I SA/Sz 246/24
WyrokWSA w Szczecinie2024-09-25
Skład orzekający: Bolesław Stachura, Wiesława Achrymowicz, Jolanta Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej prawidłowo pozostawił wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia z powodu nieprzedstawienia przez wnioskodawcę wyczerpującego opisu zdarzenia przyszłego, w szczególności charakteru "dodatkowej kwoty" wypłacanej na mocy ugody sądowej z bankiem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie miał podstaw do pozostawienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia. Wnioskodawca przedstawił wystarczająco szczegółowy opis zdarzenia przyszłego, w tym charakter ugody sądowej i kwot z niej wynikających, aby organ mógł ocenić skutki podatkowe. Organ interpretacyjny nadmiernie rozszerzył swoje uprawnienia, żądając doprecyzowania zapisów ugody, co wykraczało poza jego kompetencje w postępowaniu interpretacyjnym.Stan faktyczny
Skarżący złożył wspólny wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej opodatkowania kwot wypłaconych na mocy ugody sądowej z bankiem w związku z umową kredytu hipotecznego. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wezwał do uzupełnienia wniosku, domagając się doprecyzowania charakteru "dodatkowej kwoty" wypłacanej na mocy ugody. Po uzupełnieniu wniosku, organ pozostawił go bez rozpatrzenia, uznając opis zdarzenia przyszłego za niewyczerpujący. Skarżący wniósł skargę, zarzucając organowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Informacji Skarbowej z dnia 21 grudnia 2023 r. Zasądził od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 25 września 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 27 lutego 2024 r. nr 0115-KDIT1.4011.691.2023.3.MN w przedmiocie pozostawienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Informacji Skarbowej z dnia 21 grudnia 2023 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego J. S. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z 27 lutego 2024 r., nr [...]
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej utrzymał w mocy własne postanowienie
z 21 grudnia 2023 r, nr [...] o pozostawieniu
bez rozpatrzenia wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej złożonego przez J. S. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżący") i U. S..
Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym.
Organ interpretacyjny po analizie wspólnego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z 4 października 2023 r., oznaczył J. S., jako zainteresowanego będącego stroną postępowania, natomiast U. S.,
jako zainteresowaną niebędącą stroną postępowania.
Wniosek został uzupełniony pismem z 30 listopada 2023 r., nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie organu interpretacyjnego z 21 listopada 2023 r.
We wniosku przedstawiono następujące zdarzenia przyszłe.
Zainteresowani zawarli z bankiem umowę kredytu hipotecznego denominowanego do CHF. Umowa stanowiła o odpowiedzialności solidarnej wszystkich stron umowy (kredytobiorców). Kredyt został przeznaczony na zakup spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Prawo to przysługuje małżonkom na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej i oboje małżonkowie po nabyciu
nieruchomości w niej zamieszkują. Kredyt został zabezpieczony hipoteką ustanowioną na nieruchomości i zaciągnięty na realizację 1-ej inwestycji mieszkaniowej.
W 2022 r. zainteresowani dowiedzieli się, że zawarta przez ich umowa może zawierać klauzule abuzywne i wnieśli do sądu pozew o stwierdzenie nieważności umowy kredytu oraz o zapłatę (zwrot wszystkich kwot wpłaconych przez nich do banku), jako świadczenia nienależnego. Kwota wypłaconego im kredytu to [...] zł,
a łączna kwota wpłacona przez zainteresowanych do banku w wykonaniu umowy
to [...] zł. W przypadku uzyskania przez zainteresowanych korzystnego wyroku w przedmiocie stwierdzenia nieważności umowy kredytu, bank zobowiązany będzie
do zwrotu różnicy pomiędzy ww. kwotami, tj. [...] zł. Zainteresowani zamierzają zawrzeć z bankiem ugodę, na mocy której bank wypłaci im [...] zł tytułem "nadpłaty" powstałej po zmianie waluty zadłużenia na walutę polską oraz [...] zł, jako "dodatkową kwotę".
W związku z powyższym opisem zadano pytanie: "Czy kwoty wypłacone kredytobiorcom na mocy ugody zawartej z bankiem stanowią przychód kredytobiorców
i w związku z tym podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?".
W ocenie zainteresowanych kwoty wypłacone przez bank na mocy zawartej ugody nie stanowią przychodu kredytobiorców i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W następstwie dokonanego ugodą przewalutowania, ustalenia wysokości zadłużenia do rozliczenia kredytu i przyjęcia przez strony umowy określonego sposobu zaliczenia dokonanych spłat, dochodzi do całkowitego
rozliczenia kredytu (jego spłaty), a ponadto kredytobiorcy, w następstwie zawarcia ugody, otrzymują nadpłacone przez nich kwoty. Zatem kredytobiorcy otrzymują jedynie zwrot tego co w czasie trwania umowy kredytowej świadczyli. Ponadto wypłacone kwoty
nie stanowią żadnej dodatkowej korzyści dla kredytobiorców, ponieważ ich wypłata
ma na celu doprowadzenie do rozliczeń w następstwie zastosowania postanowień
ugody (które mają na celu usunięcia abuzywności). Otrzymanie tych kwot prowadzi zatem do stanu rozliczeń, który jest zgodny z prawem, tj. nie jest następstwem stosowania abuzywnych postanowień umowy. W wyniku zawarcia ugody i dokonania rozliczenia spowodowanego ugodą, w tym wypłacenia kredytobiorcom środków pieniężnych, po ich stronie nie dochodzi do przysporzenia majątkowego, a zatem
nie uzyskują oni przychodu, który podlegałby opodatkowaniu. W łącznym rozliczeniu umowy kredytowej oraz ugody nie dojdzie do sytuacji aby kredytobiorcy uiścili na rzecz banku kwotę niższą niż kwota kapitału kredytu. Zatem w analizowanej sprawie należy zgodzić się, że po stronie kredytobiorców nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego. W związku z zawarciem ugody kredytobiorcy otrzymują niejako ekwiwalent środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy przekazali na rzecz banku
w ramach spłaty rat kapitałowo – odsetkowych od otrzymanego kredytu. Kredytobiorcy otrzymują środki będące ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione
z ich własnych środków. Zatem kwoty te nie powodują faktycznego przyrostu
w ich majątku. W konsekwencji, można uznać, że taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika – ani poprzez zwiększenie aktywów, ani poprzez zmniejszenie jego pasywów.
W toku postępowania Organ interpretacyjny zobowiązał Wnioskodawcę
do uzupełnienia wniosku m.in. poprzez doprecyzowanie opisu i okoliczności sprawy,
tj. wskazanie: czy ugoda zawarta z bankiem będzie ugodą sądową?; jakim tytułem zostanie zainteresowanym wypłacona "dodatkowa kwota" w wysokości [...] zł?;
czy ugoda określi charakter tej wypłaty (jeśli tak, w jaki sposób)?; czy będzie
to odszkodowanie lub zadośćuczynienie dla zainteresowanych (jeśli tak, z jakiego tytułu)?; czy będzie to zwrot środków, które wpłacili zainteresowani do banku
na podstawie umowy kredytowej, a które bank w ugodzie uzna za nienależne bankowi
z tytułu tej umowy, z uwagi na niedozwolone zapisy w umowie kredytowej?; na jakiej podstawie (w oparciu o jakie wartości lub wskaźniki) została ustalona dodatkowa kwota"?
Ponadto Organ zobowiązał Wnioskodawcę do doprecyzowania własnego stanowiska w sprawie, tj. wskazanie: na jakich przepisach dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych opierają zainteresowani zajęte w sprawie stanowisko?; czy takim przepisem jest art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który dotyczy pojęcia "przychodu"?
W uzasadnieniu wezwania Organ interpretacyjny wskazał, że opis zdarzenia przyszłego nie jest wyczerpujący, ponieważ nie ma w nim wszystkich informacji, które
są potrzebne Organowi interpretacyjnemu do oceny skutków podatkowych przedstawionego zdarzenia. Organ podkreślił, że stanowisko w sprawie nie odnosi
się do żadnych przepisów prawa podatkowego, więc nie można go należycie ocenić.
Wnioskodawca pismem z 30 listopada 2023 r. wyjaśnił, że ugoda z bankiem stanowi ugodę sądową. Jak wskazał - w pozwie wniesionym do sądu Wnioskodawcy żądali unieważnienia umowy kredytu w CHF zawartej z bankiem i zasądzenia od banku na ich rzecz kwoty [...]zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem sumy nienależnego świadczenia wpłaconego przez nich do banku w związku z zawarciem nieważnej umowy kredytu mieszkaniowego. Kwota kredytu wypłaconego im przez bank to [...] zł.
W przypadku uwzględnienia powództwa, po dokonaniu potrącenia zasądzonej kwoty
z kwotą wypłaconego kredytu, do zwrotu przez bank na rzecz kredytobiorców pozostałaby więc różnica ww. kwoty, tj. ok. [...] zł. Dodatkowo kredytobiorcom przysługiwałyby odsetki ustawowe za opóźnienie i zwrot kosztów zastępstwa procesowego. W toku postępowania sądowego strony postanowiły zawrzeć ugodę.
Na mocy tej ugody bank zobowiązał się do zapłaty na rzecz kredytobiorców łącznej kwoty [...]zł. Bank w swoich księgach dokonał przeliczeń poprzez zmianę waluty kredytu z CHF na PLN. W związku z tym po stronie kredytobiorców powstała nadpłata stanowiąca część kwoty wypłaconej na mocy ugody. Niezależnie od powyższego, bank zobowiązał w ugodzie do wypłaty kwoty [...]zł. Treść ugody nie wskazuje jakim tytułem zostaje wypłacona ta dodatkowa kwotą. Jednakże w związku z tym, iż jest to ugoda zawarta w toku procesu o zapłatę tytułem nienależnego świadczenia zasadnym jest przyjęcie, że całość wypłaconej kwoty stanowi zwrot części środków, które kredytobiorcy wpłacili do banku na podstawie umowy, a które bank uznaje za nienależne. Zwłaszcza z uwagi na różnicę w wysokości dotychczasowych wzajemnych świadczeń stron.
Wnioskodawcy wskazali również, że strony wynegocjowały kwotę, która zostanie wypłacona na mocy zawartej ugody. Następnie w treści ugody bank dokonał stosownych wyliczeń poprzez zmianę waluty kredytu. Wyliczona nadpłata była niższa niż ustalona kwota do wypłaty na rzecz kredytobiorców, w związku z czym ugoda przewiduje wypłatę kwoty [...]zł, dzięki czemu łączna kwota do wypłaty jest zgodna z ustaleniami stron.
Dodatkowo wskazano, że własne stanowisko wnioskujących jest oparte
na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który dotyczy pojęcia przychodu. W ocenie wnioskujących w wyniku zawarcia ugody
i dokonania rozliczenia spowodowanego ugodą, w tym wypłacenia kredytobiorcom środków pieniężnych, po ich stronie nie dochodzi do przysporzenia majątkowego,
a zatem nie uzyskują oni przychodu, który podlegałby opodatkowaniu. Otrzymują
oni bowiem środki będące ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio wniesione
z ich własnych środków. Zatem kwoty te nie powodują faktycznego przyrostu
w ich majątku, a jedynie "wyrównanie" wcześniejszego zmniejszenia majątku.
W konsekwencji, można uznać, że taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów, ani poprzez zmniejszenie jego pasywów.
Organ interpretacyjny postanowieniem z 21 grudnia 2023 r. pozostawił wniosek
bez rozpatrzenia.
W wyniku złożonego zażalenia Organ interpretacyjny postanowieniem
z 27 lutego 2024 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z 21 grudnia 2023 r.
o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Organ wskazał na przepisy
art. 14b § 1, § 3, art. 14c § 1-2, art. 14g § 1, art. 169 § 1 lub 2 w zw. z art. 14h ustawy
z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2023.2383 tj, ze zm.; dalej: "O.p.").
W rozwinięciu argumentacji Organ zwrócił uwagę, że w omawianym postępowaniu treść rozstrzygnięcia (interpretacja indywidualna) jest pochodną treści wniosku zainteresowanego. Zakres żądania wnioskodawcy wyznaczają natomiast: stan faktyczny
(zdarzenie przyszłe) przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji, stan prawny (przepisy prawa) wskazany przez wnioskodawcę oraz zagadnienie prawne, które ma być przedmiotem interpretacji, na które wskazuje pytanie (pytania) wnioskodawcy odnoszące się do opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) z określonych przepisów prawa podatkowego oraz własne stanowisko wnioskodawcy w sprawie.
Organ interpretacyjny wskazał, że w toku postępowania wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku zarówno w zakresie formalnym, jak i merytorycznym.
W opinii Organu, mimo udzielenia odpowiedzi przez Wnioskodawcę, w dalszym ciągu
nie wyjaśniono charakteru "dodatkowej kwoty", która zostanie zainteresowanym wypłacona w związku z zawarciem ugody z bankiem. W związku z tym zachodzą w sprawie przeszkody dla wydania interpretacji indywidualnej i właściwe jest pozostawienie go bez rozpatrzenia.
Organ interpretacyjny wyjaśnił, że nie ma wątpliwości, że w postępowaniu w sprawie wydania interpretacji indywidualnej wnioskodawca ma obowiązek przedstawić (wyczerpująco, jasno, spójnie) okoliczności faktyczne sprawy, a organ ma obowiązek ocenić, czy okoliczności te wypełniają hipotezę normy prawnej zawartej
w interpretowanym przepisie. Podkreślił, że kierując do Wnioskodawcy wezwanie, podjął próbę wyjaśnienia charakteru "dodatkowej kwoty", jaka zostanie zainteresowanym wypłacona w związku z zawarciem ugody z bankiem. Natomiast wyjaśnienie
tej kwestii przez Wnioskodawcę, miało umożliwić organowi wypowiedzenie
się w zakresie podniesionej przez zainteresowanych wątpliwości, czy analizowana kwota
jest dla zainteresowanych przychodem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Organ interpretacyjny wskazał, że analiza udzielonej po wezwaniu odpowiedzi jasno i precyzyjnie nie określa, czym w istocie jest "dodatkowa kwota". Tym samym wydanie interpretacji, przy przedstawionym przez Wnioskodawcę opisie sprawy nie było możliwe, mimo że w uzupełnieniu Wnioskodawca odniósł się do wszystkich elementów wezwania. Zdaniem Organu interpretacyjnego nie było można prawidłowo ocenić skutków podatkowych sytuacji, której kształt jest niejasny.
Organ interpretacyjny stwierdził, że wezwanie nie prowadziło w żadnej mierze
do żądania, aby to zainteresowani przesądzili kwestię, czy kwoty im wypłacone mocą ugody zawartej z bankiem stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, lecz jedynie do sprecyzowania danych faktycznych dotyczących "dodatkowej kwoty", jaka ma zostać wypłacona. Organ nie podzielił argumentów Wnioskodawcy (zamieszczonych w zażaleniu), że pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia wobec występowania niejasności w opisie sprawy jest próbą uniknięcia merytorycznej wypowiedzi w sprawie.
W skardze na ww. postanowienie Skarżący zarzucił, organowi interpretacyjnemu naruszenie przepisów mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
1) art. 14b § 3 i art. 14c § 1 O.p. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że dokonanie wykładni normy prawa podatkowego składającej się z przepisów ustaw pozapodatkowych powinno być elementem zaistniałego stanu faktycznego, podczas gdy właściwa wykładnia powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że elementem zaistniałego stanu faktycznego nie może być dokonana przez wnioskodawcę wykładnia normy prawnopodatkowej składającej się z przepisów pozapodatkowych, a zatem kwalifikacja prawna tytułu otrzymanej kwoty nie powinna być elementem stanu faktycznego;
2) art. 14b § 1 i art. 14c § 1 w zw. z art. 14h i art. 169 § 1 O.p. poprzez przyjęcie, że wnioskodawca nie uzupełnił w sposób wyczerpujący stanu faktycznego
oraz że nie udzielił konkretnej odpowiedzi na pytania 4 b i c zawarte w wezwaniu
z 21 listopada 2023 r., czym nie dopełnił warunków przedstawionym w wezwaniu,
a przez to wniosek w dalszym ciągu zawierał braki, podczas gdy skarżący uzupełnił wniosek w sposób wyczerpujący i udzielił konkretnej odpowiedzi na wskazane pytania;
3) art. 120 oraz 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p., poprzez przeniesienie na wnioskodawcę odpowiedzialności interpretacyjnej pojęć z innych gałęzi prawa, które to pojęcia zostały uwzględnione (wykorzystane) w unormowaniach prawa podatkowego, celem stworzenia możliwości odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej motywowanej brakiem wypełnienia przez wnioskodawcę ustawowych przesłanek do wydania wniosku, podczas gdy wnioskodawca
w istocie te przesłanki wypełnił, gdyż nie jest obowiązany do dokonywania wykładni pojęć z innych gałęzi prawa, uwzględnionych w unormowaniach prawa podatkowego,
czym organ naruszył zasadę zaufania do organów podatkowych i działania na podstawie przepisów prawa;
4) art. 14b § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie polegające na braku wydania interpretacji indywidualnej.
W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie w całości - na podstawie
art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) P.p.s.a. - zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia poprzedzającego oraz zasądzenie na jego rzecz - na podstawie art. 200 P.p.s.a. - zwrotu kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zarzutów skargi skarżący przedstawił argumenty celem
ich poparcia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Na podstawie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju
sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267, t.j.) sądy administracyjne sprawują
wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej,
a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy
nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j.; dalej: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują
środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne
obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także
na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę
do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność postanowienia
(art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy
nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane
w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej
na podstawie kryterium zgodności z prawem, istotna w sprawie była ocena
zasadności stanowiska Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, który uznał,
że w sprawie znajdą zastosowanie przepisy art. 14g § 1 w zw. z art. 14b § 3 O.p.
i art. 169 § 1 i 4 w zw. z art. 14 h O.p., a w konsekwencji czy istnieją podstawy
do pozostawienia wniosku Skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej
bez rozpatrzenia.
Wskazując ramy prawne sprawy, powołać należy art. 14b § 1 O.p., zgodnie z którego brzmieniem Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zgodnie z art. 14b § 3 O.p. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego
oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Ponadto, jak stanowi art. 14b § 4 O.p. wnioskujący o wydanie interpretacji indywidualnej składa oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego. W razie złożenia fałszywego oświadczenia wydana interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych.
Stosownie do art. 14h O.p. W sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 126, art. 129,
art. 130, art. 135, art. 140, art. 143, art. 165 § 3b, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1-2 i 4, art. 170, art. 171, art. 208, art. 213 w zakresie uzupełniania lub sprostowania
co do skargi do sądu administracyjnego, art. 214, art. 215 § 1 i 3 oraz przepisy rozdziałów 3a, 5, 6, 7, 10, 14, 16 i 23 działu IV.
W myśl art. 14g § 1 O.p. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej niespełniający wymogów określonych w art. 14b § 3 lub 3a lub innych wymogów określonych przepisami prawa pozostawia się bez rozpatrzenia.
Na podstawie art. 169 § 1 O.p. – który ma odpowiednie zastosowanie w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej na mocy art. 14h O.p. – jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.
Postępowanie w sprawach z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej zasadniczo różni się od postępowania podatkowego. Zaznaczyć bowiem należy,
że specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega między innymi na tym, że organ wydający taką interpretację może "poruszać się" tylko w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, w granicach zadanego przez niego pytania oraz wyrażonej oceny prawnej (zajętego stanowiska). I, o ile w ramach "zwykłego" postępowania podatkowego prowadzonego na podstawie przepisów działu
IV Ordynacji podatkowej, organ podatkowy jest zobowiązany do ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych rzeczywiście zaistniałych (zgodnie z art. 122 O.p.),
to w sprawach z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej zadanie organu interpretacyjnego jest zawężone do analizy okoliczności podanych we wniosku. Organ interpretacyjny w pierwszej kolejności jest zobowiązany stwierdzić, czy we wniosku
o wydanie interpretacji indywidualnej przedstawiono określony stan faktyczny/zdarzenie przyszłe w sposób wyczerpujący, pełny i kompleksowy, i co się z tym wiąże, czy w oparciu o ten stan/zdarzenie przyszłe możliwa jest ocena stanowiska wnioskodawcy (ocena prawna przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego). A zatem organ interpretacyjny nie jest zobowiązany do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego (art. 122 O.p.
nie ma zastosowania), a wzywa wnioskodawcę do uszczegółowienia stanu faktycznego jedynie w sytuacji, gdy podany stan faktyczny/zdarzenie przyszłe uniemożliwia odpowiedź na pytanie zawarte we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
(por. wyrok NSA z 9 stycznia 2019 r., II FSK 3537/15).
W praktyce pojawiły się wątpliwości dotyczące użytego przez ustawodawcę, a niezdefiniowanego określenia "wyczerpującego" przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Analizując omawiane zagadnienie, należy posłużyć się wykładnią celowościową. Biorąc pod uwagę cel jakiemu mają służyć interpretacje podatkowe, można wywieść, że wnioskodawca jest obowiązany opisać we wniosku te wszystkie fakty, które są prawnie istotne dla ustalenia, czy przepis,
którego stosowania dotyczą przedstawione we wniosku wątpliwości interpretacyjne, może mieć zastosowanie w sprawie. Głównym założeniem postępowania interpretacyjnego jest jedynie wskazanie prawidłowości lub nieprawidłowości stanowiska wnioskodawcy przedstawionego we wniosku. Postępowanie to jest pozbawione etapu badania dowodów, w celu poparcia stanowiska przedstawionego we wniosku. Ponadto specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega miedzy innymi na tym, iż organ interpretacyjny rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ ten ogranicza się wobec tego do analizy okoliczności podanych we wniosku. Powyższa uwaga jest istotna gdyż kontrola zaskarżonej interpretacji przez Sąd I instancji winna uwzględniać nakreślony
we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stan faktyczny/zdarzenie przyszłe, które determinują kierunek wydanej interpretacji (por. H. Dzwonkowski, M. Damaz,
J. Kondratowska-Muszyńska, J. Marusik, Interpretacje podatkowe, Analiza instrumentów prawnych w zakresie udzielania informacji o stosowaniu przepisów prawa daninowego red. H. Dzwonkowski, Warszawa 2023, s. 57; wyroki NSA z: 18 września 2012 r.,
I FSK 617/12; 21 maja 2014 ,II FSK 1359/12; 31 stycznia 2017 r., I FSK 1090/15;
21 listopada 2017 r., II FSK 2902/15).
Wymóg wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego realizuje się poprzez podanie wszystkich jego elementów, istotnych z punktu widzenia możliwości oceny stanowiska wnioskodawcy. W trybie żądania uzupełnienia braków formalnych pisma, jakim jest wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej,
organ interpretacyjny może żądać jedynie uzupełnienia wniosku o takie elementy,
bez których nie jest możliwa ocena, czy stanowisko przedstawione we wniosku i ocena prawna są prawidłowe czy też błędne. Elementy te organ podatkowy powinien precyzyjnie wskazać w wezwaniu, wyjaśniając dlaczego ich brak uniemożliwia wydanie interpretacji indywidualnej. Interpretacja indywidualna ma bowiem na celu uzyskanie stanowiska organu podatkowego w zakresie rozumienia przepisów prawa
podatkowego na gruncie przedstawionego przez wnioskodawcę, a nie ustalanego
przez organ podatkowy, stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Wymaga podkreślenia, że wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny/zdarzenie przyszłe (zaistniały bądź przewidywany), to takie, na podstawie którego można w sposób pewny
i nieuzasadniający żadnych przedmiotowych wątpliwości, udzielić informacji w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Stan faktyczny
lub zdarzenie przyszłe muszą więc być opisane w sposób konkretny i jednoznaczny
(por. wyrok NSA z 11 października 2017 r., II FSK 2412/15).
Ze stanowiska wielokrotnie wyrażanego w orzecznictwie NSA wynika w sposób dostatecznie czytelny, że w postępowaniu zmierzającym do wydania interpretacji indywidualnej organ podatkowy związany jest zakresem pytania sformułowanego
przez wnioskodawcę w relacji do podanego we wniosku stanu faktycznego
lub zdarzenia przyszłego. Organ wydający interpretację indywidualną może
się poruszać jedynie w ramach tego pytania i stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, które zakreślają przedmiot postępowania interpretacyjnego. Jeśli zatem wnioskodawca w ramach realizacji wymogu "wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego" i następnie "przedstawienia własnego stanowiska w sprawie [jego] oceny prawnej" nakreśli elementy stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego przez użycie kategorii/pojęć prawnych odnośnie do których wykładni i oceny zastosowania nie ma wątpliwości i nie pyta o nie, to organ
nie może dokonać pozytywnej lub negatywnej oceny w tym zakresie, lecz winien
przyjąć twierdzenia wnioskodawcy za fragment zaistniałego stanu faktycznego
albo zdarzenia przyszłego (por. postanowienie składu siedmiu sędziów NSA
z 20 stycznia 2020 r., I FPS 3/19 i powołane w nim orzecznictwo).
Odnosząc się do okoliczności rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu, za zasadne należy uznać twierdzenia Skarżącego, że w realiach tej sprawy brak było podstaw
do wydania postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia.
Ze złożonego przez Skarżącego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób
fizycznych wynika, że zagadnienie prawne nakreślone postawionym pytaniem odnosiło się do kwestii możliwości uznania, czy kwoty wypłacone zainteresowanym na mocy ugody zawartej z bankiem będą stanowić ich przychód i w związku z tym będą podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Organ interpretacyjny po analizie wniosku, skierował do Skarżącego wezwanie o doprecyzowanie m.in. (tu Sąd wskazuje na okoliczności, które dotyczą kwestii
spornej w sprawie, czyli przedstawienia przez Skarżącego wyczerpującego opisu zdarzenia przyszłego):
- czy ugoda zawarta z bankiem będzie ugodą sądową?
- jakim tytułem zostanie kredytobiorcom (zainteresowanym) wypłacona "dodatkowa kwota"?
- czy ugoda określi charakter tej wypłaty (jeśli tak, w jaki sposób)?
- czy "dodatkowa kwota" będzie odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem
dla kredytobiorców (jeśli tak, z jakiego tytułu)?
- czy "dodatkowa kwota" będzie zwrotem środków, które kredytobiorcy wpłacili
do banku na podstawie umowy kredytowej, a które bank w ugodzie uzna
za nienależne mu z tytułu tej umowy z uwagi na niedozwolone zapisy w umowie kredytowej?
- na jakiej podstawie (w oparciu o jakie wartości lub wskaźniki) została ustalona "dodatkowa kwota"?
- na jakich przepisach dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych opiera się stanowisko Skarżącego i czy jest to przepis art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f.
Zdaniem Organu interpretacyjnego opis sprawy nie był wystarczający.
Zabrakło wszystkich informacji, które są potrzebne żeby było możliwe dokonanie oceny skutków podatkowych przedstawionego zdarzenia.
Należy zwrócić uwagę, że Skarżący we wniosku i w odpowiedzi udzielonej organowi interpretacyjnemu (udzielono odpowiedzi na wszystkie pytania i uzupełniono wszystkie braki) opisał, że na mocy ugody sądowej, bank zobowiązał się do zapłaty
na rzecz zainteresowanych łącznej kwoty [...]zł. Po dokonaniu przewalutowania kredytu z CHF na PLN, po stronie kredytobiorców powstała "nadpłata", ale niezależnie od tej kwoty bank zobowiązał się do wypłaty "dodatkowej kwoty". Jednocześnie wskazał, ze treść ugody wskazuje, że "nadpłata" powstała w związku z przeliczeniem waluty kredytu z CHF na PLN, natomiast treść ugody nie precyzuje jakim tytułem zostanie wypłacona ta "dodatkowa kwota".
Skarżący w odpowiedzi na wezwanie doprecyzował, że w związku z tym, iż ugoda zostanie zawarta w toku procesu o zapłatę tytułem nienależnego świadczenia,
przyjąć należało, że całość wypłaconej kwoty stanowi zwrot części środków,
które kredytobiorcy wpłacili do banku na podstawie umowy, a które bank uznaje
za nienależne. Skarżący wyjaśnił, że w pozwie wniesionym do sądu, kredytobiorcy
żądali unieważnienia umowy kredytu we CHF zawartej z bankiem i zasądzenia
od banku na ich rzecz kwoty [...]zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem sumy nienależnego świadczenia wpłaconego przez nich do banku w związku z zawarciem nieważnej
umowy kredytu mieszkaniowego. Skarżący podkreślił, że kwota kredytu wypłaconego kredytobiorcom przez bank to [...] zł. Dalej doprecyzował, że w przypadku uwzględnienia powództwa, po dokonaniu potrącenia zasadzonej kwoty z kwotą wypłaconego kredytu, do zwrotu przez bank na rzecz kredytobiorców pozostałaby
więc różnica, tj. kwota [...]zł oraz odsetki za opóźnienie i zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący podkreślił, że łączna kwota do wypłaty jest zgodna
z ustaleniami stron. W ocenie Skarżącego w wyniku wykonania ugody po stronie zainteresowanych nie dojdzie do przysporzenia majątkowego, a wiec nie uzyskają
oni przychodu, który podlegałby opodatkowaniu. Środki te stanowią ekwiwalent wydatków, które były uprzednio poniesione z ich własnych środków i stanowią wyrównanie wcześniejszego zmniejszenia majątku.
Na tle powołanych wyżej regulacji prawnych i przedstawionego przez Skarżącego we wniosku opisu stanu faktycznego i uzupełnienia tego opisu zamieszczonego
w piśmie z 30 listopada 2023 r., zarysował się spór, pomiędzy Skarżącym
a Organem interpretacyjnym, o to, czy złożony wniosek dotknięty był brakami
formalnymi uzasadniającymi wezwanie do uzupełnienia wniosku, a w konsekwencji pozostawienia go bez rozpatrzenia.
Kluczowym w tym sporze jest w istocie to, czy opis okoliczności sprawy
(zdarzenia przyszłego) podany we wniosku, a następnie doprecyzowany po wezwaniu,
był wyczerpujący, a tym samym wystarczający do udzielenia odpowiedzi na zadane
przez Skarżącego pytanie.
W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy nie wystąpiły żadne okoliczności uniemożliwiające wydanie interpretacji indywidualnej w tej sprawie.
Pytanie zawarte w tym wniosku było ukierunkowane na uzyskanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, tj. art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. w kontekście wypłaty przez bank na rzecz zainteresowanych, na mocy ugody sądowej łącznej kwoty [...]zł, obejmującej kwoty z tytułu "nadpłaty" (powstałej w wyniku przewalutowania kredytu)
i z tytułu "dodatkowej kwoty" (bliżej nie zdefiniowanej i nie opisanej w ugodzie).
Jak doprecyzowano, przedmiotowa ugoda zostanie zawarta w toku postępowania sądowego z powództwa zainteresowanych o unieważnienie umowy kredytu
udzielonego we CHF i zapłatę przez bank kwot opisanych w pozwie tytułem
nienależnego świadczenia. Ponadto w uzupełnieniu opisu okoliczności sprawy
znalazło się stwierdzenie, że całość wypłaconej kwoty stanowi zwrot części środków, które zainteresowani wpłacili do banku na podstawie umowy kredytowej, a które bank uznaje za nienależne. Wskazano również, że strony wynegocjowały kwotę, która zostanie wypłacona na mocy zawartej ugody a w treści ugody bank dokonał stosownych wyliczeń poprzez zmianę waluty kredytu. Wyliczona nadpłata była niższa niż ustalona kwota
do wypłaty na rzecz kredytobiorców, w związku z czym ugoda sądowa przewiduje wypłatę kwoty [...]zł, dzięki czemu łączna kwota do wypłaty jest zgodna z ustaleniami kredytobiorców i banku.
Co ważne, przedstawiając własne stanowisko Skarżący odwołał się do ww. przepisu oraz do znanych mu i uzgodnionych z bankiem postanowień przyszłej ugody sądowej. Dodatkowo nie wskazywał, mimo pytań Organu interpretacyjnego,
aby "dodatkowa kwota" stanowiła odszkodowanie albo zadośćuczynienie. Wskazał jednak, ponownie (tak też we wniosku), że zwrot środków, które wpłaci zainteresowanym bank nastąpi w związku z umową kredytową i w zakresie objętym powództwem (powództwo o unieważnienie umowy kredytowej).
Materię dotyczącą wydawania interpretacji indywidualnej normują przepisy
O.p. i co do zasady interpretacji podlegają przepisy prawa podatkowego. Podkreślić
w tym miejscu należy, że celem wprowadzenia instytucji interpretacji indywidualnych było umożliwienie zainteresowanym podmiotom uzyskanie od organu interpretacyjnego wykładni przepisów prawa podatkowego, tj. przepisów, na podstawie których budowana jest norma prawa podatkowego. Normy prawa podatkowego materialnego regulują spoczywający na dłużniku podatkowym obowiązek zapłaty podatku w określonej wysokości i odpowiednim miejscu oraz terminie, a także przysługujące wierzycielowi podatkowemu uprawnienie do żądania i w ostateczności ściągnięcia zaległej kwoty
w drodze egzekucji administracyjnej (por. K. Cień [w:] Prawo finansowe, red. A. Hanusz, Warszawa 2022, s. 194). Istotą interpretacji indywidualnej jest rozstrzygnięcie,
czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny
albo zdarzenie przyszłe.
Sąd uznał, że Organ interpretacyjny, uzależniając wydanie interpretacji indywidualnej od odpowiedzi na szereg szczegółowych pytań, a następnie oceniając
tak uzupełnione zdarzenie przyszłe za niepełne i w konsekwencji pozostawiając wniosek
bez rozpatrzenia, w istocie uchylił się od obowiązku wydania interpretacji w oczekiwanym przez Skarżącego zakresie. Organ intepretujący w istocie stwierdził, że opis okoliczności sprawy nie jest "wyczerpujący", w rozumieniu art. 14b § 3 O.p.
Sąd zauważa, że w istocie Organ interpretacyjny kwestionował szczegółowość zapisów ugody sądowej, z jednej strony oczekiwał szczegółowego wyjaśnienia
co kryje się pod pojęciem "dodatkowa kwota", ale także żądał odpowiedzi na jakiej podstawie (w oparciu o jakie wartości lub wskaźniki) została ustalona dodatkowa kwota".
Podkreślić, jednak należy (o czym była mowa szerzej na wstępie rozważań), że pojęcie "wyczerpujący" oznacza obiektywnie brakujący element opisu faktycznego, który jest konieczny dla udzielenia odpowiedzi na zadane pytanie i oceny prawidłowości stanowiska własnego wnioskodawcy. W zakres tego pojęcia nie wchodzi jednak to,
co – w ocenie organu – powinno być jeszcze dodatkowo wyjaśnione przez Skarżącego, aby udzielona interpretacja indywidualna w większym stopniu realizowała funkcje związane z tą instytucją. Sąd podkreśla, że właśnie wątpliwości Skarżącego w kwestii oceny skutków prawnopodatkowych wypłaty przez bank, kwot opisanych - w ściśle podany we wniosku Skarżącego sposób - w ugodzie sądowej zawartej w ramach powództwa o jej unieważnienie, na gruncie regulacji odnoszących się do podatku dochodowego od osób fizycznych, stanowiły istotę sformułowanego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Organ interpretacyjny może żądać doprecyzowania pytania, jeśli nie wynika z niego w sposób dostatecznie jednoznaczny, jaką konkretnie wątpliwość
co do stosowania przepisów prawa podatkowego strona chciałaby rozwiać w ramach interpretacji indywidualnej na gruncie przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. W kwestii faktów/okoliczności zdarzenia przyszłego organ interpretacyjny pytać może, gdy są one niezbędne dla rozstrzygnięcia wątpliwości zawartej w pytaniu wnioskodawcy. Sąd zwraca uwagę, że wnioskujący jest zobowiązany do wskazania faktów, a następnie do wyrażenia własnego stanowiska, co do ich prawnej oceny.
Chodzi tu właśnie o wskazanie faktów, a nie domysłów, spekulacji czy też przekonań wnioskodawcy co do kwalifikacji prawnej stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego.
Tym czasem, w ocenie Sądu, zakres doprecyzowania opisu zdarzenia przyszłego, oczekiwany przez organ interpretacyjny zmierza de facto do przedstawienia interpretacji zapisów ugody sądowej, której Skarżący jednostronnie nie może dokonać. Skarżący
we wniosku i jego uzupełnieniu w sposób jednoznaczny i szczegółowy wskazał na zapisy ugody sądowej (nie może ich modyfikować czy też zmieniać na potrzeby Organu interpretacyjnego), zakres postępowania sądowego, w ramach którego zawarta będzie opisana ugoda sądowa a także w sposób szczegółowy wykazał rozliczenia kwot wynikające z wykonywania zawartej umowy kredytu, której dotyczyło powództwo.
Należy przypomnieć, wyłącznie w celu zobrazowania istoty "ugody sądowej",
że ugoda sądowa jest czynnością procesową stron lub uczestników postępowania podjętą w celu osiągnięcia skutków materialnoprawnych przewidzianych w art. 917 Kodeksu cywilnego oraz w celu osiągnięcia skutku procesowego w postaci umorzenia postępowania sądowego lub wyłączenia tego sporu spod rozstrzygnięcia sądu. Umowę ugody należy oceniać według przepisów prawa cywilnego, a skutki procesowe oświadczeń stron na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego. Ugoda zawarta przed sądem jest czynnością dyspozycyjną stron i stanowi przejaw ich woli. Zawarcie ugody sądowej ostatecznie rozwiązuje spór co do całości stosunku prawnego lub ściśle określonego roszczenia i sprawia, że wydanie wyroku staje się zbędne, co daje podstawę do umorzenia postępowania (art. 355 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Ponadto ugoda sądowa jest skuteczna i wiąże strony dopóty, dopóki nie zostanie prawnie podważona. Uchylenie się od materialnoprawnych skutków ugody sądowej
po prawomocnym umorzeniu postępowania jest możliwe w drodze powództwa
o ustalenie nieważności ugody (zob. T Ereciński (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Postępowanie rozpoznawcze. Artykuły 1-124, wyd. VI, WKP 2023
z przywołanym tam orzecznictwem).
Skarżący już we wniosku (co też doprecyzował w piśmie z 30 listopada 2023 r.) wskazał w opisie okoliczności zdarzenia przyszłego na kwotę "nadpłaty" i "dodatkową kwotę", które łącznie stanowią zwrot części środków wpłaconych przez zainteresowanych do banku na podstawie umowy kredytowej i objętych powództwem o zapłatę przez bank sumy nienależnego świadczenia, nie wyraził przy tym wątpliwości prawnych odnoście rozumienia pojęcia "dodatkowa kwota", lecz wyłącznie zapytał o opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwot opisanych w ugodzie sądowej
i wynikających z granic powództwa o unieważnienie umowy kredytowej. Podkreślić należy, że ocena stanowiska wraz z jego uzasadnieniem prawnym wyrażana jest przez organ interpretacyjny wtedy, gdy wcześniej własną ocenę prawną przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego zaprezentuje ów wnioskodawca. Innymi słowy,
od wnioskodawcy formułującego wniosek zależało jaką rolę przypisać powinien organ interpretacyjny znaczeniu sformułowania "dodatkowa kwota", a więc czy rolę tylko okoliczności faktycznej (elementu zdarzenia przyszłego), czy jednak rolę wymagającą także przesądzenia prawnego co do prawidłowości kwalifikacji "kwoty dodatkowej"
na użytek zastosowania określonej normy prawa podatkowego (por. postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z 20 stycznia 2020 r., I FPS 3/19).
W ocenie Sądu, skoro powołany przez Skarżącego przepis art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. definiuje pojęcie przychodu, to organ interpretacyjny był zobowiązany do oceny przyjętej przez Skarżącego w stanowisku własnym prawidłowości zakwalifikowania opisanych
we wniosku kwoty "nadpłaty" i "dodatkowej kwoty", jako kwot stanowiących zwrot części środków, które zainteresowani wpłacili do banku na podstawie umowy, a które
to kwoty stanowią sumę nienależnego świadczenia w związku z zawarciem nieważnej umowy kredytu mieszkaniowego (objętą zakresem pozwu). Ponieważ kwalifikacja
wypłaconych zainteresowanym kwot ma wpływ na sposób opodatkowania, to na gruncie rozpoznawanej sprawy oczywiste jest, że w postępowaniu interpretacyjnym organ
podatkowy oraz sąd administracyjny są ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Skarżący ponosi odpowiedzialność za właściwe ukształtowanie okoliczności faktycznych/opisu zdarzenia przyszłego (konsekwencją wadliwości w omawianym zakresie jest ewentualna niemożliwość skorzystania z interpretacji), zaś organ interpretacyjny za analizę tych faktów z punktu widzenia postawionego zagadnienia prawnego i wskazanych przepisów prawnych.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że skarga okazała się zasadna, albowiem Organ interpretacyjny nie wydając interpretacji indywidualnej, uchybił przepisom art. 14b § 1
w zw. z art. 14g § 1 i art. 14h w zw. z art. 169 § 1 i § 4 O.p. Postępowanie Organu interpretacyjnego, w ocenie Sądu, okazało się całkowicie sprzeczne z funkcją gwarancyjną i informacyjną indywidualnej interpretacji. W konsekwencji podstawy pozostawienia w rozpoznawanej sprawie wniosku bez rozpatrzenia przyjęte przez Organ interpretacyjny okazały się niezasadne.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się wpis od skargi
w kwocie [...]zł, równowartość opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa procesowego w kwocie [...]zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego
w kwocie [...]zł należne na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2023.1964 tj. ze zm.)
Orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło