II OZ 1609/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia małoletniej A. M. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 października 2017r. sygn. akt II SA/Ke 642/17 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 czerwca 2017 r. znak: ... w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 26 października 2017r., sygn. akt II SA/Ke 642/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę R. M. na decyzję S. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 czerwca 2017 r., znak: ... w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 15 września 2017 r., doręczonym 25 września 2017 r., R. M. został wezwany do złożenia trzech odpisów skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Wykonując powyższe wezwanie skarżący wymagane trzy odpisy skargi, zamiast do Sądu wysłał do siedziby organu S. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Przesyłka nadana została 2 października 2017 r., jednak data ta nie może zostać uznana za datę uzupełnienia braków formalnych skargi. Sąd wskazał, że co prawda w myśl art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "p.p.s.a." oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu, ale odnosi się to wyłącznie do pism skierowanych (adresowanych) do sądu. W sytuacji wniesienia pisma procesowego, które powinno być skierowane bezpośrednio do Sądu, a złożone zostało do organu, najwcześniejszą datą, jaką można przyjąć za datę złożenia tego pisma jest data przesłania tego pisma przez organ do Sądu (zob. postanowienie NSA z 14 kwietnia 2014 r., I OSK 889/15 dostępny na stronie internetowej - orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem, w ocenie Sądu I instancji, w niniejszej sprawie za datę złożenia odpisów skargi przez skarżącego należało uznać datę wysłania tych odpisów przez organ do WSA w Kielcach, co miało miejsce 4 października 2017 r. Tym samym brak formalny skargi został przez skarżącego usunięty po terminie, który upłynął 2 października 2017 r. Skoro uzupełnienie braków formalnych skargi dokonane zostało po terminie, Sąd zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., odrzucił skargę. Niezależnie od powyższego, Sąd wskazał, że skarga podlega również odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. z tego powodu, że została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że skarżący w postępowaniu przed organami był reprezentowany przez pełnomocnika I. W., któremu zaskarżona decyzja została doręczona 21 czerwca 2017 r. W tej sytuacji określony w art. 51 § 1 p.p.s.a. termin trzydziestu dni do wniesienia skargi przez skarżącego upłynął 21 lipca 2017 r. Tymczasem skarżący skargę złożył 11 sierpnia 2017 r., a więc po upływie terminu. Wprawdzie skarżącemu w dniu 14 lipca 2017 r. również została doręczona zaskarżona decyzja, ale jako przedstawicielowi ustawowemu córki, w związku z czym z tą datą termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg ale dla A. M., a nie dla skarżącego. Tymczasem ze skargi wprost wynika, że R. M. złożył skargę w imieniu własnym a nie A. M. W konsekwencji skoro A. M. skargi nie wniosła, to skarga złożona przez skarżącego we własnym imieniu jest spóźniona. Zażalenie na postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach z dnia 26 października 2017r. złożył R. M. działający w imieniu małoletniej A. M. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1) "błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że skarżący działał w imieniu własnym, w sytuacji gdy, w jego ocenie, działał jako przedstawiciel ustawowy mojej małoletniej córki A. M., 2) naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż doręczenie decyzji stronie postępowania działającej przez pełnomocnika pozbawiają możliwości skutecznego wniesienia odwołania; 3) naruszenie art. 58 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, iż skarga wniesiona została po upływie terminu do jej wniesienia; 4) naruszenie art. 50 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie dokonania oceny, czy R. M. posiadał interes prawny do wniesienia przedmiotowej skargi samodzielnie; 5) naruszenie art. 58 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z uwagi na niewłaściwe wywiązanie się z nałożonego przez Sąd obowiązku doręczenia trzech odpisów przedmiotowej skargi; 6) naruszenie art. 45 ust. i, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez pozbawienie mnie prawa do rozpoznania mojej sprawy przez niezawisły Sąd i zamknięcie drogi sądowej." Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i ponowne rozpoznanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zw. dalej p.p.s.a., stanowi, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. ustawowy termin do uzupełnienia braków formalnych wynosi 7 dni. Z przepisów tych wynika, że w wypadku stwierdzenia przez sąd nieuzupełnienia braków formalnych w terminie siedmiu dni, po stronie sądu powstaje bezwzględny obowiązek odrzucenia skargi. Ustawodawca nie przewidział jakichkolwiek odstępstw od tej reguły, nie wprowadził też żadnych uregulowań pozwalających na zastosowanie innego niż odrzucenie skargi środka. Potwierdza to uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013r., I OPS 13/13, w której stwierdzono, że (1) niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd; (2) złożenie przez skarżącego wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a, ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wskazana uchwała w swojej sentencji zawiera wykładnię art. 49 § 1 i art. 47 § 1 p.p.s.a., która znajduje zastosowanie także w rozpoznawanej sprawie, w myśl której nieprzedłożenie wymaganych przez art. 47 § 1 p.p.s.a. odpisów wniesionego pisma jest brakiem istotnym, tj. takim, który uniemożliwia nadanie danemu pismu dalszego prawidłowego biegu (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015r., II FZ 1988/14). Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w zażaleniu, Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z poglądem Sądu I instancji, że skierowanie przez stronę skarżącą przesyłki zawierającej odpisy skargi na adres organu, nie stanowi prawidłowego uzupełnienia braku skargi w rozumieniu przepisu art. 49 p.p.s.a. Złożenie tego dokumentu powinno bowiem nastąpić na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. W toku postępowania sądowoadministracyjnego zasadą jest prowadzenie korespondencji bezpośrednio z sądem, przed którym toczy się postępowanie. Z całokształtu unormowań p.p.s.a. wynika, że tryb pośredni wnoszenia pism stanowi, ściśle określony w ustawie, wyjątek, który wiąże się z koniecznością dokonania dodatkowych czynności bądź realizacji określonych uprawnień przez organ pośredniczący w przekazaniu pisma. Takim przepisem jest przepis art. 54 § 1 p.p.s.a., w którym ustawodawca przewidział pośredni tryb wnoszenia do sądu administracyjnego skargi. Organ jest wówczas zobligowany do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, może również już na danym etapie skorzystać z uprawnień autokontrolnych (art. 54 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Tryb pośredni stanowi odstępstwo od zasady bezpośredniego kierowania pism do sądu i nie może tym samym znajdować zastosowania w sytuacjach nieprzewidzianych przez ustawodawcę. Brak również jakichkolwiek innych powodów, które uzasadniałyby pośrednictwo organu w przekazywaniu pism stanowiących uzupełnienie braków formalnych skargi. Przeciwnie, rozwiązanie takie należałoby uznać za zupełnie niecelowe z punktu widzenia ekonomii postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż prowadziłoby do niczym nieuzasadnionego i zbędnego wydłużania czynności podejmowanych przez stronę i ich dodatkowego skomplikowania (por. postanowienie NSA z dnia 30 maja 2017 r., sygn. akt II FZ 191/17). W przedmiotowej sprawie zarządzeniem z 15 września 2017 r., doręczonym 25 września 2017 r., R. M. został wezwany do złożenia trzech odpisów skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Skarżący wymagane trzy odpisy skargi, zamiast do Sądu wysłał do siedziby organu. Przesyłka nadana została 2 października 2017 r. Organ wysłał ww. odpisy do WSA w Kielcach dnia 4 października 2017 r. Tym samym brak formalny skargi został przez skarżącego R. M. usunięty po terminie, który upłynął 2 października 2017 r. Wobec niewykonania wezwania Sądu w terminie, zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., odrzucił skargę R. M., której braków nie uzupełnił on w wyznaczonym terminie. Wskazać również należy, że słusznie Sąd I instancji uznał, że R. M. złożył skargę w imieniu własnym, a nie w imieniu A. M. Świadczy o tym wyraźne określenie w skardze strony skarżącej jako: "R. M." oraz wskazanie, że skarżący działa w imieniu własnym. Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy przyjmując, że R. M. składając skargę działał w imieniu własnym, a nie małoletniej A. M.. Sąd nie badał na tym etapie postępowania przymiotu strony, stąd zarzut naruszenia art. 50 § 1 p.p.s.a. jest nieusprawiedliwiony. Słusznie również uznał, że skarga wniesiona została po upływie terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Sąd I instancji nie naruszył wskazanych w zażaleniu przepisów Konstytucji w tym konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji), na którą powołał się skarżący. Z przytoczonych powyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, mając na uwadze art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. ----------------------- 2