II OZ 515/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 11 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Fundacji F. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 446/24 o odmowie dopuszczenia Fundacji F. z siedzibą w K. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi J. S.A. z siedzibą w J. na uchwałę Rady Gminy Gierałtowice z dnia 28 lutego 2012 r. nr XVII/143/12 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie. J. S.A. z siedzibą w J. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy Gierałtowice z dnia 28 lutego 2012 r., nr XVII/143/12 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pismem z 7 maja 2024 r. Fundacja F. z siedzibą w K. (dalej: "wnioskodawca'') wniosła o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym przywołaną powyżej skargą. Wnioskodawca powołał się na cele statutowe fundacji mające uzasadniać udział organizacji społecznej w postępowaniu ze skargi na uchwałę w sprawie planu miejscowego. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2024 r., sygn. akt ll SA/Gl 446/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wnioskodawcy dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w świetle art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a.") dopuszczenie podmiotu do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika może mieć miejsce wyłącznie w postępowaniu sądowym, które w wyniku złożenia skargi jest następstwem postępowania administracyjnego. Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała w przedmiocie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, stanowiąca akt prawa miejscowego, nie została podjęta po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego. Sąd przywołał także poglądy judykatury zgodnie z którymi przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40, ze zm.) nie daje podstaw do dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym innego pomiotu, niż wnoszący skargę na akt prawa miejscowego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył wnioskodawca, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, domagając się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 33 § 2 P.p.s.a. poprzez niezasadną odmowę dopuszczenia wnioskodawcy do postępowania sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik wnioskodawcy wyraził pogląd, że art. 33 § 2 P.p.s.a. umożliwia dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania organizacji społecznej również w sprawach ze skarg na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 33 § 2 P.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. W świetle brzmienia tego przepisu, dopuszczenie podmiotu w charakterze uczestnika postępowania, w tym organizacji społecznej, może mieć miejsce wyłącznie w postępowaniu sądowym zainicjowanym skargą na akt podjęty w ramach postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), ewentualnie na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez organ takiego postępowania. Procedura związana z uchwalaniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest określona przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz ustawą normującą materię należącą do planowania i zagospodarowania przestrzennego. W sprawie dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dochodzi do załatwienia sprawy administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów K.p.a. Procedura planistyczna jest całkowicie odrębnie uregulowana i nie prowadzi do załatwienia sprawy administracyjnej. Odrębność tego postępowania dotyczy nie tylko podjęcia uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale także wniesienia do sądu administracyjnego skargi na tę uchwałę na podstawie przepisów ustawy o samorządzie gminnym (zob. postanowienie NSA z 29 stycznia 2014 r., sygn. akt II OZ 64/14, LEX nr 1452941). Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. A zatem wykazanie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego stwarza dopiero możliwość przeprowadzenia merytorycznej oceny rodzaju tego naruszenia wobec podmiotu kwestionującego przed sądem administracyjnym legalność planu miejscowego. Przepis art. 101 ust. 1 powołanej ustawy nie daje natomiast podstaw do dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym innego pomiotu, niż wnoszący skargę na akt prawa miejscowego. Uwaga ta dotyczy także udziału organizacji społecznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ocena bowiem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonywana jest pod kątem naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu, który wniósł skargę. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z 8 listopada 2018 r., sygn. akt II OZ 922/18, LEX nr 2576589 i przywołane w nim orzecznictwo). Dlatego Sąd pierwszej instancji słusznie stwierdził, że przepisu art. 33 § 2 P.p.s.a. nie można zastosować w sprawie, gdyż w zakresie legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego przepisy ustawy o samorządzie gminnym mają stosunek nadrzędny (lex specialis) w stosunku do regulacji P.p.s.a. Powoływanie się przez pełnomocnika wnioskodawcy na powyższy przepis jest więc nieskuteczne, a postanowienie Sądu pierwszej instancji o odmowie dopuszczenia wnioskodawcy do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika tego postępowania należy uznać za prawidłowe. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.