III OZ 245/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 2984/23 o odrzuceniu skargi B. A. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 8 września 2023 r., nr DOOŚ-WDŚZOO.420.25.2023.MS.14 w przedmiocie zajęcia stanowiska w sprawie aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 9 lutego 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2984/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B. A. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 8 września 2023 r. w przedmiocie zajęcia stanowiska w sprawie aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W uzasadnieniu wskazał, że w wykonaniu zarządzenia z 28 grudnia 2023 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez nadesłanie 15 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem. Wykonując powyższe wezwanie, skarżąca w korespondencji skierowanej do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i nadanej w placówce pocztowej 26 stycznia 2024 r. nadesłała odpisy skargi. Organ administracji publicznej 2 lutego 2024 r. (data stempla pocztowego) przesłał korespondencję zgodnie z właściwością do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sąd wskazał, że co prawda w myśl art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze. zm.; dalej "p.p.s.a.") oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu, ale odnosi się to wyłącznie do pism skierowanych (adresowanych) do sądu. W sytuacji wniesienia pisma procesowego, które powinno być skierowane bezpośrednio do sądu, a złożone zostało do organu, najwcześniejszą datą, jaką można przyjąć za datę złożenia tego pisma jest data przesłania tego pisma przez organ do sądu (por. postanowienie NSA z 14 kwietnia 2014 r., I OSK 889/15). Zatem, w ocenie sądu pierwszej instancji, w niniejszej sprawie za datę złożenia odpisów skargi przez skarżącego należało uznać datę wysłania tych odpisów przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tj. 2 lutego 2024 r. Tym samym brak formalny skargi został przez skarżącą usunięty po terminie, który upłynął 26 stycznia 2024 r. Skoro uzupełnienie braków formalnych skargi dokonane zostało po terminie, sąd zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 6 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez brak prawidłowego pouczenia skarżącej w wezwaniu w jaki sposób i na jaki adres należy uzupełnić brak formalny w postaci uzupełnienia odpisów skargi, a w konsekwencji naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez niezasadne odrzucenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. ustawowy termin do uzupełnienia braków formalnych wynosi 7 dni. Z przepisów tych wynika, że w wypadku stwierdzenia przez sąd nieuzupełnienia braków formalnych w terminie siedmiu dni, po stronie sądu powstaje bezwzględny obowiązek odrzucenia skargi. Ustawodawca nie przewidział jakichkolwiek odstępstw od tej reguły, nie wprowadził też żadnych uregulowań pozwalających na zastosowanie innego niż odrzucenie skargi środka (por. postanowienie NSA z 10 stycznia 2018 r., II OZ 1609/17). Powyższe zostało potwierdzone w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r., zgodnie z którą: (1) niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd; (2) złożenie przez stronę skarżącą wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a., ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Powyższa uchwała rozstrzygnęła dotychczasowe rozbieżności w orzecznictwie dotyczące skutków procesowych nieuzupełnienia braków formalnych skargi. W rozpoznawanej sprawie ziściła się przesłanka określona w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., ponieważ skarżąca, mimo skutecznie doręczonego wezwania, w 7 dniowym terminie biegnącym od 19 stycznia 2024 r. nie uzupełniła braków formalnych skargi poprzez doręczenie 15 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem. Odnosząc się do zarzutów wskazanych w zażaleniu, Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje stanowisko, że skierowanie przez stronę skarżącą przesyłki zawierającej odpisy skargi na adres organu nie stanowi prawidłowego uzupełnienia braku skargi w rozumieniu przepisu art. 49 p.p.s.a. Złożenie tego dokumentu powinno bowiem nastąpić na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W toku postępowania sądowoadministracyjnego zasadą jest prowadzenie korespondencji bezpośrednio z sądem, przed którym toczy się postępowanie. Z całokształtu unormowań p.p.s.a. wynika, że tryb pośredni wnoszenia pism stanowi ściśle określony w ustawie wyjątek, który wiąże się z koniecznością dokonania dodatkowych czynności bądź realizacji określonych uprawnień przez organ pośredniczący w przekazaniu pisma. Należy podkreślić, iż tryb pośredni stanowi odstępstwo od zasady bezpośredniego kierowania pism do sądu i nie może tym samym znajdować zastosowania w sytuacjach nieprzewidzianych przez ustawodawcę. Brak również jakichkolwiek innych powodów, które uzasadniałyby pośrednictwo organu w przekazywaniu pism stanowiących uzupełnienie braków formalnych skargi. Przeciwnie, rozwiązanie takie należałoby uznać za zupełnie niecelowe z punktu widzenia ekonomii postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż prowadziłoby do niczym nieuzasadnionego i zbędnego wydłużania czynności podejmowanych przez stronę i ich dodatkowego skomplikowania (por. postanowienie NSA z 30 maja 2017 r., sygn. akt II FZ 191/17). Okoliczności przedstawione w zażaleniu, mające na celu wyjaśnienie przyczyn zaadresowania korespondencji z uzupełnieniem braków formalnych skargi na adres organu, nie mają wpływu na wynik niniejszej sprawy wpadkowej, w której sąd oceniał jedynie fakt prawidłowego uzupełnienia w zakreślonym terminie braków formalnych skargi. Okoliczności te mogą być natomiast przedmiotem rozważań sądu rozpoznającego ewentualny wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.