II SA/Wa 562/20
WyrokWSA w Warszawie2020-11-16
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy związki zawodowe mogą żądać wszczęcia postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w sprawie ochrony danych osobowych pracowników, jeśli cele statutowe organizacji nie obejmują wprost ochrony danych osobowych, a jedynie ogólnie prawa pracownicze, i czy w takiej sytuacji istnieje interes społeczny uzasadniający takie żądanie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że aby organizacja społeczna mogła żądać wszczęcia postępowania na podstawie art. 31 § 1 KPA, musi wykazać zarówno uzasadnienie celami statutowymi, jak i istnienie interesu społecznego. W niniejszej sprawie związki zawodowe nie wykazały merytorycznego powiązania swoich celów statutowych z ochroną danych osobowych wynikającą z RODO, a ich ogólne odwołania do obrony praw pracowniczych nie były wystarczające do wykazania interesu społecznego. Dlatego też odmowa wszczęcia postępowania przez Prezesa UODO była prawidłowa.Stan faktyczny
Związki zawodowe złożyły skargę na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) odmawiające wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie nieprawidłowości w przetwarzaniu danych osobowych pracowników przez pracodawcę. Skarżące związki argumentowały, że naruszone zostały przepisy Kodeksu pracy i RODO, a ich cele statutowe oraz interes społeczny uzasadniają wszczęcie postępowania. Prezes UODO odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że cele statutowe związków nie obejmują ochrony danych osobowych, a interes społeczny nie został wykazany.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę związków zawodowych na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Komisji Międzyzakładowej X, Komisji Międzyzakładowej Y na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (Prezes UODO) postanowieniem
z [...] grudnia 2019 r., nr [...] działając na podstawie art. 31
§ 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.
z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej k.p.a.) w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1781; dalej u.o.d.o.), odmówił wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie ze skargi na nieprawidłowości w zakresie przetwarzania danych osobowych.
Wydanie powyższego postanowienia poprzedziła złożona do Urzędu Ochrony Danych Osobowych skarga z [...] października 2019 r. Komisji Międzyzakładowej Organizacji Związkowej NSZZ "Solidarność" [...] z siedzibą we [...] oraz Komisji Międzyzakładowej Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Inicjatywa Pracownicza przy [...]. z siedzibą w [...] (dalej: Związki, skarżące) na nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych pracowników przez [...]., polegające na stosowaniu monitoringu wizyjnego, monitoringu poczty elektronicznej, monitoringu urządzeń stacjonarnych i mobilnych oraz monitoringu zachowania pracowników bez spełnienia warunków stosowania monitoringu
w miejscu pracy wyznaczonych art. 222 i art. 223 Kodeksu pracy, w celach niegodnych
z ww. przepisami Kodeksu pracy, przeprowadzenia uprzedniej oceny skutków dla ochrony danych, bez dostatecznego informowania pracowników o celach i sposobach przetwarzania danych za pomocą monitoringu oraz zautomatyzowanym profilowaniu danych pracowników zebranych za pomocą ww. monitoringu i wydawaniu decyzji mających wpływ na prawa pracowników na podstawie wyłącznie zautomatyzowanego przetwarzania, w tym profilowania, bez informowania pracowników o celach i sposobach profilowania, bez zgody pracowników oraz bez uprzedniego przeprowadzenia oceny skutków dla ochrony danych.
We wspomnianej skardze uzasadniając interes społeczny w jej złożeniu podano, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych,
co oznacza, że już z mocy samego prawa związek zawodowy jest organizacją, której celem podstawowym jest obrona szeroko rozumianych praw pracowników. Jak podano, niniejsza skarga dotyczy naruszenia praw pracowników polegającego na bezprawnym profilowaniu danych pracowników przez pracodawcę – administratora oraz
na bezprawnym zautomatyzowanym podejmowaniu decyzji wobec pracowników.
Jak wskazano, w orzecznictwie i piśmiennictwie jednogłośnie przyjmuje się, że samo powołanie się na cele statutowe organizacji społecznej nie jest wystarczające
do uzasadnienia wniosku o wszczęcie postępowania i o dopuszczenie do udziału
w sprawie. Konieczne jest również wykazanie tzw. interesu społecznego.
Związki stwierdziły, że nie tylko dysponują szeroką wiedzą merytoryczną na temat praw pracowników, jako podmiotów danych, ale również mają doskonałe rozeznanie
w sprawie profilowania danych pracowników i podejmowania zautomatyzowanych decyzji wobec nich przez Spółkę [...].
Dodatkowo, w celu wykazania interesu społecznego, powołały się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 listopada 2018 r., II OSK 2851/16, zgodnie
z którym: "interes społeczny może przemawiać za wszczęciem postępowania przez organizację społeczną wówczas, gdy sama strona mając trudności z zainicjowaniem postępowania nie wszczyna go, albo organ administracyjny nie ma wiedzy co do danego przedmiotu postępowania, a sprawa powinna być prowadzona celem jej załatwienia".
Związki uznały, że powyższe wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni odpowiadają realiom przedmiotowej sprawy, ponieważ pracownicy administratora nie są
w stanie samodzielnie złożyć skargi (zainicjować postępowania) ze względu na złożoność materii przedmiotu, brak szerokiego dostępu do stosownej dokumentacji oraz z obawy przed negatywnymi konsekwencjami ze strony pracodawcy. Jednocześnie organ administracyjny – Prezes UODO – nie ma wiedzy co do naruszeń będących przedmiotem niniejszej skargi, zaś waga tych naruszeń i ich wpływ na prawa i wolności osób, których dane dotyczą – pracowników – są tak doniosłe, że organ ten powinien zająć się sprawą.
Wobec powyższego Związki stwierdziły, że istnieje interes społeczny przemawiający za wszczęciem postępowania na ich wniosek oraz dopuszczeniem ich do udziału
w sprawie.
W uzasadnieniu wskazanego na wstępie postanowienia Prezes UODO wyjaśnił,
że pozycja organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym jest zróżnicowana. Może być ona stroną postępowania administracyjnego, które dotyczy jej interesu prawnego – art. 28 i 29 Kpa., ale także – niezależnie od posiadanego interesu prawnego – zgodnie z art. 31 § 1 Kpa – organizacja społeczna może żądać wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu dotyczącym innej osoby, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, do którego wpłynie wniosek z żądaniem, o którym mowa
w art. 31 § 1 Kpa., ma obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego
w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w tym przepisie. Samo żądanie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do toczącego się postępowania administracyjnego na prawach strony, zgłoszone na podstawie art. 31 § 1 Kpa. przez organizację społeczną, nie jest wystarczające do tego, aby wniosek taki został uwzględniony. Konieczne jest wykazanie przez organizację społeczną, że cele statutowe oraz interes społeczny przemawiają za uwzględnieniem takiego wniosku. Na organizacji społecznej ciąży zatem obowiązek wykazania, że przesłanki, o których mowa wart. 31 § 1 Kpa. zostały spełnione, a żądanie winno być uwzględnione. Prezes UODO podkreślił, że organizacja społeczna, domagając się wszczęcia przez organ postępowania z urzędu, nie działa w granicach własnego, indywidualnego i konkretnego interesu prawnego (we własnej sprawie), lecz w sprawie innej osoby. Uwzględnienie żądania organizacji społecznej wymaga zatem od organu dokonania jego oceny w dwóch aspektach, tj. pod kątem celów statutowych zgłaszającej żądanie organizacji oraz pod kątem oceny interesu społecznego. Obie przesłanki muszą zaistnieć łącznie. Jak podkreśla się w orzecznictwie, organ administracji publicznej nie jest zobligowany do uwzględnienia żądania organizacji społecznej z tych tylko powodów, że jest ona formalnie organizacją społeczną, której żądanie jest uzasadnione celami statutowymi bez badania, czy przemawia za tym interes społeczny (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2017 r., VII SA/W A 1625/16, wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012 r. II OSK 663/11 oraz z dnia 14 listopada 2008 r. II GSK 314/08). Organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania postanowienia
o wszczęciu postępowania z urzędu. W sytuacji zaś gdy uzna, że nie ma ku temu podstaw, zobowiązany jest rozstrzygnąć wniosek w formie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z urzędu.
W ocenie Prezesa UODO przesłanki określone w art. 31 § 1 Kpa. do wszczęcia postępowania z urzędu nie zostały spełnione w realiach niniejszej sprawy. Jak podał, paragraf 6 statutu przedłożonego przez Związki stanowi, że "celem Związku jest obrona godności, praw i interesów pracowniczych (zawodowych i socjalnych) członków Związku, a w szczególności: 1. zabezpieczanie praw pracowniczych w zakresie wykonywanej pracy zawodowej, wynagrodzenia, warunków socjalno - bytowych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy, 2. przeciwdziałanie zjawisku bezrobocia i pomoc członkom Związku pozostającym bez pracy, 3. dążenie do zapewnienia pracownikom warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych, 4. ochrona interesów zdrowotnych, materialnych, socjalnych i kulturalnych członków Związku oraz ich rodzin, 5. podejmowanie działań w ruchu dialogu społecznego, zmierzających do zharmonizowania interesów pracodawcy z interesami pracowników, 6. wpływanie na kształt polityki gospodarczej i społecznej, 7. szerzenie zasad demokracji i występowanie w obronie uniwersalnych wartości humanitarnych, 8. kształtowanie aktywnej postawy działania dla dobra Ojczyzny, 9. działanie na rzecz osób niepełnosprawnych i potrzebujących szczególnej troski, 10. umacnianie rodziny oraz ochrona życia rodzinnego, 11. współpraca z organizacjami międzynarodowymi w zakresie solidarnej obrony interesów pracowniczych i respektowania praw człowieka, 12. ochrona i promocja kultury oraz szeroko pojętej edukacji, 13. podejmowanie działań na rzecz ochrony naturalnego środowiska, 14. reprezentowanie interesów pracowniczych na forum międzynarodowym, 15. podejmowanie działań na rzecz ubezpieczenia członków Związku". Tym samym,
w ocenie Prezesa UODO, brak jest w statucie unormowań, które dawałyby Związkom umocowanie do działania w imieniu zrzeszonych w nim pracowników w sprawach dotyczących ochrony ich danych osobowych. Zauważył ponadto, że cele i zadania Związków wynikające ze Statutu Ogólnopolskiego Związku Zawodowego "Inicjatywa Pracownicza" pozostają tożsame z ww. celami, dlatego nie ma potrzeby ponownego ich przytaczania.
W ocenie Prezesa UODO do celów statutowych Związków należy obrona praw pracowniczych, natomiast prawo do ochrony danych osobowych nie wynika z przepisów prawa pracy, lecz z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016). W opinii Prezesa UODO
za wszczęciem postępowania na wniosek Związków nie przemawia również interes społeczny. Zagwarantowane w powyższych przepisach prawo osoby, której dane dotyczą, do ochrony dotyczących jej danych i uprawnienia związane z realizacją tego prawa przysługują indywidualnie każdej osobie, której dane dotyczą. Dotyczy to także uprawnienia do zainicjowania postępowania, w którym Prezes Urzędu miałby zbadać, czy przysługujące takiej osobie prawo do ochrony dotyczących jej danych zostało naruszone.
Wobec tak przedstawionej argumentacji Prezes UODO nie znalazł podstaw
do prowadzenia postępowania z urzędu i na podstawie art. 31 § 2 Kpa. odmówił jego wszczęcia.
Związki wywiodły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie Prezesa UODO, zarzucając:
1. rażące naruszenie przepisów Kpa., tj. art. 31 § 1 i 2 Kpa. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy
o ochronie danych osobowych, poprzez uznanie, że przesłanki z art. 31 § 1 Kpa. nie zostały spełnione i odmowę wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie, podczas gdy cele statutowe Związku uzasadniają wystąpienie w niniejszej sprawie ze skargą,
a ponadto wymaga tego interes społeczny;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie Ochrony Osób Fizycznych w Związku z Przetwarzaniem Danych Osobowych i w sprawie Swobodnego Przepływu Takich Danych oraz Uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (Dz.Urz.UE. L Nr 119, s. 1; dalej: RODO), poprzez przyjęcie, że prawo do ochrony danych osobowych jest jedynym dobrem chronionym przez rozporządzenie, podczas gdy z art. 1 ust. 2 RODO jednoznacznie wynika, że rozporządzenie chroni podstawowe prawa i wolności osób fizycznych (do których należą prawo do życia, zdrowia, poszanowania godności, poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, domu oraz komunikowania się, ochrony danych osobowych, wolności myśli, sumienia i religii, wolności wypowiedzi i informacji, wolności prowadzenia działalności gospodarczej, prawa do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu oraz różnorodności kulturowej, religijnej i językowej), a w szczególności prawo do ochrony danych osobowych; już sam tytuł rozporządzenia wskazuje, że nie ochrona danych osobowych jest celem samym w sobie, a ochrona osób fizycznych (i ich praw podstawowych) w związku
z przetwarzaniem ich danych osobowych;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 222
i 223 Kodeksu pracy w zawiązku z art. 88 RODO poprzez przyjęcie, że "prawo do ochrony danych osobowych nie wynika z przepisów prawa pracy, lecz z Rozporządzenia (RODO)", podczas gdy zgodnie z art. 88 RODO "Państwa członkowskie mogą zawrzeć w swych przepisach (...) bardziej szczegółowe przepisy mające zapewnić ochronę praw i wolności w przypadku przetwarzania danych osobowych pracowników w związku z zatrudnieniem (...)", zaś art. 221 - 223 Kodeksu pracy zostały wprowadzone (i/lub zmienione) ustawą
o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (...) z dnia 21 lutego 2019 r. (Dz.U.
z 2019 r. Poz. 730), co jednoznacznie wskazuje, że prawo do ochrony danych osobowych w polskim systemie prawnym wynika również z przepisów prawa pracy, na które Związek powołał się w skardze;
4. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1
ust. 1 oraz art. 19 i n. ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U.
z 2019 poz. 263 ze zm.) poprzez przyjęcie, że "co celów statutowych Związków należy obrona praw pracowniczych" wynikających li tylko z przepisów prawa pracy zaś skarga takich praw nie dotyczy, podczas gdy z art. 1 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych wynika, że "Związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych"; ponadto z załączonych do przedmiotowej skargi statutów wynika, że do zadań Związków należy: "zabezpieczenie praw pracowniczych w zakresie wykonywanej pracy zawodowej, wynagrodzenia, warunków socjalno-bytowych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy" jak również "ochrona interesów zdrowotnych, materialnych, socjalnych i kulturalnych członków Związku oraz ich rodzin", zaś nieprawidłowości objęte skargą dotyczą narażenia pracowników na wykonywanie pracy w warunkach grożących utratą zdrowia fizycznego
i psychicznego oraz naruszających ich prywatność i godność.
Wobec tak postawionych zarzutów skarżące Związki wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie Prezesa UODO do wydania postanowienia
o wszczęciu postępowania z urzędu w przedmiocie skargi wniesionej przez Związek.
W uzasadnieniu skargi skarżące rozwinęły argumentację sformułowaną na rzecz postawionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Prezes UODO wniósł o jej oddalenie, odnosząc się
do podniesionych w niej zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd administracyjny nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga Komisji Międzyzakładowej Organizacji Związkowej NSZZ "Solidarność" [...]z siedzibą w [...] oraz Komisji Międzyzakładowej Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Inicjatywa Pracownicza przy [...]. z siedzibą w [...] nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wydając zaskarżone postanowienie Prezesa UODO nie naruszył przepisów prawa, w tym w szczególności art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a.
Jak stanowi przepis art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.
W pierwszej kolejności należy więc ustalić ,czy Związki spełniają definicję organizacji społecznej . Przyjmuje się, że organizacje społeczne to takie grupy podmiotów (osób fizycznych i prawnych), które związane są wspólnym celem i stałą więzią organizacyjną, nie wchodzące w skład aparatu państwowego i nie będące zarazem spółkami prywatnymi (por. E. Smoktunowicz, Prawo administracyjne. Pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, Warszawa 2000, s. 200). Jako podstawowe kryterium kwalifikacji podmiotu, jako organizacji społecznej przyjmuje się trwałość zrzeszenia określonej grupy społecznej, dobrowolność członkostwa i strukturę organizacyjną, w której najwyższą pozycję zajmuje ogół członków, wszelkie zaś inne organy są mu bezpośrednio lub pośrednio podporządkowane.
Skarżące Związki są związkami zawodowymi, których struktura organizacyjna odpowiada powyższym kryteriom. Struktura ta oparta jest na przepisach ustawy dania 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych(DZ. U. z 2019 r. poz. 263), tak więc po spełnieniu przesłanek przewidzianych w art. 31§ 1 pkt 1 k.p.a. mogą domagać się wszczęcia postępowania.
Z powyższego przepisu k.p.a. wynika, że żądanie organizacji społecznej musi być uzasadnione celami statutowymi tej organizacji. Musi zatem istnieć merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania (przedmiotem działalności) organizacji społecznej. Z reguły przedmiot i cel działania organizacji społecznej są określone w jej statucie, chyba że przepisy prawa nie wymagają uchwalenia statutu. Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany ustalić z urzędu, czy cele określone w statucie organizacji społecznej uzasadniają jej udział w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby. W tym celu powinien ocenić, czy między celami organizacji społecznej a przedmiotem sprawy administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej istnieje powiązanie merytoryczne w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym (vide: A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 306)
Ponadto uczestnictwo organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony musi być uzasadnione także interesem społecznym. Organ administracji publicznej musi zatem dokonać oceny, czy interes społeczny, ustalony i skonkretyzowany w świetle przedmiotu danego postępowania, przemawia za przyznaniem organizacji społecznej uprawnień procesowych w sprawie dotyczącej interesu indywidualnego określonego podmiotu.
Podkreślenia wymaga fakt ,że to na organizacji społecznej spoczywa konieczność wykazania interesu społecznego jak również faktu ,że za wszczęciem postępowania przemawiają jej cele statutowe.
Rozpatrując niniejszą sprawę w kontekście powyższych przesłanek należy wskazać, że sprawa związana jest z ochroną danych osobowych pracowników spółki [...].
W tym miejscu podkreślenia wymaga fakt, że Związki domagając się wszczęcia postępowania nie działały we własnej sprawie, lecz w sprawie innych osób pracowników spółki [...].
Przechodząc do meritum niniejszej sprawy należy wskazać ,że w ocenie Sądu organ prawidłowo dokonał analizy przesłanek określonych w art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. i uznał, że przesłanki te w niniejszej sprawie nie zostały wykazane.
Jak wynika z załączonych do akt administracyjnych statutów Związków ,które zostały podane szczegółowej analizie przez organ, brak jest powiązania celów statutowych związków z możliwością ochrony danych osobowych pracowników wynikających z RODO.
Jak słusznie zauważył organ celem działalności Związków jest bowiem "obrona godności, praw i interesów pracowniczych (zawodowych i socjalnych) członków Związku, a w szczególności: 1. zabezpieczanie praw pracowniczych w zakresie wykonywanej pracy zawodowej, wynagrodzenia, warunków socjalno - pyłowych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy, 2. przeciwdziałanie zjawisku bezrobocia i pomoc członkom Związku pozostającym bez pracy, 3. dążenie do zapewnienia pracownikom warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych, 4. ochrona interesów zdrowotnych, materialnych, socjalnych i kulturalnych członków Związku oraz ich rodzin, 5. podejmowanie działań w ruchu dialogu społecznego, zmierzających do zharmonizowania interesów pracodawcy z interesami pracowników, 6. wpływanie na kształt polityki gospodarczej i społecznej, 7. szerzenie zasad demokracji i występowanie w obronie uniwersalnych wartości humanitarnych, 8. kształtowanie aktywnej postawy działania dla dobra Ojczyzny, 9. działanie na rzecz osób niepełnosprawnych i potrzebujących szczególnej troski, 10. umacnianie rodziny oraz ochrona życia rodzinnego, 11. współpraca z organizacjami międzynarodowymi w zakresie solidarnej obrony interesów pracowniczych i respektowania praw człowieka, 12. ochrona i promocja kultury oraz szeroko pojętej edukacji, 13. podejmowanie działań na rzecz ochrony naturalnego środowiska, 14. reprezentowanie interesów pracowniczych na forum międzynarodowym, 15. podejmowanie działań na rzecz ubezpieczenia członków Związku".
Szczegółowość powyższych celów zdaniem Sądu wyklucza, aby Związki mogły działać w również celu ochrony danych osobowych pracowników wynikających z RODO. W przypadku spełnienia omawianej przesłanki musi istnieć merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania organizacji społecznej, czego w tej sprawie zabrakło ,gdyż skarżące Związki celu takiego nie wykazały..
Związki nie wykazały również zaistnienia drugiej przesłanki z art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. tj. zaistnienia interesu społecznego do wystąpienia z daną skargą.
Odnosząc się bezpośrednio do kwestii "interesu społecznego" stwierdzić należy, że pojęcie to nie zostało w ustawie zdefiniowane. Należy ono do kategorii pojęć niedookreślonych, którym organ nadaje treść w procesie stosowania norm prawa materialnego w konkretnym wypadku. Należy w związku z tym przypomnieć, że przy stosowaniu przepisów zawierających zwroty niedookreślone nie występuje uznanie administracyjne, pomimo ograniczonego luzu decyzyjnego, skoro ich znaczenie zostaje ustalone w wyniku wykładni. Ocena wystąpienia tej przesłanki (uznanie określonego interesu za społeczny) należy do organu administracyjnego.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że interes społeczny może polegać na tym, aby organizacja społeczna mogła wypełniać swoje statutowe i ustawowe uprawnienia wobec członków, jak również podejmować działania w celu ochrony praw pewnej grupy ludności (por. wyrok NSA z dn. 4 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA 2464/00, Lex nr 81984). Również w postanowieniu składu siedmiu sędziów NSA z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09 podkreślono, że istotą udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, nie jest zaspokojenie partykularnych interesów samej organizacji, ale zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem.
W ocenie Sądu, która jest tożsama z ocena organu, do przyjęcia po stronie Związków istnienia interesu społecznego do wystąpienia z niniejsza skarga nie jest wystarczające powołanie się na obronę praw i interesów pracowniczych ,w ocenie Sądu są to sformułowania bardzo ogólne ,które nie przystają do przedmiotu postępowania jakim jest ochrona danych osobowych. Powołując się na interes społeczny, który jest interesem ogólnym, Związki zamiast używania ogólnikowych stwierdzeń powinny były wskazać konkretne okoliczności faktyczne lub prawne, które mogły świadczyć o tym, że uzasadniony jest ich udział w przedmiotowym postępowaniu (vide R. Hauser, M. Wierzbowski (red), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 6, Warszawa 2020),czego w tej sprawie nie uczynił.
Na zakończenie Sąd wskazuje ,że uregulowania zakresie ochrony danych osobowych zawarte w Kodeksie pracy są przepisami szczególne wobec treści rozporządzenia RODO.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło