II SA/Go 725/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2024 r. sprawy ze skargi Ł.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia z dnia [...] r., nr [...], Starosta [...] działając na podstawie art. 182 § 2 , art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks kamy wykonawczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 127, dalej jako k.k.w.), art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r. poz. 622, dalej jako u.k.p.), cofnął Ł.B. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii [...] prawa jazdy na okres 8 lat, to jest od dnia [...] r. do dnia [...]r. włącznie, nadając jednocześnie decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] r. do organu wpłynął przekazany przez Sąd Rejonowy w [...] prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...], w którym na podstawie art. 42 § 3 i art. 43 § 1 k.k. orzeczono wobec Ł.B. między innymi środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 lat. W związku z powyższym organ uznał, iż spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Dalej organ uzasadnił nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności związane z zapewnieniem ochrony bezpieczeństwa użytkowników dróg. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł pełnomocnik strony zarzucając wydanie zaskarżonej decyzji bez wnikliwej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie całokształtu okoliczności sprawy, jak również naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez brak powiadomienia strony o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako SKO) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji W uzasadnieniu decyzji SKO podało, iż zgodnie z treścią wyroku z dnia [...] r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w [...] orzekł wobec odwołującego środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 lat. Prawomocny wyrok Sąd Rejonowy w [...] przesłał Staroście [...] celem wykonania orzeczonego środka karnego i zgodnie z dyspozycją art. 182 § 2 k.k.w., organ do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że organ administracji (starosta, prezydent miasta), będąc związany treścią wyroku karnego, zobowiązany jest do wyegzekwowania orzeczonego środka karnego i nie ma żadnej możliwości postępowania w sposób odmienny, niż wynika to z treści wyroku. W szczególności organ nie ma uprawnień do badania zasadności wyroku wydanego skrócenia okresu czasu, na który orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Zaskarżoną decyzją organ I instancji wykonał wyrok, orzekając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. o cofnięciu odwołującemu się uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii [...] prawa jazdy oraz określając datę początkową i końcową obowiązywania zakazu zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] oraz art. 12c k.k.w. Zaskarżona decyzja jest decyzją prawidłową, wydaną po poprawnie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. W świetle wskazanych wyżej, bezwzględnie obowiązujących, regulacji prawnych, zarzuty wskazane przez stronę w odwołaniu od decyzji nie mogły zostać uwzględnione przez Kolegium. W szczególności odwołujący nie wskazał, w jakim zakresie organ I instancji nie uwzględnił zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i jaki to miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Niezasadny jest również zarzut niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, albowiem strona została pouczona m.in. o przysługującym jej prawie do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz do złożenia wyjaśnień w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania (pismo z dnia [..] 2023 r.). Natomiast pełnomocnik odwołującego zgłosił swój udział w postępowaniu już po wydaniu zaskarżonej decyzji przez organ I instancji. Od powyższej decyzji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając organowi: 1. naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak uchylenia przez organ II instancji decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji, w której organ I instancji dopuścił się naruszenia polegającego na niezawiadomieniu strony o zakończeniu postępowania przez organ I instancji, 2. naruszenie art. 81 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie przez organ II instancji, że strona została prawidłowo pouczona o swych uprawnieniach i nie było konieczne poinformowanie strony o zakończeniu postępowania, podczas gdy organ I instancji nie zawiadomił skarżącego możliwości wypowiedzenia się do zebranego materiału dowodowego i zaznajomienia się z aktami postępowania przed wydaniem decyzji w sprawie. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie decyzji SKO oraz Starosty [...] i umorzenie przedmiotowego postępowania i o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył organ, a strona skarżąca nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W wyniku tak rozumianej kontroli Sąd uznał, iż objęta nią decyzja SKO opisana na wstępie, nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia zgodności z prawem, skutkując oddaleniem skargi. Materialnoprawną podstawę podjęcia zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami oraz ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy. Stosownie do art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. W myśl natomiast art. 182 § 1 zdanie pierwsze k.k.w. w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu (§ 2). Na wstępie podkreślić należy, iż decyzja wydawana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. ma charakter decyzji związanej, tj. nie zależy od uznania organu. Oznacza to, że organ musi działać w granicach związania i nie ma możliwości interpretacji wydanego wyroku sądu karnego. Nie może też dokonywać ani rozszerzenia, ani zawężenia orzeczonego przez sąd zakazu. Jednocześnie organ nie jest uprawniony do weryfikacji wyroku sądu karnego. Zatem w następstwie otrzymania zawiadomienia o orzeczonym zakazie prowadzenia pojazdów, odpowiedni organ - w świetle dyspozycji art. 182 § 2 k.k.w. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. - jest zobowiązany cofnąć, w formie decyzji administracyjnej, wskazane uprawnienia do kierowania pojazdami i nie może wydawać osobie, względem której taki zakaz orzeczono tych uprawnień w okresie obowiązywania orzeczonego zakazu. W sprawie nie było kwestionowane, że wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt II [...] Sąd Rejonowy w [...] orzekł wobec skarżącego w pkt 10 łączny środek kamy (dotyczący zakazów opisanych w pkt 2 i 4 wyroku) w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 lat. Wyrok stał się prawomocny i wykonalny z dniem [...] r. (co potwierdza stosowna klauzula na tym orzeczeniu – k. 2 akt administracyjnych), wobec utrzymania go w mocy na podstawie wyroku z dnia [...] r. Sądu Okręgowego w [...], sygn. akt [...] (k. 1 akt administracyjnych). Odpis prawomocnego wyroku z dnia [...] r. z informacją z dnia [...] r., że zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych biegnie od daty uprawomocnienia się orzeczenia, przesłane zostały przez Sąd Rejonowy w [...] do Starostwa Powiatowego w [...] celem wykonania środka karnego, a informacja ta doręczona została organowi I instancji w dniu [...] r. Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz treść cytowanych wcześniej przepisów stwierdzić należało, iż organ prawidłowo wszczął i przeprowadził postępowanie w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie organów I i II instancji uznać należało za zgodne z prawem. Organ I instancji prawidłowo przy tym określił precyzyjnie w treści samej sentencji decyzji, okres na jaki orzeczone zostało cofnięcie uprawnień. Z cytowanego wcześniej przepisu art. 182 § 2 k.k.w. wynika obowiązek organu cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie orzeczonym w wyroku sądu karnego. Organ ma zatem nie tylko cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami, ale musi także cofnąć je w orzeczonym przez sąd karny zakresie. Pojęcie "orzeczonego przez sąd karny zakresu" odnosi się przede wszystkim do zakresu przedmiotowego, w jakim sąd karny orzekł zakaz prowadzenia pojazdów. Pojęcie "orzeczonego przez sąd karny zakresu" odnieść także należy do okresu na jaki sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów, co oznacza, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami musi nastąpić na ściśle wyznaczony okres, wynikający z orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdu (por. m.in.: wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 698/09; wyroki WSA: w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1219/19 oraz z dnia 19 lutego 2020 r.; sygn. akt II SA/Gl 1396/19, a także w Gdańsku z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 348/09 oraz z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 1078/20).Tego rodzaju rozstrzygnięcie powinno zatem zostać zamieszczone w osnowie decyzji (rozstrzygnięciu decyzji). Decyzja musi ten obowiązek określać konkretnie, całościowo, gdyż w przeciwnym wypadku decyzja może być niewykonalna (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1996 r., sygn. akt SA/Gd 1537/95, LEX nr 44086, zob. również np. wyr. NSA z 27 czerwca 2003 r., I SA 215/02, LEX 149489, wyr. WSA z 26 listopada 2014 r. II SA/Go 743/14, CBOSA). To z osnowy decyzji jej adresat ma czerpać wiedzę na temat treści uprawnień lub obowiązków zindywidualizowanych wobec niego poprzez wydanie danej decyzji administracyjnej. Dodać należy, iż powyższej oceny nie zmienia § 17 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.) Ustęp 1 tego przepisu stanowi, że w przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres przekraczający rok organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami bez określenia terminu ważności tej decyzji. Zgodnie natomiast w ustępem 2 tego przepisu w uzasadnieniu decyzji organ wskazuje w szczególności termin rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami. W przypadku gdy sąd nakazał zwrot dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami, a w aktach sprawy stwierdzono brak tego dokumentu, w uzasadnieniu decyzji nie wskazuje się daty rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami. Odnośnie cyt. przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. III SA/Lu 1080/16, słusznie wskazał, iż ,,czym innym jest kwestia określenia terminu ważności decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, a czym innym, wynikający z art. 182 § 2 k.k.w., obowiązek oznaczenia w decyzji okresu, na jaki cofnięto uprawnienie do kierowania pojazdami. W konsekwencji też nałożony na organ obowiązek wydawania decyzji bez określenia terminu jej ważności, nie wyłącza obowiązku oznaczenia w decyzji okresu, na jaki cofnięto uprawnienie do kierowania pojazdami." (podobnie wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1712/19). Poza tym, nawet gdyby przyjąć, że w treści § 17 ust. 1 rozporządzenia z 2016r. wyłączona została możliwość oznaczania w decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami okresu, na jaki cofnięto uprawnienie, to i tak powyższe nie powinno prowadzić do zaniechania wykonania przez organy administracji obowiązku wynikającego z art. 182 § 2 k.k.w. Zaistniałaby bowiem wówczas niezgodność dwóch regulacji: przepisu § 17 ust. 1 rozporządzenia z 2016r. i art. 182 § 2 k.k.w. W sytuacji, gdy ta sama kwestia (oznaczanie w decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami okresu, na jaki cofnięto uprawnienie) byłaby w sposób odmienny regulowana ustawą oraz przepisem niższej rangi – rozporządzeniem, należałoby pominąć treść rozporządzenia i stosować przepis rangi ustawowej (por. wyrok WSA w Krakowie z 30 października 2018r. sygn. III SA/Kr 739/18 i wyrok WSA w Olsztynie z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 942/19). Zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Na niezgodność § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2016 r. z powyższych względów zwrócił także uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt II GSK 1227/21, które to stanowisko Sąd w pełni podziela. Wątpliwości i zastrzeżeń Sądu nie budziło orzeczenie o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami na okres 8 lat tj. od [...] r. do [...] r. Zdaniem Sądu organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, stwierdzając, iż w sprawie zostały spełnione określone w art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. przesłanki uzasadniające cofnięcie uprawnień skarżącemu. Prawomocnym wyrokiem sąd karny orzekł wobec skarżącego o zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 lat i stosownie do wymogu określonego w art. 182 § 2 k.k.w. organy orzekły o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami uwzględniając orzeczony zakaz co do zakresu zakazu i okresu na jaki został orzeczony, określając ten okres w sentencji decyzji (od [...] r. do [...] r.). Powyższa decyzja nie budzi także zastrzeżeń z punktu widzenia przepisów k.p.a., bowiem organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny w sprawie, a uzasadnienie decyzji zawiera wymagane przez art. 107 § 3 k.p.a. elementy. Odnosząc się do stanowiska wyrażonego w skardze, niewątpliwie za nieuzasadnione uznać należało zarzuty skargi. W przedmiotowej sprawie zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] r., z pouczeniem o treści art. 10 k.p.a., doręczone zostało stronie prawidłowo w dniu [...] r., natomiast decyzja organu pierwszej instancji wydana została dopiero [...]. Zatem strona miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Natomiast pouczenie o treści art. 10 k.p.a. w postępowaniu odwoławczym, w którym skarżący od początku reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika, nie było doręczane, organ bowiem nie uzupełniał materiału dowodowego w sprawie, a zatem materiał ten odpowiadał temu zebranemu przez organ I instancji. Za nieuzasadniony uznał Sąd podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 138 § 2 kpa z uwagi na brak uchylenia decyzji organu I instancji w sytuacji gdy organ I instancji dopuścił się naruszenia polegającego na niezawiadomieniu strony o zakończeniu postępowania. Jak wynika z analizy akt administracyjnych sprawy skarżący został zawiadomiony prze organ I instancji (wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania). Było to uzasadnione biorąc pod uwagę charakter tego postępowania, o czym była mowa powyżej i brak w istocie prowadzenia przez organ postępowania dowodowego w sprawie. Z tych samym względów za niezasadny uznać należało zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 138 § 2 w zw. z art. 81 k.p.a. Przy czym w skardze pełnomocnik skarżącego nie sprecyzował w odniesieniu do jakich dowodów nie miał możliwości wypowiedzenia się i w jaki sposób miało to wpływ na wynik postępowania. Ponadto wyjaśnić należy, iż to w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] r., którego treścią związane były skarżone organy wydając decyzję (o czym mowa była już wcześniej), Sąd Rejonowy w [...] orzekł o zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Wobec tak określonego środka karnego, organy były związane treścią w/w wyroku na podstawie art. 182 § 2 k.k.w. Należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 184 k.k.w. przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny wymieniony w niniejszym oddziale lub oddziale 1 (w tym zakaz prowadzenia pojazdów) albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka. W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w [...] wypełnił w/w obowiązek przesyłając do Starostwa Powiatowego w [...] informację z dnia [...] r. co do terminu początkowego, od którego biegnie zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (k. 2 akt administracyjnych). W piśmie tym Sąd Rejonowy wskazał, iż zakaz ten biegnie od uprawomocnienia się orzeczenia. Wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r. zgodnie z art. 363 k.p.c. stał się zaś prawomocny z dniem [...] r. kiedy utrzymany został w mocy wyrok sądu pierwszej instancji przez sąd odwoławczy. Wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 43 § 2 Kodeksu karnego pozbawienie praw publicznych, zakazy (w tym też zakaz prowadzenia pojazdów) i nakaz obowiązują od uprawomocnienia się orzeczenia. Zdaniem Sądu w świetle powyższego oraz wobec podanej przez sąd karny w piśmie z dnia [...] r., informacji co do biegu zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez skarżącego, mianowicie od uprawomocnienia się wyroku (tj. od [...] r.), organy prawidłowo określiły w zaskarżonej decyzji termin początkowy cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami tj. od [...] r. Przyjęcie przez organ odmiennego terminu stanowiłoby naruszenie treści art. 182 § 2 i art. 184 k.k.w. Organy są związane orzeczeniem wyroku i w tym zakresie nie mogą dokonywać żadnych interpretacji i zmian, a orzec mogą o cofnięciu uprawnień zgodnie z wyrokiem i podaną przez sąd informacją o sposobie liczenia biegu terminu, czyli jak w przedmiotowej sprawie od uprawomocnienia się wyroku tj. od [...] r. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.