II OSK 1484/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Y. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1975/23 w sprawie ze skargi A. Y. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia 19 czerwca 2023 r. nr RdU-169-1/S/23 w przedmiocie odmowy udzielenia ochrony międzynarodowej oddala skargę kasacyjną. 1. Wyrokiem z 27 lutego 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1975/23, po rozpoznaniu skargi obywatela Egiptu A. Y. (dalej: "cudzoziemiec", "skarżący", "skarżący kasacyjnie"), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie") oddalił skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców (dalej: "Rada", "organ") z 19 czerwca 2023 r. nr RdU-169-1/S/23. Decyzją tą utrzymano w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: "Szef Urzędu") z 3 marca 2023 r., nr DPU.420.74.2023, którą odmówiono cudzoziemcowi nadania statusu uchodźcy oraz odmówiono udzielenia ochrony uzupełniającej. 2. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie złożył cudzoziemiec, zaskarżając go w całości, zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: a) art. 147 § 1 w zw. z art. 1 w zw. z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. poprzez wadliwe wykonanie kontroli rozstrzygnięcia organu administracji państwowej pod względem jego zgodności z prawem i błędne uznanie, że rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie niniejszej odpowiada prawu, co skutkowało brakiem wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięcia niezgodnego z obowiązującymi przepisami prawa; b) art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niepoddanie gruntownej analizie wszystkich aspektów rozpoznawanej sprawy przez sąd pierwszej instancji, w których są wątpliwości i w których ustalenia organu są odmienne od wniosków i twierdzeń skarżącego, bądź zostały pominięte przez organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji; c) art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego sprawy, co skutkowało nieuprawnionym przyjęciem, że: i) skarżący nie wykazał istnienia uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia; ii) skarżący, jako osoba ubiegająca się o status uchodźcy, nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości zasadności swoich obaw dotyczących dalszego zamieszkiwania w kraju pochodzenia; iii) skarżący w rzeczywistości wyjechał z kraju pochodzenia ze względów ekonomicznych, aby poprawić warunki życia, należy go zatem uznać za migranta, a nie uchodźcę potrzebującego ochrony bezpiecznego kraju; iv) realia występujące w kraju pochodzenia skarżącego, dotyczące prześladowań członków Kościoła Koptyjskiego w Egipcie, nie stanowią wystarczająco obiektywnej przesłanki umożliwiającej zagwarantowanie skarżącemu ochrony - w sytuacji gdy okoliczności dotyczące prześladowań członków Kościoła Koptyjskiego w Egipcie stanowią fakty notoryjne, wobec tego, że Egipt jest krajem muzułmańskim, w którym zdecydowana większość ludności wyznaje Islam, przez co dogmaty tej dominującej religii bezpośrednio wpływają na politykę krajową, ekonomię i życie społeczne w Egipcie: d) art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 oraz w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 k.p.a., co skutkowało brakiem rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy, a przez to niezasadnym oddaleniem skargi, w sytuacji, gdy: i) skarżący przed opuszczeniem kraju pochodzenia, był zatrudniony w sklepie, a zatem był narażony na codzienny i bezpośredni kontakt z klientami - w znacznej większości osobami wyznania islamskiego, co w uzasadniony sposób wpływało na jego bezpieczeństwo oraz poczucie zagrożenia; ii) w trakcie składania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz podczas przesłuchania statusowego skarżący informował o swoim złym stanie psychicznym, co w uzasadniony sposób mogło wpłynąć na jego zachowanie podczas przeprowadzanych czynności; 2) naruszenie prawa materialnego w postaci: a) przepisu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2022 r. poz. 1264 ze zm.; dalej: "ustawa o ochronie") poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało nieudzieleniem skarżącemu ochrony pomimo istnienia uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu wyznawanej przez skarżącego religii - przynależności do Kościoła Koptyjskiego, przez co nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia; b) przepisu art. 15 pkt 2 w zw. z art. 18a ustawy o ochronie poprzez niezasadne uznanie, że skarżący nie spełnia przesłanek do udzielenia mu ochrony uzupełniającej, pomimo doświadczenia przez skarżącego przemocy fizycznej, psychicznej i werbalnej w kraju pochodzenia, co skutkowało brakiem rozważań, że przemoc ta powinna być kwalifikowana jako doznanie poważnej krzywdy w rozumieniu wskazanych przepisów prawa oraz tego, że zachodzą uzasadnione podstawy, aby twierdzić, iż w razie powrotu do kraju działania te będą kontynuowane wobec skarżącego przez osoby wyznania islamskiego. Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie; przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym według norm prawem przepisanych, przy jednoczesnym oświadczeniu, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części oraz zwrot uzasadnionych i udokumentowanych wydatków poniesionych przez pełnomocnika skarżącego z urzędu (już po wydaniu przez WSA w Warszawie zaskarżonego wyroku) w kwocie 21,40 zł - stosowne potwierdzenie przedłożono w załączeniu. Wniesiono również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci postanowienia Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej z 15 grudnia 2023 r., nr Bi-OA/118/P-ZOS/2023 na okoliczność zwolnienia skarżącego ze Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców w Przemyślu z uwagi na to, że dalszy pobyt w ww. ośrodku stanowił bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia skarżącego, w związku ze złym stanem psychofizycznym skarżącego i koniecznością kontynuowania leczenia w warunkach mniej stresogennych - jednocześnie wskazano, że pełnomocnik z urzędu nie miał możliwości powołania się na ten dokument na wcześniejszym etapie postępowania. Na zakończenie skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy i wnosi o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. 3.2. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie nie występują, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. 3.3. Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i prowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko co do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA). 3.4. Bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Otóż zarzut naruszenia tego przepisu może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie kontrolowanego wyroku nie zawiera obligatoryjnych elementów, wskazanych w tym przepisie albo zostało sporządzone w ten sposób, że nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia (por. np. wyrok NSA z 11 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1462/21, CBOSA). Równocześnie należy podkreślić, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować ocen prawnych zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W szczególności, okoliczność, że stanowisko zajęte przez sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej (por. np. wyrok NSA z 20 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2315/21, CBOSA). Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy należy, po pierwsze, stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie zawiera wszystkie obligatoryjne elementy, wskazane w art. 141 § 4 p.p.s.a. Po drugie, na podstawie uzasadnienia tego wyroku można ustalić, czym kierował się WSA w Warszawie oddalając skargę. Spełniona została zatem podstawowa funkcja, jaką ma pełnić uzasadnienie wyroku (por. np. wyrok NSA z 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2905/20, CBOSA). 3.5. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. W świetle tego przepisu, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną m.in. wówczas, gdy sąd orzekał na podstawie niekompletnych akt sprawy lub pominął istotną część tych akt, ewentualnie wydał orzeczenie w oparciu o własne ustalenia nie znajdujące odzwierciedlenia w aktach sprawy (por. np. wyroki NSA z 16 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 387/22 oraz z 6 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 1733/23 - CBOSA). Tymczasem, w realiach niniejszej sprawy WSA w Warszawie nie pominął żadnego, z istotnych dla rozstrzygnięcia, elementów akt sprawy. Natomiast okoliczność, że Sąd wyprowadził inne wnioski z materiału dowodowego zebranego przez organy, w tym co do wiarygodności cudzoziemca oraz sytuacji bezpieczeństwa w Egipcie, niż oczekiwałby tego skarżący, nie może być uznana za naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z 13 września 2023 r., sygn. akt II OSK 3006/20, CBOSA). 3.6. Bezzasadne okazały się również zarzuty naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Z przywołanego przepisu wynikają dwa podstawowe obowiązki dla wojewódzkiego sądu administracyjnego. Po pierwsze, obowiązek orzekania w granicach sprawy, czyli niemożność objęcia kontrolą sądową aktu wydanego w innej sprawie administracyjnej (w znaczeniu materialnym). Po drugie, obowiązek wzięcia pod uwagę wszelkich istotnych naruszeń prawa, niezależnie od tego, czy zostały one wskazane w skardze. W realiach niniejszej sprawy skarżący nie wykazał w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, aby WSA w Warszawie naruszył te obowiązki. Takim naruszeniem nie może być w szczególności podzielenie przez Sąd I instancji oceny dowodów przeprowadzonej przez Radę co do wiarygodności skarżącego oraz sytuacji bezpieczeństwa w Egipcie. 3.7. Podobnie, nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. Jeżeli chodzi o art. 3 § 1 p.p.s.a., to przepis ten w sposób ogólny wskazuje na zakres kognicji sądów administracyjnych, tj. sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej, a także stosowane przez te sądy środki, tj. poprzez odesłanie w tej kwestii do ustawy. Stąd też naruszenie tego przepisu może mieć miejsce w sytuacji, w której sąd administracyjny rozpozna inną sprawę niż sądowoadministracyjna lub zastosuje środki prawne nieznane przepisom p.p.s.a. Powołując się na zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., podobnie jak na zarzut naruszenia art. 1 p.p.s.a., nie można natomiast zwalczać skutecznie w skardze kasacyjnej ocen sformułowanych przez sąd pierwszej instancji co do legalności zaskarżonego aktu administracyjnego (por. np. wyrok NSA z 15 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2194/20, CBOSA). Z kolei art. 3 § 2 p.p.s.a. wskazuje, jakie działania lub zaniechania organów administracji publicznej mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Skuteczne zarzucenie naruszenia tego przepisu mogłoby mieć miejsce w sytuacji, kiedy sąd administracyjny rozpoznał skargę na akt, który nie podlega kognicji tego sądu, albo odrzucił skargę wadliwie przyjmując, że dany akt takiej kognicji nie podlega. Taka sytuacja, rzecz oczywista, nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Sąd rozpoznał bowiem skargę cudzoziemca na decyzję Rady i orzekł w sprawie co do istoty. 3.8. Oczywiście bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 147 § 1 p.p.s.a. Dość powiedzieć, że przepis ten dotyczy rozstrzygnięć, jakie mogą zapaść w wyniku uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. Tymczasem przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna, czyli akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. 3.9. Bezzasadne okazały się również zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 k.p.a. Po pierwsze, wymaga podkreślenia, że z uzasadniania tych zarzutów wynika, że w ich ramach skarżący kwestionuje przede wszystkim ocenę dowodów przeprowadzoną przez organy oraz zaakceptowaną przez WSA w Warszawie. Tymczasem, skuteczne zakwestionowanie w skardze kasacyjnej oceny dowodów wymaga przywołania art. 80 k.p.a. Jeżeli zaś kwestionuje się ocenę zeznań wnioskodawcy, które stanowią jeden z kluczowych dowodów w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej, to dodatkowo skarżący winien również przywołać w skardze kasacyjnej art. 42 ustawy o ochronie (por. np. wyrok NSA z 13 września 2023 r., sygn. akt II OSK 2523/22, CBOSA). W świetle zasady związania zarzutami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), kwestia oceny zebranych dowodów nie mogła być przedmiotem oceny w niniejszej sprawie przez NSA. Po drugie, przywołane wyżej zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. okazały się bezzasadne również w tej części, w jakiej dotyczą zasad gromadzenia materiału dowodowego. Otóż organy zebrały dowody niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy (w kontekście art. 13 i art. 15 ustawy o ochronie), w tym przede wszystkim przesłuchały skarżącego oraz pozyskały raport Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia dotyczący sytuacji bezpieczeństwa w Egipcie (por. np. wyrok NSA z 22 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 706/23, CBOSA). W skardze kasacyjnej nie wykazano, aby Rada pominęła istotną część materiału dowodowego. Podkreślenia przy tym wymaga, że z art. 41 ustawy o ochronie wynika m.in. to, że w sprawie, której przedmiotem jest udzielenie ochrony międzynarodowej, na organie nie spoczywa obowiązek poszukiwania innych przyczyn, które mogłyby stanowić podstawę do udzielenia ochrony, niż te podane przez wnioskodawcę (por. np. wyrok NSA z 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1019/22, CBOSA). Z art. 41 ustawy o ochronie nie można również wyprowadzać wniosku, że w sytuacji, w której skarżący przedstawi twierdzenia oraz dostępne mu dowody, a także złoży zeznania, to obowiązkiem organów jest przyjęcie domniemania wiarygodności takich twierdzeń i dowodów. Domniemanie takie nie wynika ani z brzmienia ani z celu art. 41 ustawy o ochronie (por. np. wyrok NSA z 13 września 2023 r., sygn. akt II OSK 2523/22, CBOSA). Uzupełniająco należy wskazać, że również z przywołanego wyżej art. 42 ustawy o ochronie nie wynika domniemanie prawdziwości twierdzeń oraz zeznań cudzoziemca złożonych w ramach postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej (por. np. wyrok NSA z 1 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 2841/21 oraz wyrok NSA z 13 września 2023 r., sygn. akt II OSK 3006/20 - CBOSA). W kontekście art. 42 pkt 4 ustawy o ochronie można dodać, że tezę o niewiarygodności skarżącego wspiera również jego historia migracyjna. Otóż cudzoziemiec opuścił kraj pochodzenia drogą lotniczą w oparciu o paszport oraz wizę turystyczną wystawioną przez władze Armenii. Skarżący nie skorzystał z możliwości wnioskowania o udzielenie ochrony międzynarodowej na terenie Armenii, będącej stroną Konwencji Genewskiej z 28 lipca 1951 r. dotyczącej statusu uchodźców. Z punktu widzenia przyczyn ubiegania się o ochronę międzynarodową podanych przez skarżącego, tj. rzekomych prześladowań z uwagi na wyznawaną wiarę chrześcijańską, istotne jest w tym kontekście również to, że ponad 95% społeczeństwa Armenii stanowią chrześcijanie (zob. np. raport WIKP z 28 czerwca 2024 r., nr DPU-WIKP-424/334/2024, https://portalswiatowid.udsc.gov.pl/country-card/80). Natomiast skarżący, po kilkunastodniowym pobycie w Armenii, udał się w podróż powrotną do Egiptu w ramach lotu z międzylądowaniem w Warszawie. Jeżeli chodzi o sytuację bezpieczeństwa w kraju pochodzenia skarżącego można jeszcze dodać, że w aktualnym orzecznictwie NSA wskazuje się, że sam fakt wyznawania religii chrześcijańskiej nie jest wystarczającą podstawą do uznania, że obywatelowi Egiptu powinna być udzielona, z tego tylko powodu, ochrona międzynarodowa (zob. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 2201/23 oraz wyrok NSA z 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 1375/22 - CBOSA). 3.10. Skutkiem braku zgłoszenia skutecznych zarzutów kasacyjnych dotyczących ustaleń faktycznych oraz oceny dowodów jest również bezzasadność zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 i 15 ustawy o ochronie. Zarzuty te były bowiem oparte nie na stanie faktycznym ustalonym przez organy oraz zaakceptowanym przez WSA w Warszawie, ale na stanie faktycznym, który według skarżącego winien być ustalony (por. np. wyrok NSA z 9 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 417/23, CBOSA). Teza ta ściśle koresponduje z poglądem, że ustalenia faktyczne nie mogą być kwestionowane poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędne jego zastosowanie (por. np. wyrok NSA z 13 września 2023 r., sygn. akt II OSK 2523/22, CBOSA; J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 7 wyd., Warszawa 2021 r., Nb 20 do art. 174). Jeżeli z kolei chodzi o zarzut naruszenia art. 18a ustawy o ochronie, to przepis ten nie mógł być naruszony już z tego powodu, że jednym z warunków zastosowania przewidzianego w tym przepisie domniemania jest ustalenie, że wobec skarżącego miało miejsce wcześniejsze prześladowanie lub wyrządzenie poważnej krzywdy w rozumieniu art. 13 i 15 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie (zob. np. wyrok TSUE z dnia 2 marca 2010 r., Aydin Salahadin Abdulla Abdulla, C-175/08, pkt 96; wyrok NSA z 24 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 2201/23, CBOSA - P. Dąbrowski, w: Prawo cudzoziemców. Komentarz, pod red. J. Chlebnego, Warszawa 2019, s. 973). Wyżej już wskazano, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący był prześladowany z przyczyn konwencyjnych, podobnie jak brak jest dowodów na to, że wobec skarżącego podmioty wskazane w art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie dopuściły się aktów, które można zakwalifikować jako poważna krzywda w rozumieniu art. 15 ustawy o ochronie. 3.11. Zgłoszony w skardze kasacyjnej wniosek dowodowy dotyczący zwolnienia w dniu 15 grudnia 2023 r. skarżącego ze strzeżonego ośrodka dla cudzoziemców z uwagi na jego aktualny stan psychiczny nie mógł mieć istotnego znaczenia z punktu widzenia oceny zaistnienia przesłanek udzielenia skarżącemu ochrony międzynarodowej. 3.12. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. 3.13. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy wskazać, że zgodnie z art. 254 § 1 p.p.s.a. właściwy do orzekania w takiej sprawie jest sąd pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 30 października 2024 r., sygn. akt II OSK 270/24, CBOSA).