II GSK 2620/24

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-07-29

Skład orzekający: Małgorzata Korycińska, Anna Ostrowska, Monika Krzyżaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania karnego przeciwko pracownikowi ochrony fizycznej, które nastąpiło po wydaniu decyzji o skreśleniu go z listy kwalifikowanych pracowników ochrony, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania karnego przeciwko pracownikowi ochrony fizycznej, które nastąpiło po wydaniu decyzji o skreśleniu go z listy kwalifikowanych pracowników ochrony, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W niniejszej sprawie decyzja o skreśleniu z listy była związana z faktem wszczęcia postępowania karnego, a nie z konkretną decyzją lub orzeczeniem sądu, które mogłoby zostać uchylone lub zmienione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skreślenia B.M. z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej z powodu wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo umyślne. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi wydał decyzję o skreśleniu, którą utrzymał w mocy Komendant Główny Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie decyzje, uznając, że umorzenie postępowania karnego na późniejszym etapie stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA w całości, oddalił skargę B.M. i zasądził od B.M. na rzecz Komendanta Głównego Policji zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Anna Ostrowska Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 912/24 w sprawie ze skargi B.M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 10 stycznia 2024 r. nr EA-I-30/2/24/576/23 w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. oddala skargę; 3. zasądza od B.M. na rzecz Komendanta Głównego Policji 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 9 lipca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 912/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi B.M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z 10 stycznia 2024 r., nr EA-l-30/2/24/576/23 w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 26 października 2023 r. i zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. 25 lipca 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi wszczął z urzędu postępowanie w sprawie skreślenia B.M. z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Podstawą wszczęcia postępowania było uzyskanie informacji o prowadzonym przeciwko stronie postępowaniu karnym o popełnienie czynów z art. 79 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 120), dalej ustawa o rachunkowości. Decyzją z 26 października 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi na podstawie art. 29 ust. 6 pkt 1 oraz 8 i 9 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1995 ze zm.) oraz art. 268a k.p.a. skreślił B.M. z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Komendant Główny Policji (KGP) decyzją z 10 stycznia 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, że w niniejszej sprawie do skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej wystarczający był fakt wszczęcia w stosunku do skarżącego postępowania karnego o przestępstwo umyślne. Zdaniem KGP powyższa okoliczność nie jest sporna, albowiem w aktach sprawy znajduje się postanowienie Komendy Powiatowej Policji w Pile o zmianie zarzutów przedstawionych stronie z art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości. Mając zatem na uwadze obligatoryjny charakter art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, zdaniem KGP, organy Policji mają obowiązek skreślenia osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w każdym przypadku ujawnienia wskazanych okoliczności. Co więcej, decyzja o skreśleniu z listy podlega natychmiastowemu wykonaniu. Organ odwoławczy podkreślił, że pracownicy obszaru ochrony osób i mienia, powinni dawać rękojmię prawidłowego wykonywania swej pracy. Nie budzi zatem zastrzeżeń ustanowienie w ustawie o ochronie osób i mienia wymogów niekaralności, a zatem już samo wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo umyślne obliguje organy Policji do skreślenia takiej osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 26 października 2023 r. i przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej p.p.s.a. dowodu z dokumentu w postaci postanowienia Prokuratora Rejonowego w Pile z 24 października 2023 r., sygn. akt PR 4240-0.2083.2022 o częściowym umorzeniu postępowania na okoliczność, że B.M. nie popełnił zarzucanego mu przestępstwa. W piśmie procesowym z 11 marca 2024 r., stanowiącym uzupełnienie skargi skarżący przedstawił kolejne postanowienie Prokuratury Rejonowej w Pile z 29 lutego 2024 r., sygn. akt 4240-0.Ds.2084.2022 o umorzeniu dochodzenia przeciwko skarżącemu o czyny z art. 77 pkt 4 ustawy o rachunkowości, z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynów. Wskazanym na wstępie wyrokiem z 9 lipca 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 912/24 WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję KGP z 10 stycznia 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 26 października 2023 r. wskazując na wstępie, że co do zasady, oceniane na dzień wydania decyzje nie naruszają, wbrew zarzutom skargi przepisów prawa procesowego, ani przepisów prawa materialnego. Sąd wskazał, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie i mienia, zgodnie z którym pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w przypadku gdy: pracownik ochrony fizycznej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo. Powyższe oznacza, że postępowanie dowodowe w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej ogranicza się do ustalenia, czy w sprawie zaistniały przesłanki skreślenia, tj. czy w stosunku do pracownika ochrony fizycznej wszczęte zostało postępowanie karne o popełnienie przestępstwa umyślnego. Na gruncie niniejszej sprawy organ uzyskał informację, potwierdzoną postanowieniem Komendy Powiatowej Policji w Pile o zmianie przedstawionych skarżącemu zarzutów w postępowaniu karnym o popełnienie czynów z art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości z 19 czerwca 2023 r., sygn. akt RSD- 482/22. Czyny zabronione wymienione w art. 79 ustawy o rachunkowości, wbrew wywodom zawartym w skardze można popełnić jedynie umyślnie. Zdaniem Sądu organy Policji, w istocie, w takiej sytuacji, z jaką miały do czynienia na gruncie niniejszej sprawy, nie miały prawnej możliwości wyboru rozstrzygnięcia w tym zakresie. Art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia nie stopniuje ani też nie różnicuje przesłanek skreślenia pracownika z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Podstawą skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, jest zarówno fakt popełnienia przestępstwa, jak i okoliczność wszczęcia postępowania karnego o takie przestępstwo. Przepis brzmi jednoznacznie, a jego interpretacja nie budzi żadnych wątpliwości w orzecznictwie. Sąd podkreślił również, że dla rozstrzygnięcia o skreśleniu z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej nie ma znaczenia okoliczność faktycznej winy, czy niewinności strony, jak również nie miały znaczenia okoliczności stricte związane z osobą skarżącego, tj. opinia o nim w miejscu pracy, jego sytuacja osobista, czy fakt toczącego się postępowania karnego. Z przedłożonych jednak przez skarżącego dokumentów na etapie postępowania sądowego wynika, że wszczęte przeciwko skarżącemu postępowanie karne o popełnienie przestępstwa umyślnego zostało umorzone postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Pile z 29 lutego 2024 r., sygn. akt 4240-0-Ds.2084.2022. Tym samym, zdaniem Sądu na etapie postępowania sądowoadministracyjnego zaistniała nowa okoliczność w postaci odpadnięcia przesłanki faktycznoprawnej, na podstawie której organy Policji oparły podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Przesłanka ta, tj. wszczęcie postępowania karnego stanowiła podstawę rozstrzygnięcia, a jej odpadnięcie oznacza bezprzedmiotowość postępowania. Ujawnienie powyższej okoliczności spowodowało, że stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało uchylone lub zmienione. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję KGP z 10 stycznia 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 26 października 2023 r. wskazując, że w toku ponownego rozpoznania sprawy organy zobligowane będą do zweryfikowania kwestii uprawomocnienia się postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Pile z 29 lutego 2024 r. o umorzeniu przeciwko skarżącemu dochodzenia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik Komendanta Głównego Policji, w której wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie, a w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w sprawie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., gdyż uchylone przez Sąd decyzje nie zostały wydane w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie Sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione, 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Pile z 29 lutego 2024 r., sygn. akt 4240-0.Ds.2084.2022 o umorzeniu prowadzonego przeciwko B.M. dochodzenia o przestępstwo z art. 79 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, w sytuacji gdy w sprawie nie wystąpiły wątpliwości, które należało wyjaśnić i uwzględnienie przy orzekaniu okoliczności w postaci umorzenia prowadzonego przeciwko B.M. dochodzenia, w sytuacji gdy postanowienie w tym przedmiocie zostało wydane w toku postępowania sądowoadministracyjnego, czyli po wydaniu ostatecznej decyzji przez organ w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony, a Sąd winien w tej sytuacji uwzględnić przy orzekaniu stan faktyczny i prawny z daty orzekania przez organ, 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez poczynienie, nieznajdującego odzwierciedlenia w aktach sprawy ustalenia, że odpadła przesłanka faktycznoprawna, na jakiej organy Policji wydały swoje rozstrzygnięcia, w postaci prowadzenia przeciwko stronie postępowania karnego o przestępstwo umyślne i wydanie na jego podstawie rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Pile z 29 lutego 2024 r., sygn. akt 4240-0.Ds.2084.2022 o umorzeniu prowadzonego przeciwko B.M. dochodzenia o przestępstwo z art. 79 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, nie było opatrzone klauzulą prawomocności, w konsekwencji czego czynienie ustaleń we wskazanym zakresie było przedwczesne. W piśmie procesowym z 14 maja 2025 r., stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną, B.M. wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie od organu administracji na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując legalność decyzji Komendanta Głównego Policji w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej stwierdził, że decyzja ta oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi nie są zgodne z prawem, co uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika – najogólniej rzecz ujmując – że o braku zgodności z prawem wymienionych decyzji należało wnioskować na tej podstawie, że w rozpatrywanej sprawie zaktualizowały się przesłanki stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., a to wobec tego, że postępowanie karne wszczęte wobec strony w związku z zarzucanymi jej przestępstwami umyślnymi zostało umorzone postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Pile z dnia 29 lutego 2024 r. Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku uzasadniają twierdzenie, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej – których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie – tytułem koniecznych uwag wprowadzających wymaga przede wszystkim przypomnienia – albowiem nie jest to bez znaczenia dla oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji w zakresie odnoszącym się do zaktualizowania się w rozpatrywanej sprawie przesłanki wznowienia, o której jest mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. – że jakkolwiek zasada trwałości decyzji ostatecznych, o której stanowi art. 16 § 1 k.p.a., służy realizacji podstawowych dla porządku prawnego zasad prawa, w tym jego pewności, co motywowane jest potrzebą zapewnienia stabilności i pewności stosunków administracyjnoprawnych w przestrzeni czasu, to jednak – co istotne z punktu widzenia prawidłowej rekonstrukcji systemowego kontekstu obowiązywania przepisów art. 145 - art. 145b w związku z art. 151 k.p.a. oraz konsekwencji tego stanu rzeczy – nie ma ona oczywiście charakteru bezwzględnie obowiązującego. Z art. 16 § 1 k.p.a. wprost bowiem wynika, że uchylenie lub zmiana takich decyzji – to jest decyzji ostatecznych – stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tyko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych, co prowadzi do wniosku, że trwałość decyzji nie jest równoznaczna z ich niezmienialnością, lecz polega na ograniczeniu możliwości ich wzruszania tylko do – co trzeba podkreślić – przypadków określonych przez przepisy ogólnego postępowania administracyjnego lub przepisy ustaw szczególnych. Wobec powyższego, za uzasadniony należałoby uznać wniosek, że treść art. 16 k.p.a. oraz zawartego w nim zastrzeżenia nie pozostaje bez wpływu na sposób podejścia do rozumienia, a co za tym idzie zastosowania przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), pkt 2 oraz pkt 3 p.p.s.a., z których odpowiednio wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Podkreślając w tym też kontekście – co jest nie mniej oczywiste – że przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji oraz przyczyny wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, o których jest mowa odpowiednio w art. art. 156 § 1 k.p.a. (w związku z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) oraz w art. 145 § 1 i art. 145a - 145b k.p.a. (w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.) podlegają – jako wyjątki od zasady trwałości decyzji – wykładni ścisłej, za uzasadniony należałoby uznać wniosek, że prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podejście do oceny zgodności z prawem kontrowanej decyzji oraz istoty rysującego się na tym tle sporu prawnego nie jest jednak prawidłowe. W tym również – jeżeli nie zwłaszcza – wobec braku jego konsekwencji. Podzielając zasadność stanowiska Sądu I instancji, z którego wynika (s. 9 - 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), że pojęcie "naruszenia prawa", którym ustawodawca operuje na gruncie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. ma charakter zobiektywizowany, a co za tym idzie odnoszący się do szeroko rozumianych wad konkretyzacji uprawnień i obowiązków, które mogą stanowić konsekwencję zarówno okoliczności niezależnych od organu orzekającego, jak i okoliczności zewnętrznych wobec danego postępowania jurysdykcyjnego, co prowadzi do wniosku – zwłaszcza, że chodzi o "[...] naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego" – że brane pod uwagę w toku sądowoadministracyjnej kontroli legalności decyzji administracyjnej (postanowienia) "naruszenie prawa" jest w istocie rzeczy tożsame każdej podstawie wznowienia postępowania administracyjnego, trzeba stwierdzić, że nie jest ono jednak prawidłowe w zakresie, w jakim wynika z niego, że umorzenie – postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Pile z dnia 29 lutego 2024 r. – postępowania karnego wszczętego wobec strony w związku z zarzucanymi jej przestępstwami umyślnymi aktualizowało podstawę wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o skreśleniu z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, o której jest mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Podkreślając w opozycji do tego stanowiska, że przesłanki wznowienia postępowania zostały określone w sposób enumeratywny, co oznacza, że przyczyny wznowienia postępowania zostały ograniczone jedynie do tych wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa i w art. 145b k.p.a., zaś dodatkowe mogą być wprowadzane tylko w drodze ustawy (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 1984 r., SA/Ka 1384), a co więcej, że podlegają one wykładni ścisłej, wymaga przypomnienia, że z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. wynika, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W rozumieniu przywołanego przepisu prawa – jak się podkreśla, i co wymaga przypomnienia, albowiem Sąd I instancji nie uwzględnił tego w dostatecznym stopniu – chodzi o pewną sekwencję "działań prawnych" organu administracji, zgodnie z logiką których jedna decyzja lub jedno orzeczenie sądu stanowi podstawę wydania innej decyzji, a mianowicie decyzji, która jest zależna od decyzji pierwszej, co jednocześnie oznacza – prowadząc do wniosku, że istota rzeczy dotyczy decyzji związanych i od siebie zależnych, albowiem jedna decyzja stanowi podstawę wydania drugiej (por. wyroki NSA z dnia: 29 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2049/20; 22 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2236/11; 27 maja 20111 r., sygn. akt II OSK 935/120) – że wydanie tej drugiej decyzji nie jest i nie będzie możliwe bez uprzedniego wydania decyzji pierwszej, a w konsekwencji, że językowy sens zwrotu "w oparciu" jest tożsamy zwrotowi "na podstawie" (zob. wyrok NSA z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt II GSK 156/06), co z punktu widzenia oceny odnośnie do zaktualizowania się ustanowionej na jego gruncie podstawy wznowieniowej wymaga – co należy podkreślić – wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji lub orzeczenia sądu, w oparciu o które została wydana ostateczna decyzja zależna (zob. np. wyroki NSA z dnia: 17 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 380/21; 11 stycznia 2017 r., sygn., akt I OSK 511/15). Co przy tym istotne, przesłanka wznowienia, o której jest mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. odnosi się – co trzeba uznać za oczywiste wobec charakteru przedstawionej powyżej relacji decyzji zależnej wydanej w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostały następnie uchylone – do podstawy prawnej wydania tej ostatecznej decyzji zależnej, a nie jej podstawy faktycznej (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt I GSK 1650/20). W świetle przedstawionego i ugruntowanego już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podejścia do rozumienia art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. oraz istoty ustanowionej na jego gruncie przesłanki wznowieniowej trzeba stwierdzić, że kwestionowane skargą kasacyjną stanowisko Sądu I instancji, z którego wynika, że umorzenie, postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Pile z dnia 29 lutego 2024 r., postępowania karnego wszczętego wobec strony w związku z zarzucanymi jej przestępstwami umyślnymi aktualizowało wskazaną podstawę wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o skreśleniu z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, nie jest prawidłowe. Zwłaszcza, gdy w korespondencji do przedstawionych argumentów ponownie podkreślić, że przyczyny wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, o których jest mowa w 145 § 1, art. 145a, art. 145aa i w art. 145bk.p.a. podlegają – jako wyjątki od zasady trwałości decyzji – wykładni ścisłej. Wobec znaczenia konsekwencji wynikających ze wskazanego założenia – które ma charakter aksjomatyczny, bo motywowany zasadą określoną w art. 16 k.p.a. – a także wobec tego, że – co ponownie trzeba podkreślić – przesłanka wznowienia, o której jest mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. odnosi się do podstawy prawnej wydania ostatecznej decyzji zależnej, a nie jej podstawy faktycznej, w opozycji do stanowiska Sądu I instancji trzeba stwierdzić, że ostateczna decyzja o skreśleniu z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej nie jest decyzją zależną w rozumieniu przywołanego przepisu prawa. Prawnej podstawy jej wydania – w przedstawionym powyżej rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. – nie stanowiła bowiem inna decyzja, ani też orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione, lecz określona przepisem art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia przesłanka natury faktycznej, a mianowicie fakt wszczęcia w stosunku do strony, jako kwalifikowanego pracownika ochrony fizycznej, postępowania karnego o przestępstwa umyślne. Jakkolwiek wszczęcie tego postępowania wymagało wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów, to jednak z punktu widzenia treści oraz funkcji art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. nie ma podstaw, aby twierdzić, że postanowienie to posiada walor i znaczenie tożsame decyzji administracyjnej, czy też tożsame orzeczeniu sądu, o których jest mowa w przywołanym przepisie prawa, albowiem – co jest aż nadto oczywiste – wydanie decyzji o skreśleniu z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, która ma charakter decyzji związanej, aktualizuje fakt wszczęcia wobec pracownika ochrony fizycznej postępowania o przestępstwo umyślne. Tym samym, następcze w stosunku do daty wydania tej decyzji ostatecznej (10 stycznia 2024 r.) postanowienie o umorzeniu dochodzenia (29 lutego 2024 r.) nie mogło stanowić podstawy wnioskowania o zaktualizowaniu się przesłanki wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją, a mianowicie przesłanki, o której jest mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Zwłaszcza, że przepis ten wymaga, aby ostateczna decyzja zależna, o której jest w nim mowa, nie dość, że została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu – co jak wskazano, w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło, albowiem to fakt wszczęcia postępowania o przestępstwa umyślne stanowił podstawę wydania decyzji o skreśleniu z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej – to również wymaga, aby stanowiąca podstawę wydania tej zależnej decyzji ostatecznej inna decyzja lub orzeczenie sądu zostało następnie uchylone lub zmienione. Zadość temu wymogowi – zwłaszcza, gdy ponownie podkreślić, że przyczyny wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną podlegają wykładni ścisłej – z całą pewnością nie czyni fakt wydania w dniu 29 lutego 2024 r. postanowienia o umorzeniu dochodzenia prowadzonego wobec strony w związku z zarzuconymi jej przestępstwami umyślnymi. Postanowienie to, ani nie uchylało, ani też nie zmieniało znaczenia konsekwencji wynikających z faktu wszczęcia w stosunku do strony postępowania karnego o przestępstwa umyślne, lecz wobec jego istoty oraz funkcji stanowiło jedną z wielu możliwości zakończenia postępowania karnego prowadzonego w stosunku do skarżącego. Siłą rzeczy, wymienione postanowienie nie uchylało, ani też nie zmieniało postanowienia o przedstawieniu zarzutów, albowiem stanowiło jego naturalną konsekwencję procesową, a co za tym idzie – co nie mniej istotne – w żadnym stopniu, ani też zakresie nie niweczyło – w tym ze skutkiem ex tunc – faktycznej podstawy wydania decyzji o skreśleniu z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, o której jest mowa w art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, a mianowicie obiektywnie zaistniałego faktu wszczęcia w stosunku do strony postępowania karnego o przestępstwa umyślne. W relacji do wyznaczonych tym przepisem prawa faktów podlegających ustaleniu w postępowaniu prowadzonym w sprawie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że decyzja wydawana w tej sprawie jest decyzją związaną, a mianowicie decyzją, która – najogólniej rzecz ujmując – nie pozostawia organowi administracyjnemu "luzu decyzyjnego", jak określa się to w opisie wyboru konsekwencji prawnych normy prawa materialnego w decyzyjnym modelu stosowania prawa. Jeżeli na gruncie przywołanego przepisu prawa ustawodawca operuje konwencją językową, z której wynika, że w sytuacjach opisanych w jego hipotezie – a w sprawie nie jest sporne, że sytuacja taka zaistniała, albowiem wobec strony skarżącej zostało wszczęte postępowanie karne o przestępstwa umyślne – "pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej", co następuje – jak wynika z ust. 8 art. 29 wymienionej ustawy – w drodze decyzji administracyjnej właściwego komendanta wojewódzkiego Policji, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że wobec kategorycznej i imperatywnej formy tak zredagowanej wypowiedzi normatywnej, organ administracji publicznej jest zobowiązany uczynić użytek z przyznanej mu kompetencji, co wobec przedmiotu rozpatrywanej sprawy – oraz wobec charakteru i funkcji zawodu pracownika ochrony – jest uzasadnione potrzebą zapewnienia efektywnej kontroli działalności polegającej na ochronie osób i mienia, a co za tym idzie potrzebą zapewnienia ochrony interesu publicznego (zob. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt II GSK 75/19; 16 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 741/17; 11 września 2024 r., sygn. akt II GSK 510/24),. W świetle przedstawionych argumentów nie sposób jest więc twierdzić, że o wadliwości wykonania wymienionej kompetencji można byłoby zasadnie wnioskować na podstawie zaistnienia stanu "naruszenia prawa" w przedstawionym powyżej rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., który wobec szeroko rozumianych wad konkretyzacji uprawnień i obowiązków miałby uzasadniać wniosek o zaktualizowaniu się w rozpatrywanej sprawie podstawy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o skreśleniu z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, a mianowicie podstawy wznowieniowej, o której jest mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W rozumieniu tego przepisu prawa – który podlega, jak podkreślono, wykładni ścisłej, co siłą rzeczy nie pozostaje bez wpływu na zakres stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. – podstawy tej nie stanowił fakt umorzenia postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Pile z dnia 29 lutego 2024 r. postępowania karnego wszczętego wobec strony w związku z zarzucanymi jej przestępstwami umyślnymi. Zwłaszcza, że wymienione postanowienie nie uchylało, ani też nie zmieniało znaczenia konsekwencji wynikających z faktu wszczęcia w stosunku do strony wskazanego postępowania karnego, a co za tym idzie nie uchylało, ani też nie zmieniało postanowienia o przedstawieniu zarzutów, albowiem stanowiło jego naturalną konsekwencję procesową wyznaczoną regułami procesu karnego. Wbrew więc stanowisku Sądu I instancji – a co za tym idzie wbrew stanowisku oraz oczekiwaniom strony skarżącej – wymienione postanowienie o umorzeniu postępowania karnego wszczętego wobec strony w związku z zarzucanymi jej przestępstwami umyślnymi nie aktualizowało podstawy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o skreśleniu z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, o której jest mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Zasadności tego wniosku w żadnym stopniu, ani też zakresie nie podważa również – eksponowany przez stronę w piśmie procesowym z dnia 14 maja 2025 r. – argument ze znaczenia konsekwencji mających – jej zdaniem – wynikać z judykatu w sprawie III OSK 7717/21. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie nie podziela bowiem poglądu prawnego prezentowanego w przywoływanym przez stronę orzeczeniu, odwołując się w tej mierze do wszystkich dotychczas przedstawionych argumentów, w tym zwłaszcza do argumentu, że art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. podlega wykładni ścisłej, której rezultat nie pozostaje bez wpływu na zakres stosowania przez sąd administracyjny przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w przedstawionym powyżej jego rozumieniu. Jeżeli w korespondencji do powyższego – i zarazem w odpowiedzi na stanowisko strony skarżącej – odwołać się do argumentu ze znaczenia konsekwencji, które w relacji do umorzenia postępowania karnego wobec strony wynikają z warunków wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej (art. 26 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie osób i mienia) – a ponadto z art. 31 tej ustawy – to za uzasadnioną należałoby również uznać ocenę odnośnie do braku nieodwracalnego charakteru skutku skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. W rekapitulacji przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna organu została oparta na usprawiedliwionych podstawach. W związku z tym więc, że skarga kasacyjna zasadnie, a co za tym idzie skutecznie, podważa zgodność z prawem zaskarżonego wyroku, który podlegał uchyleniu, wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy oraz spornej w niej kwestii – a co za tym idzie, wobec zaktualizowania się przesłanek stosowania art. 188 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę strony na decyzję Komendanta Głównego Policji w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej stwierdzając, że w świetle wszystkich przedstawionych argumentów nie jest ona zasadna i podlega oddaleniu. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło