V SA/Wa 1226/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-15
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Andrzej Kania, Aleksandra Młyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca, który ubiega się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, traci prawo do tego dofinansowania, jeśli koszty płacy (w tym składki na ubezpieczenia społeczne) za wszystkich zatrudnionych pracowników zostały poniesione z uchybieniem terminów przekraczającym 14 dni, czy też przesłanka ta powinna być badana odrębnie dla każdego pracownika niepełnosprawnego, do którego wynagrodzenia wnioskowane jest dofinansowanie?Ratio decidendi
Pracodawca nie traci prawa do dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, jeśli uchybienie terminu w opłaceniu składek na ubezpieczenia społeczne dotyczyło pracowników pełnosprawnych lub pracowników niepełnosprawnych, do których wynagrodzenia nie wnioskowano o dofinansowanie. Przesłanka nieterminowego ponoszenia kosztów płacy, o której mowa w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, odnosi się wyłącznie do kosztów płacy pracowników niepełnosprawnych, do których wynagrodzenia pracodawca ubiega się o dofinansowanie. Organ błędnie przyjął, że uchybienie terminów w opłaceniu składek na koncie płatnika za okres objęty postępowaniem skutkuje utratą prawa do dofinansowania dla wszystkich pracowników niepełnosprawnych.Stan faktyczny
Spółka E. S.A. złożyła wniosek o miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za czerwiec 2018 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił wypłaty dofinansowania, uznając, że koszty płacy zostały poniesione z uchybieniem terminów przekraczającym 14 dni, co wynikało z informacji ZUS o nieterminowym opłaceniu składek za lipiec 2018 r. Spółka zarzuciła, że organ nie zbadał terminowości poniesienia kosztów płacy odrębnie dla każdego pracownika niepełnosprawnego i pominął koszty płacy zapłacone terminowo. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes PFRON utrzymał w mocy swoją decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] maja 2019 r. oraz zasądził od Prezesa Zarządu PFRON na rzecz E. S.A. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Asesor WSA - Aleksandra Młyńska (spr.), Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2019 r. sprawy ze skargi E. S.A. w W. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia (...) maja 2019 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz E. S.A. w W. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...],
L. dz. [...] Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych, po rozpoznaniu wniosku E. S.A. z siedzibą w
W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję tego organu
z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], L.dz.[...]
o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników
niepełnosprawnych za miesiąc czerwiec 2018 r.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz.
2096; dalej "k.p.a.") w związku z art. 45 ust. 3a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.; dalej "ustawa o rehabilitacji").
Stan sprawy przedstawia się w sposób następujący.
E. Spółka Akcyjna przekazała do Państwowego Funduszu
Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, zwanego dalej "Funduszem" lub "PFRON",
wniosek Wn-D o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników
niepełnosprawnych za czerwiec 2018 r. w terminie określonym w § 4 ust. 1
rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 czerwca 2016 r.
w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników
niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 951), tj. do 25 dnia miesiąca następującego
po miesiącu, którego wniosek dotyczy.
W związku z powyższym, zgodnie z art. 26a ust. 9b pkt 1 w stosunku do strony
zostało przeprowadzone postępowanie sprawdzające w celu potwierdzenia, czy
wnioskodawca spełnia warunki do otrzymania dofinansowania do wynagrodzenia
pracowników niepełnosprawnych za miesiąc czerwiec 2018 r.
Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. Prezes
Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
odmówił wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników
niepełnosprawnych za miesiąc czerwiec 2018 r.
Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 104 k.p.a. w związku z art. 26a
ust. 1a1
pkt 3, art. 26a ust. 9a pkt 2 oraz art. 45 ust. 3a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.).
Organ wyjaśnił, że jeżeli wynagrodzenie ze stosunku pracy należne za dany
miesiąc zostanie wypłacone pracownikowi w następnym miesiącu, wówczas
pracodawca powinien uwzględnić je przy obliczaniu składek ZUS za miesiąc, w którym
dokonał faktycznej jego wypłaty. Strona wypłaca wynagrodzenia do 10-go dnia miesiąca
następującego po miesiącu przepracowanym, w związku z powyższym za miesiąc
czerwiec 2018 r. strona wypłaciła wynagrodzenie w lipcu 2018 r., a więc okresem
składkowym dla wynagrodzeń za miesiąc czerwiec 2018 r. będzie miesiąc lipiec 2018 r.
Organ stwierdził, że pismami nadanymi w dniu [...] i [...] października 2018 r. nr
[...] ZUS Oddział w G. wskazał, że składki
za okres składkowy w ZUS lipiec 2018 r. na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (FUS),
na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego (FUZ) oraz na Fundusz Pracy i Fundusz
Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FP i FGŚP) zostały opłacone w pełnej
wysokości, lecz po obowiązującym płatnika terminie płatności. Jednocześnie ZUS
przedstawił sposób rozliczenia należności za 07/2018.
Zdaniem organu, zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż strona poniosła
koszty płacy za pracowników niepełnosprawnych zgłoszonych do dofinansowania
za wskazany miesiąc z uchybieniem terminu przekraczającym 14 dni, dlatego
miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych
za miesiąc czerwiec 2018 r. nie przysługuje.
E. Spółka Akcyjna wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie
sprawy. W ocenie strony, materiał dowodowy zgromadzony przez Fundusz w zakresie
informacji pozyskanych od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dotyczących
terminowości opłacenia składek za okres składkowy lipiec 2018 r., powinien być
rozpatrywany z uwzględnieniem złożonych przez nią wyjaśnień. Strona podtrzymała
twierdzenie, że składki za lipiec 2018 r. zostały opłacone terminowo i w całości za
pracowników niepełnosprawnych zgłoszonych przez pracodawcę we wniosku o
dofinansowanie za miesiąc czerwiec 2018 r.
Spółka zarzuciła, że decyzja została wydana przedwcześnie, bez oczekiwania na
uzupełnienie materiału dowodowego przez ZUS, dotyczącego pracowników
niepełnosprawnych: A. S., J. K., P. K., E. P. i D. M. Zdaniem strony, Fundusz powinien zbadać
terminowość poniesienia kosztów płacy tylko w odniesieniu do pracowników
niepełnosprawnych, do których wynagrodzenia pracodawca ubiegał się o
dofinansowanie.
Spółka zauważyła, że informacje z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
odnoszą się do składek, jakie spółka jako pracodawca winna uiścić za okres składkowy
lipiec 2018 r. za wszystkich zatrudnionych u niej pracowników, a nie do składek za
wskazanych w piśmie kierowanym przez organ pracowników niepełnosprawnych,
których koszty płacy stanowiły przedmiot wniosku o dofinansowanie. Ponadto w ocenie
strony, w przypadku gdy wpłata na ubezpieczenie społeczne nie pokrywa w całości
zobowiązania płatnika za dany okres, to pracodawca może zdecydować o rozliczeniu
składek na poszczególne tytuły oraz ubezpieczonych, których wpłata dotyczy.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Zarządu
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia [...] maja
2019 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r.
W uzasadnieniu wskazał, że miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń
pracowników niepełnosprawnych ze środków PFRON przysługuje pracodawcy po
spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji.
Zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji koszty płacy oznaczają
wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na
ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia
oraz obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń
Pracowniczych. Zdaniem organu, z powyższej definicji kosztów płacy wynika, iż
stanowią one całość zobowiązań pracodawcy wynikających z faktu zatrudniania
pracowników bez rozróżnienia, czy są to koszty płacy związane tylko z zatrudnianiem
osób niepełnosprawnych.
Organ zauważył, że zgodnie z art. 26a ust. 9a ustawy o rehabilitacji Prezes
Zarządu PFRON wydaje decyzję o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania w
przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w art. 26a ust. 1a1 pkt 2 albo 3.
Zgodnie z art. 26a ust. 1a1
pkt 3 ustawy o rehabilitacji, miesięczne dofinansowanie
nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z
uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, z
zastrzeżeniem ust. 1a2
, tj. kwota miesięcznych należnych składek, o których mowa w
art. 2 pkt 4a, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym mowa w ust. 1a1
pkt 3
przedmiotowej ustawy, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany
miesiąc. Powyższe oznacza, że w przypadku wystąpienia którejkolwiek z ww.
przesłanek, pracodawca nie może otrzymać świadczenia na żadnego pracownika
niepełnosprawnego.
Organ wskazał, że strona w złożonych do Funduszu miesięcznych informacjach
o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników
niepełnosprawnych (INF-D-P) wykazała, iż wynagrodzenia płacone są w miesiącu
następującym po miesiącu, za który pracownicy pobierają wynagrodzenie. Wobec
powyższego wnioskowi Wn-D za czerwiec 2018 r. odpowiada deklaracja ZUS za
lipiec 2018 r., której termin płatności, zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia
13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300
ze zm.) upływa w dniu 15 sierpnia 2018 r., natomiast zgodnie z ustawą o rehabilitacji,
upływa w dniu 29 sierpnia 2018 r.
Odnosząc się do stanowiska strony zawartego we wniosku o ponowne
rozpatrzenie sprawy, że decyzja została wydana przedwcześnie, bez oczekiwania na
uzupełnienie materiału dowodowego przez ZUS w zakresie odpowiedzi dotyczącej
rozliczenia konta płatnika składek co do wskazanych pracowników niepełnosprawnych,
organ wyjaśnił, że należy odróżnić rozliczenie konta płatnika składek od rozliczenia
indywidualnego konta ubezpieczonego w ZUS.
Organ wskazał, że pismami nadanymi w dniu [...] i [...] października 2018 r. nr
[...] ZUS Oddział w G. przesłał do PFRON
rozliczenia konta płatnika składek, w których wykazał, że składki za okres składkowy
lipiec 2018 r. na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (FUS), na Fundusz Ubezpieczenia
Zdrowotnego (FUZ) oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń
Pracowniczych (FP i FGŚP) zostały opłacone w pełnej wysokości lecz po
obowiązującym płatnika terminie płatności. Jednocześnie ZUS przedstawił rozliczenie
konta płatnika za 07/2018 w następujący sposób:
1. należność z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (FUS) w kwocie
została pokryta z następujących wpłat:
- w kwocie [...] zł z dnia [...] sierpnia 2018 r.,
- w kwocie [...] zł z dnia [...] sierpnia 2018 r.,
- w kwocie [...] zł z dnia [...] sierpnia 2018 r.,
- w kwocie [...] zł z dnia [...] września 2018 r.,
- w kwocie [...] zł z dnia [...] września 2018 r.,
- w kwocie [...] zł z dnia [...] września 2018 r.,
- w kwocie [...] zł z dnia [...] września 2018 r.,
2. należność z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego (FUZ) została
pokryta z następujących wpłat:
- w kwocie [...] zł z dnia [...] sierpnia 2018 r.,
- w kwocie [...] zł z dnia [...] września 2018 r.,
- w kwocie [...] zł z dnia [...] września 2018 r.,
3. należność z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń
Pracowniczych (FP i FGŚP) została pokryta z następujących wpłat:
- w kwocie [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r.,
- w kwocie [...] zł z dnia [...] września 2018 r.,
- w kwocie [...] zł z dnia [...] września 2018 r.
Biorąc pod uwagę wyjaśnienia ZUS, organ ustalił, że w związku z tym, iż strona
była zobowiązana do poniesienia ww. składek za okres składkowy lipiec 2018 r.,
w nieprzekraczalnym terminie do dnia [...] sierpnia 2018 r., to składki na ubezpieczenia
społeczne opłacone w kwocie [...] zł w dniach [...], [...] sierpnia 2018 r., [...], [...]
września 2018 r. oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne opłacone w kwocie [...]
zł w dniach [...] sierpnia 2018 r., [...], [...] września 2018 r., a także składki na Fundusz
Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych opłacone w kwocie
[...] w dniach [...] sierpnia 2018 r. oraz [...], [...] września 2018 r., zostały opłacone
przez płatnika z przekroczeniem 14 dniowego terminu wynikającego z art. 26a ust. 1a1
pkt 3 ustawy o rehabilitacji.
Jednocześnie organ dodał, iż pracodawca dokonał częściowej zapłaty składek
do ZUS za okres 07/2018 z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych
przepisów, przekraczającym 14 dni, a kwota ww. składek opłaconych po terminie
wskazanym w art. 26a ust. 1a1
pkt 3 ustawy o rehabilitacji przekroczyła wskazaną w art.
26a ust. 1a2
wysokość 2% składek należnych za dany miesiąc, w związku z czym
pracodawca stracił prawo do uzyskania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników
niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy czerwiec 2018 r.
Organ wyjaśnił, że zasadą jest, iż wpłaty należnych składek dokonuje się
w łącznej kwocie za wszystkich ubezpieczonych, odrębnie na poszczególne fundusze,
tj. Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego, Fundusz
Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Kolejność zaliczania
wpłat składek na poszczególne fundusze oraz innych należności, do których poboru jest
zobowiązany ZUS, jeżeli płatnik składek opłaca je i przekazuje niezgodnie z przepisami
ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, określa rozporządzenie Rady Ministrów
z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w
sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń
Społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1831). Rozporządzenie to wydane zostało na mocy
delegacji ustawowej w art. 49 ust. 1 u.s.u.s., zgodnie z którym Rada Ministrów określa
w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach
rozliczania składek i wypłaconych zasiłków, zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych oraz
kolejność zaliczania wpłat składek na poszczególne fundusze, z uwzględnieniem
pierwszeństwa zaspokojenia należności funduszu emerytalnego.
Organ podkreślił, że zarówno w u.s.u.s., jak i wskazanym wyżej rozporządzeniu,
brak jest norm prawnych, czy też odniesienia do przyznania pierwszeństwa w
rozliczaniu składek na ubezpieczenia społeczne dla osób niepełnosprawnych,
a następnie na pozostałych zatrudnionych. Zdaniem organu, skoro na koncie płatnika
E. Spółka Akcyjna za okres objęty postępowaniem ustalono wpłaty, które
zostały dokonane z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów,
przekraczającym 14 dni, informację taką należy utożsamić ze stanem widniejącym na
koncie każdego ubezpieczonego zgłoszonego w danym okresie, w tym również ze
stanem widniejącym na koncie ubezpieczonych posiadających orzeczenie o stopniu
niepełnosprawności.
Organ uznał, iż twierdzenie strony, że w przypadku, gdy kwota wpłaty w części
przypadającej na pokrycie składek na ubezpieczenia społeczne jest niższa od kwoty
należnych składek za dany miesiąc kalendarzowy, którego deklaracja dotyczy,
to pracodawca może zdecydować o rozliczeniu składek na poszczególne fundusze oraz
ubezpieczonych, których wpłata dotyczy, nie znajduje oparcia w obowiązujących
przepisach prawa. Ponadto zauważył, że przedstawiona przez stronę przy piśmie z dnia
[...] sierpnia 2018 r. deklaracja ZUS P DRA za okres składkowy lipiec 2018 r.
(ID deklaracji [...] 07.2018) z datą wypełnienia w dniu [...] sierpnia 2018 r. oraz
potwierdzenie zapłaty w dniu [...] sierpnia 2018 r. kwoty [...] zł, tytułem składek
ZUS za okres składkowy lipiec 2018 r. tylko za pracowników niepełnosprawnych,
nie znajduje potwierdzenia w danych przekazanych przez ZUS.
Prezes Funduszu ponownie stwierdził, że zebrany materiał dowodowy wskazuje,
iż strona poniosła koszty płacy za pracowników niepełnosprawnych zgłoszonych do
dofinansowania za wskazany miesiąc z uchybieniem terminu przekraczającym 14 dni,
dlatego miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych
za czerwiec 2018 r. nie przysługuje.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wniosła E. S.A. z siedzibą w W.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 26a ust. 1a1
pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez jego błędne
zastosowanie, polegające na odmowie wypłaty dofinansowania kosztów płacy, które
zostały przez pracodawcę poniesione z zachowaniem terminów wynikających z
odrębnych przepisów,
- przepisu art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, poprzez jego niezastosowanie i odmowę
wypłaty dofinansowania w części dotyczącej 75% kosztów płacy poniesionych przez
pracodawcę faktycznie i terminowo,
- przepisów art.7, 7a, 8, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a., poprzez dokonanie oceny
zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny, z całkowitym pominięciem
dowodów przedstawianych przez skarżącego oraz rozstrzygnięcie wątpliwości co do
treści normy prawnej na niekorzyść strony, a także brak w uzasadnieniu wskazania
przyczyn, dlaczego dowodom i wyjaśnieniom przedstawionym przez stronę organ
odmówił wiarygodności oraz przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający
zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie
do organów.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej
decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] grudnia 2018
r., a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zdaniem skarżącej, przesłanka terminowości poniesienia kosztów płacy
powinna być badana odrębnie wobec każdego z pracowników niepełnosprawnych,
do wynagrodzenia których pracodawca ubiega się o dofinansowanie. Skarżąca
zarzuciła, że w zestawieniu wskazującym na sposób rozliczenia składek przez ZUS
brak jest informacji, odnośnie szczegółowych tytułów wpłat, tzn. kogo faktycznie dane
wpłaty dotyczą, ani też jakich poszczególnych tytułów dotyczą wpłaty dokonane po
terminie (umów cywilnoprawnych, umów o pracę, czy umów o pracę osób
niepełnosprawnych). Organ nie otrzymał od ZUS informacji, za których ubezpieczonych
składki zostały opłacone po terminie, dlatego też nieprawidłowo uznał, że nieterminowo
zostały poniesione koszty płacy w odniesieniu do wszystkich osób niepełnosprawnych,
objętych wnioskami o dofinansowanie. Ponadto, organ pominął koszty płacy zapłacone
terminowo.
Strona przytoczyła stanowisko zawarte w piśmie Ministerstwa Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej – Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych z dnia
[...] grudnia 2014 r. znak [...], zgodnie z którym wyłączenie
dofinansowania, o którym mowa w art. 26a ust. 1a1
pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia
1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.) dotyczy niespełnienia
warunków dotyczących kosztów płacy osób, na które pracodawca zamierza uzyskać
dofinansowanie. Wyłączenie to skutkuje utratą prawa do dofinansowania do
wynagrodzeń tych osób, których koszty płacy zostały poniesione z powyżej 14-dniowym
uchybieniem.
Skarżąca podniosła, że porównanie przez organ całościowych kwot składek
na ubezpieczenia społeczne, należnych od płatnika za dany okres, jest działaniem
prowadzącym do błędnych wniosków w zakresie terminowości ponoszenia kosztów
płacy, ponieważ w składkach tych zawarte są również składki na ubezpieczenia
społeczne osób niebędących osobami niepełnosprawnymi, osób niepełnosprawnych,
do wynagrodzenia których pracodawca nie wnioskuje o dofinansowanie, a także stron
umów cywilnoprawnych. Organ powinien dokonać analizy złożonych deklaracji
dotyczących zatrudnionych osób niepełnosprawnych za dany okres, określić kwotę
składek na ubezpieczenia społeczne wynikającą z tych deklaracji, a następnie
porównać ją z kwotą wpłaty składek za wskazany okres – czego nie uczynił.
Zdaniem skarżącej, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone wadliwie,
z pominięciem wyjaśnień przedstawianych przez stronę, wyłącznie w oparciu o pisma
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji
Osób Niepełnosprawnych podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł
o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują
działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając
prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich
wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia
przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w
postępowaniu, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.),
przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach
danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną
podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ww. ustawy.
W rozpoznawanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia, które
skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Kontroli Sądu podlegała decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu
Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] maja 2019 r., utrzymująca w mocy
decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2018 r. o odmowie wypłaty miesięcznego
dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc
czerwiec 2018 r.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowią przepisy art. 26a ust. 1a1
pkt 3 oraz
art. 26a ust. 9a pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i
społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511
ze zm.).
Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych
ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przysługuje
pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji.
Stosownie do art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ww. ustawy miesięczne dofinansowanie
nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z
uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, z
zastrzeżeniem ust. 1a2
. Na podstawie art. 26a ust. 1a2
kwota miesięcznych należnych
składek, o których mowa w art. 2 pkt 4a, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym
mowa w ust. 1a1
pkt 3, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany
miesiąc.
Jak stanowi art. 26a ust. 9a pkt 2 ustawy o rehabilitacji, Prezes Zarządu
Funduszu wydaje decyzję o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania w
przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1a1
pkt 2 albo 3.
Wskazać należy, że koszty płacy oznaczają, zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o
rehabilitacji, wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe
składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego
wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych
Świadczeń Pracowniczych. Za terminowo poniesione koszty płacy uznaje się te, które
zostały poniesione w terminach wynikających odpowiednio z przepisów ustawy z dnia
26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (wynagrodzenie), z ustawy z dnia 13 października
1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (należności składkowe) oraz z ustawy z
dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zaliczki na podatek
dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń).
W niniejszej sprawie kwestią sporną jest terminowość opłacenia należności
składkowych. Wskazać zatem trzeba, że zgodnie z art. 47 ust. 1 u.s.u.s., płatnik składek
przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne
oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż:
1) do 10 dnia następnego miesiąca – dla osób fizycznych opłacających składkę
wyłącznie za siebie; 2) do 5 dnia następnego miesiąca – dla jednostek budżetowych i
samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca –
dla pozostałych płatników. Stronę obowiązywał zatem termin opłacenia należności
składkowych wskazany w art. 47 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s.
Szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach rozliczania składek, do
których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych określa
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1831),
mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Należy mieć na uwadze, iż zgodnie z §
12 ust. 1 ww. rozporządzenia, Zakład dokonuje rozliczenia dokonanej przez płatnika
składek wpłaty na koncie płatnika i zaewidencjonowania danych na koncie
ubezpieczonego za dany miesiąc kalendarzowy na podstawie deklaracji oraz raportów
lub deklaracji korygującej i raportów korygujących, w części przypadającej na dany
fundusz według podziału ustalonego zgodnie z § 7 ust. 1.
Przy wykładni przepisów krajowych, w tym powołanego art. 2 pkt 4a ustawy o
rehabilitacji, należy uwzględnić treść przepisów unijnych, zezwalających na udzielanie
tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Zauważyć trzeba, że art. 33 ust. 2
rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego
niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107
i 108 Traktatu – wskazuje, że za koszty kwalifikowalne uznaje się koszty płacy w danym
okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że
wbrew stanowisku Prezesa PFRON, przepisy dotyczące dofinansowania do
wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jednoznacznie wiążą koszty płacy z
zatrudnieniem konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie wszystkich
pracowników, w tym pracowników pełnosprawnych. Organ dokonał błędnej wykładni
przepisu art. 26a ust. 1a1
pkt 3 w związku z art. 2 pkt 4a ustawy z dnia 27 sierpnia
1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych – przyjmując, że skoro na koncie płatnika za okres objęty
postępowaniem ustalono wpłaty dokonane z uchybieniem terminów, wynikających z
przepisów odrębnych, przekraczającym 14 dni, to informację taką należy utożsamić ze
stanem widniejącym na koncie każdego ubezpieczonego zgłoszonego w danym
okresie, w tym również ze stanem widniejącym na koncie ubezpieczonych
posiadających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.
Nieterminowe ponoszenie przez pracodawcę miesięcznych kosztów płacy,
o którym mowa w art. 26a ust. 1 a1
pkt 3 ustawy o rehabilitacji, odnosi się wyłącznie do
kosztów płacy pracowników niepełnosprawnych, a nie pracowników ogółem (por. wyroki
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 4 lipca 2019 r. sygn. akt
V SA/Wa 74/19, z dnia 7 czerwca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 85/19, z dnia 22 stycznia
2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1511/18). Tymczasem w znajdującym się w aktach sprawy
zestawieniu wskazującym na sposób rozliczenia składek przez ZUS, przyjętym przez
organ jako materiał dowodowy w sprawie, brak jest informacji, których osób dotyczą
poszczególne wpłaty. Zasadnie zatem skarżąca spółka podniosła, że organ nie otrzymał
od ZUS informacji, za których ubezpieczonych składki zostały opłacone po terminie i z
tego względu nieprawidłowo uznał, że koszty płacy zostały poniesione nieterminowo w
odniesieniu do wszystkich osób niepełnosprawnych, objętych wnioskiem o
dofinansowanie.
Reasumując, postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji
zostało przeprowadzone bez dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, a zatem z
naruszeniem art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W niniejszej sprawie zabrakło w materiale
dowodowym danych odnoszących się do konkretnych pracowników niepełnosprawnych,
którym według organu pracodawca nie pokrył kosztów płacy (należności składkowych)
we wskazanym w przepisach terminie. Organ winien zatem uzyskać dowód oraz
odnieść się do niego w decyzji na okoliczność, że koszty płacy za osoby
niepełnosprawne zostały poniesione po wymaganym terminie. Dowodem takim powinna
być informacja o niedopłacie za sporne miesiące na indywidualnym koncie ZUS każdej
z osób niepełnosprawnych, objętych wnioskiem o dofinansowanie.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ zbada przesłankę terminowości
poniesienia kosztów płacy odrębnie wobec każdego z pracowników niepełnosprawnych,
do których wynagrodzenia pracodawca ubiegał się o dofinansowanie. Skoro bowiem
pracodawca uzyskuje dofinansowanie do wynagrodzenia konkretnego pracownika
niepełnosprawnego, to w decyzji organ winien odnosić wszelkie nieprawidłowości, które
ustalił, do konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie do wszystkich
pracowników.
Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowego, obejmujących kwotę uiszczoną z tytułu
wpisu sądowego od skargi, koszty zastępstwa procesowego przez radcę prawnego
oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na
podstawie art. 200, art. 210 i art. 205 § 2 cytowanej ustawy w związku z § 14 ust. 1
pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło