny i E.L. jest jej współwłaścicielem. W następstwie powyższego Starosta postanowieniem z 26 kwietnia 2023 r. nr PODGIK.4200.12.42.2022 - na podstawie art. 61a § 1 w zw. z art. 28 k.p.a. - ponownie postanowił o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obr. [...] gm. [...], polegających na wykazaniu przy południowej granicy działki nr [...] a północnej granicy terenu PKP, odcinka dawnej drogi nr [...]. Wyjaśnił, że żądanie wprowadzenia zmian dotyczy działek nie będących własnością wnioskodawczyni, a zatem pochodzi od osoby nie będącej stroną i nie posiadającej interesu prawnego. W zażaleniu na postanowienie Starosty reprezentujący E.L. pełnomocnika wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wszczęcie postępowania (jak nie na wniosek, to z urzędu) w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obr. [...] zgodnie z treścią wniosku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Po rozpatrzeniu zażalenia PWINGiK - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 u.P.g.k. - utrzymał w mocy postanowienie Starosty z 26 kwietnia 2023 r. W uzasadnieniu podniósł, że przepisem stanowiącym podstawę do domagania się wszczęcia postępowania aktualizacyjnego co do informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków jest norma określona w art. 24 ust. 2a pkt 2 w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 u.P.g.k. Przepis ten zakreśla krąg podmiotów mających legitymację procesową w inicjowaniu takiego postępowania, nie odwołując się do pojęcia interesu prawnego o którym mowa w art. 28 k.p.a. Zakres podmiotowy takiego postępowania wyznaczony w sposób autonomiczny obejmuje właściciela lub samoistnego posiadacza nieruchomości co do której formułowane jest żądanie zaktualizowania operatu ewidencyjnego. Art. 24 ust. 2a pkt 2 u.P.g.k. stanowi normę lex specialis wobec art. 28 k.p.a., wyłączając ten ostatni jako podstawę wyznaczającą zakres podmiotowy postępowania aktualizacyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2020 r., I OSK 1011/19). W przypadku złożenia wniosku o aktualizację przez osobę niebędącą stroną, organ administracji publicznej powinien - na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. - wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odmowa ma zastosowanie do sytuacji, gdy z żądania wszczęcia postępowania administracyjnego wynika w sposób oczywisty, że jednostka wnosząca żądanie nie ma w sprawie interesu prawnego. Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie. Ze zgromadzonego materiału dowodowego zalegającego w aktach sprawy organu I instancji (wypisy z rejestru gruntów) wynika, że aktualne działki nr [...] położone w okolicach dawnej działki oznaczonej jako parcela gruntowa nr [...] są przedmiotem odrębnej własności (władania). Jak wynika z treści złożonego wniosku, to zmian przebiegu granic ww. działek domaga się wnioskująca, jednoznacznie wskazując, że wniosek nie dotyczy aktualizacji danych ewidencyjnych działki nr [...] będącej jej współwłasnością. Zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 2 u.P.g.k., wnioskodawczyni nie będąc właścicielem (władającym) ww. działek, nie posiada legitymacji procesowej do zainicjowania postępowania administracyjnego dotyczącego aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany przebiegu granic działek nr [...] poprzez przywrócenie przebiegu dawnego odcinka drogi stanowiącej parcelę gruntową nr [...]. Zdaniem PWINGiK, przedstawiona zarówno we wniosku jak i w zażaleniu argumentacja wskazująca w szczególności na potrzebę dojazdu do działek dotyczy interesu faktycznego, a nie interesu prawnego. Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika dotyczących naruszenia przez Starostę (wobec niezastosowania) art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) u.P.g.k. w sytuacji wykrycia błędnych informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków PWINGiK podkreślił, że przepis ten stanowi podstawę działania organu z urzędu. Organ może skutecznie wszcząć postępowanie administracyjne, gdy wprost tak stanowi norma materialnego prawa administracyjnego stanowiąca podstawę do wydania decyzji lub też sprawa dotyczy obowiązku administracyjnoprawnego, zatem postępowanie z urzędu nie może być przedmiotem żądania strony. Wskazywane przez wnioskującą, istniejące wg niej nieprawidłowości w danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, nie stanowią wprost w myśl w/w przepisu o obowiązku działania organu ewidencyjnego z urzędu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie E.L. - reprezentowana przez pełnomocnika (adwokata) - zaskarżyła postanowienie PWNGiK w Rzeszowie z 13 czerwca 2023 r. w całości, zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 61a § 1 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, w sytuacji, gdy E.L. jest właścicielką działki nr [...] oraz współwłaścicielką działki nr [...], a zatem posiada interes prawny i jako strona niniejszego postępowania zainteresowana jest przywróceniem szlaku drożnego do swojej nieruchomości, który na skutek błędów organów państwowych bezprawnie zlikwidowano; b) art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a., polegające na niepodjęciu przez organ II instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącej oraz niezebraniu i nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a co za tym idzie ustalenie daleko idących dla strony negatywnych skutków w postaci odmowy wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy skarżąca składając wniosek o przywrócenie pasa drogowego poinformowała organ o faktach które bezsprzecznie zaistniały w wyniku pomyłki samego organu, co ma bezpośredni i szkodliwy wpływ na jej nieruchomość, gdyż została ona pozbawiona drogi dojazdowej do swojej nieruchomości; c) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy organ powinien wszcząć postępowanie w przedmiotowej sprawie jeśli nie na wniosek to z urzędu i usunąć błędy zaistniałe w operacie ewidencji gruntów i budynków obr. [...] gm. [...]; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 24 ust. 2a pkt 2 w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 u.P.g.k. poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy E.L. jest współwłaścicielką działki nr [...], która po połączeniu z działką [...] w jeden ciąg drogowy przywróci dojazd do działki nr [...] która również stanowi jej własność, a zatem ma ona interes prawny konieczny do wszczęcia niniejszego postępowania, gdyż poprzez błędy popełnione przez organy Państwa polegające na przerwaniu ciągu drogowego w postaci działek nr [...] skarżąca nie ma dostępu do swojej działki nr [...], co jest sprzeczne z przepisem art. 61 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm., dalej: u.p.z.p.) oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1994 r., Nr 89, poz. 414, dalej: u.P.b.); b) art. 24 ust. 2a pkt 1 ppkt d) u.P.g.k., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy organ powziął wiedzę na temat błędów popełnionych przez organy Państwa, w wyniku których doszło do przerwania ciągu drogowego w postaci działek nr [...], przez co skarżąca nie ma dostępu do swojej działki nr [...], co powinno skutkować wszczęciem postępowania z urzędu w celu zaktualizowania operatu ewidencji gruntów i budynków; c) art. 61 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 pkt 14 u.p.z.p. oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 u.P.b. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy z ww. przepisów wynika obowiązek dostępu do drogi publicznej nieruchomości, co na skutek błędu organu zostało skarżącej uniemożliwione. Z uwagi na podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Starosty. W odpowiedzi na skargę PWINGiK wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach). Kontrolą Sądu objęte jest postanowienie PWINGiK z 13 czerwca 2023 r., utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z 26 kwietnia 2023 r. o odmowie wszczęcia – na wniosek skarżącej z 8 grudnia 2022 r. – postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków obr. [...] gm. [...] zmian polegających na wykazaniu przy południowej granicy działki nr [...], a północnej granicy terenu P. (działka nr [...]), odcinka dawnej drogi nr [...]. Dokonana przez Sąd pod względem opisanych wyżej kryteriów kontrola tych postanowień nie doprowadziła do zakwestionowania ich prawidłowości, prowadząc do wniosku o braku podstaw do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. U podstaw wydania wskazanych wyżej postanowień znalazła się regulacja art. 61a § 1 k.p.a., wg której, jeżeli żądanie o którym mowa w art. 61 (tj. wszczęcia postępowania administracyjnego) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W przepisie tym ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne od siebie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania, umożliwiając tym samym oddzielenie pierwszego etapu postępowania administracyjnego, tj. jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozstrzygania o żądaniu strony. Odmowa wszczęcia postępowania następuje z przyczyn o charakterze formalnym (procesowym), które uniemożliwiają merytoryczne rozpatrzenie wniosku. W sytuacji więc gdy spełnione zostaną przesłanki o jakich mowa w tym przepisie, organ administracji nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, ograniczając się do formalnej odmowy wszczęcia postępowania. Taka właśnie sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie i w kontekście tego przepisu została prawidłowo zinterpretowana przez organy administracji. W okolicznościach sprawy nie budzą zastrzeżeń ustalenia organów w zakresie stanu faktycznego związanego z treścią żądania skarżącej, domagającej się połączenia dróg stanowiących obecnie działki nr [...] (pozostającej we władaniu Gminy [...]) i nr [...] (stanowiącej współwłasność skarżącej) w jeden ciąg drogowy, który przywróciłby dojazd m.in. do stanowiącej własność skarżącej działki nr [...]; dojazd taki w przeszłości istniał dawną drogą stanowiącą działkę nr [...], przebiegającą na brakującym odcinku przy południowej granicy aktualnej działki nr [...] (stanowiącej własność W.K.), a jednocześnie przy północnej części działki nr [...] (stanowiącej własność Skarbu Państwa, a pozostającej w użytkowaniu wieczystym P. S.A.). Zdaniem Sądu, zasadnie uznały organy administracji, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie w sprawie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków żądanych przez skarżącą zmian nie mogło być wszczęte z uwagi na zaistnienie pierwszej z przesłanek wymienionych w art. 61a § 1 k.p.a., tj. iż wszczęcia postępowania domagała się osoba której nie mógł być przyznany status strony postępowania, a więc nie posiadająca legitymacji procesowej do jego zainicjowania z uwagi na brak interesu prawnego. Jak trafnie wskazał organ I i II instancji, przepisem stanowiącym materialnoprawną podstawę uprawnienia do domagania się wszczęcia postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków jest art. 24 ust. 2a pkt 2 u.P.g.k., zgodnie z którym informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek podmiotów o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 /a więc co do zasady właścicieli nieruchomości/ lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Tylko zatem te podmioty mogą się skutecznie ubiegać o wszczęcie i prowadzenie postępowania dotyczącego wprowadzenia żądanych zmian. Skarżąca jako właścicielka działki nr [...] i współwłaścicielka działki nr [...] nie ma więc interesu prawnego uprawniającego ją do złożenia wniosku dotyczącego zmiany danych ewidencyjnych działek stanowiących własność innych podmiotów, w szczególności co do działki nr [...] i nr [...], z których droga ta mogłaby być wydzielona (w okolicznościach sprawy dotyczy to przede wszystkim działki nr [...], w skład której – wedle twierdzeń skarżącej – wszedł istniejący tam wcześniej odcinek drogi prowadzącej w kierunku jej działki). Wobec jednoznacznych twierdzeń skarżącej że złożony wniosek działek stanowiących jej własność /współwłasność (jako posiadających uregulowany stan prawny) nie dotyczy, brak jest jakichkolwiek przesłanek do uznania, iż interes ten – zgodnie z jej oczekiwaniami - mógłby być wywiedziony wyłącznie z faktu, że nieruchomości będące przedmiotem wniosku sąsiadują z jej działkami, a żądane zmiany mają umożliwić jej dojazd do swoich działek. Okoliczności te w przypadku skarżącej świadczą wyłącznie o interesie faktycznym "w przywróceniu brakującego odcinka drogi", który nie jest tożsamy z warunkującym prawa strony interesem prawnym. Wynikający z art. 24 ust. 2a pkt 2 u.P.g.k. krąg podmiotów uprawnionych do złożenia żądania jest zamknięty i nie może zostać poszerzony o inne podmioty powołujące się na posiadanie interesu prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 sierpnia 2022 r. I OSK 1698/19 - LEX nr 3398721). Sąd podziela również wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowisko PWINGiK, że wskazywane przez skarżącą (istniejące wg niej) nieprawidłowości w danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie stanowią wprost o obowiązku działania organu ewidencyjnego z urzędu w myśl art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) u.P.g.k. (stosownie do którego "informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnych informacji"), a co najwyżej mogłyby stanowić jedynie sygnalizację do podjęcia takich działań. W tym zakresie należy ubocznie wskazać – co jako nie podlegające merytorycznej ocenie w kontrolowanej sprawie - pozostaje bez znaczenia dla jej rozpoznania, że do kwestii prawidłowości danych ewidencyjnych w kontekście materiałów dołączonych przez skarżącą do wniosku o wprowadzenie zmian oraz dokumentów znajdujących się w zasobie ewidencyjnym odniósł się Starosta w notatce służbowej z 4 stycznia 2023 r. (k. 34 akt sprawy organu I instancji), wskazując, że ich analiza nie wykazała wykrycia błędnych informacji w danych ewidencyjnych, przez co nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. Bez znaczenia w tej sytuacji dla oceny wszczęcia na wniosek skarżącej postępowania aktualizacyjnego pozostaje także, że taki dojazd w przeszłości istniał. Wg wyroku NSA z 17 lutego 2022 r. I OSK 803/21 - LEX nr 3352724, dokumenty określające wcześniejszy stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków. Nie ma bowiem możliwości "cofania się" w ewidencji po przyjęciu kolejnych dokumentów dotyczących zmiany właściciela jako podstawy kolejnych (nowych) wpisów. Reasumując, w opisanych okolicznościach organ administracji I i II instancji trafnie przyjęły brak materialnoprawnej podstawy do wszczęcia na wniosek skarżącej postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków zmian dotyczących wykazania przy południowej granicy działki nr [...] (północnej granicy działki nr [...]) odcinka dawnej drogi nr [...], łączącej w jeden ciąg drogowy obecną działkę nr [...] (we władaniu Gminy [...]) i działkę nr [...] (będącej współwłasnością skarżącej), co pozwoliłoby przywrócić dojazd m.in. do stanowiącej własność skarżącej działki nr [...]. W konsekwencji, wobec braku przepisu prawa z którego można by wywieść dla skarżącej źródło interesu prawnego i status strony postępowania, w pełni prawidłowa była odmowa wszczęcia tego postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., w świetle której podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie mogły zostać uwzględnione. Niejako już zupełnie końcowo i na marginesie należy zauważyć, że jak pośrednio wynika z akt administracyjnych sprawy, stanowiąca własność skarżącej działka nr [...] z racji graniczenia ze stanowiącą jej współwłasność działką nr [...] (wykorzystywaną jako szlak drożny) przeczy jej twierdzeniom o pozbawieniu dojazdu do niej. Okoliczność, że dojazd ten może być dla skarżącej mniej dogodny niż wnioskowany "do przywrócenia" lub w jakikolwiek inny sposób nie spełniać jej oczekiwań, nie podważa prawidłowości zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania. Powyższe wykluczało skuteczność wniesionej skargi, która jako niezasadna podlegała w takiej sytuacji oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło