IV SA/Po 715/22

WyrokWSA w Poznaniu2022-12-15

Skład orzekający: Izabela Bąk - Marciniak, Maciej Busz, Monika Świerczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne Inspekcji Ochrony Środowiska, nakładające obowiązki dotyczące ewidencji odpadów, przestrzegania warunków posiadanych decyzji zezwalających na zbieranie, wytwarzanie i przetwarzanie odpadów oraz sporządzania rocznych sprawozdań, jest zgodne z prawem, jeśli strona skarżąca kwestionuje prawidłowość ustaleń faktycznych organu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarządzenie pokontrolne Inspekcji Ochrony Środowiska było zgodne z prawem, ponieważ kontrola została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi procedurami, a ustalenia faktyczne zawarte w protokole kontroli znalazły odzwierciedlenie w zaskarżonym zarządzeniu. Sąd stwierdził, że zarządzenie jasno wskazywało na zarzucane naruszenia i wymagane działania, a wskazane uchybienia miały oparcie w materiale dowodowym.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę H. S. prowadzącego działalność gospodarczą na zarządzenie pokontrolne Inspektor Ochrony Środowiska z dnia 30 sierpnia 2022 r. Zarządzenie nakładało obowiązki dotyczące rzetelnego prowadzenia ewidencji odpadów, przestrzegania warunków posiadanych decyzji zezwalających na zbieranie, wytwarzanie i przetwarzanie odpadów oraz sporządzania rocznych sprawozdań. Skarżący zarzucił organowi dokonanie nieprawidłowych ustaleń faktycznych i naruszenie przepisów prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi H. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą H. na zarządzenie pokontrolne Inspektor Ochrony Środowiska z dnia 30 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wyeliminowania naruszeń oddala skargę w całości. Zaskarżonym zarządzeniem pokontrolnym z 30 sierpnia 2022 r. (znak: [...]) Inspektor Ochrony Środowiska (dalej jako "WWIOŚ" lub "Organ") – z powołaniem się na art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1070; dalej w skrócie "u.IOŚ") oraz ustalenia kontroli działalności gospodarczej prowadzonej przez H. S. pod firmą "H. " z siedzibą w P. (dalej jako "Kontrolowany" lub "Skarżący"), na terenie zakładu przy ul. [...] w P., przeprowadzonej w dniach od 27 kwietnia 2022 r. do 08 czerwca 2022 r. i udokumentowanej w protokole kontroli [...] - zarządził: 1) rzetelnie prowadzić ilościową i jakościową ewidencję odpadów zgodnie z przyjętym katalogiem odpadów, w terminie: na bieżąco; 2) przestrzegać warunków posiadanej decyzji udzielającej zezwolenia na zbieranie odpadów, w terminie: niezwłocznie dostosować do wymagań prawnych; 3) przestrzegać warunków posiadanej decyzji na wytwarzanie odpadów i na przetwarzanie odpadów, w terminie: niezwłocznie dostosować do wymagań prawnych; 4) sporządzać rzetelnie roczne sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami, w terminie: korekta sprawozdanie za 2021 r.: niezwłocznie dostosować do wymagań prawnych kolejne, zgodnie z terminem ustawowym wyznaczając jednocześnie termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 23 września 2022 r. W uzasadnieniu zarządzenia Organ wyjaśnił, że na podstawie ustaleń przeprowadzonej w dniach od 27 kwietnia do 08 czerwca 2022 r. kontroli działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącego na terenie zakładu przy ul. [...] w P., stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań środowiska. W związku z tym, WWIOŚ zarządził w ww. punktach pkt 1-4 ich usunięcie. Następnie, w zakresie pierwszego z punktów zarządzenia, Organ, na podstawie dokumentacji ewidencyjno-sprawozdawczej powziętej z bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, zwanej dalej BDO (z konta kontrolowanego podmiotu) stwierdził, że ewidencja za 2021 rok i okres styczeń-maj 2022 była prowadzona nierzetelnie. Stwierdził, że nie ma wpisanej w karcie ewidencji ilości 2,32 Mg odpadów o kodzie 16 01 03 - Zużyte opony wytworzone poza instalacją, a dla kodu odpadów 20 01 08 w karcie ewidencji wpisano ilość 1503,52 Mg jako ilość przekazaną, natomiast ilość zebrana jak ustalono wynosiła 1497,64 Mg. Na podstawie prowadzonej ewidencji odpadów w 2021 r. Organ stwierdził, że stan magazynowy na koniec 2021 r. w przypadku kilku kodów odpadów był błędnie obliczony i wpisany w Sprawozdaniu o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami za 2021 r. złożonym w BDO w dniu 11 marca 2022 r., W związku z powyższym, zdaniem Organu, w prowadzonej ewidencji odpadów za 2022 r. wpisano błędnie stan magazynowy na 01 stycznia 2022 r. W zakresie drugiego punktu zarządzenia, Organ wyjaśnił, że w czasie kontroli stwierdzono, że kontrolowany podmiot nie przestrzegał zapisów decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 22 czerwca 2018 r. znak [...] zezwalającej na zbieranie odpadów na terenie zakładu przy ul. [...] w P.. Naruszenie dotyczyło wyznaczonych miejsc, zakresu sposobu magazynowania odpadów, terminu przekazywania informacji o rodzaju i ilości stosowanych środków dezodorujących. W decyzji określono także jakie kody odpadów są przeznaczone do zbierania i w jaki sposób mają być magazynowane w hali sortowni. Stwierdzono, że zgodnie z decyzją magazynowane były tylko odpady wielkogabarytowe o kodzie 20 03 07 - magazynowane w kontenerze oraz niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne o kodzie 20 03 01 (odpady z koszy ulicznych) - magazynowane luzem. Pozostałe odpady stwierdzone w dniu oględzin wewnątrz hali sortowni - tj. odpady z tworzyw sztucznych, odpady ulegające biodegradacji były magazynowane luzem czyli niezgodnie z zapisem decyzji w pkt 1.4. d). Kontrola wykazała także, że kontrolowany podmiot niezgodnie z zapisami pkt 1.5 c) decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów na terenie zakładu przy ul. [...] w P. magazynował odpady w miejscu na to nieprzeznaczonym, tj. w kontenerach poza halą sortowni, które czekały na wywiezienie do instalacji docelowej w dniu 26 lipca 2021 r. i w dniu 27 kwietnia 2022 r. Decyzja udzielająca zezwolenia na zbieranie odpadów jest indywidualnym aktem prawnym. Przestrzeganie warunków ww. decyzji, do posiadania której podmiot jest zobowiązany, stanowi obowiązek jego adresata, podobnie jak przestrzeganie przepisów prawa powszechnie obowiązującego. W zakresie trzeciego punktu zarządzenia, Organ wyjaśnił, że w czasie kontroli stwierdzono, że kontrolowany podmiot nie przestrzegał zapisów decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak [...] udzielającej pozwolenia na wytwarzanie odpadów i zezwalającej na przetwarzanie odpadów w procesie odzysku. Niezgodnie z zapisami w pkt I V.3 podpunkt 3.7 b) ww. decyzji magazynowano odpady opakowań szklanych, odpady z tworzyw sztucznych, odpady papieru i makulatury, które były magazynowane luzem, bezpośrednio na posadzce, a wg decyzji powinny być magazynowane w pojemnikach. Jak również niezgodnie z zapisami pkt IV.3 podpunkt 3.7a) decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów w procesie odzysku, podmiot magazynował poza halą sortowni odpady przeznaczone do segregacji w sortowni w dniu 26 lipca 2021 r. Natomiast w zakresie czwartego punktu zarządzenia, Organ stwierdził, że kontrolowany podmiot w związku z prowadzeniem działalności w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów był zobowiązany do złożenia Marszałkowi Województwa W. rocznego Sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowania odpadami za 2021 r. Podczas kontroli, Organ stwierdził, że kontrolowany podmiot przekazał sprawozdanie Marszałkowi Woj. W. terminowo w bazie BDO, tj. w dniu 11 marca 2022 r. Na podstawie analizy, prowadzonej przez kontrolowany podmiot ewidencji odpadów, stwierdził następujące różnice w przekazanym sprawozdaniu: - w Dziale XI Tabela 1 Informacja o wytworzonych odpadach - odpady wytworzone poza instalacją - wpisano odpady o kodzie 16 01 03 -zużyte opony w ilości 2,32 Mg - brak wpisu tej ilości odpadów w karcie ewidencji, - w Dziale XII Tabela 1. Informacja o zebranych odpadach - wpisano pod pozycją Ip. 5 odpady o kodzie 15 01 03 w ilości 1,24 Mg - brak wpisu tej ilości w karcie ewidencji; pod pozycją Ip. 10 wpisano odpady o kodzie 20 01 08 w ilości 1503,52 Mg - w ewidencji wpisano 1503,52 Mg jako ilość przekazaną, natomiast ilość zebrana wynosi 1497,64 Mg; pod pozycją Ip. 12 wpisano odpady o kodzie 20 01 36 w ilości 10,8 Mg - z ewidencji wynika ilość 10,11 Mg; brakuje w sprawozdaniu dla kodów 20 01 36 wpisanej ilości 3,19 Mg, która w ewidencji została wykazana; pod pozycją Ip. 15 wpisano odpady o kodzie 20 01 36 w ilości 0,075 Mg - z ewidencji wynika, że ilość dotyczy odpadów o kodzie 20 01 35*, którego w sprawozdaniu nie ujęto;, pod pozycją Ip. 20 wpisano odpady o kodzie 16 02 11 * w ilości 1,226 Mg - w ewidencji wpisano 1,266 Mg; - w Dziale XIII Tabela 7. Informacja o odpadach magazynowanych - stan na koniec roku kalendarzowego - wpisano pod pozycją Ip. 1 odpady o kodzie 15 01 01 w ilości 7,6710 Mg, a pod pozycją Ip. 2 odpady o kodzie 15 01 02 w ilości 6,3240 Mg - z ewidencji wynika, że stan magazynowy dla obu tych odpadów na koniec roku wynosił 0; pod pozycją Ip. 5 wpisano odpady o kodzie 16 02 11* w ilości 0,032 Mg, z ewidencji wynika, że na koniec roku zostało 0,072 Mg; z ewidencji wynika, że na koniec roku pozostało 0,13 Mg odpadów o kodzie 20 03 01, którego nie wykazano w dziale XIII Tabela.7. Zdaniem Organu, powyższe świadczy, że ww. sprawozdanie zostało złożone Marszałkowi Woj. W. z błędami, które wymagają korekty, stąd sprawozdanie zostało sporządzone nierzetelnie. Na to zarządzenie pokontrolne H. S., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "H. " z siedzibą w P., reprezentowany przez ad F., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę, żądając jego uchylenia w całości, rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucono: 1. naruszenie przepisu art. 12 ust. 1 pkt 1 u.IOŚ., które miało wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, polegającego na tym, że Organ dokonał nieprawidłowych ustaleń faktycznych, stwierdzonych protokołem kontroli [...], w zakresie m.in. prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsc magazynowania odpadów i sposobu wykonywania działalności odpadowej w zakresie: 1.1. Nierzetelnego prowadzenia ewidencji odpadów za 2021 rok, styczeń-maj 2022 r. 1.2. Naruszenia warunków posiadanej decyzji na zbieranie odpadów w zakresie sposobu magazynowania odpadów, terminu przekazywania informacji o rodzaju i ilości stosowanych środków dezodorujących. 1.3. Naruszenia warunków posiadanej decyzji na wytwarzanie i przetwarzanie odpadów w zakresie: sposobu magazynowania odpadów, terminu przekazywania informacji o rodzaju i ilości stosowanych środków dezodorujących. 1.4. Nierzetelnego sporządzania sprawozdania o wytwarzanych odpadach o gospodarowaniu odpadami za 2021 rok całkowicie odmiennych od pisemnego stanowiska Skarżącego zawartego w uwagach do protokołu kontroli z dnia 15 czerwca 2022 r. 2. Organ dokonywał ustaleń faktycznych na podstawie wyników kontroli i stwierdzonych nieprawidłowości ujawnionych podczas kontroli w dniu 26 lipca 2021 r., pomimo iż kontrola objęta protokołem kontroli [...] miała miejsce w dniach od 27 kwietnia 2022 r. do 08 czerwca 2022 r. (strona 2. oraz 7. i n. protokołu) - co jest całkowicie bezpodstawne. W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym zarządzeniu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z 08 listopada 2022 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.COVID-19"), o czym strony zostały powiadomione pismami z 10 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie wypada zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 u.COVID-19 w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4) – przy czym jest poza sporem, że takimi aktami są m.in. zarządzenia pokontrolne wydawane przez organy Inspekcji Ochrony Środowiska (por. wyrok NSA z 02.06.2009 r., II GSK 1009/08, ONSAiWSA 2010, nr 5, poz. 86). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem tak rozumianej sądowej weryfikacji legalności działania administracji publicznej jest w niniejszej sprawie zarządzenie pokontrolne z [...] sierpnia 2022 r. (znak: [...]) wydane w związku z przeprowadzoną kontrolą działalności gospodarczej prowadzonej przez H. S. pod firmą "H. z siedzibą w P., na terenie zakładu przy ul. [...] w P., przez pracowników Inspekcji Ochrony Środowiska (zwanej też dalej "Inspekcją" lub "IOŚ"). W świetle art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1070, z późn. zm.; w skrócie "u.IOŚ") do zadań tej służby należy kontrola podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 1219, z późn. zm.; w skrócie "p.o.ś."), w zakresie m.in.: przestrzegania przepisów o ochronie środowiska (lit. a), przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska oraz przestrzegania zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów wielkości emisji i jej wpływu na stan środowiska (lit. b), przestrzegania przepisów o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (lit. j), a także przestrzegania przepisów ustawy o odpadach (lit. l) Wyżej wymienione zadania kontrolne wykonuje Główny Inspektor Ochrony Środowiska, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska oraz upoważnieni przez nich inspektorzy Inspekcji (art. 9 ust. 1d u.IOŚ). Szczególne uprawnienia inspektorów przy wykonywaniu kontroli zostały określone w art. 9 ust. 2 u.IOŚ. Z kolei z art. 11 u.IOŚ wynika, że z czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, którego jeden egzemplarz doręcza kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowanej osobie fizycznej, przy czym kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej (odpowiednio: kontrolowana osoba fizyczna) może wnieść do protokołu umotywowane zastrzeżenia i uwagi. W razie odmowy podpisania protokołu przez kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowaną osobę fizyczną, inspektor czyni o tym wzmiankę w protokole, a odmawiający podpisu może w terminie siedmiu dni przedstawić swoje stanowisko na piśmie właściwemu organowi Inspekcji (art. 11 ust. 3 u.IOŚ). Przywołanie powyższych regulacji było niezbędne dla wyjaśnienia istoty art. 12 ust. 1 pkt 1 u.IOŚ, który stanowił podstawę prawną wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie zarządzenia. Zgodnie z art. 12 ust. 1 u.IOŚ na podstawie ustaleń kontroli Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska może: 1) wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej; 1a) wydać na podstawie odrębnych przepisów zalecenia pokontrolne; 2) wydać na podstawie odrębnych przepisów decyzję administracyjną; 3) wszcząć egzekucję, jeżeli obowiązek wynika z mocy prawa lub decyzji administracyjnej. Jak z powyższego wynika, adresatem zarządzenia pokontrolnego jest w każdym przypadku osoba fizyczna, także wówczas, gdy kontrolowanym przedsiębiorcą była osoba prawna (por. wyrok NSA z 23.06.2016 r., II OSK 1534/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"). W orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest pogląd, że zarządzenie pokontrolne uregulowane w u.IOŚ nie jest decyzją administracyjną, lecz – jak to już wyżej wskazano – "innym aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa", o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (tak m.in. postanowienie NSA z 28.02.2008 r., II OSK 216/08, z aprobującą glosą B. Draniewicza, ZNSA 2009, nr 6, ss. 147 i n.; postanowienie NSA z 04.07.2008 r., II OSK 972/08, CBOSA; wyrok NSA z 02.06.2009 r., II GSK 1009/08, ONSAiWSA 2010, nr 5, poz. 86; T. Czech, Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska, ZNSA 2011, nr 3, s. 97; Ł.M. Wyszomirski, Sądowa kontrola innych niż decyzje i postanowienia aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, Warszawa 2018, s. 201). Precyzując, zarządzenie pokontrolne jest indywidualnym aktem administracyjnym, a więc aktem o charakterze władczym (por. np.: A. Barczak, Kontrola podmiotów korzystających ze środowiska, Warszawa 2020, rozdz. III, pkt 2.2.5.; B. Draniewicz, op.cit., s. 151; T. Czech, op.cit., s. 96; por. też Ł. Wyszomirski, op.cit., ss. 48 i 51). Nie jest to zatem wyłącznie "przypomnienie o podstawowych obowiązkach wynikających z przepisów o ochronie środowiska". Zresztą, przynajmniej w zakresie wynikającym z art. 12 ust. 2 w zw. z art. 31a ust. 1 u.IOŚ zarządzenie nakłada na adresata nowy obowiązek – obowiązek informacyjny obwarowany sankcją karną. Wszystko to sprawia, że do zarządzenia pokontrolnego należy co do zasady przykładać taką samą miarę jak do innych władczych aktów organów administracji publicznej wydawanych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z uwagami poczynionymi na wstępie, sądowa weryfikacja zarządzenia pokontrolnego – tak, jak i innych aktów z zakresu administracji publicznej – prowadzona być może wyłącznie pod względem jego legalności, czyli zgodności danego aktu z prawem. Badanie legalności zarządzenia oznacza zasadniczo konieczność sprawdzenia, czy w świetle przepisów prawa i w ustalonym stanie faktycznym istniały podstawy do jego wydania – zarówno w wymiarze prawnomaterialnym, jak i proceduralnym. Należy jeszcze podkreślić, że przy ocenie legalności zarządzenia pokontrolnego organów Inspekcji nie mogą znaleźć wprost zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż takie zarządzenia nie są wydawane w trybie określonym w k.p.a. (por. wyrok NSA z 02.06.2009 r., II GSK 1009/08, ONSAiWSA 2010, nr 5, poz. 86). Otwartą pozostaje natomiast kwestia, czy w odniesieniu do tych zarządzeń pokontrolnych możliwe jest stosowanie określonych przepisów k.p.a. "odpowiednio" (per analogiam). Zarówno część orzecznictwa, jak i doktryny możliwość taką zdaje się dopuszczać (por. np.: postanowienie WSA z 05.11.2009 r., II SA/Po 745/09, CBOSA; T. Czech, op.cit., s. 99). W każdym razie w orzecznictwie utrwalone jest już stanowisko, że do zarządzeń pokontrolnych, o jakich mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 u.IOŚ, nie stosuje się przepisów k.p.a., gdyż jest to postępowanie odrębne (zob. wyroki NSA: z 18.01.2011 r., II OSK 2036/09; z 21.06.2012 r., II OSK 723/12; por. też wyroki NSA: z 06.05.2014 r., II OSK 2893/12; z 08.03.2022 r., III OSK 936/21, CBOSA). Z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów k.p.a., strona skarżąca kasacyjnie będzie mogła skorzystać, jeśli w związku z naruszeniami wytkniętymi w zarządzeniu pokontrolnym lub na skutek jego niewykonania (niezastosowania się do zawartych w nim wskazań) zostanie wszczęte jakiekolwiek postępowanie kończące się decyzją administracyjną (por. wyrok NSA z 08.03.2022 r., III OSK 936/21, CBOSA). Tym niemniej, zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, dostatecznych kryteriów do oceny prawidłowości zarządzenia pokontrolnego dostarczają – oprócz wskazanych wyżej przepisów ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz odnośnych przepisów ustaw sektorowych – przede wszystkim podstawowe zasady proklamowane w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, na czele z zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) oraz zasadą legalizmu (art. 7 Konstytucji RP), a także z wyprowadzanymi z tej pierwszej zasadami bardziej szczegółowymi, jak zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i do stanowionego oraz stosowanego przez nie prawa (por. I. Wróblewska, Zasada państwa prawnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego RP, Toruń 2010, ss. 82-84 i 92-94). W myśl przywołanej wyżej konstytucyjnej zasady legalizmu – wyrażającej analogiczne treści, jak art. 6 k.p.a. w brzmieniu: "Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa" (który wszakże jako "dedykowany" wprost jurysdykcyjnemu postępowaniu administracyjnemu, w tej sprawie nie znajdował zastosowania) – "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa" (art. 7 Konstytucji RP). Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organ w toku przeprowadzonej kontroli oraz treści (stanowiących konsekwencję tych ustaleń) zarządzeń zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. W dniach od 27 kwietnia 2022 r. do 08 czerwca 2022 r. upoważniony inspektor Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w P. przeprowadził kontrolę działalności gospodarczej prowadzonej przez H. S. pod firmą "H. " z siedzibą w P. na terenie zakładu przy ul. [...] w P., w czasie której stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. Ustalenia kontroli udokumentowane zostały w protokole kontroli nr [...], który nie został podpisany przez Skarżącego. Skarżący pismem z dnia 15 czerwca 2022 r. wniósł swoje stanowisko, do którego WWIOŚ odniósł się w piśmie z dnia 29 lipca 2022 r. w którym podtrzymał ustalenia z kontroli. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie kontrola odbyła się zgodnie z obowiązującą procedurą (przepisy rozdziału 3 u.IOŚ – regulujące sposób wykonywania zadań kontrolnych przez Inspekcję), a wydane zarządzenie pokontrolne znajduje oparcie w ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli. Użyte w art. 12 ust. 1 ustawy sformułowanie dotyczące możliwości wydania zarządzenia pokontrolnego "na podstawie ustaleń kontroli" powoduje, że szczególne podstawowe dowodowe znaczenie, tak dla samej dopuszczalności wydania takiego zarządzenia w określonej sprawie, jak i dla oceny prawidłowości tego rodzaju aktu ma protokół kontroli. Wobec tego zarządzenie pokontrolne powinno wskazywać na ustalony w wyniku kontroli stan faktyczny sprawy, który ma istotne znaczenie dla oceny zasadności skierowanych do adresata zaleceń co do wyeliminowania naruszeń stwierdzonych w wyniku kontroli. Skarżący kwestionuje zasadność wszystkich czterech punktów zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. Odnośnie pkt 1 zarządzenia pokontrolnego, który nakładał na Skarżącego obowiązek prowadzenia rzetelnie ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów, zgodnie z przyjętym katalogiem odpadów, ustalono podczas kontroli, że ewidencja w 2021 roku i za okres styczeń-maj 2022 była prowadzona nierzetelnie. Stwierdzono, że nie ma wpisanej w karcie ewidencji ilości 2,32 Mg odpadów o kodzie 16 01 03 -Zużyte opony wytworzone poza instalacją, a dla kodu odpadów 20 01 08 w karcie ewidencji wpisano ilość 1503,52 Mg jako ilość przekazaną, natomiast ilość zebrana jak ustalono wynosiła 1497,64 Mg. Na podstawie prowadzonej ewidencji odpadów w 2021 r. stwierdzono, że stan magazynowy na koniec 2021 r. w przypadku kilku kodów odpadów był błędnie obliczony i wpisany w Sprawozdaniu o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami za 2021 r. złożonym w BDO w dniu 11 marca 2022r. W związku z powyższym w prowadzonej ewidencji odpadów za 2022 r. wpisano błędnie stan magazynowy na 01 stycznia 2022 r. Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022r., poz. 699, w skrócie "u.o.o.") posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z katalogiem odpadów określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3, zwanej dalej "ewidencją odpadów". W myśl art. 67 ust. 1 u.o.o. ewidencję odpadów prowadzi się z zastosowaniem następujących dokumentów: 1) w przypadku posiadaczy odpadów: a) karty przekazania odpadów, z wyłączeniem podmiotów, o których mowa w pkt 3, b) karty ewidencji odpadów, c) karty ewidencji komunalnych osadów ściekowych, d) karty ewidencji zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, e) karty ewidencji pojazdów wycofanych z eksploatacji. Ponadto w myśl art. 67 ust.5 i 6 u.o.o. dokumenty ewidencji odpadów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, sporządzane za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, nie wymagają opatrzenia ich podpisem. Dokumenty ewidencji odpadów, o których mowa w ust. 1, sporządza się za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami. Kartę ewidencji odpadu sporządza się dla każdego rodzaju odpadu oddzielnie. W myśl art. 69 ust. 1 i ust. 2 u.o.o. kartę przekazania odpadów sporządza posiadacz odpadów, który przekazuje odpady do następnego posiadacza odpadów albo do prowadzonych przez siebie miejsc zbierania odpadów lub miejsc przetwarzania odpadów, przed rozpoczęciem ich transportu. Odnosząc się do pkt 2 i 3 zarządzenia pokontrolnego, które zobowiązały Skarżącego do przestrzegania warunków posiadanej decyzji udzielającej zezwolenia na zbieranie odpadów oraz decyzji na wytwarzanie odpadów i na przetwarzanie odpadów, wskazać należy, że bez wątpienia korespondują one z wynikami przeprowadzonej kontroli, której wyniki zawarto w protokole kontroli nr [...]. W czasie kontroli stwierdzono, że kontrolowany podmiot nie przestrzegał zapisów decyzji z dnia 22 czerwca 2018 r. ([...]) wydanej przez Prezydenta Miasta P. zezwalającej na zbieranie odpadów na terenie zakładu przy ul. [...] w P. oraz decyzji z dnia 08 sierpnia 2014 r. ([...]) wydanej przez Prezydenta Miasta P. będącej decyzją udzielającą pozwolenia na wytwarzanie odpadów i zezwalającą na przetwarzanie odpadów w procesie odzysku. Jak wynika z protokołu kontroli naruszenie dotyczyło wyznaczonych miejsc, zakresu sposobu magazynowania odpadów, terminu przekazywania informacji o rodzaju i ilości stosowanych środków dezodorujących. Zgodnie z art. 41 ust. 2 u.o.o. zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów wydaje, w drodze decyzji, organ właściwy odpowiednio ze względu na miejsce zbierania lub przetwarzania odpadów. Natomiast zbieranie lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia albo niezgodnie z posiadanym zezwoleniem jest deliktem administracyjnym z art. 194 ust. 1 pkt 4 lub 5 u.o.o. W decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 22 czerwca 2018 r. znajdują się zapisy dotyczące przekazywania do Urzędu Miasta P. informacji o rodzaju i ilości stosowanych środków dezodorujących w terminie 14 dni po zakończeniu każdego kwartału. Kontrola wykazała, że informacje te były przekazywane z naruszeniem terminu określonego w pkt 11.3. decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów i określonego w pkt V.4. decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów. Z kolei w decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 08 sierpnia 2014 r. brak jest zapisów o możliwości oczekiwania przygotowanych transportów odpadów poza halą sortowni. W decyzji tej znajdują się także zapisy dotyczące przekazywania do Urzędu Miasta P. informacji o rodzaju i ilości stosowanych środków dezodorujących w terminie 14 dni po zakończeniu każdego kwartału. Kontrola wykazała stan faktyczny, że informacje te były również przekazywane z naruszeniem terminu określonego w pkt 11.3. decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów i określonego w pkt V.4 decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów. W punkcie 4 zarządzenia pokontrolnego nakazano "Sporządzać rzetelnie roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o sposobie gospodarowania odpadami", wnoszone do Marszałka Województwa W. za pośrednictwem indywidualnego konta w systemie BDO. Sąd wskazuje, że przedmiotowy punkt zarządzenia ma charakter sygnalizacyjny, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska. Wskazuje na obowiązek sporządzania sprawozdań w sposób rzetelny, czyli zgodny ze stanem faktycznym. Dlatego też, mając na uwadze w szczególności kompetencje marszałka województwa w tym zakresie, Organ uznał, że przy sformułowaniu terminów na realizację ustawowych obowiązków nie może wskazać konkretnych terminów na realizację, a tylko takie które nie będą sprzeczne z ustawowymi terminami na ich realizację. Konkludując Sąd uznał, że kontrolowane zarządzenie otrzymało taką treść, która pozwala adresatowi jasno odczytać, jakie naruszenie jest mu zarzucane i jakie działania powinien podjąć, aby prawidłowo wykonać nakaz wynikający z zarządzenia i jednocześnie nie narazić się na odpowiedzialność karną. Organ prawidłowo nie ograniczył się do zacytowania obowiązków strony, lecz zwrócił uwagę na konkretne i udokumentowane uchybienia wraz ze wskazaniem naruszonych przepisów prawa. Sąd uznał, iż wskazane przez organ naruszenia wymienione w zarządzeniu pokontrolnym znajdują odzwierciedlenie w protokole i załączonym do niego materiale dowodowym. Protokół kontroli ma zasadnicze i podstawowe znaczenie dowodowe, tak dla samej dopuszczalności wydania takiego zarządzenia, jak i dla oceny jego prawidłowości. Stwierdzając zatem, że ustalenia faktyczne w sprawie - niezbędne - do wydania rozstrzygnięcia są zupełne oraz że znajdują oparcie w przedstawionym materiale dowodowym, a zarzuty skargi nie mają uzasadnionych podstaw oraz że Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów prawa, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd uznał, że skargę należało oddalić. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło