I SA/Ol 102/24
WyrokWSA w Olsztynie2024-07-03
Skład orzekający: Andrzej Brzuzy, Katarzyna Górska, Jolanta Strumiłło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy, który formalnie istnieje w Krajowym Rejestrze Sądowym, ale zaprzestał faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej, mogą być opodatkowane wyższą stawką podatku od nieruchomości jako związane z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy, który formalnie istnieje w Krajowym Rejestrze Sądowym i utrzymuje nieruchomości, mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z tym, nawet jeśli faktycznie działalność nie jest prowadzona, nieruchomości te są "związane" z działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, co uzasadnia opodatkowanie ich wyższą stawką podatku od nieruchomości. Sąd podkreślił, że posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę i utrzymywanie ich stanu stanowi przejaw zamiaru ich wykorzystania w działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Spółka C. Sp. z o.o. nie złożyła deklaracji na podatek od nieruchomości i rolny za 2021 r. Organ podatkowy I instancji określił wysokość zobowiązania podatkowego, uznając nieruchomości spółki za związane z działalnością gospodarczą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów oraz naruszenie procedury, twierdząc, że nieruchomości nie są związane z działalnością gospodarczą, a ponadto zarzuciła zawyżenie powierzchni użytkowej budynków. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Brzuzy, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska, sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca), Protokolant specjalista Monika Rząp, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2024 r. sprawy ze skargi C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 9 stycznia 2024 r., nr SKO.53.1218.2022 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości i podatku rolnym na 2021 r. oddala skargę.
C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej jako strona, skarżąca, spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej jako WSA) w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie (dalej jako SKO, Kolegium) z 9 stycznia 2024 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości i podatku rolnym na 2021 r.
Jak wynika z przedłożonych wraz ze skargą akt podatkowych sprawy, spółce przysługiwało w 2021 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów o powierzchni 718 mkw. (działka nr geodezyjny [...] [.1.]/6 – dalej jako [.1.]/6, użytkowana jako drogi – wypis z rejestru gruntów, karta nr 3 akt podatkowych) i prawo własności budynków o pow. [...] mkw. (na działce o skróconym nr [.1.]/7) i budowli: wiata, transformator i utwardzony plac – na działkach nr [.1.]/7, [.2.]/3 i [.2.]/6, o łącznej wartości 92 tys. zł. Nieruchomości pozostawały pod adresem: Z. [...] W. Spółka nie złożyła deklaracji na podatek od nieruchomości i podatek rolny za 2021 r., nie zapłaciła żadnego podatku za ten rok. Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania podatkowego Burmistrz W. (dalej jako Burmistrz) określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości i podatku rolnym na 2021 r. decyzją z 28 lipca 2021 r., którą następnie SKO uchyliło i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia decyzją z 31 marca 2022 r.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji przeprowadził postępowanie i ustalił, że na działce nr [.1.]/7 nie znajdowały się budynki o funkcji mieszkalnej (pismo Starostwa Powiatowego w W. z 4 maja 2022 r., k. 89 akt podatkowych). Dokonano ponadto pomiarów budynków na działce, wyliczono ich powierzchnie użytkowe. Stwierdzono użytkowanie nieruchomości w uprzednio prowadzonej działalności gospodarczej wobec pozostawienia narzędzi i materiałów produkcyjnych. Nieruchomość pozostaje opustoszała, porośnięta roślinnością, nie stwierdzono śladów przebywania osób w celach mieszkaniowych. Jak odnotowano, na tej działce znajdowała się wiata i utwardzony plac (protokół z oględzin 20 maja 2022 r., k. 91, dokumentacja pomiarowa – k. 116-104). Dołączono ponadto dokumentację pomiarową wskazaną w postanowieniu z 15 czerwca 2022 r. o włączeniu do postępowania wyszczególnionej tam dokumentacji (k. 156). Spółka w piśmie z 8 sierpnia 2022 r. podała natomiast, że budynki i budowle nie służą jej do prowadzenia działalności gospodarczej, zaś prawdopodobnie mogły być wprowadzone do ewidencji środków trwałych spółki przed 2013 r. Strona podała, że nie jest w stanie ustalić wartości budowli, niemniej z ostrożności procesowej wyceniła ich wartość łącznie na 92 tys. zł (k. 185-184).
Decyzją z 17 listopada 2022 r. Burmistrz określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2021 r. w kwocie 36.268 zł oraz w podatku rolnym w kwocie 203 zł. W uzasadnieniu decyzji organ opisał przebieg postępowania i podał, że powierzchnię budynków ustalono na podstawie pomiarów, powierzchnię gruntów na podstawie ewidencji gruntów, a wartość budowli na podstawie oświadczenia podatnika. Organ uznał, że wszystkie przedmioty opodatkowania związane są z prowadzoną działalnością gospodarczą, gdyż znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy, którego przedmiot działalności obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie: 1) art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez jego błędną wykładnię, a przez to błędne uznanie, że grunty (działka nr [.1.]/6), budynki i budowle spółki są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej; 2) art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez błędną ocenę zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, a także pominięcie faktów znanych organowi z urzędu, a przez to błędne uznanie, że grunty, budynki i budowle spółki są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz zawyżenie powierzchni użytkowej budynków.
Kolegium utrzymując decyzję organu I instancji w mocy, powołało wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., SK 39/19 i wskazało, że spółka posiada nieruchomości, co mając na uwadze przytoczony wyrok TK nie jest warunkiem wystarczającym, ale jest warunkiem koniecznym do ustalenia związku z działalnością gospodarczą. Wprawdzie spółka twierdzi, że nie prowadzi działalności gospodarczej, ale istnieje jako przedsiębiorca zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym. Spółka podejmuje też decyzje o charakterze gospodarczym – utrzymywanie stanu posiadania świadczy o tym, że przedsiębiorca posiada określone zamiary co do wykorzystywania nieruchomości.
SKO zauważyło, że najwyższe stawki podatkowe stosuje się do opodatkowania nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, co oznacza, że nie muszą być one faktycznie zajęte na prowadzenie tej działalności. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zajęcie gruntów na działalność gospodarczą powoduje opodatkowanie podatkiem od nieruchomości, które bez tego stanu podlegałyby podatkowi rolnemu lub leśnemu. Do opodatkowania nieruchomości najwyższymi stawkami wystarczający jest związek z działalnością gospodarczą. Związek nieruchomości z działalnością gospodarczą jest inną kategorią prawną niż zajęcie. Obu pojęć nie należy utożsamiać.
Jeżeli zatem spółka decyduje się na posiadanie nieruchomości w Z. i stan ten utrzymuje, to oznacza, że zamierza wykorzystywać ją do działalności gospodarczej i nie jest istotne, że obecnie działalności tej nie wykonuje. Omawiana nieruchomość nadal figuruje w Krajowym Rejestrze Sądowym jako siedziba oddziału spółki. Jest ona również siedzibą oddziału innego podmiotu: P. Sp. z o.o., przy czym wspólnikiem obu spółek i prezesem ich zarządów jest ta sama osoba: P. J. Spółka P. podejmuje czynności w ramach działalności gospodarczej, co potwierdza znajdujące się w aktach sprawozdanie finansowe o osiągniętym w 2020 r. zysku. Także ta okoliczność świadczy o związku nieruchomości z działalnością gospodarczą.
Zarzuty odwołania SKO uznało za niezasadne. W toku oględzin nieruchomości 20 maja 2022 r., przy udziale prezesa zarządu spółki P. J., dokonano pomiarów powierzchni użytkowych budynków. Dane z pomiarów utrwalone zostały w protokole, do którego strona nie wniosła zastrzeżeń. Dane te posłużyły następnie organowi do określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Ponadto nie mają znaczenia zastrzeżenia spółki co do jej danych adresowych i sposobu prowadzenia z nią korespondencji przez organ, gdyż z chwilą powołania pełnomocnika strony pisma doręcza się pełnomocnikowi zgodnie z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej.
W skardze do WSA w Olsztynie strona, reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła decyzję organu w całości i zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: art. 7 w związku z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie: k.p.a.), art. 7a § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 122, art. 187 § 1 i § 3 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez błędną oceną zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, a także pominięcie faktów znanych organowi podatkowemu z urzędu, a przez to błędne uznanie, że grunty na działce nr [.1.]/6, budynki i budowle są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz zawyżenie powierzchni użytkowej budynków. Zarzuciła ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 2 ust. 1 pkt 1-3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3-4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez ich błędną wykładnię, a przez to uznanie, że nieruchomości te są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a przez to powinny być opodatkowane według stawki dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nie według stawek przewidzianych dla budynków i gruntów pozostałych bądź podatkiem rolnym.
W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organ nie zgadza się z okolicznością faktyczną nieprowadzenia w rzeczywistości działalności gospodarczej przez podatnika, a co za tym idzie skarżąca nie używa, ani nie ma możliwości użycia należącej do niej nieruchomości do prowadzenia działalności. Swoje stanowisko organ opiera wyłącznie na fakcie formalnego istnienia spółki i posiadania przez nią nieruchomości, pomimo braku jakichkolwiek przejawów działania spółki. Ponadto organ, mimo twierdzeń skarżącej o błędnie dokonanym pomiarze powierzchni użytkowej nieruchomości, odmówił zweryfikowania dokonanych pomiarów. Weryfikacja przez organ powierzchni użytkowej spornych budynków jest konieczna szczególnie w świetle popełnienia w przeszłości przez organ błędu w pomiarze tych budynków.
Podniesiono, że budynki i budowle spółki nie są użytkowane przez spółkę ani odpłatnie udostępniane innym podmiotom, podobnie spółka nie korzysta z posiadanych nieruchomości (gruntów) ani nie udostępnia ich odpłatnie osobom trzecim. Skarżąca nie podnosi także walorów użytkowych nieruchomości ani nie rozlicza w ramach działalności gospodarczej innych kosztów z nią związanym. Opisano w skardze postępowanie upadłościowe spółki wskazując, że spółka ostatecznie zakończyła prowadzenie działalności w 2017 r. po umorzeniu postępowania upadłościowego. Ze względu na brak środków oraz zły stan zdrowia prezesa zarządu spółka nigdy nie wznowiła działalności i nie planuje jej wznowienia. Spółka nie zatrudnia pracowników, nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do osiągnięcia przychodu i nie generuje zysku. Wbrew stanowisku organu, decyzja o posiadaniu nieruchomości w Z. nie stanowi decyzji o charakterze gospodarczym, ani tym bardziej nie stanowi przejawu wykonywania przez skarżącą działalności gospodarczej. Natomiast zbycie nieruchomości jako zbędnej przez skarżącą jest utrudnione z uwagi na postępowania cywilne, administracyjne i inne toczące się wobec podatnika. Spółka od 2017 r. jest wykreślona z rejestru podatników VAT z uwagi na zaprzestanie wykonywania czynności podlegającej opodatkowaniu. Powołano m.in. wyroki NSA z 22 czerwca 2023 r., III FSK 3983/21 i z 19 maja 2021 r., III FSK 3422/21.
Podniesiono naruszenie zasady pogłębienia zaufania do władzy publicznej, godzące szczególnie w zasadę proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Prezes zarządu skarżącej został poinformowany przez pracownika organu I instancji o opodatkowaniu wyłącznie podatkiem rolnym spornej nieruchomości. Ponadto właściciele nieruchomości położonych w pobliżu nieruchomości stanowiącej własność skarżącego, zobowiązani zostali wyłącznie do opłacenia podatku rolnego lub podatku od nieruchomości według stawek dla budynków pozostałych, niezależnie od tego czy nieruchomości były związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Pismem procesowym z 27 marca 2024 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów z 31 sierpnia 2021 r.: uproszczonego wypisu z rejestru gruntów działek nr [.1.]/6, [.1.]/7, [.2.]/3 i [.2.]/6, oraz wypisu z rejestru budynków na działce nr [.1.]/7. Podniesiono, że według wypisów grunty stanowią grunty rolne, a budynki stanowią budynki gospodarstw rolnych: budynki produkcyjne usługowe i gospodarcze dla rolnictwa. Oznacza to, że żaden z gruntów ani budynków należących do skarżącej nie powinien być opodatkowany podatkiem od nieruchomości. Wyłącznie grunty, których strona jest właścicielem, mogą być opodatkowane podatkiem rolnym. Na rozprawie 3 lipca 2024 r. Sąd postanowił uwzględnić powyższy wniosek dowodowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu istota rzeczy odnosi się do kwestii oceny zasadności opodatkowania będących w posiadaniu skarżącej spółki gruntu na działce nr [.1.]/6, oraz budynków i budowli, które zdaniem SKO podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości przy zastosowaniu stawki najwyższej, właściwej dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Według strony, zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w skardze - grunt, budynki i budowle powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawek przewidzianych dla budynków i gruntów pozostałych, bądź podatkiem rolnym. Natomiast w piśmie procesowym z 27 marca 2024 r. pełnomocnik skarżącej skorygował to zapatrywanie i podniósł, że żaden z gruntów ani budynków należących do spółki nie powinien być opodatkowany podatkiem od nieruchomości, a wyłącznie grunty, których strona jest właścicielem, mogą być opodatkowane podatkiem rolnym.
W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Wskazać należy, że skarżącej spółce przysługuje prawo własności do działek o skróconych nr: [.2.]/3 i [.2.]/6 i prawo użytkowania wieczystego gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów pod nr [.1.]/6 i [.1.]/7. Wobec stanowiska profesjonalnego pełnomocnika skarżącej w piśmie z 27 marca 2024 r., że wyłącznie grunty (i budynki), których strona jest właścicielem, mogą być opodatkowane podatkiem rolnym zauważyć trzeba, że na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm., dalej jako "u.p.o.l." – w brzmieniu obowiązującym w 2021 r.) podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2. Nie ma zatem podstaw aby, co do zasady, podatkiem od nieruchomości objąć wyłącznie grunty, budynki i budowle, których strona jest właścicielem, oraz poza opodatkowaniem pozostawiać te nieruchomości, co do których podatnikowi przysługuje prawo użytkowania wieczystego.
Stosownie do treści art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2 u.p.o.l.). Przepis ten należy odczytywać w powiązaniu z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., zgodnie z którym grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Na podstawie art. 1a ust. 2a pkt 1-3 u.p.o.l. do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się: 1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami; 2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d; 3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania; 4) gruntów wyszczególnionych w tym punkcie. Ponadto stosownie do art. 1 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 333) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Kolegium w zaskarżonej decyzji prawidłowo powołało wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., SK 39/19. Uzasadnienie wskazanego wyroku TK prowadzi do wniosku, że opodatkowanie wyższą stawką podatku od nieruchomości gruntów lub budynków – niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej – wyłącznie ze względu na posiadanie ich przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jest niezgodne z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP. Omawiany wyrok stanowi orzeczenie interpretacyjne. Z tego typu wyroków wynika zakaz interpretacji przepisu, który mógłby doprowadzić do jego odczytania i zastosowania w sposób niezgodny z Konstytucją RP. Cechą wyroku interpretacyjnego czy też zakresowego jest to, że nie pozbawia on domniemania konstytucyjności całego przepisu prawnego, do którego się odnosi. W takim przypadku wyrok Trybunału Konstytucyjnego pozbawia domniemania konstytucyjności jedynie określony wariant interpretacyjny danego przepisu. Natomiast, co istotne, Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował w powoływanym wyroku konstytucyjności innych wariantów interpretacyjnych art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
W ocenie Sądu, w odniesieniu do nieruchomości będących w posiadaniu przedsiębiorcy, wnioskując a contrario, przyjąć należy, że opodatkowanie wyższą stawką podatku od nieruchomości gruntów lub budynków wykorzystywanych lub mogących potencjalnie być wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej, nie narusza reguł konstytucyjnych. Art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. definiuje (na potrzeby stosowania przepisów u.p.o.l.) grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – jako grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się jednolicie, że "związanie gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej" w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. jest pojęciem szerszym od pojęcia "zajęcie gruntu (...) na prowadzenie działalności gospodarczej", którym ustawodawca posłużył się w art. 2 ust. 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) i lit. c) u.p.o.l. Związanie gruntu, budynku czy budowli z działalnością gospodarczą nie musi więc oznaczać jego zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej. Oznacza to, że dla wykazania istnienia związku nieruchomości z działalnością gospodarczą (z zastrzeżeniem ustawowych wyłączeń) nie jest konieczne jego faktyczne wykorzystywanie – zajęcie do prowadzenia działalności gospodarczej (zob. wyroki NSA z: 4 marca 2021 r., III FSK 895/21, 15 grudnia 2021 r., III FSK 40[.2.]/21, 3 marca 2022 r., III FSK 2719/21, 26 maja 2022 r., III FSK 131/22, 18 października 2022 r., III FSK 1860/21, 6 czerwca 2023 r., III FSK 890-893/22 oraz III FSK 970/22).
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że sporne nieruchomości spółki mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Wydając zaskarżoną decyzję Kolegium zauważyło, że spółka funkcjonuje jako przedsiębiorca zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym (w skrócie: KRS). W ocenie Sądu wobec tego nie ma znaczenia podnoszona przez stronę deklaracja spółki, że ostatecznie zakończyła prowadzenie działalności po umorzeniu postępowania upadłościowego w 2017 r. Przedsiębiorca nadal pozostaje bowiem w obrocie prawnym. Zwracają przy tym uwagę informacje zawarte w KRS wskazujące na aktualne, aktywne prowadzenie działalności gospodarczej spółki. Przy czym strona nie wskazała w KRS przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej, ale wyszczególniła wśród 136 przedmiotów pozostałej działalności przedsiębiorcy m.in. działalność w zakresie: wynajmu i dzierżawy maszyn i urządzeń budowlanych oraz środków transportu wodnego, sprzedaży detalicznej i hurtowej pojazdów samochodowych i furgonetek, sprzedaży hurtowej farmaceutycznych i medycznych, wyrobów chemicznych, usług związanych z przeprowadzkami, hotelarskich i noclegowych w turystyce, fizjoterapeutycznych, paramedycznych. Skoro występuje w obrocie prawnym wyłącznie jako przedsiębiorca, to wykazany w decyzjach podatkowych majątek spółki jest majątkiem przedsiębiorcy i służy prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej. Majątek ten jest zatem związany z prowadzeniem tej działalności w znaczeniu przyjętym w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
SKO zasadnie podniosło, że spółka decyduje się na posiadanie nieruchomości w Z. i stan ten utrzymuje. Oznacza to, że zamierza je wykorzystywać do działalności gospodarczej i nie jest istotne czy obecnie działalność tą wykonuje. Omawiane nieruchomości nadal figurują w KRS jako siedziba oddziału spółki, jak też siedziba oddziału innego podmiotu: P. Sp. z o.o., przy czym wspólnikiem obu spółek i prezesem ich zarządów jest ta sama osoba: P. J. Spółka P. podejmuje czynności w ramach działalności gospodarczej, co potwierdza znajdujące się w aktach sprawozdanie finansowe o osiągniętym w 2020 r. zysku. Także ta okoliczność świadczy o związku nieruchomości z działalnością gospodarczą. Spółka funkcjonuje w obrocie prawnym i nie mają znaczenia podnoszone w skardze okoliczności wykreślenia skarżącej z rejestru podatników VAT z uwagi na zaprzestanie wykonywania czynności podlegającej opodatkowaniu, jak też niemożność zbycia nieruchomości, domniemane poinformowanie prezesa zarządu skarżącej przez pracownika organu I instancji o opodatkowaniu wyłącznie podatkiem rolnym spornej nieruchomości oraz sposób opodatkowania właścicieli pobliskich nieruchomości. Natomiast to, że spółka nigdy nie wznowiła działalności i nie planuje jej wznowienia pozostaje w sferze decyzji własnych przedsiębiorcy i nie ma wpływu na ocenę prawidłowości opodatkowania w podatku od nieruchomości i podatku rolnym na 2021 r.
Ponadto spółka w piśmie z 8 sierpnia 2022 r. podała, że budynki i budowle prawdopodobnie mogły być wprowadzone do ewidencji środków trwałych spółki przed 2013 r. (k. 185-184). Okoliczność ta może być przydatna w ustaleniu istnienia związku nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą, co zauważył NSA w wyroku z 4 marca 2021 r., III FSK 896/21. NSA uznał ponadto, że o istnieniu takiego związku może też świadczyć charakter rzeczy (np. budowli), wskazujący na jej gospodarcze przeznaczenie. Dlatego także grunty, budynki i budowle w niniejszej sprawie, nawet jeżeli obecnie nie są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, stanowią składnik majątku przedsiębiorstwa skarżącej i mogą być potencjalnie wykorzystywane do jej prowadzenia. W związku z powyższym związek tych nieruchomości z działalnością gospodarczą spółki nie zasadza się wyłącznie na samym fakcie ich posiadania przez przedsiębiorcę, ale także na możliwości (potencjalnej) ich wykorzystania w działalności gospodarczej. Samo potencjalne ich wykorzystanie w działalności gospodarczej spółki, która nie zmienia oficjalnie statusu aktywnego przedsiębiorcy, nie powinno budzić żadnych wątpliwości.
W tej sytuacji Sąd uznał, że organy podatkowe wykazały w rozpoznawanej sprawie, że omawiane nieruchomości spółki potencjalnie mogą być wykorzystywane w ramach działalności gospodarczej. Stanowią zatem nieruchomości wymienione w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Z tego powodu nie mają podstaw również zarzuty skarżącej w zakresie nieprawidłowego opodatkowania podatkiem od nieruchomości zamiast opodatkowania podatkiem rolnym. W istocie autor skargi chce, aby opodatkowano tym podatkiem działkę [.1.]/6, gdyż jest to jedyny grunt opodatkowany przez Burmistrza podatkiem od nieruchomości. Z wypisu z rejestru gruntów z 19 lutego 2021 r. wynika, że grunt ten w całości jest użytkowany jako droga (k. 3 akt podatkowych). Nie podlega wyłączeniu na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., gdyż jedynie prowadzący działalność gospodarczą w zakresie eksploatacji autostrad płatnych są objęci tym wyłączeniem podatkowym, sam fakt posiadania dróg przez przedsiębiorcę skutkuje koniecznością ich opodatkowania i to według stawek najwyższych. Nie ma przy tym znaczenia, że wskazane przedmioty opodatkowania są przez przedsiębiorcę niewykorzystywane (zob. wyrok NSA z 6 grudnia 2023 r., III FSK 941/23).
Wobec powyższej argumentacji nie jest zasadne alternatywne stanowisko autora skargi o zastosowaniu stawek przewidzianych dla budynków i gruntów pozostałych. Należy odnotować, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, co wynika z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 252 ze zm.). Opodatkowane przez Burmistrza budynki nie posiadały funkcji mieszkalnej, co potwierdziło nie tyle Starostwo Powiatowe w W. w piśmie z 4 maja 2022 r., dołączając wypis z rejestru budynków z 2 maja 2022 r. (k. 89 i 88 akt podatkowych), co skarżąca spółka załączając do odpowiedzi z 18 maja 2022 r., na wezwanie Burmistrza, wypis z rejestru budynków z 31 stycznia 2020 r. Wypis dostarczony przez skarżącą potwierdza, że na działce nr [.1.]/7 znajdują się dwa budynki biurowe i dwa budynki o statusie: inne niemieszkalne (k. 97). Dodatkowo w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenów obrębu Z. w gminie W. (uchwala [...] Rady Miejskiej w W. z 30 października 2019 r. w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów obrębu Z. w gminie W.) działka nr [.1.]/7 ma przeznaczenie usługowe, bez możliwości zabudowy mieszkaniowej.
Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że nie zmieniają powyższych ustaleń i oceny prawnej informacje z uwzględnionych na rozprawie dowodów w postaci wypisów rejestru gruntów i budynków z 31 sierpnia 2021 r., że grunty na działkach nr [.2.]/3 i [.2.]/6 stanowią grunty rolne, a budynki (na działce nr [.1.]/7) stanowią budynki gospodarstw rolnych: budynki produkcyjne usługowe i gospodarcze dla rolnictwa. Na działkach nr [.2.]/3 i [.2.]/6 Burmistrz opodatkował podatkiem od nieruchomości wyłącznie budowlę (transformator), która jest powiązana z działalnością gospodarczą skarżącej. Same działki opodatkował podatkiem rolnym. Podobnie podatkiem od nieruchomości opodatkował wyłącznie budynki na działce nr [.1.]/7 spółki, co do których stwierdzono użytkowanie nieruchomości w uprzednio prowadzonej działalności gospodarczej wobec pozostawienia narzędzi i materiałów produkcyjnych. Nie stwierdzono śladów przebywania osób w celach mieszkaniowych (protokół z oględzin 20 maja 2022 r., k. 91). Nie ma zatem w sprawie zastosowania cytowany już wyżej art. 1a ust. 2a pkt 1 u.p.o.l. Burmistrz prawidłowo opodatkował ponadto podatkiem od nieruchomości wiatę i utwardzony plac pozostające na działce nr [.1.]/7. Przyjął do opodatkowania wartość budowli na podstawie oświadczenia strony w piśmie pełnomocnika spółki z 8 sierpnia 2022 r. (k. 185-184). Nie ma też podstaw zarzut odnośnie błędnych pomiarów powierzchni użytkowej budynków. Pomiarów dokonano w toku oględzin 20 maja 2022 r. przy udziale prezesa zarządu spółki P. J. Dane z pomiarów utrwalone zostały w protokole, do którego strona nie wniosła zastrzeżeń.
Podsumowując, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że sporne nieruchomości mogą być potencjalnie wykorzystywane przez stronę do prowadzenia działalności gospodarczej. Wobec tego podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 1-3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie są zasadne i nie mogą odnieść oczekiwanego przez stronę skarżącą skutku. Podobnie jak zarzut naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. zgodnie z którym działalność gospodarcza oznacza działalność, o której mowa w ustawie z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców. W zakresie tego zarzutu skarżąca nie odniosła się wprost do jego naruszenia. Skarżąca podnosiła nieskuteczną argumentację w zakresie zakończenia wykonywania działalności gospodarczej przez spółkę w ogóle, jak też braku przejawów wykonywania tej działalności na nieruchomościach opodatkowanych.
Za nieskuteczne należało także uznać zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych poprzez rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący (pominięcie faktów znanych organowi podatkowemu z urzędu) i dokonanie jego nieprawidłowej oceny. Zgodnie z art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.), dalej "O.p.", organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi podatkowemu z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi podatkowemu z urzędu należy zakomunikować stronie (art. 187 § 3). Stosownie do art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W tym kontekście w zaskarżonej decyzji SKO wyjaśniło, jakie okoliczności/dowody przyjęło w sprawie dla ustalenia zasadności wymiaru podatku od nieruchomości. Zdaniem Sądu, organ II instancji wykazał związek spornych nieruchomości z działalnością gospodarczą, a trwanie skarżącej przy poglądzie odmiennym nie stanowi o tym, że organ ten naruszył art. 187 § 1 i 3 O.p. Ustalenie związku spornych nieruchomości z działalnością gospodarczą spółki wynikało z całokształtu materiału dowodowego sprawy i nie wymagało przeprowadzenia dowodu stricte na tę okoliczność. Organy podatkowe podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, co czyni również niezasadnym zarzut naruszenia art. 122 O.p.
Pozostałe zarzuty skargi oparto na przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego: art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80, które nie były przez organy podatkowe stosowane, co zauważył już organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę. W tej sytuacji, skoro sprawa należy do spraw podatkowych, do których zastosowanie mają przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, nie naruszono przepisów, które nie były stosowane. Nie ma więc podstaw aby się ustosunkować do zarzutów profesjonalnego pełnomocnika spółki w tym zakresie.
Przyjęta przez organy obu instancji kwalifikacja spornych nieruchomości implikująca właściwą stawkę podatkową jest zasadna, wobec czego wszelkie zarzuty skargi zmierzające do zanegowania związku gruntów, budynków i budowli z działalnością gospodarczą Sąd uznał za bezpodstawne.
Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), skargę oddalił.
Przywoływane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło