II OZ 642/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. sp. z o. o. w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 września 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 844/24 odrzucające skargę Z. sp. z o. o. w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 23 kwietnia 2024 r. nr ... w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o zgodności sposobu użytkowania obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 2 września 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 844/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę Z. sp. z o. o. w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 23 kwietnia 2024 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o zgodności sposobu użytkowania obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 23 kwietnia 2024 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o zgodności sposobu użytkowania obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału pełnomocnik strony skarżącej pismem z dnia 16 lipca 2024 r., wysłanym za pośrednictwem platformy ePUAP, został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu, z którego wynika umocowanie osób udzielających pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej spółki (KRS)- w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Z urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD) wskazanego wyżej wezwania wynika, że zostało ono skutecznie doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej 16 lipca 2024 r. W zakreślonym terminie, który upłynął w dniu 23 lipca 2024 r., braki formalne skargi nie zostały uzupełnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał się na przepisy art. 58 § 1 pkt 3, art. 28 § 1, art. 37 § 1, art. 46 § 2 pkt 1 lit. c), art. 46 § 3 i art. 49 § 1 p.p.s.a. Sąd wskazał, że w przypadku złożenia pisma, w tym skargi, do sądu administracyjnego przez pełnomocnika osoby prawnej, ma on obowiązek dołączyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo, stosownie do art. 37 § 1 i art. 46 § 3 p.p.s.a., ale także dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa (art. 29 p.p.s.a.). Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 18 marca 2020 r. sygn. akt II GZ 65/20, dostępne w CBOSA) złożenie pełnomocnictwa bez wykazania stosownym dokumentem, że udzieliła go osoba umocowana do reprezentowania strony, nie wypełnia warunków formalnych umożliwiających nadanie skardze prawidłowego biegu. W konsekwencji Sąd stwierdził, że pełnomocnik skarżącej Spółki nie zastosował się do doręczonego wezwania i nie nadesłał wymaganego odpisu KRS, co skutkowało odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie Z. sp. z o. o. w S. wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez błędne odrzucenie skargi, pomimo że brak było do tego podstaw, gdyż nie występował brak formalny skargi. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że Sąd I instancji, wzywając pełnomocnika skarżącej do przesłania odpisu z KRS, zrobił to w sposób odbiegający od przyjętego zwyczajowo w postępowaniach przed sądami lub organami administracji publicznej. Zgodnie bowiem z przyjętym ogólnie zwyczajem, dostarczając pismo do strony, sądy lub organy zamieszczają je w okienku wiadomości na portalu ePUAP albo w załączniku do tej wiadomości, stosując jeden z tych sposobów. W przedmiotowej sprawie natomiast wezwanie umieszczono w okienku wiadomości, natomiast odpis odpowiedzi na skargę znalazł się w załączniku, co wprowadziło pełnomocnika w błąd, ponieważ zastosowano oba ww. sposoby doręczenia korespondencji, z czym pełnomocnik wcześniej się nie spotkał w przypadku doręczenia korespondencji jedną wiadomością. Zdaniem pełnomocnika, brak załączenia odpisu z KRS skarżącej nie stanowi braku formalnego skargi, gdyż KRS jest publicznie dostępnym rejestrem, w którym Sąd może w każdym momencie sprawdzić umocowanie osoby udzielającej pełnomocnictwa. Tym bardziej, że odpis z KRS skarżącej znajdował się już w aktach sprawy - był załączony do wniosku z dnia 7 czerwca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie zaznaczyć należy, że w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego przez pełnomocnika osoby prawnej ma on obowiązek złożyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo, stosownie do art. 37 § 1 p.p.s.a., ale także dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa, zgodnie z art. 29 p.p.s.a. Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo wskazał, że brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji osoby prawnej jest brakiem formalnym podlegającym usunięciu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., więc złożenie pełnomocnictwa bez wykazania stosownym dokumentem, iż udzieliła go osoba umocowana do reprezentowania strony, nie wypełnia warunków formalnych umożliwiających nadanie skardze prawidłowego biegu. Nie mógł być uwzględniony podnoszony przez stronę argument, że KRS jest publicznie dostępnym rejestrem. Trzeba bowiem podkreślić, że rozwiązania w poszczególnych procedurach są różne, art. 68 § 2 k.p.c. przewiduje możliwość stwierdzenia przez sąd umocowania na podstawie rejestru. Tymczasem na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest regulacji nakładającej na sąd administracyjny obowiązek ustalania z urzędu danych wynikających z Krajowego Rejestru Sądowego (por. postanowienie NSA z 28 lutego 2023 r. II GZ 34/23). Sąd Wojewódzki wzywając pełnomocnika skarżącej spółki do usunięcia braku formalnego skargi stworzył możliwość złożenia odpisu Krajowego Rejestru Sądowego. W orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalone jest stanowisko, że brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. w odniesieniu do spółek kapitałowych polega na przedstawieniu aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Natomiast niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. R.Hauser, M.Wierzbowski, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2017, str. 307; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz B.Dauter, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, WoltersKluwer Warszawa 2016 str. 173). Podkreślić również należy, że możliwość samodzielnego pobrania przez Sąd wydruku komputerowego i uzyskanie aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru, nie czyni wezwania do uzupełnienia braku w postaci odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego zbędnym, bowiem zgodnie z art. 29 p.p.s.a. to na stronie spoczywa obowiązek wykazania nie tylko umocowania do działania w imieniu Spółki konkretnych osób fizycznych, ale i sposobu jej reprezentacji w przypadku zarządu wieloosobowego (por. postanowienia NSA: z 16 maja 2018 r., I FZ 116/18, z 9.05.2018 r., II GZ 156/18; z 23 października 2015 r., II OSK 2456/15, z 24 maja 2018 r., II OZ 502/18). Wobec powyższego błędny jest zarzut, że w niniejszej sprawie nie wystąpił brak formalny skargi, a tym samym bezzasadne było wezwanie skierowane do pełnomocnika. Odnosząc się do treści zażalenia zauważyć również należy, że kwestia sposobu zamieszczania wezwania na portalu ePUAP nie mogła mieć wpływu na jego skuteczność. Ewentualne trudności w terminowym wykonaniu wezwania nie mogą usprawiedliwiać całkowitego niewykonania obowiązku usunięcia braku formalnego skargi. Mylne jest też twierdzenie, że odpis KRS dołączono do "wniosku z dnia 7 czerwca 2024 r.", bowiem w aktach sprawy brak takiego pisma. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie. ----------------------- 4