II SA/Ol 796/22
WyrokWSA w Olsztynie2023-01-19
Skład orzekający: Ewa Osipuk, Marzenna Glabas, Grzegorz Klimek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej w formie informacji przetworzonej jest zasadna, gdy wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądana informacja stanowi informację przetworzoną, której udostępnienie wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Skarżąca nie wykazała takiego interesu, a organ prawidłowo odmówił udostępnienia informacji z uwagi na brak przesłanki ustawowej. Wytworzenie informacji przetworzonej wymaga znacznego nakładu pracy i zasobów, co uzasadnia ograniczenie prawa do informacji publicznej w tym zakresie.Stan faktyczny
M. F. złożyła wniosek o udostępnienie szczegółowych informacji publicznych dotyczących rejestru umów cywilnoprawnych i innych dokumentów związanych z działalnością Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej sp. z o.o. Organ częściowo udostępnił informacje, a w zakresie rejestru umów odmówił, uznając, że jest to informacja przetworzona i wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego. Skarżąca zaskarżyła decyzję do WSA w Olsztynie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 stycznia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Asesor WSA Grzegorz Klimek Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2023 roku sprawy ze skargi M. F. na decyzję Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej sp. z o.o. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Wnioskiem z 4 lipca 2022 r., M. F. (dalej jako: "strona", "wnioskodawczyni" lub "skarżąca"), na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p."), zwróciła się do (...) Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. (dalej jako: "organ" lub "Spółka") o udostępnienie – poprzez przesłanie żądanych informacji na podany we wniosku adres skrzynki pocztowej – informacji publicznej w zakresie:
1) rejestru umów cywilnoprawnych zawartych przez Spółkę w latach 2018-30 czerwca 2022 r., który to rejestr powinien zawierać informacje w zakresie co najmniej (jeśli dotyczy): nazwa kontrahenta, data zawarcia, opis przedmiotu umowy, data podpisania umowy, wartość umowy;
2) skanów umów, zawartych z wymienionymi we wniosku kontrahentami Spółki - od początku współpracy do 30 czerwca 2022 r.;
3) skanów faktur, wystawionych przez wymienionych we wniosku kontrahentów Spółki - od początku współpracy do 30 czerwca 2022 r.;
4) łącznej kwoty środków wypłaconych na rzecz podmiotów wskazanych w pkt. 3 niniejszego pisma- od początku współpracy do 30 czerwca 2022 r.;
5) jakie są prognozowane koszty planowanych inwestycji modernizacyjnych związanych z ciepłownią (...); czy spółka wystąpiła o dotacje, w jakiej wysokości, czy zostały one przyznane, czy też spółka dopiero zamierza wystąpić o stosowną dotację i w jakiej wysokości;
6) ilości etatów pracowniczych w Spółce według grup: dyrektorzy, kierownicy, umysłowi (bez dyrektorów i kierowników), fizyczni;
7) przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 maja 2022 r. wypłaconego w odniesieniu do następujących stanowisk:
a) członka Zarządu-prezesa
b) dyrektorów
c) kierowników
-z uwzględnieniem wynagrodzenia stałego, zmiennego, nagród, nagród DN, zakładowego systemu emerytalnego;
8) przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 31 maja 2022 r., z uwzględnieniem składowych elementów, wymienionych w pkt. 7 wniosku, w odniesieniu do pracowników w następujących grupach:
a) pracownicy umysłowi (poza prezesem, dyrektorami, kierownikami),
b) pracownicy fizyczni;
9) wysokości i podziału nagród z Funduszu Dyrektora Naczelnego za 2021 r. w odniesieniu do:
a) dyrektorów,
b) kierowników,
c) pracowników umysłowych (poza prezesem, dyrektorami, kierownikami
d) pracowników fizycznych
-jak wyżej za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 maja 2022 r;
10) kosztów użytkowania służbowego samochodu osobowego Skoda (paliwo, ubezpieczenia, przeglądy, ochrona, inne) za okres od 1 stycznia 2021 r. do 30 czerwca 2022 r.
Pismem z 19 lipca 2022 r., organ udzielił stronie żądanej informacji w zakresie punktów 5 i 6, zaś odnośnie do pozostałych punktów organ, na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., wydłużył rozpoznanie wniosku do 5 września 2022 r. Wyjaśniono, że Spółka
w dniach 18 - 19 czerwca 2022 r. padła ofiarą cyberataku, wskutek którego zaszyfrowaniu uległy m.in. dane i informacje objęte przedmiotowym wnioskiem. Odzyskanie tych danych jest procesem długotrwałym i na chwilę obecną nie sposób określić nawet przybliżonej daty odszyfrowania zasobów informatycznych. Spółka zwróciła się również do firm wskazanych w punktach 2-4 złożonego przez stronę wniosku o wyrażenie zgody na udostępnienie żądanych informacji, gdyż informacje te objęte są tajemnicą przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Ponadto, wskazano, że na wydłużenie terminu rozpoznania wniosku wpływają także braki kadrowe powstałe w związku z trwającym okresem urlopowym.
Kolejnym pismem z 2 września 2022 r. organ przekazał żądane informacje
w zakresie punktów: 3, 4, 7, 8, 9 oraz 10 przedmiotowego wniosku. Jednocześnie odnośnie do punktu 2 wniosku organ podał, że tylko jeden podmiot wyraził zgodę na udostępnienie wskazanych we wniosku umów, których skany zostały dołączone do niniejszego pisma jako załącznik nr 2. W tej sytuacji, co do pozostałych podmiotów, Spółka wydała decyzję odmowną. Natomiast w zakresie punktu 1 wniosku, Spółka wskazała, że prowadzi dwa rodzaje rejestrów umów cywilnoprawnych: rejestr umów zawartych z osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej, który został załączony do niniejszego pisma jako załącznik nr 1 oraz rejestr umów zawartych z podmiotami prawa handlowego, którym z uwagi na cyberataki w dniach 18 czerwca 2022 r. oraz 26 lipca 2022 r. nie dysponuje. Powołując się na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, organ wskazał, że udostępnienie tego rejestru jest równoznaczne z koniecznością wytworzenia i udostępnienia informacji przetworzonej
w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p. W związku z tym, zwrócono się do strony
o uzupełnienie złożonego wniosku poprzez wykazanie szczególnego interesu publicznego, w oparciu o który uzasadnione byłoby udostępnienie informacji publicznej przetworzonej. Zaznaczono, że uzupełnienie wniosku powinno nastąpić w terminie
7 dni, zaś w przypadku nieuzupełnienia wniosku we wskazanym terminie, Spółka będzie zmuszona wydać decyzję odmowną, z uwagi na brak zaistnienia przesłanki niezbędnej do udostępnienia wnioskowanej informacji. Wskazano również, że w myśl art. 15 ust. 1 u. d. i. p., jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Organ podniósł, że rozpatrzenie tak obszernego wniosku wiąże się z koniecznością przeznaczenia na ten cel ponadnormatywnej ilości sił i środków, tym samym, dalsze jego procedowanie może skutkować koniecznością obciążenia strony kosztami, o których zgodnie z art. 15 ust. 2 u.d.i.p. zostanie poinformowana.
Decyzją z 20 września 2022 r., Spółka odmówiła udostępnienia stronie informacji publicznej w zakresie punktu 1 przedmiotowego wniosku z uwagi na brak szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji przetworzonej.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazano, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Podniesiono, że w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego informacja publiczna przetworzona to taka informacja publiczna, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste. W ocenie organu, żądana informacja stanowi informację przetworzoną, zaś strona w treści wniosku nie wykazała, że jej udostępnienie ma szczególnie doniosłe znaczenie dla interesu publicznego.
Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, podnosząc zarzut naruszenia:
1) art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie w jakim
z przepisów tych wynikają wymagania wobec decyzji, a zwłaszcza jej uzasadnienia, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na:
a) zaniechaniu w istocie uzasadnienia, dlaczego organ w realiach sprawy uznał, że przedmiotem wniosku jest udostępnienie "informacji przetworzonej",
b) oparciu uzasadnienia na ogólnych twierdzeniach, odnoszących się jedynie do przytoczonego orzecznictwa, nie zaś do realiów sprawy,
c) braku odniesienia się w sposób skonkretyzowany do przedmiotu i zakresu informacji, która miałaby podlegać udostępnieniu - wskazane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż wskutek lakonicznego i niewystarczającego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ nie wykazał, aby przedmiotem wniosku było udostępnienie "informacji przetworzonej", co doprowadziło do nieuzasadnionego rozstrzygnięcia materialnoprawnego, czyli nieuzasadnionego przyjęcia, w realiach sprawy, że przedmiotem wniosku jest udostępnienie informacji przetworzonej i następnie wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej;
2) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w zakresie w jakim przepisy te stanowią podstawę do ograniczania prawa do informacji publicznej ze względu na zastosowanie instytucji "informacji przetworzonej", poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez organ, że przedmiotem złożonego przez skarżącą wniosku było udostępnienie informacji publicznej, podczas gdy okoliczności sprawy nie dają podstaw do przyjęcia, że przedmiotem żądania informacyjnego skarżącej było udostępnienie "informacji przetworzonej", a ponadto organ nie sprostał wykazaniu, że przedmiot wniosku można w realiach sprawy zakwalifikować jako "informację przetworzoną".
W związku z powyższymi zarzutami, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wniesionej skargi, skarżąca odniosła się szczegółowo do podniesionych zarzutów. Wskazała na zbyt ogólne, jej zdaniem, uzasadnienie zaskarżonej decyzji, które nie odnosi się w ogóle w sposób skonkretyzowany do przedmiotu wniosku, specyfiki organu jako podmiotu zobowiązanego, jak również do działań, których podjęcie byłoby, zdaniem organu, niezbędne do wykonania wniosku. Zarzucono, że organ nie podjął próby wskazania, jakie czynności analityczne, organizacyjne i intelektualne są potrzebne, aby zrealizować przedmiotowy wniosek.
W związku z tym, nie sposób ocenić, czy te potencjalne czynności są w istocie potrzebne oraz czy są adekwatne w realiach niniejszej sprawy. Nie wskazano m.in., jakie zasoby organizacyjne i osobowe miałyby być niezbędne do zaangażowania w celu załatwienia złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Ponadto, nie wykazano, aby konieczność podjęcia dodatkowych czynności mogła wpłynąć na normalny tok funkcjonowania organu. Podkreślono, że w niniejszej sprawie organ ograniczył przysługujące skarżącej konstytucyjne prawo do informacji publicznej ze względu na zastosowanie instytucji "informacji przetworzonej", mimo że okoliczność ta nie została wykazana. Zwrócono również uwagę, że ewidencjonowanie przez organ zawieranych umów jest działaniem koniecznym do tego, aby wykonywać budżet (plan finansowy) Spółki. Jednocześnie udostępnienie informacji o zawieranych umowach przez podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej pełni kluczową rolę w sprawowaniu społecznej kontroli działalności tego podmiotu. Wskazano także, że obecnie dla potrzeb księgowych i finansowych wykorzystywane są programy komputerowe, które pozwalają wygenerować żądane we wniosku informacje
w stosunkowo krótkim czasie. Można zatem mówić co najwyżej o "przekształceniu",
a nie o "przetworzeniu" informacji. W ocenie skarżącej, wskazany we wniosku okres 4 lat stanowi wąski zakres, co przemawia za przyjęciem, że przedmiotem wniosku jest informacja prosta. Należy zatem uznać, że organ błędnie przyjął, że przedmiotem wniosku jest udostępnienie "informacji przetworzonej" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.
W odpowiedzi na skargę, Spółka wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podniesiono, że w kontekście uznania danej informacji za informację przetworzoną w realiach niniejszej sprawy kluczowy jest fakt, że realizacja punktu 1. wniosku skarżącej z 4 lipca 2022 r., prowadzić będzie do opracowania przedmiotowo
i jakościowo nowego zbioru informacji, czyli takiego, którego adresat wniosku nie posiada w momencie otrzymania żądania. Przy czym, wytworzenie tak obszernego dokumentu zgodnie z kryteriami narzuconymi przez skarżącą, skutkować musi obowiązkiem wygospodarowania przez Spółkę odrębnych sił i środków w tym celu
w momencie, w którym te siły i środki są niezbędne do realizowania głównego przedmiotu działalności Spółki. Zaznaczono, że użytkowane programy komputerowe nie są dostosowane do realizowania wniosków o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej, gdyż nie oferują one możliwości utworzenia rejestru zawartych przez Spółkę umów cywilnoprawnych w dowolnej konfiguracji, uwzględniającej akurat te informacje, które interesują konkretnego wnioskodawcę. W konsekwencji, konieczne jest wytworzenie nowej informacji, spełniającej narzucone przez skarżącą wymogi, będącej efektem wykonania szeregu czynności analitycznych i intelektualnych na informacjach już posiadanych, co dodatkowo wymaga zmian organizacyjnych polegających na skierowaniu określonych zasobów osobowych do realizacji tych czynności. Podkreślono przy tym, że podmiot prowadzący taką działalności jak Spółka zawiera kilkadziesiąt tego typu umów rocznie, wobec czego nie można zgodzić się, że wskazany we wniosku okres 4 lat stanowi wąski zakres, przemawiający za uznaniem żądanej informacji za informację prostą.
Na rozprawie zdalnej przeprowadzonej 19 stycznia 2023 r., pełnomocnik skarżącej podtrzymał wniesioną skargę i podał, że skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie do wykazania szczególnego interesu publicznego, ponieważ kwestionuje, że żądana informacja jest informacją przetworzoną.
Pełnomocnik organu podał, że zaskarżona decyzja jest efektem przeprowadzonego postępowania. Dodał, że organ nie posiadał żądanego rejestru umów w dacie złożenia wniosku, jak i nie posiadał go w dacie wydania skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę, Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p., wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie swoich kompetencji. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są podmioty wymienione w art. 4 u.d.i.p. Podkreślić należy, że w świetle tego przepisu krąg podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej nie jest ograniczony wyłącznie do tych, które mieszczą się w pojęciu organów władzy publicznej, lecz obejmuje również inne podmioty, w szczególności te, wymienione
w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów
o ochronie konkurencji i konsumentów.
Z kolei katalog uprawnień przysługujących zainteresowanemu dostępem do informacji publicznej został skonkretyzowany w art. 3 ust. 1 u.d.i.p., w myśl którego prawo do informacji publicznej obejmuje prawo do: uzyskania informacji publicznej,
w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to istotne dla interesu publicznego (pkt 1), wglądu do dokumentów urzędowych (pkt 2) oraz dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (pkt 3).
W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a złożony wniosek dotyczy informacji publicznej. Natomiast spór dotyczy tego, czy żądana informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej, a także tego, czy skarżąca wykazała, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Należy zatem zauważyć, że art. 2 u.d.i.p. przyznaje każdemu prawo dostępu do informacji publicznej, z zastrzeżeniem art. 5, stanowiąc że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Przy czym, to szerokie uprawnienie doznaje ograniczenia w odniesieniu do informacji przetworzonej, gdyż z treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jednoznacznie wynika, że dostęp do takiej informacji jest możliwy w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Zaznaczyć należy, że u.d.i.p. nie definiuje ani pojęcia informacji przetworzonej, ani nie wyjaśnia, co miałby oznaczać zakres, w jakim jej udostępnienie miałoby być szczególnie istotne dla interesu publicznego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że informacja prosta to informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Natomiast informacją przetworzoną jest jakościowo nowa informacja, która nie istnieje w przyjętej treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym, również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (zob. np. wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14; wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14; wyrok NSA
z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11, dostępne w CBOSA). Niezbędnym podstawowym warunkiem wytworzenia informacji przetworzonej jest zatem przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1746/14 dostępny w CBOSA). Informacja przetworzona to także taka informacja, która jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 1898/15; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13, wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05, dostępne w CBOSA) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2149/12; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; wyrok NSA z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 747/14, dostępne w CBOSA). Zatem jest to informacja będąca wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu, a w związku z tym przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, że ograniczenie wprowadzone przepisem
art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (wyroki NSA z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt
I OSK 953/13, sygn. akt I OSK 866/13, sygn. akt I OSK 865/13, dostępne w CBOSA). Zasadniczą cechą informacji przetworzonej jest zatem to, że jej uzyskanie wiąże się zawsze z poniesieniem przez podmiot zobowiązany określonych kosztów w szerokim znaczeniu tego słowa, zwłaszcza finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z jego bieżącą działalnością. Czynności, jakie należy podjąć w tym zakresie, mogą mieć różny stopień złożoności i dlatego nie można stworzyć takiego ich katalogu, który byłby zamknięty i adekwatny w każdej sytuacji faktycznej.
W niniejszej sprawie Sąd podziela stanowisko organu, że dane żądane przez skarżącą mają charakter informacji przetworzonej. Argumenty przedstawione przez Spółkę są racjonalne i zasługują na uwzględnienie. Spółka oświadczyła, że nie posiada żądanego rejestru umów cywilnoprawnych zawartych przez (...) w latach 2018 do
30 czerwca 2022, który to rejestr powinien zawierać informacje w zakresie co najmniej (jeśli dotyczy): nazwa kontrahenta, data zawarcia, opis przedmiotu umowy, data podpisania umowy, wartość umowy.
Stworzenie rejestru, którego domaga się skarżąca, niewątpliwie wymaga przeanalizowania stosownych dokumentów, ale także sporządzenia zestawienia zawierającego określone przez skarżącą informacje. Przy czym, organ wyjaśnił, że
w wyniku cyberataków, zaistniałych 18 czerwca 2022 r. oraz 26 lipca 2022 r., nie dysponuje takim rejestrem, a zatem żądana informacja musiałaby zostać wytworzona na podstawie pozostających w zasobach organu dokumentów, specjalnie dla skarżącej, poza zakresem bieżących działań. Nie budzi wątpliwości, że działania, jakie musieliby podjąć pracownicy organu celem przygotowania żądanej informacji, wymagałyby znacznego nakładu czasu, gdyż przedmiotowy wniosek dotyczy okresu ponad 4 lat
i obejmuje wiele szczegółowych danych. Nie ma również jakichkolwiek podstaw, aby kwestionować przedstawiony przez organ zakres prac, a także nie zachodzą żadne okoliczności poddające w wątpliwość twierdzenia organu odnośnie do braku dysponowania żądanym rejestrem.
Ponadto, zauważyć należy, że wnioskowane dokumenty mogłyby zawierać dane wrażliwe podlegające ochronie z mocy art. 5 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a u.d.i.p. Stosownie do tych unormowań, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia
i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o przymusowej restrukturyzacji (ust. 2a). W świetle tych przepisów realizacja wniosku skarżącej oznaczałaby konieczność analizy każdej pozycji, co wymagałoby z pewnością uwagi
i wiedzy, jakie dane należy zanonimizować.
W wyroku z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 1526/16, dostępny w CBOSA, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że prawo do prywatności, statuowane w art. 47 Konstytucji RP, zagwarantowane jest m.in. w aspekcie ochrony danych osobowych, przewidzianej w art. 51 Konstytucji RP. Przepis art. 47 Konstytucji RP stanowi, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Przez życie prywatne należy przy tym rozumieć takie wydarzenia, które nie są bezpośrednio związane z wykonywaniem przez daną osobę zadań i kompetencji organów władzy publicznej, czy też innej działalności
o publicznym znaczeniu (zob. P. Winczorek "Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej", Warszawa 2008, str. 114; wyrok SN - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 3 października 2002 r. sygn. akt III RN 89/2002, OSNP 2003/18 poz. 426). NSA zasadnie dostrzegł, że prywatność jest pojęciem szerokim, niepoddającym się wyczerpującej definicji. Z tego względu, zarówno
w orzecznictwie, jak i w doktrynie, podaje się jedynie przykładowo, jak należy je rozumieć. Niewątpliwie jednak prawo do prywatności ma charakter wolnościowy, gdyż zapewnia jednostce swobodę dysponowania informacjami na własny temat. Zatem
w przypadku anonimizacji dokumentów nie chodzi tylko o usunięcie danych wprost identyfikujących dany podmiot, ale też o rozważenie, czy sam przedmiot sprawy musi podlegać ochronie. W takiej sytuacji, uwzględniając zakres zgłoszonego żądania, uprawnione jest twierdzenie, że załatwienie wniosku skarżącej wymagałoby opracowania specjalnego zbioru danych podlegających udostępnieniu.
Należy zatem zgodzić się z organem, że wnioskowane informacje stanowią informację przetworzoną, której udostępnienie wymagało wykazania przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu publicznego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., informacja przetworzona podlega udostępnieniu tylko w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Oznacza to, że wnioskodawca powinien wskazać cel żądanej informacji, do czego zostanie wykorzystana oraz czemu ma służyć. Organ zaś ocenia, czy podany cel wykorzystania informacji przetworzonej ma szczególnie istotne znaczenie dla interesu publicznego.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2018 r. (sygn. akt I OSK 2129/16, dostępny w CBOSA), dla dokonania prawidłowej oceny, czy udzielenie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, ma znaczenie nie tylko intencja wnioskodawcy i wskazany przez niego cel, lecz także istota i charakter żądanej informacji. W art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. chodzi m. in. o to, czy uzyskanie danej informacji przetworzonej może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia społecznego i wpływać na usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego danej społeczności. Dla uzyskania informacji publicznej przetworzonej istotne jest nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców ale, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania państwa, np. usprawniałoby działanie jego organów (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2006 r.,
II SA/Wa 1721/05, dostępne w CBOSA). W warunkach niniejszej sprawy skarżąca nie podjęła się wykazania, że dane, o które wnioskuje mają znaczenie dla ogółu obywateli. Organ, rozpoznając niniejszą sprawę, również nie stwierdził przesłanek przemawiających za istnieniem szczególnej istotności dla interesu publicznego
w udostępnieniu żądanych informacji.
Dostrzec należy też, że ukonstytuowane w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatelskie prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej nie ma charakteru bezwzględnego. Stosownie do art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji RP, tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy. Tak samo art. 19 ust. 3 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych dopuszcza możliwość wprowadzenia ograniczeń prawa do informacji, które powinny być wyraźnie przewidziane przez ustawę i które są niezbędne w celu: a) poszanowania praw
i dobrego imienia innych; b) ochrony bezpieczeństwa państwowego lub porządku publicznego albo zdrowia lub moralności publicznej. Podobnie stanowi art. 10 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Skoro zatem ustawodawca zastrzegł, że dostęp do informacji przetworzonej wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, to nie można upatrywać istnienia takiego interesu ogólnie w prawie dostępu do informacji publicznej, określonym w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. Przepisy omawianej ustawy konkretyzują realizację zagwarantowanego
w Konstytucji RP w art. 61 prawa do otrzymywania informacji publicznej.
Na mocy art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., domaganie się od organu obszernego rejestru danych, których ten nie posiada w żądanej formie i zestawienia ich w taką formę, wymaga od organu opracowania nowego dokumentu, zawierającego określony zespół danych i uzasadnia wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego, gdyż wymaga od organu znacznego zaangażowania, kosztem realizacji innych obowiązków.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło