II OSK 912/24

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-11-06

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Andrzej Wawrzyniak, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, zawieszające bieg terminów w postępowaniach pobytowych, mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, czy tylko do obywateli Ukrainy przybyłych do Polski w związku z konfliktem zbrojnym?
Ratio decidendi
Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa i daty przybycia do Polski, a nie tylko do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem. Celem tych przepisów było odciążenie organów administracji w sytuacji kryzysowej, co uzasadnia ich szerokie zastosowanie. W związku z tym, bieg terminu na rozpatrzenie wniosku o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE został prawidłowo zawieszony, a skarga na przewlekłość postępowania była bezzasadna.
Stan faktyczny
Cudzoziemiec, obywatel Ukrainy, złożył wniosek o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE w dniu 25 kwietnia 2022 r. Wobec braku decyzji, wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że bieg terminów został zawieszony na mocy przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Cudzoziemiec złożył skargę kasacyjną, zarzucając m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o pomocy, twierdząc, że nie dotyczyły one jego, gdyż przybył do Polski przed konfliktem zbrojnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Anna Szymańska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. V. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 stycznia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 364/23 w sprawie ze skargi S. V. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Dolnośląskiego postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: WSA we Wrocławiu, sąd I instancji, sąd wojewódzki) wyrokiem z 16 stycznia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 364/23, w wyniku rozpoznania skargi S. V. (dalej: cudzoziemiec, strona, skarżący, skarżący kasacyjnie) na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej (UE) – oddalił skargę w całości. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Cudzoziemiec – obywatel Ukrainy, wnioskiem z 25 kwietnia 2022 r. wystąpił o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. W tym samym dniu organ poinformował o wszczęciu postępowania, treści art. 206, art. 210 i art. 223 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2021 r. poz. 2354 ze zm.; dalej: ustawa o cudzoziemcach lub u.o.c.) oraz art. 100c ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 583 ze zm.; dalej: ustawa o pomocy). Wojewoda, 3 marca 2023 r. zwrócił się w trybie art. 207 ust. 1 i 2 w zw. z art. 223 u.o.c. do odpowiednich służb o informacje o cudzoziemcu; poinformował o treści art. 100d ustawy o pomocy oraz wezwał do uzupełnienia dokumentów na potwierdzenie danych zawartych we wniosku. Strona uzupełniła dokumentację oraz zwróciła się o wydanie decyzji. Wobec braku aktywności organu cudzoziemiec wniósł ponaglenie z 5 czerwca 2023 r., a następnie do WSA we Wrocławiu skargę z 25 lipca 2023 r. na przewlekłość Wojewody. Organ, 17 sierpnia 2023 r. zawiadomił o pozostawieniu ponaglenia bez rozpoznania. Zdaniem WSA we Wrocławiu skarga na przewlekłość Wojewody w sprawie z wniosku skarżącego nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd wojewódzki m.in. wskazał, że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE wydaje się w terminie 6 miesięcy (art. 210 ust. 1 i 2 w zw. z art. 223 u.o.c.). Zdaniem sądu I instancji strona jest objęta ochroną wynikającą z ustawy o pomocy (decyzja z 22 lutego 2022 r. udzielająca zezwolenia na pobyt czasowy i pracę) ze wszystkimi tego konsekwencjami, także wynikającymi z art. 100c i art. 100d tej ustawy zawieszającymi terminy rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Wyjaśniono, że wniosek złożono w dniu 25 kwietnia 2022 r., a zatem w dacie obowiązywania w/w regulacji ustawy o pomocy. Organ nie naruszył terminów rozpoznania sprawy, bowiem zostały one zawieszone z dniem 15 kwietnia 2022 r. i w dacie złożenia skargi stan ten nie ustał. Okoliczność ta zdaniem sądu I instancji skutkuje uznaniem bezzasadności zgłaszanych przez stronę zarzutów i oddaleniem skargi. Końcowo sąd wojewódzki stwierdził, że był uprawniony do merytorycznego rozpoznania skargi zgodnie z art. 45 w zw. z art. 77 ust. 3 Konstytucji RP. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył cudzoziemiec, zaskarżając go w całości. 1. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucając, naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 2 oraz art. 7 Konstytucji RP - poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji naruszenie zasady praworządności i zasady demokratycznego państwa prawa oraz sprawiedliwości społecznej, 2) art. 1 ustawy o pomocy - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, bowiem skarżący jest obywatelem Ukrainy, ale nie przybył do Polski po 24 lutego 2022 r. ze względu na konflikt zbrojny trwający w Ukrainie. Skarżący przybył do Polski w dniu 28 lutego 2017 r. w celu podjęcia pracy w Polsce. 2. Naruszenie prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 100c ust. 1 pkt 1 "a", ust. 2-4 oraz 100d ust. 1 pkt 1 "a", ust. 2-4 ustawy o pomocy - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż bieg terminów w postępowaniu pobytowym skarżącego nie rozpoczął się lub we wszczętym postępowaniu bieg terminów uległ zawieszeniu, z uwagi na przepisy tej ustawy, podczas gdy ww. ustawa nie ma zastosowania do skarżącego albowiem skarżący jest obywatelem Ukrainy, ale nie przybył do Polski po 24 lutego 2022 r. ze względu na konflikt zbrojny trwający w Ukrainie. Skarżący przybył do Polski w dniu 28 lutego 2017 r. w celu podjęcia pracy w Polsce, 2) art. 210 ust. 1 i 2 u.o.c. - poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, iż bieg terminu 6 miesięcy w sprawie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE uległ zawieszeniu do 30 czerwca 2024 r. i pomimo, że wniosek pobytowy był złożony w dniu 25 kwietnia 2022 r., to decyzja administracyjna nie zapadła do dnia dzisiejszego. Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi co do istoty sprawy; ewentualnie przekazanie sprawy WSA we Wrocławiu do ponownego rozpatrzenia w celu zobowiązania WSA we Wrocławiu do zbadania przewlekłości, której dopuścił się Wojewoda oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Jednocześnie skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Ponadto w celu należytego rozpatrzenia sprawy wniesiono o dopuszczenie dowodu z całości akt sprawy dotyczącej wniosku z 25 kwietnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez NSA. Skarga kasacyjna nie jest usprawiedliwiona. Zgodnie z art. 37 Konstytucji RP kto znajduje się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji (ust. 1). Wyjątki od tej zasady, odnoszące się do cudzoziemców, określa ustawa (ust. 2). Znajdowanie się pod władzą Rzeczypospolitej dotyczy przede wszystkim sytuacji, w których osoba przebywa na terytorium Polski i taka sytuacja ma miejsce w tej sprawie. Skarżący bowiem przebywając na terytorium RP ubiega się o uzyskanie prawa do legalnego przebywania na podstawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Decydująca jest zatem tutaj możliwość stosowania działań władczych przez polskie organy władzy publicznej. Zdaniem strony, kwestionowane w skardze kasacyjnej przepisy, tj. art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy pozbawiają prawa do zaskarżenia przewlekłości postępowania organu, tym samym naruszając art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Wskazać należy, że możliwość zwalczania stanów przewlekłości i bezczynności w postępowaniach administracyjnych odnoszących się do cudzoziemców, w żaden sposób nie pozbawiła tych osób prawa do sądu. Na równi z obywatelami RP korzystają oni z regulacji wynikającej z art. 3 ust. 2 pkt 8 p.p.s.a. i we wszystkich sprawach mogą wywodzić skargi do sądów administracyjnych. Natomiast przedmiotowe przepisy, tj. art. 100c i 100d ustawy o pomocy, należy uznać za jednostkowe, epizodyczne ograniczenie tego prawa w ściśle wymienionych sprawach administracyjnych. Wszyscy cudzoziemcy, niezależnie od obywatelstwa oraz daty, jak i okoliczności przybycia na terytorium RP, w wymienionych enumeratywnie sprawach administracyjnych w określonym przedziale czasowym zostali pozbawieni efektywnego korzystania z prawa do oceny zaprzestania lub dokonywania z opóźnieniem przez Wojewodę jako organ I instancji czynności zmierzających do zakończenia postępowania. Ograniczenie to jest uzasadniane sytuacją kryzysową w związku z działaniami wojennymi rozpoczętymi 24 lutego 2022 r. Przyjęte zatem założenie sądu wojewódzkiego, że sporne przepisy tj. art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko osób, będących obywatelami Ukrainy, które przybyły na terytorium RP w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa - jest prawidłowe i w konsekwencji zasadnie skutkowało oddaleniem skargi. Skarżący złożył wniosek o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE w dniu 25 kwietnia 2022 r., czyli w dacie, kiedy już obowiązywał art. 100c ustawy o pomocy. Przybył na terytorium RP jeszcze w 2017 r., w związku z wykonywaniem pracy. Z dniem zaś 1 stycznia 2023 r. wszedł w życie przepis art. 100d ustawy o pomocy, który w sprawie m.in. zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE tamował rozpoczęcie biegu terminu na załatwienie tej sprawy (art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o pomocy), a przede wszystkim uniemożliwiał wywodzenie środków prawnych dotyczących przewlekłości (art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy). Jak bowiem wynika z art. 36 pkt 1 lit. e ustawy z 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 185), wprowadzona w pkt 32 nowelizacja polegająca na dodaniu art. 100d weszła w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą od dnia 1 stycznia 2023 r. W tym miejscu wymaga wyjaśnienia wskazany w skardze kasacyjnej przepis prawa. Z uzasadnienia zarówno wyroku, jak i skargi kasacyjnej wynika, że przedmiotem sprawy jest zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE (art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o pomocy), nie zaś zezwolenie na pobyt czasowy (art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o pomocy). Stąd sprawa była badana przez NSA w kontekście naruszenia przepisów ustawy o pomocy dotyczących zgody na pobyt rezydenta, co w konsekwencji było bez znaczenia dla samej treści rozstrzygnięcia. W ujęciu historycznym należy przypomnieć, że z dniem 15 kwietnia 2022 r. weszła w życie regulacja wkraczająca w bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium RP, wprowadzona ustawą z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830), mocą której (art. 1 pkt 44) dodano do ustawy o pomocy art. 100c. Zgodnie z art. 100c ust. 1 ustawy o pomocy w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Następnie cytowana treść art. 100c ustawy o pomocy została powtórzona na kolejny okres – tj. do 24 sierpnia 2023 r. – poprzez dodanie nowego przepisu z dniem 28 stycznia 2023 r., ale z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r., tj. art. 100d ustawy o pomocy (art. 1 pkt 32 ustawy z 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw). Wskazany termin obowiązywania omawianych przepisów został kolejno przedłużony do 4 marca 2024 r. (art. 12 pkt 5 ustawy z 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2023 r. poz. 1088). Rodzaj spraw, w których bieg terminów na ich załatwienie nie rozpoczyna się, a wszczęty ulega zawieszeniu na ten okres został utrzymany (art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy). W świetle zarzutów skargi kasacyjnej istotnym zagadnieniem jest zakres podmiotowy zastosowania art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy. WSA we Wrocławiu w zaskarżonym wyroku przyjął bowiem, że przepisy te odnoszą się do wszystkich cudzoziemców, którzy wnioskują o zalegalizowanie pobytu w oparciu o formy wymienione w tym przepisie, natomiast skarżący kasacyjnie twierdzi, że przepisy powyższe dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium RP z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa. Tymczasem on, choć jest obywatelem Ukrainy, przebywa na terenie RP od kilku lat. Stanowisko, że przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich obywatelstwa, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy jest ugruntowane w orzecznictwie NSA (zob. wyroki: z 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 2362/23, z 7 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 1286/23, z 16 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 2424/23, z 8 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 1551/23, z 27 czerwca 2024 r. sygn. akt II OSK 2608/23, z 25 lipca 2024 r. sygn. akt II OSK 468/24). Mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy zezwoliły na czasowe, tj. od 15 kwietnia 2022 r. do 4 marca 2024 r. wstrzymanie biegu terminu na załatwienie spraw dotyczących m. in. udzielenia cudzoziemcom zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę. Innymi słowy bieg tego terminu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Jak przyjął NSA we wskazanym wyżej wyroku z 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 2362/23 analiza literalna brzmienia art. 100c i 100d powinna być zestawiona z celem wprowadzenia tego przepisu. Wykładnia omawianej regulacji – wbrew zasadom techniki prawodawczej określonym w § 3 ust. 2 i 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r., poz. 283; dalej: "z.t.p.") – nie może opierać się wyłącznie na jej umiejscowieniu w konkretnym akcie prawnym, dotyczącym obywateli Ukrainy. Ustawa o pomocy oraz ustawa z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw - zostały niewątpliwie uchwalone w celu stworzenia szczególnej regulacji prawnej zapewniającej doraźną podstawę prawną do legalnego pobytu i pomocy obywatelom Ukrainy, którzy w wyniku działań wojennych zostali zmuszeni do opuszczenia kraju pochodzenia. Na etapie prac w Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych przyjęto, że pomimo zawarcia w akcie prawnym dotyczącym określonej sytuacji faktycznej odnoszącej się do agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, przepisy dodane do ustawy o pomocy mają jednak dotyczyć wszystkich cudzoziemców. Przyczyną wprowadzenia takiego przepisu była ówczesna trudna sytuacja wojewodów, którzy mieli bardzo dużo zadań w związku w przyjęciem obywateli Ukrainy wjeżdżających na terytorium RP w związku z wybuchem wojny i przed którymi dodatkowo toczyło się wiele spraw administracyjnych – nie tylko obywateli Ukrainy, ale też pozostałych cudzoziemców. Zawieszenie biegu terminów miało dać im możliwość rozpatrzenia w rozsądnych terminach toczących się spraw (zob. pełny zapis przebiegu posiedzenia Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych nr 111 z 7 kwietnia 2022 r. – na stronach sejmowych). Oznacza to, że celem wnioskodawcy tego projektu (a był to rządowy projekt ustawy nowelizującej specustawę ukraińską – druk nr 2147) było wprowadzenie rozwiązań regulujących bieg terminów określonych kategorii spraw dotyczących wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy objętych ustawą o pomocy. Taka wykładnia odnosi się także do kolejnej zmiany ustawy o pomocy, wprowadzającej nowy przepis, tj. art. 100d, a także kolejnych nowelizacji tego przepisu, bowiem konstrukcja tego przepisu oraz brzmienie jest analogiczne. Poza kwestią celu wprowadzenia omawianego przepisu oraz pomijając prawidłowość zastosowania się do zasad techniki prawodawczej, na przyjętą wykładnię art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy wskazuje także wykładnia językowa wynikająca z odczytania w kontekście innych przepisów ustawy o pomocy. Przede wszystkim w normie tej mówi się o "cudzoziemcu", bez wskazania jego obywatelstwa, a nie np. "obywatelu Ukrainy". Skoro ustawa o pomocy nie wprowadza odrębnej – na potrzeby tej ustawy – definicji legalnej pojęcia "cudzoziemiec", należy uznać, że jest to pojęcie tożsame z cudzoziemcem, o którym mowa w art. 3 pkt 2 u.o.c., czyli osobą, która nie posiada obywatelstwa polskiego. Zauważyć należy, że dodany nowelizacją z 8 kwietnia 2022 r. art. 100a, w ust. 1 wprost odsyła do pojęcia cudzoziemca, o którym mowa w art. 2 ust. 1 lub 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony (Dz. Urz. U.E. L 71 z 4.3.2022, str. 1-6), czyli kategorii wysiedleńców, którzy musieli opuścić Ukrainę począwszy od 24 lutego 2022 r. w następstwie inwazji wojskowej rozpoczętej w tym dniu przez rosyjskie siły zbrojne. Takiego ograniczenia nie zawiera art. 100c oraz wprowadzony potem art. 100d ustawy o pomocy. Takie rozumienie pojęcia "cudzoziemiec" jak przedstawione wyżej jest spójne z szerokim zakresem spraw, których dotyczy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy. Znaczna część tych spraw nie ma bowiem jakiegokolwiek związku z pomocą udzielaną obywatelom Ukrainy w związku z wojną – np. zezwolenia na pobyt stały czy cofnięcia posiadanych już zezwoleń. Zauważyć trzeba, że w odniesieniu do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE jednym z warunków udzielenia takiego zezwolenia jest – zgodnie z art. 211 ust. 1 u.o.c. – legalny i nieprzerwany pobyt na terytorium RP co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Jeśli zatem przyjąć, że przepis art. 100c, a potem 100d ustawy o pomocy dotyczył wyłącznie osób przybyłych do RP w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie, to żadna z tych osób nie byłaby uprawniona do skutecznego złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, co prowadziłoby do wniosku, że przepis art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o pomocy jest bezprzedmiotowy. Objęcie zakresem art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o pomocy cudzoziemców, którzy z istoty nie mogą być osobami, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy, świadczy o zamiarze ustawodawcy, aby objąć tym przepisem wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa oraz daty przybycia na terytorium RP. Z tych wszystkich przyczyn status skarżącego kasacyjnie ze względu na obywatelstwo pozostaje irrelewantny dla sprawy. Omawiane przepisy dotyczą bowiem każdego cudzoziemca w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.o.c., który inicjuje jedno z postępowań (udzielenia, zmiany, cofnięcia zezwolenia) wymienionych w art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy. Oznacza to, że WSA we Wrocławiu nie naruszył art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c i ust. 2-4 oraz art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. c i ust. 2-4 ustawy o pomocy poprzez ich zastosowanie w niniejszej sprawie. Skarżący złożył wniosek o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE w dniu 25 kwietnia 2022 r., kiedy obowiązywał art. 100c ust. 1 ustawy o pomocy, a następnie art. 100d ust. 1 tej ustawy oraz art. 223 u.o.c. w zw. z art. 210 ust. 1 i 2 u.o.c. Zgodnie z art. 223 u.o.c. do udzielenia lub cofnięcia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE stosuje się przepisy art. 202, art. 203 ust. 2a i 2b oraz art. 206-210. Z kolei stosownie do art. 210 ust. 1 u.o.c. decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały wydaje się w terminie 6 miesięcy. Przy czym termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 203 ust. 2 pkt 2, lub upłynął bezskutecznie wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 203 ust. 2a. Termin ten nie rozpoczął biegu, gdyż w dacie złożenia wniosku już obowiązywał art. 100c ust. 1 ustawy o pomocy. Przy czym oczywiście skutki działania art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy nie rozciągają się na stosowanie przez organ przepisów prawa materialnego. Organ bowiem jest uprawniony do prowadzenia postępowania, podjęcia czynności, aby strona wypełniła warunki do rozpoczęcia biegu terminu załatwienia sprawy (art. 210 ust. 2 u.o.c.), a dalej, aby składała wymagane przez ustawę o cudzoziemcach dokumenty na wykazanie zasadności wniosku. Przepis art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 należy powiązać z art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy. Brak podstawy wywodzenia środków prawnych dotyczących przewlekłości, o jakiej mowa w art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy, należy bowiem jedynie wiązać z niemożnością wydania orzeczenia przez sąd administracyjny stwierdzającego przewlekłość wojewody (vide wyrok NSA z 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 638/23). Taka skarga podlega zatem oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., co słusznie orzekł WSA we Wrocławiu. Na zakończenie należy przypomnieć, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), tym samym bezprzedmiotowy jest wniosek o dopuszczenie dowodu z całości akt, które stanowią akta administracyjne przedmiotowej sprawy i stanowiły podstawę procedowania zarówno przez WSA we Wrocławiu, jak i NSA. Z tych wszystkich względów NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie 207 § 2 p.p.s.a., mając na uwadze poważne rozbieżności w wykładni zakresu podmiotowego art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy, jakie ujawniły się w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a., NSA orzekał na posiedzeniu niejawnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło