III SAB/Gl 612/24

WyrokWSA w Gliwicach2024-11-19

Skład orzekający: Małgorzata Herman, Barbara Brandys-Kmiecik, Adam Pawlyta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z większościowym udziałem Skarbu Państwa, działająca w branży energetycznej, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, pomimo twierdzenia, że jej działalność ma charakter cywilnoprawny, a żądane informacje nie stanowią informacji publicznej?
Ratio decidendi
Spółka z większościowym udziałem Skarbu Państwa, nawet jeśli jej podstawowa działalność ma charakter cywilnoprawny, wykonuje zadania publiczne w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeśli dysponuje majątkiem publicznym lub jest powiązana z podmiotem, w którym Skarb Państwa ma pozycję dominującą. W związku z tym jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej gospodarowania środkami finansowymi. Niewydanie decyzji lub nieudzielenie informacji w ustawowym terminie stanowi bezczynność organu.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę na bezczynność T. Sp. z o.o. w K. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej postępowania przetargowego. T. Sp. z o.o. odmówiła udostępnienia informacji, twierdząc, że nie stanowi ona informacji publicznej i że jej działalność ma charakter cywilnoprawny. Skarżąca zarzuciła naruszenie ustawy o dostępie do informacji publicznej i Konstytucji RP. T. Sp. z o.o. wniosła o odrzucenie skargi, argumentując, że nie jest organem administracji publicznej i że żądane informacje nie są informacją publiczną.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa. 2. Zobowiązano organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt. 3. Zasądzono od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2024 r. sprawy ze skargi H. sp. z o.o. w K. na bezczynność T. Sp. z o.o. w K. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa; 2. zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt z prawomocnym orzeczeniem, 3. zasądza od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 1 sierpnia 20234r. H. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Skarżąca, Skarżący) złożyła skargę na decyzję T. sp. z o.o. z siedzibą w K. z 15 lipca 2024 r. odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 roku (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 902, dalej u.d.i.p.), poprzez uznanie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej - T. sp. z o.o., że żądana przez skarżącego w ramach wniosku z 3 lipca 2024 r. informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu w/w ustawy; art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez odmowę udzielenia wnioskowanej informacji publicznej, a tym samym pozbawienia obywatela prawa konstytucyjnie gwarantowanego. W konsekwencji zawnioskowała o: uchylenie tej decyzji; zobowiązanie podmiotu do udzielenia informacji publicznej we wnioskowanym zakresie; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania; dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wniosku o udzielenie informacji publicznej. Wyjaśniła, że T. decyzją z 15 lipca 2024 r. odmówił udzielenia wnioskowanej informacji publicznej w przedmiocie postępowania przetargowego pod nazwą "Umowa ramowa na roboty budowlane w systemie realizacji inwestycji: wybuduj lub zaprojektuj i wybuduj (w przypadku braku projektu) w zakresie budowy nowych przyłączeń cieplnych w latach 2024-2025", tj.: ofert złożonych w postępowaniu; korespondencji prowadzonej z oferentami; protokołu z postępowania. Zatem Skarżąca podkreśliła, że wniosek dotyczył jasno sformułowanych i konkretnych informacji, znajdujących się w dokumentach zgromadzonych w ramach przedmiotowego postępowania o zamówienie. Wszystkie te dokumenty powinny znajdować się aktach postępowania, jako standardowo gromadzone i archiwizowane w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz następnie w trakcie realizacji zadania. W efekcie wszystkie wnioskowane dokumenty powinny znajdować się u Zamawiającego w sposób łatwo dostępny oraz możliwy do udostępnienia poprzez skopiowanie czy też zeskanowanie. Ich odszukiwanie nie powinno nastręczać trudności i zajmować wiele czasu. Natomiast 15 lipca 2024 r. T. wydał decyzję odmawiającą udzielenia informacji publicznej, uzasadniając, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Nadto Organ wskazał, że wniosek Skarżącego zmierza wyłącznie do zaspokojenia prywatnych potrzeb, z uwagi na fakt, że oferta Skarżącego znalazła się na 9 pozycji, a co za tym idzie nie została ze Skarżącym zawarta umowa. Powołując się więc na regulacje ustawy i orzecznictwo Spółka stwierdziła, że T. w sposób wadliwy odmówił udzielenia informacji publicznej. Spółka T. pismem z 16 sierpnia 2024 r. wniosła o odrzucenie ewentualnie o oddalenie skargi w całości jako merytorycznie nie uzasadnionej i nie podlegającej uwzględnieniu. W pierwszej kolejności podkreślono, że sprawa nie może być rozpatrywana jako sprawa z zakresu administracji publicznej, bowiem podstawowa działalność T. nie obejmuje swym zakresem działalności "administracji publicznej", lecz wyłącznie ma charakter typowo cywilnoprawny. Dalej podkreśliła, że pismo skierowane przez Spółkę do Skarżącego było formą załatwienia sprawy z wniosku o udostępnienie informacji publicznej, bowiem Spółka powiadomiła wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem, wskazując, że przedmiotowa "informacja publiczna" nie stanowiła w istocie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Spółka nie wydała zatem decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. lub na innej podstawie prawnej wynikającej ze stosowania w/w ustawy. Konstatacja, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, powoduje, że sprawa nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej i Spółka zatem takiej decyzji nie wydała. Spółka wskazała ponadto, że zakres informacji, których udostępnienia żądał Skarżący, nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., w tym w szczególności art. 1 ust. 1 u.d.i.p. bowiem publicznej nie stanowi informacja mająca charakter indywidualny i nie odnosząca się do spraw publicznych. Przyznawanie sprawie indywidualnej oraz potencjalnemu prywatnemu roszczeniu dodatkowej ochrony wynikającej z u.d.i.p. sprzeciwia się celom wyżej wskazanej regulacji prawnej. Sprawami publicznymi nie są zaś konkretne indywidualne sprawy danej osoby, zwłaszcza o charakterze prywatnym. Zatem wbrew twierdzeniom Skarżącego, jako żądania na podstawie u.d.i.p. nie można uznać więc wniosku Skarżącego w przedmiocie udostępnienia informacji dot. postępowania przetargowego, tj. w szczególności ofert złożonych w postępowaniu, korespondencji prowadzonej z oferentami czy protokołu z postępowania, gdyż po pierwsze nie stanowią one informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., a po drugie dotyczą pozyskania przez Skarżącego informacji we własnej sprawie. Nadto Skarżąca była uczestnikiem przedmiotowego postępowania oraz złożyła ofertę, która nie okazała się na tyle konkurencyjna, aby Spółka wybrała ofertę Skarżącego w toku prowadzonego postępowania. Złożona przez Skarżącego oferta znalazła się na 9 pozycji i nie doszło do zawarcia z nim umowy. Dalej podkreślono, że nawet zatem gdyby przyjąć, że żądane przez Skarżącego informacje stanowią "informację publiczną" w rozumieniu u.d.i.p. (czemu Spółka konsekwentnie przeczy), to zasadnym jest twierdzenie, że przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1550, dalej: k.p.c.) wyprzedzają przepisy u.d.i.p., a to w rozumieniu normy kolizyjnej wskazanej w treści art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 248 k.p.c. Na marginesie powyższego oraz odnosząc się do twierdzeń Skarżącego dotyczących podstawowych zasad procedury zamówieniowej tj. zasady przejrzystości, jawności postępowania, mającej na celu zapewnienie transparentności wydatkowania środków publicznych, jawności elementów składanych ofert oraz wywodów Skarżącego dotyczących relacji przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1605, dalej: p.z.p.) i przepisów u.d.i.p. - Spółka wskazała, że postępowanie przetargowe nie było prowadzone w oparciu o przepisy p.z.p. Stąd też wskazane przez Skarżącego przepisy, jak i przytoczone wraz z nimi orzeczenia nie mają zastosowania w tej sprawie. Ponadto Skarżący od początku postępowania posiadał wiedzę, że zgodnie z zapisami Specyfikacji Warunków Zamówienia, dalej "SWZ", prowadzonego postępowania, oferty składane w nim mają charakter niejawny zgodnie z treścią § 2 ust. 2 pkt 14 SWZ tj. "Zamawiający informuje, że oferty składane w niniejszym Postępowaniu są niejawne, za wyjątkiem informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty, zgodnie z postanowieniami § 13 ust. 5". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483, dalej: Konstytucja RP) oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust.1, art. 89 ust.1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r., sygn. akt W 14/94, (Dz.U. nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury. Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Mocą art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje sprawy wymienione w tym przepisie. Natomiast w świetle regulacji art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując procedowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Wyjaśnienia wymaga także, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem więc celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Przenosząc powyższe rozważania na niwę rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że przedmiotowa skarga jest dopuszczalna. Podkreślenia wymaga bowiem fakt, że pomimo, że skargę zatytułowano "na decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej" to z jej treści, zarzutów i wniosków bezspornie wynikało, że Skarżąca zwalcza nią bezczynność Spółki w załatwieniu wniosku złożonego w trybie u.d.i.p., na który otrzymała pisemną odpowiedź negatywną 15 lipca 2024r. Tym samym brak było podstaw do uwzględnienia żądania Spółki o odrzucenie skargi. Przechodząc zatem do kwestii merytorycznego badania zasadności skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje m.in., że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego publicznych. W sprawie niniejszej nie ulega więc wątpliwości, że wniosek strony skarżącej został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. jako podmiotu będącego osobą prawną - spółką z większością kapitałową Skarbu Państwa. Z kolei przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle art. 1 ust. 1 oraz art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest więc każda informacja wytworzona lub odnoszona do działalności podmiotów wymienionych w art. 4 u.d.i.p., w zakresie wykonywania przez nie zadań i gospodarowania mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność w/w podmiotów w zakresie wykonywania zadań publicznych oraz gospodarowania mieniem publicznym. Prawo zamówień publicznych z kolei określa zasady, w ramach których podmioty publiczne dokonują zakupów towarów i usług. Tym samym udostępnieniu podlega informacja publiczna na majątku, którym dysponują podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p. stanowi podstawę do udzielenia informacji o trybach zamówień realizowanych przez organy publiczne. Ustawa o dostępie do informacji publicznej stanowi lex generalis w zakresie udostępniania informacji publicznej i tylko w zakresie szczególnym odsyła do ustaw szczególnych, które określają odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznych. Jedną z takich regulacji jest ustawa z 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych. Jednakże skoro wymagana jest jawność i transparentność działań władzy publicznej, to społeczeństwo chce wiedzieć i kontrolować wydatki publiczne oraz sposób gospodarowania własnością podatników. W konsekwencji więc prawo do informacji publicznej mierzy się z prawem do tajemnicy przedsiębiorstwa po stronie wykonawcy. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p). W konsekwencji więc zupełnie chybione jest twierdzenie Spółki o wyłączeniu trybu u.d.i.p., gdyż zastosowanie w sprawie mają przepisy k.p.c., a nadto zgodnie z zapisami Specyfikacji Warunków Zamówienia oferty składane w tym postępowaniu mają charakter niejawny zgodnie z treścią § 2 ust. 2 pkt 14 SWZ. Wskazać należy, że SWZ nie stanowi źródła prawa w polskim systemie konstytucyjnym, gdyż zgodnie z art. 87 Konstytucji RP są nimi: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia i na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Zgodnie z art. 18 p.z.p. obowiązuje zasada jawności, a przepisy tej ustawy stanowią podstawę organizowania postępowań przetargowych. Zatem mając powyższe rozważania na względzie Spółka winna odpowiednio zakwalifikować żądania wniosku i stosownie je załatwić. Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać: 1.czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; 2.pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; 3.pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej; 4.pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym; 5.decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji; 6.decyzji odmawiając udostępnienia żądanej informacji gdy stwierdzi, że stanowi ona informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p. i że nie może być udostępniona bez wykazania przesłanki specjalnego znaczenia jej udostępnienia dla interesu publicznego. Tym samym w przypadku spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej organ administracji pozostaje w bezczynności wówczas, gdy nie udostępnił zainteresowanemu podmiotowi żądanej przez niego informacji publicznej stosownie do przepisów u.d.i.p., nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., nie umorzył postępowania w myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p. bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. odpowiedzi należy udzielić bez zbędnej zwłoki, jednakże nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin ten może być przedłużony, co przewiduje art. 13 ust. 2 ustawy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że wbrew twierdzeniom Spółki - należy ona do grupy podmiotów zobowiązanych do załatwienia wniosków o udostępnienie informacji publicznej, będącej w jej posiadaniu. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m. in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zauważyć bowiem należy, że Spółka wykonuje zadania publiczne, jednak działalność ta nie ma charakteru zadań o charakterze publicznym w rozumieniu u.d.i.p. Zgodnie bowiem z KRS podstawowa działalność to wytwarzanie i zaopatrywanie w parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych. Natomiast spełnione zostały dwie pozostałe przesłanki z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. - Spółka jest przedsiębiorstwem powiązanym z T. S.A., w której dominującą pozycję posiada Skarb Państwa przez swój udział 30,06 % oraz należące do niego podmioty m.in. takie jak: K. S.A. (w której Skarb Państwa jest udziałowcem ok 32%) – 10,39 % akcji. Pozycja dominująca zgodnie z art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2017 r., poz. 229 ze zm., dalej: u.o.k.k.) oznacza, że przedsiębiorca posiada na rynku udział, który przekracza 40%. W rozumieniu u.d.i.p. oznacza to udział Skarbu Państwa lub innych podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. w danym podmiocie przekraczający 40% akcji, udziałów itp. niezależnie, czy jest to udział bezpośredni lub za pośrednictwem powołanych przez organy administracji rządowej lub samorządowej podmiotów. W przypadku, gdyby bowiem przyjąć, że do kategorii podmiotów określonych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. należą tylko podmioty, w których Skarb Państwa posiada pozycję dominującą tylko w sposób bezpośredni, wówczas faktycznie ograniczonoby możliwość kontroli przez obywateli sposobu gospodarowania majątkiem publicznym, ponieważ wystarczyłoby, aby Skarb Państwa ustanowił osobny, całkowicie przez siebie kontrolowany podmiot (np. spółkę) i przez ten podmiot powołał i wyposażył w majątek inny podmiot - wówczas taki nowopowołany podmiot, mimo że jego właścicielem i właścicielem jego majątku jest faktycznie Skarb Państwa, mający również znaczny wpływ na jego funkcjonowanie - byłby poza kontrolą obywatelską ustanowioną przez u.d.i.p. W oczywisty sposób doprowadziłoby to do sytuacji, że znaczna część majątku publicznego nie podlegałaby regułom ujawniania określonym w u.d.i.p. Wskazać także należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych jednolicie uznaje, że przedsiębiorstwa energetyczne niezależnie od sposobu działania (produkcja, przesył, dystrybucja, obrót lub sprzedaż) wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p (por. wyrok NSA z 25 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 906/21). Stanowisko takie jest uzasadnione tym, że użyte w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. określenie "zadania publiczne" posiada znaczenie szersze od zwrotu "zadania władzy publicznej" zawartego w art. 61 Konstytucji RP. Wedle poglądów doktryny takimi zadaniami są też zadania służące zaspokajaniu potrzeb zbiorowych i realizujących interes społeczny, które zachowują swój publiczny status także w przypadku, gdy w drodze tzw. prywatyzacji zadań publicznych zostają one przeniesione z podmiotów publicznych, jakie tradycyjnie je wykonywały, na podmioty prawa prywatnego, w coraz większym stopniu współdziałające w wykonywaniu administracji publicznej. (S. Biernat, Prywatyzacja zadań publicznych. Problematyka prawna Warszawa 1994). Nie można zatem z tej kategorii wyłączyć zadań realizowanych przez przedsiębiorców w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, ale zaspakajających jednocześnie powszechne potrzeby obywateli i z tego powodu istotnych z punktu widzenia celów i zadań państwa (por. wyrok NSA z 23 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 3195/15 oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 lipca 2006 r., sygn. akt P 24/05). Tak więc jak podniesiono w wyroku NSA z 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt 1638/14 "bez względu na fakt czy przedsiębiorstwo energetyczne realizuje zadania w zakresie produkcji energii, czy jej przesyłania, obrotu, czy wreszcie dystrybucji albo sprzedaży, mimo iż zadania te zostały odrębnie ujęte w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059), bo tak wynika z art. 3 pkt 4, 5, 6, 6a (przy czym przesył paliw jest wyraźnie regulowany tymi przepisami - p. art. 1 ust. 1 i art. 3 pkt 4b), winno być traktowane jako wykonujące zadania publiczne w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej" (podobnie postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2013 r., sygn. akt I OZ 811/13, oraz wyroki NSA z 26 września 2013 r., sygn. akt I OSK 831/13 i 5 września 2014 r., sygn. akt I OSK 2931/13). Stanowisko to podziela tut. Sąd w rozpoznawanej sprawie. Skoro zatem Spółka wykonuje zadania z zakresu wytwarzania i obrotu parą wodną, gorącą wodą i powietrzem, a działalność ta mieści się w zakresie objętym działalnością publiczną podmiotów z branży energetycznej, to jest ona podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. jako podmiot wykonujący zadania publiczne. W tym zakresie działalności mieści się więc także gospodarowanie, wydatkowanie środków pieniężnych będących w jej dyspozycji. Nie budzi zatem wątpliwości, że informacje dotyczące wydatkowania posiadanych przez nią środków finansowych - stanowią informację publiczną. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Powyższe potwierdza, że wniosek Skarżącej w zakresie objętym skargą powinien zostać rozpoznany przez Spółkę albo poprzez udzielenie pełnej informacji w formie czynności materialno-technicznej albo przez wydanie stosownej decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie aart. 3 ust. 1 pkt. 1, art. 16 ust. 1 u.d.i.p., bądź decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. - w terminie określonym ustawą, czego nie dopełniono. Zauważyć bowiem ponownie należy, że pomimo, że skargą zakwestionowano decyzję odmawiającą udostępnienia informacji to z jej treści wynika, że Skarżąca zwalcza bezczynność Spółki w załatwieniu wniosku złożonego w trybie u.d.i.p., na który otrzymała pisemną odpowiedź negatywną 15 lipca 2024 r. W tym stanie rzeczy, skoro wniosek dotyczy informacji publicznej, skarżąca Spółka winna była go załatwić według zasad określonych w ustawie o dostępie, czego bezspornie nie uczyniła, dopuszczając się tym samym bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Jednocześnie w ocenie Sądu stwierdzony stan bezczynności w załatwieniu wniosku Skarżącego nie miał charakteru rażącego naruszenia prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13; wyrok NSA z 29 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1619/18). Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Natomiast w tej sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Udostępnienie bowiem wnioskowanej informacji nastąpiło niezwłocznie, choć nie wypełniając wnioskowanego zakresu. W konsekwencji więc należało zobowiązać Spółkę do załatwienia wniosku skoro nadal pozostało niezałatwione, zgodnie z powyższymi wskazaniami, żądanie nim objęte. Pisma bowiem z 15 lipca 2024 r. nie można kwalifikować jako decyzji gdyż nie spełnia wymogów z art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) i niemożliwym jest przyjmowanie domniemania takiego działania Spółki w tej sprawie. Mając powyższe względy na uwadze z mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji (pkt 2). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło