III FSK 788/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 12 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 816/23 w sprawie ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 lipca 2023 r., nr SKO Gd 280/22 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 3 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 816/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę B. J. (dalej: "Skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: "Organ") z 5 lipca 2023 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie w całości wskazując jako podstawy kasacyjne: I. Naruszenie przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy rozpoznawanej przez Sąd I instancji (podstawa kasacyjna z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") tj.; 1. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a w zw. z art 122, art.180 § 1, 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej jako: "O.p."), w zw. z art. 1a ust. 3 i art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 70 dalej: "u.p.o.l."), w związku art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1752, dalej jako "u.p.g.k.") w związku z art. 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 333) oraz w związku z art. 5, art. 21 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003r. poz. 1568) - polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, pomimo iż organy nie zebrały i nie rozważyły całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, a postępowanie było prowadzone z pominięciem okoliczności korzystnych dla Skarżącej, co miało wpływ na niepełny zakres kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzonej na podstawie niepełnych ustaleń faktycznych przedstawionych w sposób wybiórczy przez Wójta Gminy S. w stosunku do których wykazano, że nie uwzględniają faktycznego stanu nieruchomości położonej w K., działań podejmowanych przez Skarżącą w zakresie prac ratunkowych i przeszkód w ich realizacji ze strony organów publicznych, a w konsekwencji przyjęcie do oceny prawnej niepełnego stanu faktycznego, który nie odpowiada stanowi rzeczywistemu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy gdyż Sąd I instancji oddalił skargę. 2. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 O.p. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.p.o.l., art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku WSA niewłaściwej oceny prawnej zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego polegającej na uznaniu, że opodatkowanie Skarżącej podatkiem rolnym było prawidłowe, bowiem w ewidencji gruntów i budynków figuruje zapis grunt rolny, podczas gdy na działce Skarżącej [...] w K. grunt rolny nie występuje, występuje las, co miało wpływ na wynik sprawy gdyż doprowadziło do uznania, że Skarżąca jest podatnikiem podatku rolnego i słusznie została obciążona łącznym zobowiązaniem pieniężnym za 2018 rok, a w konsekwencji do oddalenia na podstawie art 151 p.p.s.a. skargi. 3. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1a ust. 3 u.p.o.l. w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2, art. 24 ust. 2a pkt 2 u.p.g.k. poprzez: przeprowadzenie niepełnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przez odmowę zawieszenia postępowania sądowego złożonego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym w Wojewódzkiej Inspekcji Geodezyjnej i Kartograficznej w sprawie WIGK-II.7221.1.2024.MP przez uznanie, że zawieszenie postępowania nie było celowe, podczas gdy zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania sądowego w związku z przedstawieniem przez Skarżącą nowego dowodu nieznanego Sądowi I instancji, a mającego wpływ na rozstrzygnięcie tj. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 5 kwietnia 2024 r. nr WIGK-II.7221.1.2024.MP wraz z uzasadnieniem. W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w całości i merytoryczne rozpoznanie sprawy poprzez uwzględnienie skargi, w razie uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona oraz o uchylenie zaskarżonego wyroku z powodu istnienia przesłanki do wznowienia postępowania sądowego w związku z przedstawieniem przez Skarżącą nowego dowodu nie znanego Sądowi I instancji, a mającego wpływ na rozstrzygniecie. Ponadto Skarżąca wniosła o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, która nie została opłacona ani w całości ani w części oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W zakreślonym ustawowo terminie Organ nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Pismem z dnia 8 września 2025 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 10 września 2025 r., Skarżąca zawarła wniosek o odroczenie rozprawy. W dniu 12 września 2025 r. na rozprawie Sąd postanowił odmówić odroczenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób podzielić pierwszego z zarzutów skargi kasacyjnej, w którym Skarżąca podnosi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a w zw. z art 122, art.180 § 1, 187 § 1 i art. 191 O.p., w zw. z art. 1a ust. 3 i art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. w związku art. 21 ust. 1 u.p.g.k. w związku z art. 6c ustawy o podatku rolnym oraz w związku z art. 5, art. 21 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wskazując, że organy nie zebrały i nie rozważyły całego materiału dowodowego, akcentując, że organy nie uwzględniały faktycznego stanu nieruchomości położonej w K., a postępowanie było prowadzone z pominięciem okoliczności korzystnych dla Skarżącej, a w rezultacie przyjęcie niepełnego stanu faktycznego do oceny prawnej. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z przywołanym w tym zarzucie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sposób rozumienia wymienionej w tej regulacji zasady orzekania w granicach danej sprawy został zaprezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skład Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko tego Sądu wyrażone w wyroku z dnia 6 sierpnia 2025 r., sygn. akt II GSK 326/25, gdzie wskazano kiedy zachodzi naruszenie tej regulacji. W judykacie tym Sąd przyjął zatem, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. O jego naruszeniu można byłoby mówić, gdyby Sąd I instancji wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego takie sytuacje nie zachodzą w rozpoznawanej sprawie. Nie sposób także uwzględnić naruszenia w ramach tego zarzutu art. 122, art.180 § 1, 187 § 1 i art. 191 O.p. Godzi się bowiem nadmienić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że art. 187 O.p., stanowiący rozwinięcie zasady prawdy materialnej w ramach postępowania dowodowego stanowi, że organy podatkowe mają obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Regulacja ta stanowi więc podstawę do wskazania dwóch zakresów obowiązków, tj. po pierwsze obowiązku zebrania materiału dowodowego, a po drugie jego wyczerpującego rozpatrzenia. Przy czym w obu tych zakresach obowiązków normodawca odnosi się do pojęcia całego materiału dowodowego. Normatywne określenie odnoszące się do całego materiału dowodowego oznacza, że de facto to organ prowadzący postepowanie ocenia, kiedy materiał ten jest kwalifikowany jako cały z uwagi na pewność co do uzyskania stanu faktycznego – wyrok NSA z 11 marca 2025 r., sygn. akt III FSK 1671/23, jak również wyrok NSA z 11 czerwca 2025 r., sygn. akt III FSK 346/24. Biorąc zatem pod uwagę zaprezentowany sposób rozumienia tej regulacji należy podzielić ocenę WSA, że ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny w oparciu o wskazane dowody, był wystarczający do podjęcia władczego rozstrzygnięcia, a postępowanie organów spełnia wymogi wskazane w art. 122 oraz art. 180 § 1 O.p. W rozpatrywanej sprawie ustalenia konieczne do wydania władczego rozstrzygnięcia zostały poczynione w oparciu o informacje o stanie zabytkowej nieruchomości pozyskane od [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz z umowy w formie aktu notarialnego. Ponadto na zlecenie organu podatkowego pierwszej instancji została sporządzona przez biegłych rzeczoznawców ekspertyza techniczna przedmiotowej nieruchomości. Trzeba bowiem zauważyć, że w orzecznictwie NSA przyjęto, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są wiążące, co podkreślił także Sąd I instancji, wskazując jaki moment jest istotny dla zmiany tych danych. Trafnie więc uznał WSA, że z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, w oparciu o które ustalono wysokość stawki podatkowej wynika, że na działce numer [...] w obrębie K. posadowiony jest budynek zakwalifikowany do kategorii mieszkalnej, budynek zaliczony do kategorii niemieszkalne oraz budynek gospodarczy, natomiast grunt o powierzchni 0.7800 m² został sklasyfikowany symbolem "Br - RIVa". Ponadto zgodzić należy się z Sądem I instancji, że nie bez znaczenia pozostaje także dokument prywatny, jakim jest umowa sprzedaży nieruchomości sporządzona w dniu 30 lipca 2007 r. w formie aktu notarialnego (Rep. [...] nr [...]), z której bezsprzecznie wynika, że Skarżąca nabyła nieruchomość - działkę nr [...] o pow. 6,2329 ha położoną w miejscowości K.. Nieruchomość ta, w skład której wchodzą budynki wraz z gruntem tworzy zespół pałacowo-parkowy. Z wypisu z rejestru budynków oraz wymienionego aktu notarialnego wynika, że nieruchomość zabudowana była trzema budynkami: mieszkalnym (pałac) o powierzchni użytkowej 1.720 m2, niemieszkalnym (budynek administracyjno-gospodarczy) o powierzchni użytkowej 611 m2 oraz budynkiem gospodarczym o powierzchni użytkowej 120 m2. Okoliczność prawa własności Skarżącej do przedmiotowej nieruchomości potwierdza też treść wynikająca z księgi wieczystej. Z kolei, o istnieniu wymienionych wyżej budynków – mieszkalnym i pozostałych niemieszkalnych potwierdza także opinia biegłych rzeczoznawców - orzeczenie techniczne z września 2019 r. Nie sposób także uwzględnić podnoszonej w tym zarzucie kwestii pominięcia działań podejmowanych przez Skarżącą w zakresie prac ratunkowych i przeszkód w ich realizacji ze strony organów publicznych. Należy bowiem zauważyć, że trafnie stwierdził WSA, ż organ pozyskał informację od [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który w piśmie z dnia 20 marca 2019 r. wskazał, że zespół pałacowo-parkowy w miejscowości K., wpisany do Rejestru Zabytków Województwa [...] decyzją z dnia 24 czerwca 1983 r., nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Ponadto w toku dalszych czynności organ pierwszej instancji uzyskał też stanowisko ww. organu z dnia 30 września 2019 r. oraz z dnia 3 sierpnia 2020 r. informujące o ostatnich działaniach nadzorczych. W konsekwencji chybiony jest również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 O.p. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.p.o.l., art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym w zw. z art. 151 p.p.s.a. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają charakter wiążący, zaś WSA trafnie wskazał moment, od którego taka zmiana powoduje konsekwencje prawne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1a ust. 3 u.p.o.l. w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2, art. 24 ust. 2a pkt 2 u.p.g.k., w którym Skarżąca podnosi przeprowadzenie niepełnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Organu, przez odmowę zawieszenia postępowania sądowego złożonego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym w Wojewódzkiej Inspekcji Geodezyjnej i Kartograficznej. Godzi się bowiem nadmienić, że stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Regulacja ta oznacza po pierwsze, że ustawodawca wprowadził kompetencję dla sądu, tj. możliwość zawieszenia, a po drugie, wskazał określone przesłanki, które musza być spełnione. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo skorzystał ze swej kompetencji w tym względzie. Trafnie wskazał zatem WSA, że w orzecznictwie wskazuje się że, aby móc zastosować art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. W konsekwencji trafnie uznał Sąd I instancji, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy ze skargi na decyzję Organu z dnia 5 lipca 2023 r., w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r., nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia toczącego się postępowania przed wymienionym organem, gdyż na obecnym etapie sprawy nie ma ono wpływu na ocenę prawidłowości wydanych decyzji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Sławomir Presnarowicz Stanisław Bogucki Paweł Borszowski (spr.)