II GZ 255/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 2709/23 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 30 października 2023 r., nr POD.503.268.2021.MSA.MBP.3 w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. V SA/Wa 2709/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyniku rozpoznaniu wniosku podmiotu: A. Sp. z o.o. w K. (spółka, skarżąca), wstrzymał wykonanie decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 30 października 2023 r., nr POD.503.268.2021.MSA.MBP.3 w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w sprawie zaktualizowały się przesłanki zastosowania instytucji ochrony tymczasowej, gdyż wykonanie decyzji może spowodować zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia apteki ogólnodostępnej, co z kolei spowoduje konieczność zwolnienia pracowników. Skutek ten Sąd I instancji uznał za trudny do odwrócenia. Drugim argumentem przemawiającym za przyznaniem ochrony tymczasowej było, zdaniem Sądu I instancji, ryzyko utraty kontrahentów i klientów, spowodowane spadkiem zaufania tych podmiotów do usług apteki. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Główny Inspektor Farmaceutyczny, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a w przypadku uznania, że zachodzą przesłanki określone w art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. – o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. polegające na wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, pomimo że wniosek strony skarżącej nie miał usprawiedliwionych podstaw. W uzasadnieniu zażalenia organ administracji rozwinął postawiony zarzut. Odpowiadając na zażalenie skarżąca wniosła o jego oddalenie jako oczywiście bezzasadnego oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego w tym także zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W piśmie procesowym z dnia 6 maja 2024 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów załączonych do pisma, tj. dokumentacji księgowej spółki, z której wynika strata i spadek ilości klientów spółki. Skarżąca spółka wskazała, że odblokowanie możliwości prowadzenia apteki "nie przełożyło się" na powrót do poprzedniego poziomu obsługiwanych pacjentów i wysokości przychodów. W tym stanie rzeczy, zdaniem skarżącej spółki stanowisko organu zaprezentowane z zażaleniu nie broni się w konfrontacji z oczywistymi faktami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego zasługuje na uwzględnienie w zakresie, w jakim zarzuca Sądowi Wojewódzkiemu niepełność i ogólność ustaleń faktycznych oraz ocen prawnych na tle regulacji wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Niewątpliwie instytucja ochrony tymczasowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym w jej obecnym kształcie normatywnym stawia przed stronami skarżącymi, które ubiegają się o jej zastosowanie wysokie wymagania w zakresie wykazania okoliczności, które mogą zostać uznane za spełniające przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki materialne uwzględnienia wniosku, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., odwołują się do nadzwyczajnych okoliczności faktycznych związanych z wykonaniem treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, które świadczą o realnym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody majątkowej albo niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, albo które realnie mogą spowodować powstanie nieodwracalnych lub trudnych do odwrócenia skutków rozumianych jako takie zmiany w rzeczywistości, które uniemożliwiają przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy albo których zniesienie w celu restytucji stanu poprzedniego byłoby możliwe tylko po podjęciu nadzwyczajnych działań lub dokonaniu niewspółmiernych nakładów sił i środków (zob. np. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2023 r., II GSK 232/23; postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2023 r., II GZ 194/23; postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2023 r., II GSK 979/23; postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2024 r., II GZ 143/24). Nie są zatem wystarczające ogólne twierdzenia strony skarżącej, nawet jeśli odwołują się one do realnych zdarzeń, procesów lub stanów. Obowiązek skonkretyzowania okoliczności, które mają świadczyć o realizacji ustawowych przesłanek z art. 61 § 3 p.ps.a., spoczywa zatem na wnioskodawcy, natomiast do sądu administracyjnego należy ocena, czy i w jakim zakresie powyższe okoliczności – jako związane z wykonaniem zaskarżonego aktu – mogą zostać zakwalifikowane jako realizujące przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przedmiotowej sprawie kontrolowany Sąd Wojewódzki oparł swoje rozstrzygnięcie na bliżej nieskonkretyzowanych okolicznościach związanych z "koniecznością zwolnienia pracowników", "utratą kontrahentów i klientów", "utratą przez stronę jedynego źródła utrzymania" (co oczywiście nie może mieć zastosowania do strony skarżącej, która jest spółką kapitałową), nie wyjaśniając szczegółowo, jakie konkretne cechy ilościowe lub jakościowe analizowanych stanów lub zdarzeń mają świadczyć o realnym zaistnieniu niebezpieczeństwa powstania znacznej szkody lub trudno odwracalnych (nieodwracalnych) skutków. Ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu są zatem niewystarczające do stwierdzenia, że uznaniowa kompetencja procesowa przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. została wykonana w granicach dopuszczonej przez prawo swobody orzeczniczej. Konieczne jest zatem uzupełnienie przyjętych ustaleń faktycznych (w tym uwzględnienie nowych okoliczności przedstawionych przez stronę skarżącą lub także przez stronę przeciwną – skarżony organ), przeprowadzenie szczegółowych rozważań prawnych oraz należyte uzasadnienie ponownego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku strony skarżącej. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.