III SA/Łd 375/24

WyrokWSA w Łodzi2024-11-27

Skład orzekający: Anna Dębowska, Ewa Alberciak, Joanna Wyporska-Frankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odrzucające zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych dziecka, narusza prawo, w szczególności w zakresie wymagalności obowiązku, określenia obowiązku i doręczenia upomnienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z przepisów prawa i jest wykonalny. Skarżąca nie przedstawiła dowodów na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do szczepień ani na odroczenie obowiązku. Wymagalność obowiązku została prawidłowo ustalona, a zarzuty dotyczące określenia obowiązku i doręczenia upomnienia uznano za niezasadne. W związku z tym skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. P. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi odrzucające zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych dziecka. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku, jego błędnego określenia oraz braku doręczenia upomnienia. Organy administracji uznały obowiązek szczepień za wynikający z prawa i wymagalny, a zarzuty za nieuzasadnione.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 listopada 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 20 marca 2024 roku nr 27/2024/II w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. Postanowieniem z 20 marca 2024 r. nr 27/2024/II Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505) zwanej dalej u.p.e.a. - po rozpoznaniu zażalenia K. P. na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi nr PPIS.EP.SZ.9022.P.51.2023.ZP z 15 grudnia 2023 r. w sprawie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. W związku z nieszczepieniem dziecka A. C., ur. 29 listopada 2019 r. PPIS w Łodzi, upomnieniem Nr 68/71/Ep/23 z 5 maja 2023 r. wezwał matkę dziecka K. P. do zgłoszenia się z dzieckiem do punktu szczepień w celu wykonania zaległych szczepień ochronnych przeciw: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae oraz odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych. W związku z dalszym brakiem szczepień dziecka, PPIS w Łodzi w dniu 1 września 2023 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] zobowiązując stronę do poddania dziecka ww. obowiązkowym szczepieniom ochronnym oraz wystosował do ŁPWIS jako organu egzekucyjnego wniosek z 1 września 2023 r. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w stosunku do strony. ŁPWIS 30 października 2023 r. wydał postanowienie Nr 1042/2023 o nałożeniu grzywny w wysokości 2 000,00 zł w celu przymuszenia strony do wykonania obowiązku szczepień ochronnych, wynikającego z ww. tytułu wykonawczego wystawionego przez PPIS w Łodzi. Strona wniosła zarzuty podnosząc: - brak wymagalności obowiązku szczepień z powodu braku zakwalifikowania małoletniej do szczepień - określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisów prawa - na podstawie art. 33 § 2 pkt. 4 u.p.e.a. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej. PPIS w Łodzi postanowieniem nr PPIS.EP.SZ.9022.P.51.2023.ZP z 15 grudnia 2023 r. oddalił zarzuty strony. W zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 59 § 1 pkt. 2 u.p.e.a. w związku z art. 17 ust. 5 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez niezastosowanie w niniejszej sprawie polegające na tym, że organ wydał tytuł wykonawczy, mimo iż stronie zostało wydane przez lekarza kwalifikującego skierowanie do poradni specjalistycznej, co należy traktować jako odroczenie obowiązku wykonania szczepień, co w konsekwencji doprowadziło do wydania tytułu wykonawczego w sprawie egzekucji, w sytuacji gdy nie było ku temu podstaw, bowiem doszło do braku wymagalności w przypadku odroczenia terminu jego wykonania poprzez skierowanie do poradni specjalistycznej, 2) art. 15 § 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w związku z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, które doprowadziło w konsekwencji do naruszenia art. 33 § 2 pkt. 4 u.p.e.a. co skutkowało wydaniem tytułu wykonawczego na podstawie upomnienia wydanego niezgodnie z prawem, zaś PPIS w Łodzi dokonuje w tym zakresie wybiórczej i niezgodnej z literalnym brzmieniem przepisów interpretacji prawa, 3) art. 17 ust. 1 u.z.z.ch. przez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie polegające na zupełnym pominięciu sygnalizowanych przez stronę kardynalnych uchybień w toku każdego z odbytych badań kwalifikacyjnych małoletniej A. C. przez co nie została ziszczona przesłanka wykluczenia przeciwskazań, co z kolei skutkuje tym, iż egzekucja w niniejszej sprawie jest prowadzona w sposób bezprawny. 4) art. 6 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 17 ust. 1 u.z.z.ch. poprzez błędne zastosowanie w niniejszej sprawie polegające na bezprawnym przyjęciu, iż zobowiązana jest podmiotem uchylającym, w sytuacji gdy zobowiązana spełnia kilkukrotnie obowiązek stawienia się z małoletnią na badania kwalifikacyjne, w tym kilkukrotnie po wydaniu w sprawie upomnienia przez organ, co organ zupełnie pominął w swoich ustaleniach, mimo posiadanych na te okoliczności dowodów dołączonych przez stronę do każdego pisma kierowanego do organu w przedmiotowej sprawie. Zaskarżonym postanowieniem Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi utrzymał w mocy powyższe postanowienie. Organ odwołał się do treści art. 33 § 2 u.p.e.a. Organ odwoławczy analizując treść postanowienia organu I instancji stwierdził, że wierzyciel odniósł się do wniesionych zarzutów. ŁPWIS uznał zarzut braku wymagalności obowiązku za nieuzasadniony. ŁPWIS wyjaśnił, że wymagalność obowiązku nie oznacza nic innego jak istnienie stanu, w którym zobowiązana powinna już wykonać ciążącą na niej skonkretyzowaną powinność, a mimo to trwa w opozycji do tej powinności (uchyla się od niej), a właściwe organy mają wobec takiej postawy zobowiązanej możność żądania spełnienia ciążącej na niej powinności. Podmiot leczniczy zgłosił zobowiązanego do PPIS w Łodzi jako uchylającego się od wykonania szczepień obowiązkowych u dziecka. To lekarz pracujący w ww. podmiocie udziela informacji o obowiązkowych szczepieniach ochronnych, którym podlega dziecko oraz wyznacza termin szczepienia. Wierzyciel wystawiając upomnienie, a następnie tytuł wykonawczy uwzględnił również kartę uodpornienia dziecka, z której wynika, że u dziecka nie stwierdzono przeciwwskazań do szczepień. A zatem wierzyciel posiadał dowody wskazujące na to, że zobowiązany nie wykonuje obowiązku szczepień dziecka. Zarzut naruszenia art. 56 § 1 u.p.e.a., ŁPWIS uznał za nieuzasadniony. Zgodnie z art. 17 ust. 3 u.z.z.ch. przed poddaniem dziecka szczepieniu ochronnemu, oczywista jest konieczność dokonania kwalifikacji lekarskiej, jednakże możliwa jest ona tylko wówczas gdy dziecko stawi się na szczepienie, bowiem kwalifikacja lekarska odbywa się tuż przed szczepieniem w ciągu maksymalnie 24 godzin od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu wydanym po badaniu kwalifikacyjnym. Po przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym lekarz ma obowiązek udokumentowania jego wyniku oraz wpisania orzeczenia o niestwierdzeniu przeciwskazań zdrowotnych lub istnieniu przeciwskazań zdrowotnych do wykonania szczepienia ochronnego w indywidualnej dokumentacji wewnętrznej pacjenta. Książeczka szczepień oraz zaświadczenie o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym jest rodzajem indywidualnej dokumentacji przeznaczonej na potrzeby pacjenta korzystającego ze świadczeń. Obowiązek lekarza do wystawienia oddzielnego zaświadczenia o przeprowadzanym badaniu kwalifikacyjnym do szczepień tyczy się sytuacji, kiedy kwalifikacja do szczepień i zabieg podania preparatu szczepionkowego odbywają się w dwóch różnych podmiotach leczniczych. W sytuacji przeciwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia lekarz wydaje zaświadczenie o przeciwskazaniach do wykonania obowiązku szczepień ochronnych. Zdaniem organu przesłane przez stronę do PPIS w Łodzi zaświadczenia z 29 czerwca 2023 r. nie jest dokumentem, czyli zaświadczeniem o istnieniu przeciwskazań zdrowotnych, odraczaniu terminu przeprowadzenia szczepień ochronnych, tylko jest skierowaniem do poradni konsultacyjnej szczepień. Skierowanie takie czy wyznaczenie terminu do poradni specjalistycznej nie wyczerpuje przesłanek wskazanych w art. 56 § 1 pkt 1 ani w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Organ wskazał, że upomnienie wzywające do wykonania obowiązku z jednoczesnym zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego, dostarczone stronie, pozwala na jednoznaczną identyfikację osoby zobowiązanej do wykonania obowiązku, aktu prawnego, z którego wynika obowiązek oraz jego treść. Upomnienie to spełnia wszystkie niezbędne wymogi wynikające z przepisów u.p.e.a. oraz rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych u upomnieniu (Dz. U. z 2020 r. poz. 2194). Ponieważ obowiązek wskazania w upomnieniu numeru PESEL został określony przez ustawodawcę warunkowo, natomiast brak tego numeru nie narusza zasadniczego celu ustawodawcy w określeniu danych niezbędnych do prawidłowego wykonania obowiązku, jakim zgodnie z art. 15 § 3e u.p.e.a. jest zapewnienie prawidłowości pouczenia zobowiązanego o skutkach niewykonania obowiązku i niezastosowania się do upomnienia, zarzut powyższy należy uznać za nieuzasadniony. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.ch.z., osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ww. ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W myśl art. 17 ust. 1 u.ch.z., osoby określone na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 2 u.ch.z. są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 1 u.ch.z. W oparciu o art. 17 ust. 10 pkt 1 i pkt 2 u.ch.z., Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, w którym ustalił wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym - jeśli chodzi o dzieci - w jakim okresie ich życia. Zdaniem organu wbrew twierdzeniom strony przepisy te pozwalają na wyinterpretowanie normy prawnej, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Zatem obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych i nie ma podstawy prawnej do jego konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej. Wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym, jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie, aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniom ochronnym. Nie ma zatem racji strona wywodząc, z pominięciem art. 5 i art. 17 ust. 1, ust. 2 i ust. 10 pkt 1 i 2 u.ch.z., że nie miała prawnego obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Wbrew twierdzeniom strony, wierzyciel w wydanym postanowieniu z 15 grudnia 2023 r., wskazał, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu aktualizuję się w terminie podanym przez lekarza w powiadomieniu skierowanym do rodziców lub opiekunów prawnych lub faktycznych do poddania się w wyznaczonym terminie badaniu kwalifikacyjnemu i samemu szczepieniu. W kwestii wskazania czy stan zdrowia dziecka pozwala na dokonanie iniekcji preparatu szczepionkowego, zauważyć należy, że na żadnym etapie postępowania egzekucyjnego zobowiązana nie przedstawiła dokumentu opatrzonego podpisem lekarza, który wskazywałby na istnienie przeciwwskazań do wykonania szczepień ochronnych lub zaświadczenia wskazującego, na konieczność odroczenia wykonania obowiązku. ŁPWIS uznał zarzut naruszenia art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. za nieuzasadniony. Organ I instancji w postanowieniu oddalającym zarzuty zobowiązanego odniósł się i uwzględnił wszystkie kwestie podnoszone przez stronę. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera jasne i precyzyjne wyjaśnienia faktyczne i prawne. Wierzyciel uzasadnił na jakiej podstawie prawnej (z przytoczeniem konkretnych przepisów prawa) oraz jakie okoliczności faktyczne uwzględnił wydając określone rozstrzygnięcie. Ponadto ŁPWIS w oparciu o posiadaną kserokopię karty uodpornienia dziecka A. C. zwrócił uwagę, że dziecko aktualnie będąc w 5 roku życia nie zostało zaszczepione przeciw aż jedenastu chorobom zakaźnym, którym można zapobiegać przez szczepienia ochronne. Każda z tych chorób zakaźnych może u dzieci mieć ciężki przebieg i prowadzić do stałych następstw zdrowotnych, a nawet zgonu. W skardze K. P. zarzuciła naruszenie: 1) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit, b w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych przez uznanie, że obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej córki strony, w zakresie zwłaszcza podania poszczególnych dawek szczepionek na podstawie komunikatu GIS, objęty tytułem wykonawczym z 1 września 2023 r. jest wymagalny, 2) naruszenie art. 144 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7 k.p.a. przez ograniczenie rozpoznania sprawy do treści postanowienia wierzyciela i brak odniesienia się przez organ II instancji do zarzutów skarżącej, naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonego postanowienia podstawy prawnej wymagalności obowiązku, 3) naruszenie art. 15 k.p.a. przez brak rozpoznania przez organ II instancji zarzutów skarżącego, ograniczenie się do stwierdzenia, że organ odwoławczy podziela stanowisko wierzyciela, 4) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku, podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na długotrwałe odroczenie dziecka w związku ze skierowaniem do poradni specjalistycznej (w dacie wydania tytułu wykonawczego do Poradni Szczepień, obecnie do Poradni Alergologicznej dla Dzieci), brak określenia wymagalności obowiązku przez lekarza, brak indywidualnego kalendarza szczepień, ponadto brak jest oświadczenia skarżącego dotyczącego odmowy szczepień, 5) naruszenie art. 7, 7a, 77 i 81a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi przez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść strony skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego, 6) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżący uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona w dalszym ciągu podejmuje kroki w celu wykonania obowiązku, czego dowodem jest wystawione skierowanie do poradni alergologicznej dla dzieci z dnia 27 marca 2023 r., o czym organ został powiadomiony pismem z 18 kwietnia 2023 r. 7) art. 6 § 1 u.p.e.a. przez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie i uznanie strony za uchylającą się, podczas gdy w chwili wydania tytułu wykonawczego w dniu 1 września 2023 r. obowiązek był niewymagalny, wobec skierowania do Poradni Specjalistycznej Szczepień, której termin wizyty wyznaczony został na dzień 8 listopada 2023 r. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W piśmie z 21 listopada 2024 r. strona skarżąca podtrzymała zarzut niewymagalności obowiązku i załączyła dokument z Rejestracji Poradni Specjalistycznych Centralnego Szpitala Klinicznego, z którego wynika, że na 18 czerwca 2025 r. na godz. 12:10 ustalono termin wizyty do alergologa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie ŁPWIS w Łodzi z 20 marca 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie PPIS w Łodzi z 15 grudnia 2023 r. w przedmiocie zarzutów wniesionych przez K. P. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.), dalej u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Stosownie do treści art. 33 § 5 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części. Zgodnie z art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że 1 września 2023 r. PPIS w Łodzi wystawił tytuł wykonawczy zobowiązujący stronę skarżącą do poddania dziecka – A. C., urodzonej 29 listopada 2019r. obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgodnie z obowiązującym schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży. Jako podstawę prawną obowiązku organ wskazał art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, ust. 2, art. 17 u.z.z.ch.z. oraz § 2 i 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172). W oparciu o wskazany powyżej tytuł wykonawczy wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne prowadzone przez ŁPWIS w Łodzi. Strona skarżąca podniosła następujące zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej: 1) brak wymagalności obowiązku szczepień z powodu braku zakwalifikowania córki do szczepień, 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisów, 3) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia. Odnosząc się do zgłoszonych zarzutów, sąd podzielił stanowisko organów, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.ch.z., osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z.ch.z., jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletniego lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zamieszczone w rozdziale 4 "Szczepienia ochronne". W myśl art. 17 ust. 1 u.z.z.ch.z., osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.z., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Obowiązkowego szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między lekarskim badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia a tym szczepieniem upłynęło 24 godziny od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 4 (art. 17 ust. 3 u.z.z.ch.z.). Zgodnie z art. 17 ust. 10 u.z.z.ch.z., minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2), kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne (pkt 3), sposób przeprowadzania szczepień ochronnych (pkt 4), tryb przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5 (pkt 5), wzory zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4, książeczki szczepień oraz karty uodpornienia (pkt 6), sposób prowadzenia dokumentacji, o której mowa w ust. 8 pkt 1, i jej obiegu (pkt 7), wzory sprawozdań z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz tryb i terminy ich przekazywania (pkt 8) – uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. Stosownie do treści art. 17 ust. 11 u.z.z.ch.z., Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega sczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia (§ 2-4). Wymienione w tytule wykonawczym choroby zakaźne zostały wskazane w § 2 rozporządzenia z 18 sierpnia 2011 r. jako objęte obowiązkiem szczepień ochronnych. Natomiast szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym został określony w ogłaszanym co roku w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Komunikat ten jest wydawany w oparciu o art. 17 ust. 11 u.z.z.ch.z. Z wymienionych wyżej przepisów można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2010 r., II FSK 1494/08, Lex nr 595803). Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 32/11, wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. W niniejszej sprawie wierzyciel w tytule wykonawczym szczegółowo opisał treść podlegającego egzekucji obowiązku, precyzyjnie wskazując kogo i czego dotyczy z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane, prawidłowo wskazując jako podstawę prawną obowiązku art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, ust. 2 i art. 17 u.z.z.ch.z. oraz § 2 i 5 rozporządzenia z 18 sierpnia 2011 r. Odnosząc się natomiast do kwestii wykonania badania kwalifikacyjnego i wykluczenia przeciwskazań do szczepienia oraz przedstawionego przez stronę skarżącą skierowania do poradni alergologicznej z 29 czerwca 2023 r. i wyznaczonej na dzień 8 listopada 2023 r. wizyty lekarskiej, wskazać należy, że zgodnie z treścią cyt. powyżej art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.z., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.ch.z.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.ch.z.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.ch.z.). Zgodnie z powołanymi przepisami, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z art. 17 ust. 3 i 4 u.z.z.ch.z. wynika, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Przy czym, treści wskazanych przepisów nie można interpretować, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań są przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie został przyjęty pogląd, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.z., jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyroki NSA z 21 listopada 2019 r., II OSK 3322/17 i II OSK 43/18; z 18 stycznia 2022 r., II OSK 459/19). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podzielił pogląd wyrażony w wyżej wymienionych orzeczeniach. Podkreślić również należy, że celem badania kwalifikacyjnego jest ustalenie, czy stan zdrowia danej osoby pozwala na jej zaszczepienie. Badanie takie bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne, odmowa udziału w takim badaniu, czy też niestawienie się na badanie, uniemożliwia wykonanie szczepienia. W istocie jest to więc odmowa poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Obowiązujące przepisy prawa nakładają na rodziców dzieci obowiązek poddania dzieci badaniu kwalifikacyjnemu oraz szczepieniu ochronnemu. Strona skarżąca nie wywiązała się z tego obowiązku i jednocześnie nie przedstawiła żadnych dowodów (dokumentów) wskazujących na faktyczne istnienie przeciwwskazań skutkujących koniecznością odroczenia szczepień córki ze względu na jej stan zdrowia. Wskutek powyższego córka strony skarżącej, będąc aktualnie w piątym roku życia, nie została zaszczepiona przeciwko 11 chorobom zakaźnym, wymienionym w rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Należy w tym miejscu podkreślić, że ze znajdującego się w aktach administracyjnych wydruku z wizyty lekarskiej z 7 lipca 2023 r. wynika, że lekarz przedstawił rodzicom Indywidulany Kalendarz Szczepień. Lekarz wyjaśnił również wątpliwości rodziców związane z preparatami Tetraxim i Euvax, rodzice zdecydowali, że będą szczepić dziecko w Poradni Konsultacyjnej Szczepień i otrzymali skierowanie. Wbrew stanowisku strony skarżącej, dziecko zostało poddane badaniu fizykalnemu i stwierdzono ostre surowicze zapalenie ucha środkowego i ostre zapalenie nosa i gardła. Strona skarżąca nie przedstawiła natomiast zaświadczenia o odroczeniu obowiązku szczepień. Z akt sprawy nie wynika również, czy strona skarżąca stawiła się z dzieckiem na wizycie w dniu 8 listopada 2023 r. w Poradni Szczepień Ochronnych i Zaburzeń Odporności WWCOiT im. [...] Ośrodek Pediatryczny im. [...]. Skarżąca nie przedstawiła też żadnych innych dokumentów wystawionych po tej dacie, z których wynikałoby, że istnieją jakiekolwiek przeciwwskazania zdrowotne do poddania bądź odroczenia szczepień ochronnych ze względu na stan zdrowia dziecka. Odnośnie pisma z 21 listopada 2024 r. i załączonej do niej informacji o wizycie u alergologa w dniu 18 czerwca 2025 r. w Uniwersyteckim Centrum Pediatrii w Ł. to również nie mogło odnieść zamierzonego rezultatu. Strona nie przedstawiła bowiem żadnego dokumentu, w tym zaświadczenia lekarza stwierdzającego odroczenie obowiązku szczepień u córki. Wyznaczenie wizyty u alergologa nie jest bowiem jednoznaczne z odroczeniem obowiązku szczepień u córki. W związku z powyższym Sąd uznał, że przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu na podstawie art. 106 § 3 p.p.p.s.a jest niecelowe. Należy podkreślić, że wyznaczony maksymalny termin wykonania obowiązku szczepienia nie oznacza, że dopiero po upływie tego terminu obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Wyznaczenie maksymalnej granicy wieku w § 3 rozporządzenia z 18 sierpnia 2011 r., przy obowiązującej regulacji ustawowej Programu Szczepień Ochronnych, nie pozwala na określenie przez zobowiązanego lub osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego, czasu poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. W komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego okres, w którym powinny zostać podane dzieciom poszczególne dawki szczepionki, jest wiążący i stanowi o wymagalności obowiązku. Niewykonanie zaś obowiązku stanowi podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowanie środka egzekucyjnego. Jak wynika z treści § 11 rozporządzenia z 27 września 2023 w sprawie obowiązkowych szczepień (obowiązującego w dacie wyznaczonej wizyty 8 listopada 2023 r.) lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Stosownie natomiast do treści § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., informacje na temat przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych wykonanych od dnia urodzenia są dokumentowane w: 1) karcie uodpornienia, której wzór jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia; 2) książeczce szczepień, której wzór jest określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia; 3) Karcie Szczepień oraz innej dokumentacji medycznej, o której mowa w przepisach wydawanych na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Wykluczenie wystąpienia podstawy do odstąpienia od szczepienia skutkuje koniecznością stwierdzenia, że obowiązek ten winien zostać wykonany. Z akt sprawy wynika, że skarżąca obowiązkowi poddania dziecka szczepieniom ochronnym uchybiła. Określony w tytule wykonawczym obowiązek dotyczący obowiązkowych szczepień ochronnych przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilius influenzae typu b, błonicy, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, odrze, śwince i różyczce miał charakter wykonalny, skoro już przed dniem jego wystawienia doszło do uchybienia terminowi wyznaczonemu dla przyjęcia szczepionek przeciwko wymienionym w nim chorobom. Należy wyjaśnić, że przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu, np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Pogląd taki wyrażono w P. Przybysz Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz wydanie IX 2021 r. - Komentarz do art. 33 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie obowiązek poddania córki strony skarżącej szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Sąd zaznacza, że strona skarżąca w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia nie przedstawiła żadnej dokumentacji medycznej ani zaświadczenia lekarskiego, które faktycznie wskazywałby na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych i konieczność długotrwałego odroczenia wykonania obowiązku szczepień ochronnych dziecka. Z powyższego jednoznacznie wynika zatem, że strona skarżąca z pełną świadomością uchyla się od poddania małoletniej córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Z przedstawionych powyżej względów, jako niezasadne należało ocenić zarzuty skargi zmierzające do zakwestionowania wymagalności obowiązku zaszczepienia małoletniej córki przez stronę skarżącą. W związku z powyższymi rozważaniami na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 6 § 1 u.p.e.a. W zakresie zarzutu polegającego na określeniu obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisów sąd również zgodził się z organem, że jest on niezasadny. Obowiązek został określony w tytule wykonawczym, który spełniał wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. Należy wskazać, że zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r., a więc mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, jako podstawy zarzutu nie wymieniono niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W obecnym stanie prawnym okoliczność, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. kontroluje organ egzekucyjny i w przypadku stwierdzenia, że wymogi te nie zostały spełnione, nie przystępuje do egzekucji zawiadamiając o tym wierzyciela (art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie ŁPWIS w Łodzi przystąpił do egzekucji uznając tym samym, że wystawiony 1 września 2023 r. tytuł wykonawczy spełnia wymogi, określone w art. 27 u.p.e.a. Tytuł wykonawczy z 1 września 2023 r. został wystawiony według wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 19 czerwca 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 176 ze zm.). W tytule tym wypełniono wszystkie niezbędne pola, w tym także podano podstawę prawną obowiązku, a mianowicie powołane wyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 u.z.z.ch.z. oraz § 2 i 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 18 sierpnia 2011 r. Sąd nie stwierdził zatem, że obowiązek wynikający z przepisów prawa został określony nieprawidłowo. Odnosząc się do zarzutu braku doręczenia upomnienia stwierdzić należy, że jest on niezasadny. Sąd podzielił stanowisko organu, że upomnienie doręczono skarżącej 24 maja 2023 r. i spełnia ono wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz.U. z 2020 r. poz. 2194). Zgodnie z treścią § 2 pkt 3 tego rozporządzenia upomnienie zawiera: imię i nazwisko lub nazwą zobowiązanego i adres jego miejsca zamieszkania lub siedziby, a także znany wierzycielowi numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) albo numer identyfikacji podatkowej (NIP), albo numer identyfikacji w Krajowym Rejestrze Urzędowym Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON), jeżeli zobowiązany taki numer posiada. Doręczone skarżącej upomnienie nie zawierało wprawdzie numeru PESEL, lecz okoliczność ta nie miała wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, ponieważ numer ten był wierzycielowi znany, czego potwierdzeniem jest zamieszczenie numeru PESEL skarżącej w tytule wykonawczym. Dane zawarte w upomnieniu były zatem wystarczające, a okoliczność jego doręczenia skarżącej 24 maja 2023 r. nie budzi wątpliwości. Wbrew zarzutom postawionym w skardze, w niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 7a, art. 15, art. 77 (bez wskazania jednostki redakcyjnej), art. 80 i art. 81a, art. 107 § 3, art. 124 § 2, art. 144 k.p.a. W sprawie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści norm prawnych lub co do stanu faktycznego. Organy obu instancji w sposób wyczerpujący i poprawny wyjaśniły stan faktyczny oraz oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawiły w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień odnosząc się do kwestii wymagalności obowiązku poddania córki strony skarżącej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Organy administracji odniosły się do wszystkich zgłoszonych przez stronę skarżącą zarzutów. Należy zaznaczyć, że obowiązujące przepisy prawa nakładają na rodziców obowiązek poddania dziecka badaniu kwalifikacyjnemu oraz szczepieniu ochronnemu. Skarżąca, jako rodzic, nie wywiązała się z tego obowiązku i jednocześnie nie wykazała istnienia przeciwwskazań, które uzasadniałyby ze względu na stan zdrowia odroczenie szczepień dziecka. Odmowa poddania się badaniu kwalifikacyjnemu, która w konsekwencji uniemożliwia wykonanie szczepienia, jest w istocie odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Obowiązek poddania się szczepieniom wynika wprost z ustawy, a więc zgoda szczepionego bądź jego przedstawiciela ustawowego jest zbędna, a poddanie się szczepieniu jest spełnieniem obowiązku ustawowego. W wyroku z 24 września 2024 r. sygn. II GSK 840/24 Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych nie przewiduje prawa pacjenta (tu rodzica małoletniego dziecka) do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne. Wręcz przeciwnie, statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym, gdy brak jest przeciwwskazań. Jest to działanie w interesie ogółu. Jedynie więc w sytuacji wskazań lekarskich, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.ch.). To więc na rodzicu małoletniego dziecka (opiekunie prawnym) spoczywa prawny obowiązek, wynikający wprost z ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych, zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza sprawującego nad nim opiekę profilaktyczną w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych w celu potwierdzenia bądź wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego (zob. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 2216/23). Akta administracyjne sprawy nie zawierają przy tym żadnego uznanego prawem i wydanego przez uprawnionego lekarza dokonującego kwalifikacji, zaświadczenia lekarskiego o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień ochronnych (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać trzeba również, że w wyroku z 9 maja 2023 roku Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt SK 81/19, orzekł, iż: "I. Artykuł 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, ze zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; II. Przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej". Z uzasadnienia wyroku Trybunału wynika, że uszczegółowienie obowiązku szczepień ochronnych adresowanego do jednostki winno być unormowane wyłącznie rozporządzeniem, a sytuacja, w której treść obowiązku szczepienia jest współkształtowana komunikatem Głównego Inspektora Sanitarnego, niebędącym aktem prawa powszechnie obowiązującego (a contrario art. 87 Konstytucji RP), jest niedopuszczalna. Trybunał wskazał, że wydany wyrok powoduje konieczność dostosowania stanu prawnego przez właściwy organ władzy publicznej. W ocenie Trybunału - wobec stwierdzenia niezgodności z Konstytucją normy - nie zaś art. 17 ust. 11 ustawy o chorobach zakaźnych, jak i § 5 rozporządzenia jako takich - zapewnienie stanu prawnego zgodnego z Konstytucją ciąży zarówno na ustawodawcy, jak i ministrze właściwym do spraw zdrowia. Trybunał podkreślił, że wyrok nie pozbawia Głównego Inspektora Sanitarnego kompetencji do ogłaszania w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ani nie ogranicza zakresu treści, które mogą być zawarte w owym komunikacie. Termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych powinny być - w ślad za źródłem powszechnie obowiązującego prawa - wskazane w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, jednakże komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego nie może stanowić podstawy do rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy. Jednocześnie Trybunał wskazał, że zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. W tym zakresie Trybunał wyjaśnił, że z uwagi na to, iż wyrok w niniejszej sprawie nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym jako takiego, konieczne jest zapewnienie stosownych ram realizacji tego obowiązku. Trybunał dostrzegł potrzebę dostosowania stanu prawnego, a określenie w wyroku innego terminu utraty mocy obowiązującej uznano za niezbędne dla zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych. Termin 6 miesięcy, w ocenie Trybunału, powinien być wystarczający do dokonania stosownych zmian. Zdaniem sądu, z treści uzasadnienia ww. orzeczenia wynika tym samym, że Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował w żaden sposób wprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych, zaś jako wzorzec kontroli przyjął przepisy o prawie do ochrony prawnej życia prywatnego (art. 47 Konstytucji RP), o zasadzie proporcjonalności przy ograniczaniu w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) oraz o źródłach powszechnie obowiązującego prawa (art. 87 ust. 1 Konstytucji RP). W ocenie sądu, wskazana przez Trybunał Konstytucyjny konieczność zapewnienia ciągłości realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych stanowi wartość przemawiającą za dalszym stosowaniem zakwestionowanych przez Trybunał przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w zakresie, w jakim pozwalają one na ustalenie terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, na podstawie Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanego przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu. Odmowa zastosowania zakwestionowanych przepisów, szczególnie wobec odroczenia przez Trybunał utraty ich mocy, spowodowałoby zakłócenie procesu wykonywania obowiązkowych szczepień ochronnych. Wyrok powyższy został opublikowany w Dzienniku Ustaw z 12 maja 2023 r. pod pozycją 909. Podkreślenia wymaga, że w związku z ww. wyrokiem wydane zostało rozporządzenie Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. Stwierdzić należy, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego obowiązywało rozporządzenie z 18 sierpnia 2011 r., natomiast na dzień wniesienia zarzutów (9 listopada 2023 r.) obowiązywało już rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r., które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r., jako akt powszechnie obowiązujący. Rozporządzenie z 27 września 2023 r. określa schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 11 u.z.z.ch. Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Organy administracji słusznie uznały, że zarzuty podniesione przez skarżącą nie zasługują na uwzględnienie. Rozpoznając niniejszą sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Z powyższych względów, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. ds

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło