IV SA/Wa 135/20
WyrokWSA w Warszawie2020-08-06
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Alina Balicka, Jarosław Łuczaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa, wydana w 1980 r., może zostać uznana za nieważną z powodu braku doręczenia jej współwłaścicielce oraz błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego dotyczących opuszczonych gospodarstw rolnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak doręczenia decyzji współwłaścicielce nie stanowi podstawy do stwierdzenia jej nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., ponieważ jest to przesłanka wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności. Ponadto, sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące przejęcia opuszczonych gospodarstw rolnych, opierając się na dowodach wskazujących na wyjazd właścicieli z kraju i brak zagospodarowania gruntów, co było wystarczające do wydania decyzji w 1980 r. W związku z tym, skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji z 1980 r. o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego, zarzucając m.in. brak doręczenia decyzji współwłaścicielce T. H. oraz błędne zastosowanie przepisów o przejęciu opuszczonych gospodarstw. Organy administracji (wojewoda, minister) odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja z 1980 r. została wydana zgodnie z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Protokolant ref. staż. Anna Zarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi J. H., A. R., E. H., M. W. i T.H. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. znak: [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: minister) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej: wojewoda) z dnia [...] września 2017 r. znak: [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] lipca 1980 r. znak: [...] orzekającej o przejęciu na własność Państwa zabudowanego gospodarstwa rolnego stanowiącego własność F. H..
Zaskarżone rozstrzygniecie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z [...] lipca 1980 r., znak: [...], na podstawie art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym, Naczelnik Gminy w [...] orzekł o przejęciu na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego jako opuszczonego, położonego we wsi [...], obejmującego działki nr [...],[...],[...] o łącznej powierzchni 12,59 ha, stanowiącego własność F. H.. W uzasadnieniu decyzji podano, że właściciel przedmiotowego gospodarstwa wyjechał w lipcu 1980 r. poza granice kraju i nieruchomości rolnej nie rozdysponował. Organ uznał, że nosi ono cechy gospodarstwa opuszczonego i dlatego zasadnym było włączenie go do zasobów Państwowego Funduszu Ziemi.
W dniu [...] czerwca 2017 r. J. H., E. H., M. W., A. R. - spadkobiercy F. H. oraz T. H. (dalej: skarżący) reprezentowani przez adwokata wystąpili do wojewody o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej decyzji zarzucając wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa. Podniesiono, m.in., że przedmiotowe gospodarstwo rolne było własnością zarówno F. H. jak i T. H. (T. H.), a decyzja została wydana jedynie na F. H., a do właścicielki – T. H. nie została skierowana. Podkreślono również, że decyzja nie została w ogóle doręczona małżeństwu H.. Zdaniem wnioskodawców organ nie zbadał przesłanek uzasadniających przejęcie wyżej wskazanej nieruchomości rolnej na rzecz Skarbu Państwa oraz nie uzasadnił należycie swojego rozstrzygnięcia. Ich zdaniem nie było podstaw do przejęcia gospodarstwa rolnego zarówno podstawie przepisów art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. jak również na podstawie art. 15 ust. 1 dekretu o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym.
Wojewoda decyzją z dnia [...] września 2017 r. (znak jak powyżej) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] lipca 1980 r. (znak jak powyżej) orzekającej o przejęciu na własność Państwa jako opuszczonego zabudowanego gospodarstwa rolnego stanowiącego własność F. H.. Odwołanie od ww. decyzji wnieśli spadkobiercy dawnego właściciela przejętego gospodarstwa. Skarżący podnieśli naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że zachodzą przesłanki umożliwiające przejęcie przedmiotowego gospodarstwa na własność Skarbu Państwa zawarte w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym, a także naruszenie § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów
Minister po rozpatrzeniu wniesionego odwołania utrzymał w mocy decyzję wojewody i w pełni podzielił w niej zaprezentowane stanowisko. Minister podkreślił m.in., że w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] lipca 1980 r. bowiem analiza zgromadzonego w sprawie materiału wykazała, że nie zawiera wad, które uzasadniałyby stwierdzenie jej nieważności przez zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli skarżący zaskarżając ww. decyzję w całości i zarzucając ministrowi:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym ( Dz. U. Nr z 1957 r. Ne 39 poz. 174 zm. w części z 1961 r. Nr 32 poz. 161) poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że zachodzą przesłanki umożliwiające przejęcie przedmiotowego gospodarstwa na własność Skarbu Państwa, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanki takie nie zaistniały,
b) § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 198), poprzez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie i przyjęcie, że przedmiotowe gospodarstwo rolne zostało opuszczone przez spadkobierców podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie daje podstaw do takich ustaleń,
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, mianowicie:
a) art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] lipca 1980 r. znak: [...], pomimo iż wymieniona decyzja nie została skierowana do właścicielki przejmowanej nieruchomości, którą była T. H., a była skierowana jedynie do F. H., co oznacza, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a.,
b) art. 7 art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego niniejszej sprawy i oparcie się jedynie na dokumentach dotyczących wyjazdu skarżących z kraju oraz protokole opisującym m.in. stan zasiewów, nie badając okoliczności tego wyjazdu oraz przesłanek pozwalających w sposób niebudzący wątpliwości stwierdzić, że gospodarstwo zostało przez F. i T. H. opuszczone, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do tak kategorycznych ustaleń, nie uwzględniając tym samym słusznego interesu stron oraz obywateli.
Podnosząc wskazane wyżej zarzuty skarżący wnieśli o uwzględnienie niniejszej skargi poprzez:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewodzie .,
2) zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. dalej jako P.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, gdyż zarówno zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postepowaniu jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] lipca 1980 r. Zaskarżona decyzja została wydana w
w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, tj. nieważnościowym. W takiej sytuacji dokonanie oceny wydanej decyzji w zakresie zgodności z prawem podlega specyficznym regułom, bowiem celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia - czy decyzja jest dotknięta wadą kwalifikowaną wskazaną w art. 156 § 1 K.p.a. Sprawa nie toczy się zatem w trybie zwykłym, lecz w trybie nadzoru, kiedy zupełnie wyjątkowo, wbrew wynikającej z art. 16 K.p.a. zasadzie trwałości decyzji ostatecznych, z enumeratywnie wyliczonych ustawowo przyczyn można uznać decyzję ostateczną za dotkniętą tak ciężką wadą, że zachodzi konieczność uznania jej za nieważną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 1998 r. II SA 456/98). Zaznaczyć trzeba, że o tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje kwestionowana decyzja (zob. szerzej M. Jaśkowska, komentarz do art. 156, (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX 2018). Skoro istotą postępowania nieważnościowego jest ocena ewentualnych wad kwalifikowanych decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, to niewątpliwie ocena czy doszło do rażącego naruszenia prawa również powinna dotyczyć wad samej decyzji, nie zaś postępowania, które doprowadziło do jej wydania.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że kwestionowane w trybie nadzwyczajnym orzeczenie zostało wydane na podstawie art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną (Dz. U. Nr 39, poz. 198) w związku z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 39, poz. 198). Powyższe przepisy przewidywały możliwość przejęcia na własność Państwa nieruchomości (gruntowych i budynkowych), w przypadku gdy: 1) przejmowane nieruchomości tworzyły gospodarstwo rolne; 2) w gospodarstwie nie zamieszkiwał właściciel ani jego małżonek, dzieci lub rodzice, a przy tym 3) gospodarstwo nie było w całości lub w większej części uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela bądź użytkownika albo dzierżawcę.
Po analizie akt kontrolowanej sprawy należy stwierdzić, że organy orzekające w sprawie w sposób prawidłowy uznały, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] lipca 1980 r., a zatem decyzja naczelnika była wydana zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu skarżących dotyczącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., który sprowadzał się do tego, że decyzja z dnia [...] lipca 1980 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa nie została skierowana do współwłaścicielki tego gospodarstwa T. H., a jedynie do jej męża. Powyższy zarzut nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie Sądu przedstawiony zarzut dotyczy tego, że T. H. mimo że była współwłaścicielką przejętego gospodarstwa rolnego nie brała udziału w postępowaniu, a tym samym decyzja która dotyczyła również jej prawa nie była do niej skierowana. Wskazane uchybienie sprowadza się w istocie do określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. przesłanki wznowienia postępowania z uwagi na brak udziału strony w postępowaniu, a zatem nie wpływa na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W orzecznictwie wielokrotnie już wyjaśniano, że dwa nadzwyczajne tryby: stwierdzenia nieważności i wznowienia postępowania opierają się na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że może być uznane za rażące naruszenie także przepisów postępowania, ale tylko w sytuacji, gdy naruszenia takie nie stanowią przesłanek wznowienia postępowania (zob. wyrok WSA w Warszawie z 14 lutego 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1332/05, publ. LEX 203669; wyrok NSA z 14 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA 343/01, publ. LEX nr 55741). W wyroku z 14 sierpnia 2001 r. (sygn. akt I SA 343/01) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż "w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie można powoływać się na podstawy wznowienia postępowania. Nie jest też dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Pozbawienie strony możliwości wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym, powodujące zaistnienie podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., nie może być uznane zarazem za wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Jeśli chodzi zaś o doręczenie kwestionowanej decyzji – co było podnoszone na etapie odwołania – racje należy przyznać organowi bowiem decyzja naczelnika z dnia [...] lipca 1980 r. została – stosownie do wówczas obowiązującego prawa, tj. art. 45 K.p.a. ogłoszona na tablicy ogłoszeń i uznana za doręczona. Tak więc zarzut jest niezasadny.
Odnosząc się zaś do zarzutów skargi, tj. do naruszenia przepisów prawa materialnego na podstawie których gospodarstwo rolne zostało przejęte, co zdaniem skarżących stanowi podstawę do stwierdzenia, że ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, należy uznać je za całkowicie bezzasadne. W ocenie Sądu z ustaleń stanu faktycznego bezspornie wynika, że małżonkowie H. wraz z dziećmi opuścili gospodarstwo rolne i nie wydali żadnych dyspozycji co do pozostawionych gruntów rolnych. Świadczy o tym po pierwsze fakt wymeldowania się w dniu [...] maja 1980 r. z miejscowości [...] do [...], a po drugie wyjazd rodziny w lipcu 1980 r. do [...]. Jednocześnie z podania z dnia [...] maja 1980 r. oraz zaproszenia z dnia [...] sierpnia 1978 r. wynika, ze właściciele przedmiotowego gospodarstwa wyjechali do [...] z zamiarem stałego pobytu. Jednocześnie zauważyć trzeba, że z protokołu z dnia [...] lipca 1980 r. wynika, że z gruntów rolnych, które łącznie stanowiły 6,75 ha jedynie na powierzchni ok. 1,20 ha obsiane było żyto w stanie słabym. Powyższe potwierdza, że w większej części grunty te nie były zagospodarowane ani przez właścicieli, najbliższa rodzinę ani np. dzierżawców. Podkreślić trzeba, że według § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz.198 ze zm.), będącego aktem wykonawczym do ustawy z 1957 r. (art. 2 ust. 3 pkt 1 tej ustawy), za gospodarstwo rolne opuszczone uważa się gospodarstwo, na którym nie zamieszkuje właściciel ani jego małżonek, dzieci lub rodzice, a przy tym gospodarstwo to nie jest w całości lub w większej części uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela, bądź użytkownika albo dzierżawcę. W ocenie Sądu – wbrew twierdzeniom skargi – dokumenty (informacja o wymeldowaniu i protokół z oględzin gospodarstwa) na podstawie których naczelnik uznał, że gospodarstwo zostało opuszczone i nie było uprawiane były wystarczające do wywiedzenia takiego wniosku, w konsekwencji organ prawidłowo wówczas uznał, że zachodziły przesłanki do przejęcia gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa. Skarżący kwestionując decyzję w tym zakresie nie przedstawili żadnych dowodów, które podważyłyby ustalenia ówczesnego organu, ani nie przedstawili szczegółowej kontrargumentacji świadczącej o tym, że nie nastąpiło opuszczenie gospodarstwa i że grunty rolne były przez nich bądź przez kogokolwiek uprawiane. Nie mają racji skarżący w tym, że organ winien badać przesłanki w kontekście opuszczenia gospodarstwa i okoliczności wyjazdu do [...]. Sąd podziela w tej kwestii stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów, że nie mają żadnego znaczenia okoliczności, przyczyny czy motywy zachowania właścicieli decydujących się na opuszczenie gospodarstwa, a organ administracyjny orzekający o przejęciu gospodarstwa nie miał z kolei uprawnień do badania i oceny tych przyczyn (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 1998 r., sygn. II SA 1108/98 oraz z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OSK 26/05). Nie jest również istotne to czy przejęcie gospodarstwa na rzecz Państwa nastąpiło krótko po opuszczeniu przez właścicieli gospodarstwa czy już po upływie dłuższego okresu czasu. Trafnie podkreślił minister, że przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji o przejęciu gospodarstwa nie przewidywały żadnego okresu czasu w jakim gospodarstwo powinno być opuszczone ażeby można było wydać decyzję. Ponadto, jeżeli ówcześni właściciele gospodarstwa mieliby zamiar opuścić go tylko na krótki okres a następnie powrócić do niego to nie wymeldowywali by się z miejscowości w której mieszkali, a co za tym idzie próbowaliby w jakiś sposób zakwestionować wydaną decyzję jako niezgodną ze stanem faktycznym. Takich działań nie podjęli, a przynajmniej nie wynika to z materiału dowodowego. Również skarżący w niniejszej sprawie będący spadkobiercami ówczesnych właścicieli takiej argumentacji nie przedstawili. Jednocześnie podkreślić trzeba, że w warunkach politycznych istniejących w roku 1980 jeżeli ktoś decydował się na wyjazd za granicę, który zapewne poprzedzony był staraniami i długim oczekiwaniem na uzyskanie dokumentów umożliwiających przekroczenie granicy to musiał mieś świadomość, że decyzja o wyjeździe jest nieodwracalna, a to oznaczało ostateczne i trwałe zerwanie więzi z gospodarstwem rolnym, które co najmniej w dniu wyjazdu nie było uprawiane i nie miało być uprawiane w późniejszym okresie.
Z uwagi na powyższe rozważania brak jest podstaw do uznania, że przy ustalaniu i ocenie podstaw nieważności w postępowaniu nadzorczym organy dopuściły się naruszenia przepisów art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. Chybiony jest zarzut, że decyzja zapadła bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zaś organ oparł się jedynie na dokumentach stwierdzających fakt wyjazdu skarżącego i jego rodziny z kraju oraz protokole opisującym m.in. stan zasiewów, nie badając okoliczności tego wyjazdu oraz przesłanek pozwalających stwierdzić, że gospodarstwo rolne zostało opuszczone. W ocenie Sądu prowadzące postępowanie organy administracji zgromadziły dostępny materiał dowodowy, w tym zachowane dokumenty z akt archiwalnych, które wprost dotyczą przejęcia gospodarstwa skarżącego na rzecz Państwa. Z dokumentów tych wynika, że prowadzone było postępowanie zmierzające do ustalenia faktu jego opuszczenia przez właściciela. Potwierdzeniem powyższego jest cytowany dokument dotyczący wymeldowania i wyjazdu oraz protokół z dnia [...] lipca 1980 r. Sąd stoi na stanowisku, że w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji prowadzonej w trybie nadzoru niedopuszczalne jest gromadzenie i przeprowadzanie nowych dowodów. Zaistnienie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dacie wydania kwestionowanego w trybie nieważności aktu. W postępowaniu nadzorczym obowiązkiem organu nie jest ustalenie, czy gospodarstwo mogło zostać przejęte na własność Państwa, lecz czy podjęta decyzja w tej kwestii dotknięta jest wadą nieważności, tj. czy została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zaznaczyć trzeba, że ewentualne wadliwości dotyczące ustalenia stanu faktycznego i gromadzenia materiału dowodowego mogą być usuwane jedynie w postępowaniu zwykłym odwoławczym, a nie w trybie nadzwyczajnym (por. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 172/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Bezpodstawne są także zarzuty dotyczące naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zawierała wszystkie elementy, które powinny znaleźć się w merytorycznym rozstrzygnięciu, tj. minister zawarł prawidłowo uzasadnienie faktyczne jak i prawne.
Reasumując, Sąd uznał, że organy administracji rozpatrujące przedmiotową sprawę prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i wydały rozstrzygnięcia zgodnie z prawem, nie naruszając reguł procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, Sąd z urzędu nie dopatrzył takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które uzasadniałyby usunięcie z obrotu prawnego zapadłych w sprawie decyzji.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło