II SA/Sz 1114/19
WyrokWSA w Szczecinie2024-03-14
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Wiesław Drabik, Joanna Świerzko-Bukowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać wydana, jeśli projekt budowlany zawiera błędy techniczne lub nieścisłości, które nie wpływają na zgodność z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i nie naruszają praw osób trzecich?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi i zasadami wiedzy technicznej, a jedynie z przepisami dotyczącymi projektu zagospodarowania działki. Odpowiedzialność za zgodność projektu z przepisami spoczywa na projektancie. Jeśli projekt budowlany spełnia wymogi formalne i jest zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, a inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością, organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Skarżąca J. S. wniosła skargę na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty K. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu, niezgodność projektu z decyzją o warunkach zabudowy oraz błędy techniczne w projekcie. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły zgodność projektu z prawem i ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, a zarzuty dotyczące błędów technicznych wykraczają poza kompetencje organu administracji architektoniczno-budowlanej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 25 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Decyzją nr 291/2019 z dnia 7 czerwca 2019 r. Starosta K. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., dalej: "Prawo budowlane") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. K. pozwolenia na budowę obejmującą przebudowę, rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego i dwóch przylegających budynków gospodarczych ze zmianą sposobu użytkowania na budynek mieszkalny z lokalem usługowym (gastronomia) w poziomie parteru, przy ul. [...] w miejscowości D., na działkach nr [...], [...] i [...], obręb [...] D. .
Decyzją z dnia 25 września 2019 r. nr AP-2.7840.171.3.2019.WPA Wojewoda Zachodniopomorski (dalej: "organ odwoławczy", "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania J. S., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż wbrew zarzutom odwołującej zapewniono jej udział w postępowaniu przed organem I instancji. Pomimo że organ I instancji początkowo ograniczał dostęp do pełnej dokumentacji, ostatecznie strona miała możliwość dostępu do zupełnej dokumentacji, uczestniczenia w postępowaniu i wnoszenia do niego uwag, na które uzyskiwała od organu odpowiedzi. Organ odwoławczy nie podzielił także zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 6, 8 oraz 9 i 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i w efekcie podjęcie w tym samym czasie dwóch sprzecznych ze sobą czynności, tj. podjęcia uprzednio zawieszonego postępowania i zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego. Jak wskazał organ odwoławczy postanowieniem z dnia 9 maja 2019 r. organ I instancji podjął uprzednio zawieszone postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę i jednocześnie zawiadomieniem z dnia 9 maja 2019 r. poinformował strony, że w sprawie wszczętej na wniosek inwestora dokonana została korekta nazwy zamierzenia inwestycyjnego oraz zebrano materiały do wydania decyzji, z którymi strony mogą się zapoznać. W ocenie organu odwoławczego nie są to czynności sprzeczne ze sobą, wzajemnie się wykluczające i mogły zostać przez organ I instancji podjęte równocześnie.
Organ odwoławczy nie zgodził się z odwołującą, że w postępowaniu doszło do naruszenia art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. W postępowaniu pierwszoinstancyjnym podejmowano wiele czynności administracyjnych, stosownie do każdej wydawano postanowienie, w tym postanowienie z dnia 14 marca 2019 r. nakładające na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości i uzupełnienia wniosku. W toku postępowania, w tym podczas jego zawieszenia postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2019 r., inwestor doprowadził projekt do zgodności z prawem, zatem organ I instancji nie miał podstaw prawnych do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie podjął decyzji pośpiesznie i wydał rozstrzygnięcie, gdy uznał, że inwestycja odpowiada prawu, nie narusza interesu prawnego właścicieli nieruchomości sąsiednich, strony miały możliwość uczestnictwa w postępowaniu i wnoszenia do niego uwag.
W ocenie organu odwoławczego projekt budowlany spełnia wymagania określone w art. 32-35 Prawa budowlanego, zaś inwestycja jest zgodna z ustaleniami zawartymi w decyzji o warunkach zabudowy, w zakresie funkcji (zmiana funkcji budynków gospodarczych na budynek o funkcji mieszkalnej z usługą w parterze zgodnie z decyzją i projektem), łącznej powierzchni zabudowy (w decyzji wskazano do 65% powierzchni, w projekcie jest 49,68% powierzchni), powierzchni biologicznie czynnej (w decyzji i projekcie wskazano 17,50% powierzchni), wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej (w decyzji określono do 6,30 m, w projekcie wskazano 6,30 m wysokości), geometrii dachu (w decyzji kąt nachylenia połaci dachowych do 45%, w projekcie jest 25%), wysokości kalenicy (w decyzji określono wysokość do 8,6 m, w projekcie wysokość ta wynosi 7,86 m), obsługi w zakresie komunikacji (wjazd jak dotychczas od drogi gminnej - ul. [...] w decyzji i w projekcie) oraz infrastruktury technicznej (w tym odprowadzanie wód opadowych na teren własnej nieruchomości, zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i dołączonym projektem). Decyzja o warunkach zabudowy nie przewiduje zmiany w przebiegu nieprzekraczalnej linii zabudowy, co uwzględnia projekt zagospodarowania terenu. Rozbudowa istniejącego budynku następuje w głąb terenu inwestycyjnego. Projekt został sporządzony przez osoby ze stosownymi uprawnieniami, posiada wymagane opinie i uzgodnienia, w tym uzgodnienie Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie oraz uzgodnienie rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że z analizy nasłonecznienia i zacienienia wynika, że są spełnione warunki określone w § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U z 2019 r. poz. 1065, dalej: "rozporządzenie Ministra Infrastruktury").
Konkludując, organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, o czym przesądza treść art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego i w związku z tym orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją J. S. (dalej: "skarżąca") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie prawa strony do dwukrotnej oceny (tj. w postępowaniu przed organem I instancji oraz w postępowaniu odwoławczym) wszystkich dowodów, a polegające na dopuszczeniu przez organ odwoławczy dowodu z oceny technicznej budynków posadowionych na nieruchomości skarżącej, która to została sporządzona na podstawie wezwania organu odwoławczego z dnia 25 lipca 2019 r.,
b) art. 8, art. 10 § 1 i art. 73 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i pozbawienie strony przed wydaniem decyzji w I instancji nie tylko możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, ale także zaznajomienia z końcową postacią zgromadzonego materiału dowodowego, a tym samym pozbawienie bez winy strony prawa udziału w postępowaniu (które naruszenie to jest także kwalifikowane w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.),
c) art. 6, art. 8 oraz art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i w efekcie podjęcie przez organ I instancji w tym samym dniu dwóch sprzecznych ze sobą czynności, tj. podjęcia postanowieniem z dnia 9 maja 2019 r. uprzednio zawieszonego postępowania administracyjnego w ww. sprawie oraz zawiadomienia pismem z dnia 9 maja 2019 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w tej samej sprawie,
d) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu w sprawie,
e) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu w sprawie,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie w sprawie, gdy z uwagi na nieusunięcie przez inwestora szeregu uchybień dotyczących kompletności projektu budowlanego ("wklejki" zamiast nowych arkuszy projektu) organ I instancji powinien był wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę,
b) art. 35 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez niewydanie decyzji w sprawie pozwolenia na budowę w terminie 65 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji (co ma o tyle znaczenie dla strony, gdyż z uwagi na przekroczenie terminu organ I instancji chciał jak najszybciej zakończyć postępowanie i tym samym pozbawiał strony jej podstawowych praw),
c) przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1935, dalej: "rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej") poprzez zamieszczenie w decyzji organu I instancji lub w zatwierdzonym projekcie budowlanym sprzecznych również z decyzją o warunkach zabudowy zapisów dotyczących:
- zakwalifikowania (w projekcie budowlanym) całego budynku jako należącego do kategorii ZLIV, natomiast gastronomia dla mniej niż 50 osób powinna posiadać kategorię ZLIII,
- martwego zapisu (w projekcie budowlanym), że nie projektuje się elementów wystających poza granice działki, albowiem na należącą do skarżącej działkę nr [...] już są skierowane rynny i rury spustowe wody deszczowej, a także elementy wentylacji, okap dachu, parapety. Ponadto spady dachu przechodzą przez granicę działki skarżącej,
- zaplanowania (w projekcie budowlanym) wyburzenia i postawienia nowych ścian w miejscu starych, pomimo tego, że w decyzji o warunkach zabudowy brak jest ustaleń dotyczących przebudowy. Rozbiórka budynku w granicy działki wiąże się bowiem z konicznością zlokalizowania inwestycji w odległości przynajmniej 3 metrów od granicy działki,
- zakwalifikowania gastronomii jako usługi, która pojawiła się już w decyzji o warunkach zabudowy, z kolei w tytule projektu mowa jest o zmianie sposobu użytkowania na budynek mieszkalny z lokalem usługowym (w projekcie mowa jest o usłudze gastronomicznej) w poziomie parteru. Zgodnie z definicją budynku użyteczności publicznej zawartą w § 3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury gastronomia i usługi są wymienione równolegle, tzn. gastronomia nie stanowi podkategorii usług, co więcej, wymienionych jest tam kilka przykładowych podkategorii usług i gastronomia wśród nich się nie znajduje. W ww. przepisie nie ma takiej funkcji jak usługa gastronomiczna, jest tylko funkcja usługa i odrębna od niej funkcja gastronomiczna,
- zaprojektowania od strony sąsiedniej działki ściany oddzielenia przeciwpożarowego o niewystarczającej klasie odporności ogniowej. Zgodnie bowiem z § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5 tego rozporządzenia. Natomiast w projekcie przewidziano w tej ścianie luksfery, których powierzchnia przekracza 10 % ogólnej powierzchni ściany.
- zaprojektowania w sposób sprzeczny z ww. przepisami odprowadzenia wentylacji z gastronomii,
- dokonania błędnych analiz nasłonecznienia i naturalnego oświetlenia (zacieniania). W analizach bezpodstawnie przyjęto, że budynki na działkach skarżącej mają funkcję usługową. Obydwa budynki są jednak budynkami mieszkalnymi, tak zostały zgłoszone i tak są użytkowane. W budynku od przodu posesji w ścianie od strony planowanej inwestycji w odległości 3 metrów od granicy jest ściana z oknami od pokoju, łazienki i przedpokoju. Natomiast drugi budynek jest budynkiem mieszkalnym, w którym okresowo (tj. w miesiącach lipiec-sierpień) jest prowadzona działalność gospodarcza. W analizach wskazano, że planowana nadbudowa znajdzie się w odległości 3,7 m od granicy działki, natomiast w innych częściach projektu zostało wskazane, że ta odległości wynosić będzie 3,47 m. Ponadto wskazano, że to nie planowana nadbudowa, ale zadaszenie tarasu skarżącej położonego na dachu garażu zacienia jej budynek. Taras skarżącej (w rzeczywistości chodzi o wiatę) nie posiada zadaszenia. Posiada on rozwijaną folię, ale tylko w tylnej części (tj. w głębi), nie ma to jednak wpływu na zacienianie, ponieważ chowa się za ścianą budynku skarżącej, a według przepisów taka folia rozwijana w okresie letnim nie jest zadaszeniem.
W oparciu o tak postawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Ponadto skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji oraz zawieszenie postępowania sądowego, z uwagi na złożony do organu wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 26 marca 2020 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2021 r., sygn. akt II OZ 1211/20 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie J. S. na to postanowienie.
Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2021 r. Sąd zawiesił postępowanie sądowe do czasu uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1368/20, mocą którego uchylone zostało postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 marca 2020 r. utrzymujące w mocy jego postanowienie z dnia 27 stycznia 2020 r. zawieszające z urzędu a wszczęte na wniosek J. S. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 30 lipca 2021 r. Sąd zmienił postanowienie z dnia 26 kwietnia 2021 r. w ten sposób, że zawiesił postępowanie sądowe do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2246/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 sierpnia 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia 15 kwietnia 2022 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Wobec prawomocności powyższego wyroku, postanowieniem z dnia 8 stycznia 2024 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie sądowe.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu z protokołu wznowienia znaków granicznych z dnia 24 listopada 2020 r. na okoliczność przekroczenia granicy przez budynek (15 cm ocieplenia), które nastąpiło wcześniej niż planowana rozbudowa oraz tego że inwestor we wniosku o pozwolenie na budowę nie wskazał, że taka okoliczność istniała już w chwili składania wniosku, a w związku z tym inwestor powinien uzyskać pisemną zgodę skarżącej na dysponowanie jej działką na cele budowlane. Sąd dowód ten przeprowadził.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 25 września 2019 r. nr AP-2.7840.171.3.2019.WPA, utrzymująca w mocy decyzję nr 291/2019 Starosty K. z dnia 7 czerwca 2019 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę w zakresie przebudowy, rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego i dwóch przylegających budynków gospodarczych ze zmianą sposobu użytkowania na budynek mieszkalny z lokalem usługowym (gastronomia) w poziomie parteru, przy ul. [...] w miejscowości D., na działkach nr [...] i [...], obręb [...] D. .
Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, według stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto:
1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Zgodnie zaś z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego). Natomiast w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego).
Z powołanych przepisów wynika, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ dokonuje kontroli dokumentacji projektowej przedłożonej wraz z wnioskiem i w zależności od wyników badania wydaje pozwolenie albo, w przypadku stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym w ust. 1, nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia. W przypadku zaś nieusunięcia wskazanych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie, organ jest zobowiązany wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie ma charakteru uznaniowego i organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany spełnia wymagania określone w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, a inwestor dopełnił czynności wymienionych w art. 32 ust. 4 tej ustawy (zob. wyroki NSA: z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt II OSK 840/21, z dnia 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2638/19, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd jako prawidłowe ocenił stanowisko orzekających w sprawie organów, że wniosek J. K. spełnia wymagania określone w powołanych wyżej przepisach art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, a tym samym zatwierdzenie przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na objętą wnioskiem inwestycję było prawidłowe.
W szczególności, wbrew zarzutom skarżącej, planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami zawartymi w decyzji nr 51/2017 o warunkach zabudowy Burmistrza D. z dnia 15 maja 2017 r., zwłaszcza jeśli chodzi o:
- dopuszczalny rodzaj zabudowy – zarówno decyzja jak i projekt przewidują budynek mieszkalny z lokalem usługowym (gastronomia) w poziomie parteru;
- linię zabudowy – w decyzji i w projekcie linia zabudowy w linii elewacji frontowej istniejącego budynku;
- powierzchnię zabudowy – którą w decyzji określono na poziomie maksymalnie 65,0% sumarycznej powierzchni działek, zaś projekt przewiduje 49,68% sumarycznej powierzchni działek;
- powierzchnię biologicznie czynną – zarówno z decyzji jak i projektu wynika 17,5% sumarycznej powierzchni działek;
- wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki – w decyzji wysokość do 6,3 m, projektowana - 6,3 m;
- geometrię dachu – według decyzji kąt nachylenia połaci dachowych do 45°, według projektu - dach o kącie nachylenia połaci dachu 25°;
- wysokość budynków w kalenicy – w decyzji do 8,6 m, projektowana wysokość budynku w kalenicy – 7,86 m;
- obsługi w zakresie komunikacji – w decyzji i projekcie dostęp z drogi gminnej ul. [...] istniejącym zjazdem bez zmian.
W kwestii zarzutu zaplanowania w projekcie budowlanym wyburzenia i postawienia nowych ścian w miejscu starych, pomimo braku ustaleń w decyzji o warunkach zabudowy dotyczących przebudowy należy wskazać, że zgodnie z art. 59 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 2 ustawy z 27 marca 2003 r., o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U z 2018 r., poz. 1945 ze zm. - według stanu na dzień wydania decyzji o pozwoleniu na budowę) nie wymagają ustalenia w drodze decyzji o warunkach zabudowy roboty budowlane polegające m. in. na przebudowie, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania obiektu budowlanego oraz nie zmieniają jego formy architektonicznej, a także nie są zaliczone do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska. Skoro przebudowa obiektu budowlanego w rozpatrywanej sprawie nie wiąże się ze zmianą sposobu zagospodarowania terenu inwestor nie był zobowiązany do uzyskania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla projektowanej przebudowy budynku mieszkalnego i dwóch przylegających budynków gospodarczych. Na pozostałe prace, tj. rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego i dwóch przylegających budynków gospodarczych ze zmianą sposobu użytkowania na budynek mieszkalny z lokalem usługowym inwestor uzyskał warunki zabudowy. Jednocześnie wbrew zarzutowi skargi inwestycja nie polega na rozbiórce obiektu budowlanego.
W ocenie Sądu bez znaczenia w sprawie pozostaje "zakwalifikowanie gastronomii jako usługi" wobec zgodności rodzaju inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy. Jak bowiem wskazano powyżej zarówno decyzja o warunkach zabudowy jak i projekt przewidują tą samą funkcję mającego znajdować się na parterze lokalu.
Jak wynika z cytowanego powyżej art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi i zasadami wiedzy technicznej. Zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi bada tylko w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu. Nie jest zatem uprawniony do oceny, czy zastosowane rozwiązania techniczne i materiałowe rzeczywiście zapewnią spełnienie warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury. Odpowiedzialność za opracowanie projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, spoczywa na projektancie (art. 20 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Tym samym organ nie jest właściwy do oceny prawidłowości zakwalifikowania (w projekcie budowlanym) całego budynku jako należącego do kategorii ZLIV; zaprojektowania od strony sąsiedniej działki ściany oddzielenia przeciwpożarowego i klasy jej odporności ogniowej; zaprojektowania odprowadzenia wentylacji z gastronomii.
Co do zarzutu skarżącej o "martwym zapisie" w projekcie budowlanym, że nie projektuje się elementów wystających poza granice działki podczas gdy na działkę skarżącej są już skierowane rynny i rury spustowe wody deszczowej, a także elementy wentylacji, okap dachu, parapety a także podniesionego na rozprawie zarzutu o przekroczeniu granicy przez istniejący wcześniej budynek pokreślić należy, że prowadzone postępowanie dotyczy kontroli nowoprojektowanej części budynków i w tym zakresie inwestor powinien legitymować się prawem do dysponowania nieruchomością. W toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją ani organ ani Sąd nie są uprawnione do badania prawidłowości posadowienia istniejących już budynków, nie objętych tą decyzją. Z dokumentacji projektowej nie wynika by inwestor zaplanował jakiekolwiek prace budowlane lub elementy budynku, które wychodziłyby na działki sąsiednie, w tym działkę skarżącej. Wręcz przeciwnie – wskazuje się że "jakiekolwiek elementy (okap, rynna, dach, ocieplenie), wykraczające poza granice działki objętej zakresem opracowania, nakazuje się zlikwidować" oraz że odprowadzanie wód opadowych ma następować wyłącznie w granicach własnych działki.
Ponadto z załączonej do projektu budowlanego analizy nasłonecznienia i zacienienia nie wynika, aby projektowana inwestycja pogarszała stan działki skarżącej. Skarżąca stawiając zarzut błędnych analiz nasłonecznienia i naturalnego oświetlenia nie wykazała aby w związku z realizacją inwestycji takie pogorszenie miało nastąpić.
W ocenie Sądu nie są trafne zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie w sprawie, wobec uchybień dotyczących kompletności projektu budowlanego ("wklejki" zamiast nowych arkuszy projektu) i stanowiska skarżącej, że w tej sytuacji organ powinien był wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Wskazać bowiem należy, iż rzeczone "wklejki" dotyczą jedynie nazwy zamierzenia budowlanego, nie części rysunkowych projektu. Zdaniem Sądu w takiej sytuacji nie można odmówić projektowi budowlanemu waloru kompletności.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 15 k.p.a. a mającego polegać na naruszeniu prawa strony do dwukrotnej tj. przez organ I i II instancji oceny wszystkich dowodów i dopuszczeniu przez organ odwoławczy dowodu z oceny technicznej budynków posadowionych na nieruchomości skarżącej należy wskazać, że istotą zasady dwuinstancyjności, określonej w art. 15 k.p.a. jest dwukrotne rozpatrzenie sprawy przez dwa różne organy. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę nie jest związany ani zakresem odwołania, ani ustaleniami dokonanymi przez organ I instancji. Zgodnie z art. 136 § 1 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W niniejszej sprawie organ odwoławczy wezwał inwestora do uzupełnienia dokumentacji o ocenę techniczną budynków istniejących na nieruchomości sąsiedniej, tj. dz. nr [...], przylegających do granicy i ściany budynku objętego inwestycją. W ocenie Sądu uzupełnienie materiału dowodowego w tym zakresie na etapie postępowania odwoławczego mieści się w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 136 k.p.a. Dokumentacja ta nie stanowi zmiany projektu budowlanego i pozostaje bez wpływu na zagospodarowanie działki inwestycyjnej. W konsekwencji Sąd nie stwierdził aby doszło do naruszenia art. 15 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i pozbawienia strony przed wydaniem decyzji przez organ I instancji zapoznania się z końcową postacią zgromadzonego materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów Sąd stwierdził, że skarżąca miała zapewniony udział w postępowaniu zarówno na etapie I jak i II instancji. Skarżąca została uznana za stronę postępowania, zawiadomiona o wszczęciu postępowania, zapoznawała się z aktami sprawy. Istotnie w toku postępowania przed organem I instancji początkowo ograniczono jej dostęp do całości akt sprawy, jednak postanowienie organu I instancji w tym zakresie z dnia 26 lutego 2019 r. zostało uchylone przez organ odwoławczy i skarżąca miała dostęp do całości akt sprawy. Jeśli chodzi o końcowy etap postępowania przed organem I instancji i okoliczność doręczenia skarżącej informacji o podpisaniu przez projektanta "wklejek" w projekcie budowlanym razem z wydaną już decyzją oraz twierdzeniem skarżącej, że nie miała ona możliwości końcowego wniesienia uwag wskazać należy, że po pierwsze wcześniej skarżąca składała swoje uwagi w toku postępowania, organ nie zgromadził dodatkowego materiału dowodowego, z którym skarżąca nie miała możliwości zapoznania się, zaś zmiana polegała na podpisaniu uzupełnień przez projektanta, o czym skarżąca została powiadomiona. Po drugie skarżąca na etapie postępowania odwoławczego, za pośrednictwem pełnomocnika, zapoznała się z całością akt sprawy i miała możliwość wniesienia uwag do zgromadzonego materiału dowodowego (oprócz tych, które zawarła w odwołaniu). Ponadto analiza treści odwołania oraz skargi wskazuje, iż zarzuty i uwagi skarżącej są tożsame. Tym samym skarżąca nie wykazała, aby poprzez zaniechanie końcowego, kolejnego już zapoznania się z aktami wniosła inne uwagi czy postawiła inne zarzuty ponad te, które zostały zawarte w odwołaniu. W tym kontekście jawi się jako nieuzasadniony również zarzut naruszenia art. 35 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego.
Jeśli chodzi o naruszenie art. 6, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a. poprzez podjęcie przez organ I instancji w tym samym dniu dwóch sprzecznych ze sobą czynności, tj. podjęcia zawieszonego postępowania oraz zawiadomienia o wszczęciu postępowania Sąd wskazuje po pierwsze, że nie ma to wpływu na rozstrzygnięcie. Po drugie organ I instancji użył niefortunnego zwrotu "zawiadomienie o wszczęciu postępowania" w tytule pisma z dnia 9 maja 2029 r. jednak z treści tego pisma wynika, że organ informuje strony o zmianie nazwy zamierzenia budowlanego poprzez dodanie w nazwie "przebudowa" oraz o tym, że zostały zebrane dowody i dokumenty w sprawie i trybie art. 10 § 1 k.p.a. informuje o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
W tym stanie sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło