II OSK 739/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 700/21 w sprawie ze skargi M.G. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 18 maja 2021 r. nr 697/21 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 10 listopada 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 700/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M.G. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB") z 18 maja 2021 r., nr 697/21 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddalił skargę. Poddanym kontroli Sądu pierwszej instancji postanowieniem MWINB utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomiu (dalej: "PINB") z 23 marca 2021 r., nr 40/2021 wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych przy budynku gospodarczym usytuowanym na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w B. oraz informujące inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. budynku. W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła ww. wyrok w całości zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm.), dalej: "p.b.", poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie przez sąd, że wiata wybudowana na nieruchomości skarżącej, jest tymczasowym obiektem budowlanym, chociaż materiał dowodowy zgormadzony w sprawie, nie zawiera informacji, że owa wiata jest przeznaczona jedynie do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jej trwałości technicznej, bądź jest przewidziana do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki; 2. art. 3 ust. 5 p.b. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie przez Sąd, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z obiektem budowlanym typu "garaż blaszak", pomimo tego, że sam Sąd w uzasadnieniu wyroku zauważa, że wiata nie posiada fundamentów; 3. art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. poprzez jego nieuzasadnione niezastosowanie, w przypadku gdy wiata posadowiona na działce skarżącej spełnia wszelkie wymogi wskazane w tym przepisie, a co za tym idzie jej postawienie nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia; 4. art. 28 p.b. poprzez jego nieuprawnione zastosowanie, do wiaty spełniającej wymogi określone w art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Skarżąca podniosła, że wbrew stwierdzeniu Sądu pierwszej instancji na działce posadowiona została wiata, a nie obiekt budowlany – garaż blaszak. Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca wyjaśniła, że wiata została wykonana w oparciu o lekką konstrukcję stalową (wyłącznie stalowe słupy), a zarówno dach, jak i ściany wiaty zostały wykonane z blachy. Ponadto wiata nie ma jednej ściany zatem nie spełnia funkcji garażu. Ponadto nie jest trwale związana z gruntem, gdyż konstrukcja ta nie posiada fundamentów, a jedynie opiera się na stalowych słupach, posadowionych tylko na stopach i kostce brukowej. Jej dach nie łączy się z żadnym budynkiem. Podsumowując skarżąca wskazała, że powyższe względy powodują, że wzniesionej wiaty nie można zakwalifikować jako obiektu budowalnego wobec czego stanowisko Sądu jest nieprawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed Sądem pierwszej instancji. Stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej formułowanej przez stronę skarżącą, organy administracji publicznej oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotem oceny legalności dokonywanej przed Sądem pierwszej instancji jest postanowienie MWINB utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie PINB z 23 marca 2021 r., nr 40/2021 wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych przy budynku gospodarczym usytuowanym na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w B. oraz informujące inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. budynku. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do oceny, czy prawidłowo organy administracji zakwalifikowały sporny obiekt jako budynek garażowy (obiekt budowlany), który wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie – jak wywodzi skarżąca – wiatę. Zdaniem skarżącej fakt, że obiekt wsparty jest na słupach oraz nie posiada jednej ze ścian i nie jest trwale związany z gruntem powoduje, że należy zakwalifikować go jako wiatę. Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić. Wprawdzie pojęcie wiaty, którym posługuje się art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b., nie zostało zdefiniowane na gruncie powołanej ustawy, tym niemniej należy podzielić stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że wiata jest szczególnym rodzajem budynku, stanowiącym pomieszczenie naziemne nieobudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione (wyrok NSA z 16 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1481/14, dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1587/14, wyrok z dnia 30 września 2015 r.). Jak wynika z protokołu oględzin oraz załączonej do akt dokumentacji zdjęciowej, przedmiotowy obiekt ma konstrukcję stalową, opierzony blachą trapezową. Zasadnicze wymiary budynku opartego na rzucie prostokąta wynoszą ok. 5,0 m x 10,0 m. Dach o jednej połaci pochylony jest w kierunku zachodnim. Ściana szczytowa północna budynku nie jest wypełniona blachą. Jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji obiekt został posadowiony na miejscu wyłożonym kostką brukową, posiada dach i przegrody oddzielające go od otoczenia. Budynek nie ma jednej ze ścian. Został wyposażony w bramę garażową uchylną, zamontowano okna, założono orynnowanie. Wyglądem przypomina garaż, bądź budynek gospodarczy typu "blaszak".Należy zatem zauważyć, że z dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy wynika, że zrealizowany przez skarżącą obiekt nie charakteryzuje się wskazanymi powyżej cechami właściwymi dla wiaty. Uwidoczniony na zdjęciach obiekt należy natomiast zakwalifikować jako garaż. Jest on bowiem związany z gruntem w sposób pozwalający przeciwstawiać się siłom przyrody, posiada dach i przegrody oddzielające go od otoczenia, okna i bramę uchylną. Oczywistym zaś wydaje się, że z uwagi na powszechnie przyjęte przeznaczenie bramy uchylnej wskazać należy na garażowe przeznaczenie obiektu (zob. wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r., sygn. II OSK 1398/19). Sąd wskazuje, że zamierzona lub też faktycznie pełniona funkcja danego obiektu, służyć może pomocniczo do określenia jego charakteru prawnego. Reasumując, ocena wyrażona przez Sąd pierwszej instancji w analizowanym zakresie nie była wadliwa. Nieuzasadniony okazał się tym samym postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. Sąd prawidłowo zaakceptował dokonaną przez organy kwalifikację spornego obiektu. Zasadnie uznano, że z uwagi na konstrukcję oraz charakter i przeznaczenie nie jest to wiata, a garaż "blaszak". Nie ma zatem racji skarżąca, że dla przedmiotowego obiektu nie było wymagane ani pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie zamiaru jego budowy. Niesłuszny jest także zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 ust. 5 p.b. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że przedmiotowy obiekt stanowi garaż "blaszak" pomimo, że nie posiada fundamentów. W odniesieniu do powyższego Sąd wskazuje, że kwestia fundamentów i trwałego związania danego obiektu budowlanego z gruntem była przedmiotem licznych wypowiedzi orzecznictwa sądów administracyjnych formułowanych na potrzeby oceny robót budowlanych polegających na wykonaniu innych obiektów budowlanych niż budynki, w tym urządzeń reklamowych (zob. np. wyroki NSA: z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1005/10, czy z dnia 11 maja 2012 r. o sygn. akt II OSK 323/11). W orzecznictwie przyjmuje się, że cecha "trwałego związania z gruntem" oznacza posadowienie obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Cechę trwałości związania z gruntem należy oceniać nie tylko poprzez niemożliwość łatwego przeniesienia obiektu (oderwania go od gruntu), ale także poprzez to czy wielkość obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Przyjmuje się bowiem, że o tym czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie decyduje metoda i sposób związania go z gruntem, ale to czy wielkość tego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem. Oznacza to, że połączenie z gruntem musi być w sensie fizycznym na tyle trwałe, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Sąd orzekający podziela pogląd, który jest już zresztą utrwalony w judykaturze, że brak fundamentów nie przesądza o braku możliwości zakwalifikowania obiektu budowlanego jako garażu. Garaż, który nie jest posadowiony na fundamentach nie jest wprawdzie budynkiem ale obiektem budowlanym o cechach budowli. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 3 ust. 5 p.b. poprzez przyjęcie, że wiata jest tymczasowym obiektem budowlanym, chociaż materiał dowodowy zgormadzony w sprawie, nie zawiera informacji, że jest ona przeznaczona jedynie do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jej trwałości technicznej, bądź jest przewidziana do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki. W odniesieniu do powyższego Sąd wskazuje, że bez wpływu na ocenę charakteru przedmiotowej budowli pozostaje, to czy zamiarem skarżącej było jedynie jej tymczasowe użytkowanie. Istotnym bowiem jest, że obiekty budowlane takie jak garaż blaszany, w świetle poglądów orzecznictwa są kwalifikowane do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych, o których mowa w art. 3 pkt 5 p.b., a które należy zaliczyć do obiektów w rozumieniu art. 3 pkt 1 b p.b. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 7 listopada 2007 r. sygn. akt II OSK 1443/06; z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 1001/09; z dnia 1 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 576/10, z dnia 30 czerwca 2017 r. II OSK 2717/15 - orzeczenia.nsa.gov.pl). Wbrew zarzutom wniesionego środka odwoławczego Sąd pierwszej instancji przeprowadził prawidłową kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia i słusznie na podstawie akt przedmiotowej sprawy doszedł do przekonania, że kwestionowane skargą rozstrzygnięcie odpowiada prawu, stąd zasadnie zastosował konstrukcję prawną oddalenia skargi wynikającą z art. 151 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.