II FZ 52/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1571/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi I.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 28 września 2023 r. nr 2401-IOD-1.4102.59.2022.20/MK UNP: 2401-23-216982 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 157/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę I.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 28 września 2023 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 grudnia 2023 r., a następnie drugiego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 lutego 2024 r. (drugie zarządzenie wydano z powodu błędu w numerze decyzji w pierwszym wezwaniu) strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi. Mimo to, braki te uzupełniła w przepisanym prawem terminie jedynie częściowo (prawidłowo wskazano numer PESEL strony i wartość przedmiotu zaskarżenia). Pełnomocnik został bowiem wezwany m.in. do złożenia dokumentu pełnomocnictwa albo jego uwierzytelnionego podpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. W dalszej części uzasadnienia postanowienia stwierdzono, że: "Do pisma z 13 marca 2024 r. dołączono wprawdzie pełnomocnictwo dla kolejnego pełnomocnika, jednak nie konwalidowano w ten sposób braku formalnego skargi"." Pełnomocnik, który podpisał skargę nie wykazał zatem swojego umocowania do reprezentacji skarżącej. W związku z powyższym, skargę odrzucono na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Na powyższe postanowienie, pismem z dnia 24 kwietnia 2024 r. pełnomocnik złożył zażalenie, w którym zarzucił naruszenie: • art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. poprzez niezasadne odrzucenie skargi w wyniku nieuzupełnienia braków formalnych przez pełnomocnika, kiedy w przypadku wystąpienia takiej sytuacji Sąd powinien zwrócić się bezpośrednio do strony celem uzupełnienia braków formalnych skargi. • art. 49 § 1, art. 57 § 1, art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. poprzez brak wezwania strony do usunięcia braków formalnych skargi. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zwrócenie się przez WSA w Gliwicach bezpośrednio do I.K. o usunięcie braków formalnych, ewentualnie, o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przyjęcie załączonego pełnomocnictwa udzielonego przez stronę H.G. do reprezentacji przed sądami administracyjnymi i nadanie skardze dalszego, prawidłowego biegu bez wzywania strony do przedłożenia pełnomocnictwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Stosownie zaś do § 3 ww. artykułu, do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Zgodnie natomiast z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy złożona w formie dokumentu elektronicznego skarga została prawidłowo podpisana przez doradcę podatkowego H.G., która do skargi nie dołączyła jednak pełnomocnictwa. W odpowiedzi (k. 35 akt) na wezwanie Przewodniczącego Wydziału do uzupełnienia braków formalnych skargi – w tym m.in. do przedstawienia pełnomocnictwa – przesłała pełnomocnictwo dla doradcy podatkowego Ł.C. (k. 39 akt) wskazując, że będzie on prowadził sprawę. Nie przedstawiła przy tym jednak własnego umocowania do reprezentowania strony skarżącej. W związku z tym, że brak formalny skargi nie został w terminie uzupełniony, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Uzasadniając zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi doradca podatkowy Ł.C. podniósł, że wezwanie zawierało "nieprecyzyjne" sformułowanie, dlatego pełnomocnik wezwana do uzupełnienia braków formalnych nie przedłożyła swojego pełnomocnictwa. Argument ten nie może być uwzględniony, ponieważ pełnomocnik została w sposób prawidłowy wezwana do przedstawienia dokumentu potwierdzającego jej umocowanie do reprezentacji. Z wezwania wynika jasno, że chodzi o pełnomocnika, który podpisał skargę. Skarga była bowiem pierwszym pismem w sprawie, w której żaden inny pełnomocnik do tej pory nie występował. Rację należy jednak przyznać autorowi zażalenia, że w sytuacji, gdy pomimo wezwania pełnomocnictwo nie zostało przedstawione, Sąd powinien zwrócić się bezpośrednio do strony skarżącej o podpisanie skargi. Na poparcie swojej argumentacji autor przywołał orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym m.in. postanowienia: z dnia 21 października 2011 r. o sygn. akt I FSK 1397/11 oraz z dnia 5 lutego 2014 r. o sygn. akt II FSK 3634/13. Tezy zawarte w przytoczonych orzeczeniach skład orzekający w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje jako własne. W szczególności za prawidłowe uznaje przedstawione tam stanowisko, zgodnie z którym – w podobnym stanie faktycznym – uznanie, że braki formalne skargi nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika strony, zobowiązywało Sąd pierwszej instancji do bezpośredniego skierowania do strony wezwania do uzupełnienia braków skargi poprzez jej podpisanie. Wobec niedokonania przez Sąd tej czynności, postanowienie o odrzuceniu skargi należy uznać za przedwczesne. Odmienna interpretacja byłaby w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zbyt rygorystyczna. Prowadziłaby do zamknięcia stronie drogi sądowej i w ten sposób naruszała zasady sformułowane w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP. Nie można bowiem uznać, że każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadziło do sytuacji pozostawienia go bez rozpoznania bądź odrzucenia. Podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny, tzn. taki którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu (por. postanowienie NSA z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 3634/13). W tym stanie rzeczy usprawiedliwione okazały się oba zarzuty zażalenia. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a.