III OSK 4762/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-09-25

Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Rafał Stasikowski, Hanna Knysiak-Sudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, wydając decyzję w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego, naruszyła przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności dotyczące uzasadnienia decyzji, wyłączenia od udziału w postępowaniu osób zainteresowanych oraz oceny merytorycznej recenzji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów została wydana zgodnie z prawem. Sąd podkreślił specyfikę postępowania w sprawach stopni naukowych, gdzie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się tylko odpowiednio, a niektóre z nich (np. dotyczące zasady dwuinstancyjności, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego) nie znajdują zastosowania. NSA uznał również, że lakoniczne uzasadnienie uchwały Centralnej Komisji, wynikające z tajnego głosowania, nie stanowi naruszenia prawa, a zarzuty dotyczące powołania recenzentów i potencjalnego wpływu osób trzecich nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego K. M. Po uchyleniu przez Radę Wydziału Nowych Technologii i Chemii uchwały o nadaniu stopnia, Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów utrzymała w mocy tę uchwałę. K. M. złożyła skargę do WSA w Warszawie, która została oddalona. Następnie wniosła skargę kasacyjną do NSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania, niewłaściwe uzasadnienie decyzji, wpływ osób zainteresowanych na dobór recenzentów oraz brak możliwości badania merytorycznej poprawności recenzji przez WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zasądzono od K. M. na rzecz Rady Doskonałości Naukowej kwotę 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant: asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 25 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 804/20 w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od K. M. na rzecz Rady Doskonałości Naukowej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 804/20 oddalił skargę K. M. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Rada Wydziału Nowych Technologii i Chemii [...] w W. uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., działając na podstawie art. 187 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669 z późn. zm.), i postanowienia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów o wznowieniu postępowania habilitacyjnego K. M., w związku z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r. poz. 1789 z późn. zm., zwana dalej: "u.s.n."), art. 18a ust. 11 u.s.n., art. 145 § 1, art. 151 § 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a."), po zapoznaniu się z dokumentacją postępowania habilitacyjnego, w tym z recenzjami osiągnięć naukowych oraz z zarzutami będącymi przesłankami wznowienia postępowania, a także z uchwałą komisji habilitacyjnej, zawierającą opinię w sprawie zasadności zarzutów i opinię w sprawie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego wraz z uzasadnieniem, postanowiła uchylić uchwałę Rady Wydziału Mechanicznego [...] z dnia [...] lutego 2017 r. o nadaniu doktor K. M. stopnia doktora habilitowanego i odmówić nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk technicznych w dyscyplinie inżynieria materiałowa doktor K. M. Rada Wydziału wskazała, że treść podjętej uchwały jest zbieżna z konkluzjami zawartymi w recenzjach dorobku naukowego i aktywności naukowej, sporządzonymi przez trzech Recenzentów oraz z negatywną opinią zawartą w uchwale Komisji Habilitacyjnej. Ujawnione okoliczności, w tym powtórne zgłoszenie negatywnie ocenionego w pierwszym postępowaniu habilitacyjnym (dyscyplina nauki o zdrowiu, [...], 2013 r.) głównego osiągnięcia naukowego w kolejnym postępowaniu w innej niepokrewnej dziedzinie nauki i dyscyplinie (nauki techniczne, inżynieria materiałowa - [...], 2017 r.) pod zmienionym tytułem z dołączeniem trzech nowych publikacji oraz zmienionym w stosunku do pierwotnie deklarowanego udziału habilitantki w ich powstaniu, bez ustawowo wymaganego wyodrębnienia wkładu własnego habilitantki w prace zespołowe, a także uchybienia proceduralne w postępowaniu habilitacyjnym prowadzonym przez Radę Wydziału Mechanicznego [...], wskazują jednoznacznie, że stopień doktora habilitowanego został nadany na podstawie dorobku powstałego z naruszeniem prawa oraz dobrych obyczajów w nauce. Ponadto Rada Wydziału stwierdziła, że osiągnięcie naukowe zatytułowane "[...]", którego poziom merytoryczny, jako decydujące ustawowe kryterium istotności dorobku naukowego, został w ocenie jakościowej uznany za nieakceptowalny oraz pozostałe elementy dorobku naukowego, w tym: opublikowanie (poza pracami włączonymi do osiągnięcia habilitacyjnego) 8 artykułów (z tego 6 po obronie rozprawy doktorskiej) w czasopismach z listy JCR, autorstwo lub współautorstwo 12 referatów wygłoszonych na konferencjach krajowych i zagranicznych, współautorstwo 2 patentów krajowych, wskaźniki biblio metryczne według Web of Science (sumaryczny impact factor IF = 28, indeks Hirsha 8; liczba cytowań 209), nie wnoszą znacznego wkładu w rozwój dyscypliny inżynieria materiałowa. Dodatkowo aktywność Habilitantki w zakresie współpracy z instytucjami, organizacjami i towarzystwami naukowymi w obszarze inżynierii materiałowej w kraju i za granicą, także w zakresie działalności popularyzującej naukę w tym obszarze jest na poziomie niższym od oczekiwanego od kandydata do stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk technicznych i w dyscyplinie inżynieria materiałowa. Od powyższej uchwały skarżąca wniosła odwołanie. Następnie Sekcja Nauk Technicznych Centralnej Komisji, po zapoznaniu się z odwołaniem K. M. od uchwały Rady Wydziału Nowych Technologii i Chemii [...] w W. z dnia [...] stycznia 2019 r. uchylającą uchwałę Rady Wydziału Mechanicznego [...] z dnia [...] lutego 2017 r. oraz odmawiającej nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym wypowiedziała się ostatecznie przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału, której dotyczy odwołanie (wynik głosowania; za uchyleniem zaskarżonej uchwały 0 - głosów, przeciw - 28 głosów, wstrzymujących się - 2 głosy). Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie postanowiło w głosowaniu tajnym nie przyjąć odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały - 0 głosów, przeciw - 11 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów). Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 187 ust. 1 Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz w zw. z art. 29 ust. 2 u.s.n., utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. Na powyższa decyzję K. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę K. M. uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że skarżona decyzja odpowiada prawu. Została bowiem podjęta po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania opisanego w Rozdziale 3 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym. Prezydium Centralnej Komisji bazując na stanowisku wyrażonym przez Sekcję Nauk Technicznych (właściwą w niniejszej sprawie), przeprowadziło głosowanie tajne, ustalając własne rozstrzygnięcie. Sąd I instancji stwierdził, że uzasadnienie skarżonej decyzji także należy ocenić jako sporządzone stosownie do wymagań odpowiednio stosowanego przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Nie mogło ono zawierać szerszych motywów, jakimi kierował się organ przy rozstrzyganiu sprawy. Stała temu bowiem na przeszkodzie specyfika postępowania w omawianej sprawie i fakt, że stanowisko członków organu kolegialnego, jakim jest Centralna Komisja, wyrażane jest w głosowaniu tajnym. Nie zachodziła więc możliwość jeszcze dokładniejszego wyjaśnienia powodów, dla których odwołanie strony zostało ocenione w taki a nie inny sposób. Uzasadnienie to zawierało także odniesienie do zarzutów odwołania w zakresie, jaki wynika z podnoszonej wyżej specyfiki niniejszego postępowania. Rozpoznając sprawę Sąd nie podzielił także argumentów sformułowanych w skardze. W ocenie Sądu odnosząc się do zarzutów nr 1 i 2 wskazać należało, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza fakt, iż recenzenci powołani przez organ zostali dobrani w sposób właściwy. Okolicznością niekwestionowaną było bowiem to, że są oni fachowcami w dziedzinie nauki prezentowanej przez skarżącą. Pamiętać też należy o tym, że powołanie recenzentów należy do wyłącznej kompetencji Przewodniczącego stosownej Sekcji. Z obowiązku tego Przewodniczący Sekcji VI wywiązał się zaś poprawnie. Powoływana zaś w skardze okoliczność prowadzenia przez Przewodniczącego Sekcji VI korespondencji mailowej dotyczącej doboru recenzentów, nie świadczy per se o tym, by decyzja dotycząca powołania recenzentów nie była nie tylko niezależna, ale że na decyzję ową wpłynął Prof. P. czy S. Przepisy prawa nie zakazują bowiem członkom sekcji dzielenia się z jej przewodniczącym wiedzą o predyspozycjach osób mogących sporządzić recenzje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nie znajduje też uzasadnienia zarzut nr 3 skargi - naruszenia art. 24 k.p.a. Całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie świadczy o tym, że Prof. P. i S. nie brali formalnego udziału w postępowaniu odwoławczym, a w szczególności nie rozpoznawali odwołania, nie dokonywali jego oceny ani nie głosowali w niniejszej sprawie. Nadto, co słusznie podniesiono w skarżonej decyzji, wniosek Prof. P. inicjujący postępowanie dotyczące oceny prawidłowości postępowania habilitacyjnego skarżącej, został sformułowany przeszło rok przed wytoczeniem mu przez skarżącą powództwa o ochronę dóbr osobistych. Na dzień składania wniosku inicjującego postępowanie nie sposób więc dopatrzeć się po stronie Prof. P. przesłanek, powodujących konieczność wyłączenia się przez niego od działania w sprawie. Zdaniem Sądu, co się tyczy zarzutu nr 4, to Sąd administracyjny nie ma możliwości badania merytorycznej poprawności recenzji. Ustawodawca nie wyposażył bowiem Sądu w stosowne instrumentarium procesowe. W ocenie Sądu odnosząc się do zarzutów nr 5 i 6 skargi wyjaśnić należało, iż podnoszone okoliczności nie rzutują na poprawność rozstrzygnięcia. Oceny rozstrzygnięć podjętych w Prezydium i Sekcji nie trzeba dokonywać w sposób nadmiernie kazuistyczny. Oceny tych rozstrzygnięć należy dokonywać przez pryzmat użytych w nich sformułowań i sensu, nie ograniczając się wyłącznie do literalnego brzmienia. Taka ocena nie budzi zaś żadnych wątpliwości Sądu co do tego, jaki był przedmiot powyższych rozstrzygnięć. Sąd I instancji podkreślił, że zawartość akt administracyjnych nie potwierdza również zasadności zarzutu nr 7 skargi. Zawierają one bowiem rzeczone protokoły. Zdaniem Sądu, co natomiast tyczy się zarzutu nr 8 skargi, to stosowna argumentacja została już przez Sąd przywołana we wstępnej części niniejszych rozważań. W tym stanie sprawy, w świetle powyższego, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze i uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy nie naruszając przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."). Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła K. M., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu: 1. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 134 § 1 i 145 § 1 p.p.s.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie skargi i uznanie, że uzasadnienie skarżonej decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (dalej jako Centralna Komisja) z dnia [...] grudnia 2019 r. ([...]) było sporządzone stosownie do wymagań, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, 2. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 134 § 1 i 145 § 1 p.p.s.a. oraz § 19 ust. 1 i 4 oraz § 20 ust. 1 Statutu Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów zatwierdzonego przez Prezesa Rady Ministrów zarządzeniem z dnia 4 czerwca 2012 r. (dalej: "Statut"), oraz art. 7, 8 § 1 k.p.a. w związku art. 29 ust. 1 i 35 ust. 5 u.s.n. poprzez nie uwzględnienie skargi i uznanie, że dobranie i powołanie jako recenzentów Prof. zw. dr hab. G. G. oraz Prof. dr hab. E. M. pod wpływem Prof. dr hab. W. P. oraz Prof. dr hab. J. S., jako osób zainteresowanych wynikiem postępowania odwoławczego dr K. M. było właściwe, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, 3. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania tj. tj. art. 134 § 1 i 145 § 1 p.p.s.a. oraz art. 7, 8 § 1 k.p.a., poprzez nie uwzględnienie skargi i uznanie, że Prof. dr hab. W. P. oraz Prof. dr hab. J. S. jako członkowie Sekcji VI (Nauk Technicznych) Centralnej Komisji jako osoby zainteresowane wynikiem postępowania odwoławczego dr K. M., nie naruszyli art. 7, 8 § 1 k.p.a., poprzez wpływanie na Przewodniczącego Sekcji VI (Nauk Technicznych) Centralnej Komisji w zakresie wyboru recenzentów właściwych do oceny odwołania dr K. M., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, 4. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 134 § 1 i 145 § 1 p.p.s.a. oraz art. 34b u.s.n. oraz 24 § 1 i 3 k.p.a. oraz 27 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 u.s.n. oraz 33 ust. 1b u.s.n. poprzez nie uwzględnienie skargi i uznanie, że Prof. dr hab. W. P. oraz Prof. dr hab. J. S. nie brali formalnego udziału w postępowaniu odwoławczym przed Centralną Komisją oraz, że nie zachodziły w świetle art. 34b u.s.n. oraz 24 § 1 i 3 k.p.a. oraz 27 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 u.s.n. oraz 33 ust. 1b u.s.n. przesłanki do wyłączenie z prac Sekcji VI (Nauk Technicznych) Centralnej Komisji rozpatrującej odwołanie dr K. M., Prof. dr hab. W. P., członka Sekcji VI CK, jako osoby zainteresowanej wynikiem postępowania odwoławczego dr K. M. oraz Prof. dr hab. J. S. członka Sekcji VI CK, który był Przewodniczącym Komisji Habilitacyjnej która w wyniku wznowionego postępowania odmówiła dr K. M. stopnia doktora habilitowanego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, 5. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 134 § 1 i 145 § 1 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 Statutu oraz art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 i 35 ust. 5 u.s.n., poprzez nie uwzględnienie skargi i uznanie, że WSA nie miało możliwości badania merytorycznej poprawności recenzji Prof. zw. dr hab. G. G. oraz Prof. dr hab. E. M. oraz nie rozpatrzenie przez WSA zarzutów formalnych do recenzji, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, 6. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie rozpoznanie zarzutu nr 5 ze skargi do WSA polegającego na zarzuceniu naruszenia przez Sekcję VI (Nauk Technicznych) Centralnej Komisji § 9 ust. 1 pkt 2 Statutu poprzez nie podjęcie uchwały w przedmiocie odwołania dr K. M. od uchwały Rady Wydziału Nowych Technologii i Chemii [...] w W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, 7. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nie rozpoznanie zarzutu nr 8 ze skargi do WSA polegającego na zarzuceniu naruszenia przez Centralną Komisję, w tym jej organy tj. Prezydium CK i Sekcję VI (Nauk Technicznych) art. 7, 8 § 1, 15, 77 § 1, 80, 140 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 u.s.n. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w postaci recenzji Prof. zw. dr hab. G. G. oraz Prof. dr hab. E. M., odwołania dr K. M., recenzji sporządzonych w toku postępowania habilitacyjnego prowadzonego przez Radą Wydziału, uchwały Komisji Habilitacyjnej i uchwały Rady Wydziału Nowych Technologii i Chemii [...] w W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., dorobku habilitacyjnego skarżącej oraz przekroczenie granic swobodnej oceny zgromadzonych w postępowaniu dowodów, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, 8. W przypadku nie uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutu nr 7 z niniejszej skargi "stawiam" zarzut na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenia przez WSA przepisów postępowania tj. art. 134 § 1 i 145 § 1 p.p.s.a. oraz art. 7, 8 § 1, 15, 77 § 1, 80, 140 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 u.s.n. poprzez nie uwzględnienie skargi i uznanie, że Centralna Komisja nie dopuściła się w tym jej organy tj. Prezydium CK i Sekcja VI (Nauk Technicznych) art. 7, 8 § 1, 15, 77 § 1, 80, 140 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 u.s.n. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w postaci recenzji Prof. zw. dr hab. G. G. oraz Prof. dr hab. E. M., odwołania dr K. M., recenzji sporządzonych w toku postępowania habilitacyjnego prowadzonego przez Radą Wydziału, uchwały Komisji Habilitacyjnej i uchwały Rady Wydziału Nowych Technologii i Chemii [...] w W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., dorobku habilitacyjnego skarżącej oraz przekroczenie granic swobodnej oceny zgromadzonych w postępowaniu dowodów, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości w/w wyroku oraz uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] oraz uchylenie w całości poprzedzającej jej uchwały Rady Wydziału Nowych Technologii i Chemii [...] w W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Jednocześnie wniosła o zasądzenie kosztów postępowania w I i II instancji według przepisów właściwych, w tym w kosztów zastępstwa procesowego, a także rozpoznanie skargi na rozprawie. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną zatytułowaną "Pismo procesowe" Rada Doskonałości Naukowej wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie są trafne. Należy stwierdzić, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że wniosek skarżącej kasacyjnie o wszczęcie postępowania o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego podlega rozpoznaniu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1789; dalej: ustawa o stopniach), gdyż został złożony w dacie obowiązywania tej ustawy. Skarga kasacyjna została oparta na zarzutach naruszenia prawa procesowego, które nie są zasadne. Mimo, że zarzuty zostały sformułowane w 8 punktach, w istocie sprowadzają się do kilku kwestii, gdyż część zarzutów jest powielanych lub konstruowanych w różnych konstelacjach przepisów. Z tego względu zarzuty skargi kasacyjnej nie zostaną rozpoznane w kolejności od 1 do 8, lecz z uwzględnieniem podnoszonych w nich kwestii. Przede wszystkim trzeba zaznaczyć, że postępowanie w przedmiocie nadania stopnia naukowego, uregulowane w ustawie o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki cechuje odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów k.p.a. Oznacza to, że niektóre przepisy k.p.a. w ogóle nie znajdą w tym postępowaniu zastosowania. Dotyczy to w szczególności art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała, nie korzysta również z praw strony w rozumieniu art. 10 k.p.a. Powyższy, szczególny charakter postępowania, dotyczy również postępowania odwoławczego, które jest ograniczone do uzyskania recenzji, zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy. Z powyższych przyczyn nie są zasadne zarzuty podniesione w punktach 3, 7 i 8 skargi kasacyjnej, gdyż wskazane w nich przepisy art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. nie znajdują zastosowania w postępowaniu dotyczącym nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. Nie mógł również zostać naruszony art. 140 k.p.a., który jest przepisem odsyłającym, gdyż stanowi, że prawach nieuregulowanych w art. 136-139 k.p.a. w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Nie jest uzasadniony również zarzut naruszenia art. 15 k.p.a., kreującego zasadę dwuinstancyjności, a to z powodów wskazanych niżej. Odnosząc się do zarzutów skonstruowanych w punktach 5 i częściowo 7 i 8 skargi kasacyjnej należy z całą mocą podkreślić, że wnioski recenzji nie są wiążące dla organu w tym kontekście, że nawet pozytywne recenzje nie przesądzają z góry pozytywnego wyniku postępowania o nadanie stopnia naukowego. Art. 77 § 1 k.p.a. może być stosowany w postępowaniu o nadanie stopnia doktora habilitowanego jedynie odpowiednio, co oznacza ograniczenie materiału dowodowego do środków dowodowych wymienionych w ustawie o stopniach, to jest w szczególności do sporządzonych w ramach postępowania recenzji. Sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy i czy przedłożona przez kandydata rozprawa habilitacyjna (lub cykl publikacji) stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (por. wyrok NSA z 30 maja 2008 r., I OSK 212/08). W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, sąd administracyjny bada aspekty formalne postępowania administracyjnego sprowadzające się do tego, czy w postępowaniu przed organami obu instancji były zachowane podstawowe reguły proceduralne dotyczące postępowania w sprawach stopni naukowych i tytułów naukowych (por. np. wyroki NSA z 29 lipca 2011 r., I OSK 729/11 i z 17 grudnia 2010 r., I OSK 1700/10). Nie jest zasadny również zarzut sformułowany w punkcie 1 skargi kasacyjnej, odnoszący się do art. 107 § 3 k.p.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że uchwała Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów jest wynikiem tajnego głosowania i lakoniczne jej uzasadnienie nie musi odpowiadać ściśle przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie uchwały nie może być wyczerpujące, ponieważ znany jest tylko wynik, natomiast nieznane są motywy, jakimi kierowali się głosujący. Członkowie Centralnej Komisji wzajemnie nie wiedzą, jak głosowali pozostali i w konsekwencji Komisja nie ma możliwości ustalenia powodów głosowania za utrzymaniem uchwały odmawiającej nadania stopnia naukowego. Dlatego też ograniczone uzasadnienie decyzji nie stanowi naruszenia prawa (por. np. wyroki NSA z dnia 10 maja 1995 r., I SA 2476/93, z dnia 16 maja 2007 r., I OSK 123/07, z dnia 30 maja 2008 r., I OSK 212/08, z dnia 29 lipca 2011 r., I OSK 729/11, z dnia 3 lutego 2016, I OSK 2371/15). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższe stanowisko, iż powodów rozstrzygnięcia podjętego w trybie tajnego głosowania nie da się przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a., a tym samym ograniczenie uzasadnienia wydanej w niniejszej sprawie decyzji Centralnej Komisji z 16 grudnia 2019 r. nie stanowi naruszenia tego przepisu postępowania. Trafne jest w tym zakresie stanowisko Sądu I instancji, szczególnie, że uzasadnienie decyzji zawiera odniesienie się do zarzutów odwołania w zakresie, w jakim jest to możliwe z uwagi na specyfikę przedmiotowego postępowania. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w punktach 2, 3 i 4 skargi kasacyjnej, a dotyczących powołania recenzentów należy podkreślić, że recenzentów w postępowaniu o nadanie stopnia doktora habilitowanego powołuje Przewodniczący właściwej Sekcji, co wynika z § 20 ust. 1 Statutu Centralnej Komisji. Nie doszło przy tym do naruszenia art. 24 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 27 § 1 k.p.a. Należy przy tym zaznaczyć, że powyższy zarzut został sformułowany niestarannie, co w zasadzie uniemożliwia jego merytoryczne rozpoznanie. Art. 24 § 1 k.p.a. zawiera bowiem 7 punktów, a skarżąca kasacyjnie nie wskazała, naruszenie którego z tychże punktów zarzuca. W myśl art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna przytoczyć podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Do zachowania formy skargi kasacyjnej nie wystarczy wymienienie podstaw skargi kasacyjnej, ale konieczne jest także uzasadnienie podniesionej podstawy skargi przez wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone i na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym razie ocena skargi kasacyjnej nie jest w ogóle możliwa. Niezależnie jednak od powyższej wadliwości konstrukcji podstawy skargi kasacyjnej należy podnieść, że z akt postępowania wynika, że profesorowie W. P. oraz J. S. nie brali udziału w postępowaniu odwoławczym, nie rozpoznawali odwołania, nie dokonywali jego oceny ani nie głosowali w sprawie, co trafnie podniósł Sąd I instancji. Wniosek prof. W. P. inicjujący postępowanie dotyczące oceny prawidłowości postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego skarżącej kasacyjnie został sformułowany ponad rok wcześniej, niż miało miejsce wytoczenie przez skarżącą kasacyjnie powództwa o ochronę dóbr osobistych przeciwko W. P. Brak było zatem podstaw do wyłączenia ww. osób od udziału w postępowaniu. W odniesieniu do zarzutu sformułowanego w punkcie 6 skargi kasacyjnej należy podnieść, że Sekcja VI Centralnej Komisji wypowiedziała się przeciw uwzględnieniu odwołania skarżącej kasacyjnie i uchyleniu zaskarżonej uchwały Rady Wydziału. Tym samym Sekcja podjęła działania zgodne z procedurą. Naczelny Sąd Administracyjny podziela przy tym stanowisko Sądu I instancji, wyrażone na str. 13-14 uzasadnienia w odniesieniu do zarzutów nr 5 i 6 skargi. Oceny rozstrzygnięć podjętych przez Prezydium CK czy tez Sekcje należy dokonywać przez pryzmat użytych w nich sformułowań, nie traktując ich zbyt formalistycznie. Istotny jest przedmiot rozstrzygnięcia, który w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości. Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło