III SA/Gl 1004/23
WyrokWSA w Gliwicach2024-06-07
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Dorota Fleszer, Adam Gołuch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta była prawidłowa, ponieważ decyzja ta została już częściowo wyeliminowana z obrotu prawnego w wyniku wcześniejszego postępowania odwoławczego, a w pozostałej części utrzymana w mocy. Wobec braku przedmiotu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, postanowienie SKO o odmowie wszczęcia postępowania nie naruszało prawa.Stan faktyczny
Skarżąca A.Z. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z 9 czerwca 2022 r. dotyczącej wysokości dotacji oświatowej za lata 2016-2018. SKO odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, wskazując na częściowe wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego w wyniku wcześniejszego postępowania odwoławczego. Skarżąca zarzuciła naruszenia prawa materialnego i proceduralnego oraz kwestionowała skuteczność doręczenia decyzji SKO. Sąd oddalił skargę, uznając odmowę wszczęcia postępowania za prawidłową.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A.Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 28 sierpnia 2023 r. nr SKO.FD/41.4/104/2023/16909 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z 28 sierpnia 2023r., Nr SKO.FD/41.4/104/2023/16909 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) utrzymało w mocy postanowienie z 30 czerwca 2023r., nr [...] sprostowane postanowieniem z 28 sierpnia 2023r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 9 czerwca 2022r., nr [...].
Rozstrzygnięcie nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Podaniem z 28 marca 2023 r., uzupełnionym pismem z 21 maja 2023 r., A. Z. (dalej: Skarżąca) wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z 9 czerwca 2022 r. nr [...] (dalej: decyzja Prezydenta).
SKO rozpatrując wniosek ustaliło, że decyzja Prezydenta, której unieważnienia Skarżąca się domagała, została wyeliminowana z obrotu prawnego w części dotyczącej określenia wysokości dotacji oświatowej w latach 2016, 2017 i 2018 do zwrotu jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem tj. co do punktów 4, 5 i 6 sentencji na podstawie decyzji SKO z 21 października 2022 r. nr [...]. Wobec tego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie mogło być prowadzone z uwagi na częściowy brak jego przedmiotu postępowania i postanowieniem z 30 czerwca 2023r., nr [...] SKO odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta.
We wniesionym w terminie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżąca podniosła, że nie otrzymała decyzji SKO co do decyzji Prezydenta, choć w związku z likwidacją działalności placówki zawiadomiła SKO o aktualnym miejscu zamieszkania. Wobec tego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji może być prowadzone w całości jak i w każdej części, gdyż nie ma uzasadnionych przyczyn wskazanych w art. 61a k.p.a.
Ponownie rozpatrując sprawę SKO podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w postanowienie z 30 czerwca 2023r.
Ustosunkowując się do informacji Skarżącej, że nie otrzymała decyzji SKO odnośnie decyzji Prezydenta Miasta R. i że związku z likwidacją działalności placówki zawiadomiła o aktualnym miejscu zamieszkania SKO wyjaśniło, że w aktach sprawy prowadzonej pod numerem [...] brak jest informacji o zmianie adresu, a zatem doręczenie przesyłki na dotychczasowy adres jest prawnie skuteczne.
W skardze Skarżąca zarzuciła wydanemu postanowieniu naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 36 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. poprzez uchybienie zasadom prawidłowego gromadzenia materiału dowodowego w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej i posłużenie się w postępowaniu ustaleniami zgromadzonymi w toku kontroli przeprowadzonej z naruszeniem prawa, której przedmiotem była prawidłowość pobrania dotacji oświatowej w latach 2016 - 2018, a do oceny wykorzystano dane z roku 2019 zebrane w sposób nieuprawniony;
- art 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty oraz art. 21 ust. 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych poprzez błędną wykładnię i uznanie, że dotacja pobrana przez skarżącą na uczniów jest nienależnie pobrana, a także uznanie konieczności zwrotu pieniędzy z czesnego dzieci, na które skarżąca nie otrzymała dotacji (gdyż dzieci te nie były zgłoszone do dotowania), podczas gdy stosowna wg danego roku uchwała przyjęta przez Radę Miasta R., która reguluje kwestię ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych jednostek oświatowych prowadzonych przez osoby fizyczne lub prawne inne niż Miasto R. oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania potwierdza zgodność z prawem zastosowanego sposobu naliczania i rozliczania dotacji (wg pisma Przewodniczącego Rady Miasta R. nr [...] z dnia 9 kwietnia 2020 r.);
- art. 31 pkt 3 ustawy Prawo oświatowe poprzez błędną wykładnię i uznanie, że dowody Skarżącej są niewystarczające do uznania prawidłowości naliczenia dotacji na dzieci 2,5-3 -letnie objęte zgodnie ze statutem placówki wychowaniem przedszkolnym, a Organ błędnie zaliczył je do formy opieki do lat 3;
- art. 90 ust 3d ustawy o systemie oświaty oraz art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zw. z art. 126 ustawy o finansach publicznych poprzez błędną wykładnię i uznanie, że dokumenty Skarżącej są niewystarczające do uznania prawidłowości wydatkowania dotacji;
2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego (w tym rozliczenia dotacji za lata 2016-2018 z dnia 2 lutego 2021 r.) oraz o wydaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 21 października 2022 r. nr [...] i możliwości składania wniosków, gdyż zarzucane uchybienie uniemożliwiło Skarżącej dokonanie czynności procesowych;
- art. 8 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do twierdzeń Skarżącej, w szczególności w zakresie zarzutu nieuprawnionego i nieprawidłowego posłużenia się przez organ I instancji danymi z roku 2019 uzyskanymi w nieuprawniony sposób w trakcie kontroli za łata 2016-2018, co narusza przepis art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik
- art. 7, art. 107 § 3 k.p.a, poprzez uznanie, że dotacja była wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem w szczególności w zakresie objęcia wychowaniem przedszkolnym dzieci w wieku 2,5-3 lat, z pominięciem art. 31 pkt 3. ustawy Prawo oświatowe oraz danych z Systemu Informacji Oświatowej;
- art. 7, art. 75 § 1, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym w szczególności pominięcie wyjaśnień skarżącej oraz statutu przedszkola, w którym wskazano że placówka obejmuje wychowaniem przedszkolnym dzieci od 2,5 roku życia;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowieniem wadliwej decyzji Organu I instancji, podczas gdy Organ na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. winien uchylić niniejsze postanowienie i orzec co do istoty sprawy;
Mając na względzie wskazane zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO oraz uchylenie utrzymanej w mocy decyzją SKO z dnia 21 października 2022 r. poprzedzającej decyzji Prezydenta oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Wniosła także o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu dołączonego do skargi tj. dowodu Urzędowego Poświadczenia Odbioru z dnia 5 kwietnia 2022 r. oraz zastosowanie autokontroli i uwzględnienie skargi w całości przez SKO.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podkreśliła, że nie została skutecznie zawiadomiona i nie otrzymała decyzji SKO z dnia 21 października 2022 r. odnośnie odwołania od decyzji Prezydenta. Dowodem jest fakt skutecznego zawiadomienia SKO o zmianie adresu zamieszkania (dowód Urzędowego Poświadczenia Odbioru z dnia 5 kwietnia 2022 r.), na który to adres Organ prawidłowo wysyłał kolejne postanowienia w sprawie. Na podstawie art. 156 k.p.a. oraz informacji dostępnych na stronie Ceidg.gov.pl (NIP skarżącej: [...]) decyzja SKO z 21 października 2022 r. numer [...] mogła zostać skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie i/Iub zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, co upoważnia Organ administracji publicznej do stwierdzenia nieważności decyzji.
W ocenie Skarżącej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta może być prowadzone w całości, z uwagi na brak uzasadnionych przyczyn wskazanych w art. 61a k.p.a., ponieważ nie został zgromadzony kompletny materiał dowodowy (m.in. ujawnienie istotnych dla wydania decyzji okoliczności) w celu ustalenia stanu faktycznego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c p.p.s.a.) w wyniku prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy administracyjnej.
Ponadto Skarżąca podała naruszenia prawa prowadzące do wydania decyzji Prezydenta, które uzasadniają stwierdzenie jej nieważności.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.). Przepis ten obliguje sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (por. wyrok WSA w Poznaniu z 25 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Po 839/20).
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., s. 224). W tym celu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Sąd administracyjny, rozpatrujący skargę na orzeczenie organu administracji publicznej orzeka na podstawie akt sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Nie prowadzi - co do zasady - postępowania dowodowego, dokonując subsumpcji prawnej na podstawie analizy tych aktów organów i dokumentów, które stanowią owe "akta sprawy".
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skarg na wyżej wymienione postanowienia skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Poza brakiem udziału stron w tym trybie, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 lipca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1409/21).
W badanej sprawie SKO postanowieniem z 28 sierpnia 2023r., Nr SKO.FD/41.4/104/2023/16909 utrzymało w mocy postanowienie z 30 czerwca 2023r., nr [...] sprostowanym postanowieniem z 28 sierpnia 2023r. nr [...]w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia 9 czerwca 2022r.
Przeprowadzona przez Sąd, granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że akt ten nie został wydany z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Przedstawienie przyczyn, jakie legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od przypomnienia, że postępowanie w przedmiotowej sprawie toczyło się w trybie nieważnościowym, a zatem w trybie nadzwyczajnym postępowania administracyjnego. W związku z powyższym wyjaśnić wypada, iż postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności może zostać wszczęte z urzędu lub na żądanie strony (art. 157 § 2 k.p.a.). W doktrynie, jak też w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ wyższego stopnia (nadzoru) prowadzi nową sprawę w stosunku do załatwionej kwestionowaną decyzją, dlatego też otwiera się dla wszystkich stron tego postępowania nadzwyczajnego droga do weryfikacji takiej decyzji. Przymiot strony w postępowaniu nieważnościowym będzie przysługiwał każdemu podmiotowi w rozumieniu art. 28 k.p.a. (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2073/11).
W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że Skarżąca posiada uprawnienie do domagania się stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta z racji tego, że była stroną postępowania administracyjnego, po przeprowadzeniu którego ta decyzja została wydana. Zatem przesłanka podmiotowa wszczęcia postępowania nieważnościowego, określona w art. 157 § 2 k.p.a. została spełniona.
Dalej niezbędnym jest wskazanie, że wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego wymaga wcześniejszego zbadania przez organ administracji publicznej, czy w sprawie zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność. Jedynie po stwierdzeniu, że takie przesłanki istnieją, organ administracji publicznej władny jest przystąpić do merytorycznego badania zakwestionowanej decyzji pod kątem, czy zaistniały podstawy skutkujące stwierdzeniem nieważności aktu administracyjnego.
Jak podkreśla się w doktrynie (M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024, art. 156.) i orzecznictwie stwierdzenie nieważności może dotyczyć zarówno decyzji ostatecznych, jak i nieostatecznych. Początkowo Naczelny Sąd Administracyjny stał na stanowisku, że w stosunku do decyzji nieostatecznej nieważność może być stosowana jedynie z urzędu (por. wyrok NSA w Warszawie z 5 stycznia 1982 r., sygn. akt II SA 919/81, ONSA z 1982 z.1 poz. 5). Obecnie Sąd ten uważa, że jest możliwe stosowanie nieważności wobec decyzji nieostatecznej na wniosek strony, byleby strona wyraźnie wskazywała na wybór trybu nadzwyczajnego (por. wyrok NSA w Warszawie z 7 stycznia 1992r., sygn. akt III SA 946/91 z aprobującą glosą J. Zimmermanna, Przegląd Sądowy z 1993 nr 7–8, s. 98). Zgodnie z powołanym wyrokiem art. 157 § 2 oraz inne przepisy Kodeksu nie zabraniają stronie składania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji przed upływem terminu jej zaskarżenia. Jeżeli strona wyraźnie powoła się na przepis art. 156 § 1, który wyklucza stosowanie trybu odwoławczego, to organ wyższego stopnia wskazany w art. 157 powinien rozpoznać wniosek w trybie nadzoru, jako organ pierwszej instancji. Nie można pozbawiać strony prawa wyboru trybu przewidzianego w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Także NSA w Katowicach w wyroku z 6 listopada 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 216/97 podkreślił, że nie można odmówić organom administracji prawa do domagania się określenia przez stronę trybu, w jakim sprawa ma być rozpatrzona. W sytuacji jednak gdy w podaniu strona wskazuje alternatywnie nadzwyczajne tryby rozpatrzenia sprawy, powołując się równocześnie na wadliwość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ostatecznej, winny wybrać w interesie strony ten tryb, który umożliwiałby merytoryczną ocenę jej argumentów i załatwienie sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu wnoszącego podanie. Oznacza to, że stwierdzenie nieważności decyzji nieostatecznej może nastąpić w dwóch przypadkach, po pierwsze, gdy w terminie 14 dni od wydania decyzji nieostatecznej wkracza z urzędu organ wyższego stopnia i stwierdza nieważność nieostatecznej decyzji organu pierwszej instancji, po drugie, gdy w terminie do złożenia odwołania strona w sposób niebudzący wątpliwości występuje nie z odwołaniem, ale z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji (por. W. Chróścielewski [w:] Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami, 2021, s. 261).
Z akt administracyjnych wynika, że Skarżąca pismem z 28 czerwca 2022 r. złożyła w dniu 29 czerwca 2022 r. odwołanie od decyzji Prezydenta. Miało ono formę elektroniczną. Wysłane zostało ze skrzynki ePUAP Skarżącej i podpisane było z wykorzystaniem jej podpisu zaufanego. Świadczą o tym dane profilu zaufanego, a mianowicie A. Z. (PESEL: [...]), a jako dane nadawcy podano "[...]" P.H.U. A. Z.. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania SKO w dniu 21 października 2022 r. wydało decyzję nr [...], którą uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta w zakresie jakim dotyczyła określenia wysokości dotacji oświatowej przekazanej Skarżącej jako organowi prowadzącemu Niepubliczny Punkt Przedszkolny "[...]" w R. z budżetu Miasta R. w latach 2016, 2017, 2018 i przypadającej do zwrotu jako wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem- tj. co do tired 4, 5, 6 sentencji zaskarżonej decyzji organu I instancji w tym zakresie orzec co do istoty poprzez określenie wysokości zobowiązania do zwrotu dotacji jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za 2016 r. w kwocie 9 642,12 zł; za 2017r. w kwocie 3 172,26 zł; za 2018r. w kwocie 7791.86 zł. Przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona elektronicznie Skarżącej, na co wskazują dane w wygenerowanym Urzędowym Poświadczeniu Doręczenia (dalej: UPD). Wynika z nich, że adresatem decyzji był "[...]" P.H.U A. Z.. Pierwsze UPD zostało utworzone 24 października 2022 r., następnie 1 listopada 2022r. utworzono powtórne UPD. Dokument nie został odebrany przez Skarżącą w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD, wobec czego zgodnie z art. 46 § 6 k.p.a. uznany został doręczony. Wobec powyższego doręczenie nastąpiło 7 listopada 2022r.
Wyjaśnić tutaj należy, że wprawdzie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o doręczeniach dokumentów elektronicznych zostały uchylone mocą art. 61 pkt 12 ustawy 18 listopada 2020r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. 2020 poz. 2320 z późn. zm.; dalej: u.d.e., jednak wciąż na podstawie art. 147 ust. 1–3 u.d.e. dopuszczalne jest komunikowanie się z wykorzystaniem wciąż funkcjonujących skrzynek podawczych ePUAP. Jest ono równoważne w skutkach z doręczeniem elektronicznym w rozumieniu ustawy o doręczeniach elektronicznych. W myśl art. 147 ust. 4 u.d.e. urzędowe poświadczenie odbioru jest równoważne dowodowi otrzymania unormowanemu w art. 41 u.d.e. Zachowują bowiem tymczasowo moc reguły dotychczasowe doręczeń pism, w tym w ramach systemu ePUAP. Wprawdzie przepisy art. 46 § 4–9 zostały 5 października 2021 r. uchylone, ale zgodnie z art. 158 ust. 1 u.d.e. – w okresie od dnia wejścia w życie tej ustawy do dnia poprzedzającego dzień zaistnienia obowiązku jej stosowania, co w stosunku do organów administracji następuje z dniem wskazanym w komunikacie Ministra właściwego do spraw informatyzacji, nie później niż 1 stycznia 2024 r. – do doręczania przez podmioty publiczne w postępowaniu administracyjnym do podmiotów niebędących podmiotami publicznymi, dokonywanego w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, stosuje się wciąż m.in. wskazane uchylone paragrafy art. 46. (....) Pismo może zostać odebrane, zgodnie z (uchylonym) art. 46 § 6, w terminie 14 dni od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. Jeżeli w terminie 7 dni od wystosowania pierwszego zawiadomienia adresat nie dokona odbioru pisma, wysyłane jest kolejne zawiadomienie zawierające te same informacje. Pamiętać jednak należy, że kolejne zawiadomienie nie musi być pozostawione dokładnie po upływie 7 dni od pierwszego, termin 14-dniowy nie składa się bowiem z dwóch odrębnie odliczanych terminów 7-dniowych. Z perspektywy przesłanek prawidłowości doręczenia istotne jest jedynie to, by strona została dwukrotnie zawiadomiona o możliwości odebrania pisma w terminie otwartym na dokonanie tej czynności i by pierwsze zawiadomienie i ostatni dzień przewidzianego na odbiór pisma terminu dzieliło 14 dni. Niedokonanie odbioru pisma w wymienionym terminie skutkuje przyjęciem fikcji doręczenia – uznaniem pisma za doręczone po upływie 14 dni od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. Zawiadomienia o możliwości odbioru pisma mogą być automatycznie tworzone i przesyłane przez system teleinformatyczny organu administracji publicznej, a odbioru tych zawiadomień się nie potwierdza. (szerzej J. Wegner [w:] Z. Kmieciak, M. Wojtuń, J. Wegner, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023, art. 46.).
W skardze Skarżąca podnosi, że skutecznie zawiadomiła SKO o zmianie adresu zamieszkania, czego dowodem jest UPD z 5 kwietnia 2022 r. Zaznaczyć należy, po pierwsze, że zawiadomienie dotyczy tzw. fizycznego adres zamieszkania, a nie zmiany adresu elektronicznego, po drugie zaś zostało złożone zanim zostało przez SKO podjęte postępowanie odwoławcze. Okoliczności te mają istotne znaczenie, ponieważ
zgodnie z art. 391 pkt 2 k.p.a. w przypadku doręczenia w sposób, o którym mowa w art. 39 § 1, pisma doręcza się stronie lub innemu uczestnikowi postępowania na adres do doręczeń elektronicznych powiązany z kwalifikowaną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego, za pomocą której wniesiono podanie, jeżeli adres do doręczeń elektronicznych strony lub innego uczestnika postępowania nie został wpisany do bazy adresów elektronicznych. Oznacza to zatem, że przepis nie wymaga wyrażenia zgody strony na doręczanie pism drogą elektroniczną. Jeżeli zatem zostanie zidentyfikowany adres do doręczeń elektronicznych w rozumieniu komentowanego przepisu, to organ jest uprawniony do doręczania pism na ten adres bez potrzeby uzyskiwania odrębnej zgody strony na doręczanie pism w taki sposób."(...) Ustawa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek doręczania pism drogą elektroniczną. K.p.a. nie przewiduje możliwości zrezygnowania przez stronę z doręczania pism drogą elektroniczną. (por. P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 391) Stronie, której są doręczane pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej, nie doręcza się pism w postaci papierowej (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 28 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Go 43/13; wyrok WSA w Krakowie z 25 października 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 923/13; postanowienie NSA z 21 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 477/14; postanowienie NSA z 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 1197/14). Wobec powyższego zarzut Skarżącej zmierzający do zakwestionowania skuteczności doręczenia elektronicznego decyzji SKO z 21 października 2022r. jest chybiony.
Uwzględniając powyższe Skarżąca domaga się stwierdzenia nieważności decyzji, która w wyniku zainicjowanego przez nią postępowania odwoławczego została uchylona w części 4,5,6 sentencji, a w pozostałej części została utrzymana w mocy. Oznacza to tym samym, że Skarżąca do zweryfikowania poprawności nieprawomocnej decyzji Prezydenta wykorzystała tryb odwoławczy, po przeprowadzeniu którego zostały wyeliminowane stwierdzone przez SKO nieprawidłowości. W konsekwencji - co słusznie stwierdziło SKO na s. 2 zakarżonego postanowienia – brak jest przedmiotu postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności. Wobec tego należało odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.
Ze względu na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło