II OZ 325/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia O. sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 kwietnia 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 213/24 o odrzuceniu skargi O. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 lutego 2024 r. nr WOA.7721.284.2023.MT w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Pismem z 28 lutego 2024 r. O. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: "skarżąca" lub "spółka"), działając za pośrednictwem pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 lutego 2024 r. nr WOA.7721.284.2023.MT w przedmiocie nakazu rozbiórki. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z 19 marca 2024 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych poprzez: nadesłanie jednego egzemplarza odpisu skargi, złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi pod rygorem uznania, że skarżąca działa samodzielnie oraz złożenie aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS dla spółki (k. 57). Przesyłka zawierająca przedmiotowe wezwanie została wysłana do pełnomocnika skarżącej na adres: ul. [...], [...] P. tj. adres siedziby spółki (k. 58). Wobec braku jej odbioru przesyłka ta została zwrócona do Sądu i pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 15 kwietnia 2024 r., k. 58). Pełnomocnik skarżącej pismem z 15 kwietnia 2024 r. wystąpił o udostępnienie akt sprawy w systemie teleinformatycznym Sądu. Akta zostały udostępnione pełnomocnikowi na mocy zarządzenia z 15 kwietnia 2024 r. przesłanym do pełnomocnika 16 kwietnia 2024 r. (k. 67). Pismem procesowym z 25 kwietnia 2024 r. (doręczonym do siedziby Sądu 2 maja 2024 r., k. 86) pełnomocnik skarżącej przedstawił stanowisko w sprawie wskazując, że pełnomocnictwo do reprezentowania spółki znajduje się w aktach postępowania administracyjnego. Ponadto przedmiotowym pismem uzupełniono braki formalne skargi, w tym z ostrożności procesowej przedłożono ponownie pełnomocnictwo uprawniające do reprezentacji skarżącej w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 213/24 odrzucił skargę spółki i orzekł o zwrocie wpisu od skargi. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Przesyłka zawierająca odpis zarządzenia wzywającego do usunięcia braków formalnych skargi adresowana na adres spółki w ocenie Sądu została prawidłowo doręczona poprzez dwukrotną awizację. Przesyłkę doręczono z dniem 8 kwietnia 2024 r., a siedmiodniowy termin do usunięcia braków formalnych skargi upływał 15 kwietnia 2024 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi, co uzasadniało jej odrzucenie. Zażalenie na powyższe postanowienie, wniósł w imieniu skarżącej pełnomocnik żądając jego uchylenia w całości (w tym co do odrzucenia skargi i zwrotu wpisu od skargi), zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie: 1. art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 49 ust. 1 P.p.s.a. poprzez błędne wezwanie pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych pisma w postaci przedłożenia pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej spółki w postępowaniu przed sądem administracyjnym, podczas gdy, właściwe pełnomocnictwo znajdowało się w aktach postępowania administracyjnego, o czym informował pełnomocnik w petitum skargi; 2. art. 58 § 1 pkt. 3 w związku art. 49 ust 1 P.p.s.a. poprzez błędne zaadresowanie wezwania pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych wysłane na adres siedziby skarżącej zamiast na adres siedziby kancelarii prowadzonej przez pełnomocnika, przez co pełnomocnik nie mógł wykonać zarządzenia sądu o uzupełnieniu braków formalnych skargi. W zażaleniu pełnomocnik wskazał m. in. że korespondencja w postępowaniu administracyjnym była kierowana na adres siedziby kancelarii pełnomocnika wskazany w dokumencie pełnomocnictwa, tj. na adres ul. Sosnowa 13 w Siekierkach Wielkich. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie ze wszystkimi zarzutami zażalenia należy się zgodzić. Pełnomocnik podnosi, że pełnomocnictwo umożliwiające reprezentację skarżącej w niniejszym postępowaniu znajdowało się w aktach postępowania administracyjnego, o czym informował on w petitum skargi. Dlatego w ocenie pełnomocnika wezwanie do uzupełnienia braków formalnych pisma w postaci przedłożenia pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej spółki w postępowaniu przed sądem administracyjnym oraz odpisu aktualnego z rejestru przedsiębiorców KRS było niezasadne. Takie stanowisko jest oczywiście błędne, a wezwanie do uzupełnienia braków formalnych było uzasadnione. Wynika to z brzmienia art. 37 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., zgodnie z którym pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Ponadto zgodnie z art. 46 § 3 P.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że złożenie pełnomocnictwa na etapie postępowania administracyjnego nie zwalnia pełnomocnika występującego w sprawie sądowoadministracyjnej od obowiązku dołączania do akt sprawy pełnomocnictwa do działania przed sądem administracyjnym (zob. wyroki NSA z 28 lipca 2022 r. sygn. akt I OSK 1879/21, z 1 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 2198/21, z 19 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2203/17; CBOSA). Pełnomocnictwo znajdujące się w aktach administracyjnych nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 P.p.s.a. i nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku doręczenia pełnomocnictwa na wezwanie sądu. Obowiązek złożenia pełnomocnictwa jest powiązany z pierwszą czynnością procesową i nie można jej utożsamiać z czynnością dokonaną przed organami administracji publicznej, ponieważ są to dwa różne autonomiczne postępowania. Wspomniana w art. 37 § 1 P.p.s.a. regulacja dotyczy postępowania sądowego, tak samo jak zawarty w art. 46 § 3 P.p.s.a. obowiązek pełnomocnika dołączania pełnomocnictwa. Jednakże w rozpoznawanej sprawie WSA w Poznaniu odrzucił skargę z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych w terminie przyjmując, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 19 marca 2024 r. zawierające wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało doręczone prawidłowo. Nie sposób zgodzić się z tym stanowiskiem. Sąd pierwszej instancji zaadresował wezwanie do uzupełnienia braków formalnych na adres spółki (k. 58), zamiast na adres kancelarii prawnej pełnomocnika, który został wskazany w aktach postępowania administracyjnego (k. 45 akt administracyjnych). Jakkolwiek należy zauważyć, że adres ten, podobnie jak adres spółki, nie został wskazany w skardze. Sąd dysponował jednak adresem kancelarii prawnej pełnomocnika i na ten adres powinien skierować wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, także mając na uwadze, że decyzja organu drugiej instancji została doręczona na adres pełnomocnika. Co więcej, jeszcze przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi pełnomocnik 15 kwietnia 2024 r. wniósł o udostępnienie akt sądowych w systemie teleinformatycznym sądu, a w piśmie tym wskazano adres kancelarii pełnomocnika. Oznacza to, że adres kancelarii pełnomocnika znajdował się nie tylko w aktach administracyjnych, ale i w aktach sądowych sprawy na etapie przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 w związku art. 49 § 1 P.p.s.a. był uzasadniony. Wobec powyższego wadliwego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi należało przyjąć, że termin do uzupełnienia braków formalnych skargi nie rozpoczął biegu, a tym samym odrzucenie skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. było niezasadne. Z uwagi na to, że skarżąca uzupełniła już braki formalne skargi wskazane w zarządzeniu z 19 marca 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu powinien podjąć dalsze czynności w sprawie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.