I SA/Wa 1320/20

WyrokWSA w Warszawie2020-11-26

Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, Jolanta Dargas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP przysługuje za willę, gajówki, leśniczówkę i młyn wodny, jeśli ich położenie na konkretnym majątku ziemskim nie zostało jednoznacznie udowodnione w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, że prawo do rekompensaty za utracone mienie na Kresach Wschodnich przysługuje tylko w przypadku jednoznacznego udowodnienia własności i położenia konkretnych zabudowań na majątku wskazanym we wniosku. Brak wystarczających, wiarygodnych dowodów w tym zakresie, pomimo wezwań organów, skutkuje odmową potwierdzenia prawa do rekompensaty.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się potwierdzenia prawa do rekompensaty za willę, gajówki, leśniczówkę i młyn wodny, które miały znajdować się na majątku ziemskim "[...]", współwłasnością J. S. i J. R. Organy administracji odmówiły potwierdzenia prawa do rekompensaty, uznając, że skarżący nie udowodnili jednoznacznie istnienia i położenia tych zabudowań na wskazanym majątku. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niewłaściwą ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2020 r. sprawy ze skargi J. L., A. M. i J. F. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J.L., A. M. i J. F. utrzymał w mocy decyzję nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2019 r.,nr [...] . Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Przedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. S. oraz J.R. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiącej majątek ziemski "[...] ", gmina [...] , powiat [...], województwo [...], w części obejmującej: willę należącą do J. R., [...] gajówek, [...] leśniczówkę i młyn wodny. W aktach sprawy znajdują się m. in. następujące dokumenty: - odpis wyciągu hipotecznego z karty stanu majątkowego, własności i ciężarów majętności "[...]" przy Sądzie Okręgowym we [...] prowadzonych, z którego wynika, że w/w nieruchomość objęta była księgą hipoteczną w [...], obejmującą parcele budowlane, lasy, pastwiska, rolę, ogrody, łąki, nieużytki, drogi lasowe, drogi komunikacyjne, drogi graniczne, drogi domowe. Z w/w wypisu wynika, że "(...) majętność [...] wykazem niniejszym [...] objęta, otrzymała dla odróżnienia nadaną nazwę "[...] " w aktach [...] pod [...] maja 1888". Ponadto z w/w dokumentu wynika, że pod datą [...] .12.1925 r. wpisano, że "na podstawie dekretu przyznania spadku tut. Sądu Okręgowego Cywilnego z dnia [...] października [...] intabuluje się prawo własności do tej majętności na rzecz: M.S., J.S., J.S., Z.S. po jednej czwartej części". Jednocześnie w w/w wykazie hipotecznym znajduje się szereg odpisów i uszczupleń związanych z majętnością "[...] " (k. 25-47), uwierzytelniona przez Archiwum Państwowego Obwodu [...] kopia pisma M. S., J. S., J. S., Z.S. do [...] Wojewódzkiego Urzędu Rozjemczego do spraw majątkowych posiadaczy gospodarstw wiejskich we [...] z dnia [...] marca 193 (nieczytelna cyfra) stanowiącego "wniosek o rozłożenie spłaty kwoty powyższej z tem, że okres czasu nie może być niższy jak 14 lat od daty wydania orzeczenia, oraz wydanie postanowienia zawieszającego kroki egzekucyjne wdrożone przez Komornika Sądu [...] w [...] do [...] ", z którego wynika, że "majątek spadkowy po śp. W.S. obejmuje następujące folwarki: 1) majątek [...] o obszarze około [...] morgów lasu i [...] morgów roli, (...)" (k. 72-73), - tłumaczenie przysięgłe zaświadczenia Archiwum Państwowego Obwodu[...] z dnia [...] grudnia 2008 r. [...] , z którego wynika, że J.S. zgodnie ze stanem na dzień [...] marca 1935 r. posiadał majątek ziemski na terenie gminy [...] , powiat [...] , województwo [...]. "Powierzchnia całkowita majątku stanowiła - [...] mórg pól i [...] mórg lasu. (...) Informacji na temat zmiany prawa własności zgodnie ze stanem na dzień 01.09.1939 roku, iv archiwum nie stwierdzono." (k. 74 wraz z oryginałem w/w dokumentu w języku obcym - k. 75), - odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1987 r., sygn. akt [...] , z którego wynika, że spadek po J.S., zmarłym w dniu [...] października 1987 r., ostatnio stale zamieszkałym w [...] , na podstawie testamentu własnoręcznego z dnia [...] czerwca 1985 r., nabyły: żona C. S. oraz córka J. L. po Vi części w stosunku do całości spadku (k. 86), - oświadczenie J. L. z dnia [...] grudnia 2008 r. o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty, z którego wynika, że prawo to nie zostało dotychczas zrealizowane (k. 91), odpis postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] marca 2009 r., sygn. akt [...] , z którego wynika, że spadek po C. S., zmarłej w dniu [...] października 2008 r., ostatnio stale zamieszkałej w [...] , nabyła na podstawie testamentu własnoręcznego z dnia [...] marca 1994 r. w całości córka J. L. (k. 96), - oświadczenie z dnia [...] kwietnia 2009 r. K. K. (ur. w dniu [...] czerwca 1921 r. we [...] ) z podpisem poświadczonym notarialnie, w którym w/w oświadczył, że: "(...) od urodzenia do października 1939 roku mieszkał w miejscowości [...] , powiat [...] , województwo [...] , w majątku rodzinnym, którego właścicielem był jego ojciec J. K., miejscowość [...] była położona [...] kilometrów od miejscowości [...] , [...] , [...] , a także dystryktu leśnego [...] , w czasie pobytu w majątku [...] , którego właścicielką była M. S. spotykał jej rodzeństwo: i brata J. S. i siostry: J. R. z domu S. i Z. S.. K. K. oświadcza, że jego ojciec J. K, na mocy wyroku sądowego był kuratorem sądowym masy spadkowej nieletnich dzieci W. S.: M. S. po mężu S., J. S., J. S. po mężu R. i Z S. (...) J. S. był właścicielem majątku [...] , składającego się z około [...] ha (...) lasów i folwarku o powierzchni około [...] ha (...) gruntów ornych i około [...] ha (...) gruntów stanowiących łąki, pastwiska, ogrody, w majątku było nadleśnictwo, kilka leśnictw, [...] (...) gajówek i około [...] (...) gajowych; J. S. studiował leśnictwo i sam zarządzał swoim majątkiem; w majątku znajdował się dom mieszkalny. J. R. z domu S. była właścicielką obwodu leśnego Turynka, składającego się z 1000 (...) morgów lasów; w majątku znajdowała się nowowybudowana, duża, piętrowa willa, (...) majątek [...] był w dniu [...] września 1939 roku własnością J. S. (...) J. S. opuścił majątek [...] w wyniku powołania do wojska w sierpniu 1939 roku (...). J. R. wraz z dziećmi opuściła majątek w wyniku działań wojennych 1939 roku. (...). J J. S., J. R. i Z. S. byli obywatelami polskimi." (k. 100-101), - oświadczenie z dnia [...] lipca 2009 r. Y.Z. (ur. w dniu [...] października 1922 r. we [...] i jest obywatelką [...]) z podpisem poświadczonym notarialnie, w którym w/w oświadczyła, że: "od urodzenia mieszka we [...], [...] jest położony [...] (...) kilometrów od majątku [...], a także dystryktu leśnego [...], (...) J.S. był obywatelem [...].". Ponadto w/w opisała majątek [...] oraz opuszczenie przez J. M. majątku w sposób identyczny jak K.K. (k. 103-104), uwierzytelnione kopie zdjęć budynków i drzew (k. 106-115), - tłumaczenie z Centralnego Państwowego Archiwum Historycznego [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., Nr [...], z którego wynika, że: "Zgodnie z materiałami Zbioru [...] "Okręgowy Urząd Ziemski m. [...]" spisem posiadłości ziemskich o powierzchni ponad [...] hektarów powiatu [...] województwa [...] według stanu na [...] listopada 1923 r. po śmierci S. W. (oryg. S.W.) w jego posiadaniu były następujące działki gruntowe na terenie powiatu [...] województwa [...]: 1) Gmina [...] (oryg. [...]): a) pola - [...] ha; b) lasy - [...] ha; c) nieużytki - [...] ha; Całkowita powierzchnia majątku wynosiła - [...] ha. Na terenie majątku znajdował się młyn i gorzelnia." (k. 127, wraz z oryginałem w/w dokumentu w języku obcym - k. 126), - uwierzytelniona przez Archiwum Państwowe [...] kopia spisu nieruchomości ziemskich ponad [...] ha, powiatów [...], [...], [...] i [...] sporządzonego przez Powiatowy Urząd Ziemski we [...] znak: [...], z którego wynika, że majątek [...] w 1923 r. stanowił masę spadkową po śp. Wilhelmie Stanku, na jego terenie był młyn i gorzelnia nieczynne, w/w majątek miał ogólną powierzchnię [...] ha, użytków rolnych [...] ha, lasów i zagajników [...] ha i nieużytków [...] ha. Ponadto z w/w spisu wynika, że właściciele byli narodowości [...] (k. 128-130), - uwierzytelniona kopia planu sytuacyjnego majętności tabularnej [...] wraz z przysiółkami [...], [...], [...] (brak daty). Wojewoda [...] pismem z dnia [...] lutego 2019 r., wezwał pełnomocnika stron postępowania do uzupełnienia materiału dowodowego o wiarygodne dowody potwierdzające rodzaj i powierzchnię zabudowań znajdujących się na terenie majątku [...], objętych niniejszym postępowaniem, tj. willi należącej do J. R., [...] gajówek, [...] leśniczówka oraz młyna wodnego (k. 698-699). W odpowiedzi pełnomocnik stron postępowania w piśmie z dnia 20 maja 2019 r. wskazał, że w aktach sprawy znajduje się szereg dowodów potwierdzających istnienie willi należącej do J. R., [...]9 gajówek, [...] leśniczówki oraz młyna wodnego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] odmówił J. L., J. F. i A. M. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. S. oraz J. R. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiącej majątek ziemski "[...]", gmina [...], powiat [...], województwo [...], w części obejmującej: willę należącą do J. R., [...] gajówek, [...] leśniczówkę i młyn wodny (k. 721-730). W dniu [...] stycznia 2020 r. do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wpłynęło odwołanie pełnomocnika Stron, adwokata S. B.. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. L., A. M. i J. F. utrzymał w mocy decyzję nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2019 r.,nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że Wojewoda [...] poczynił na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy słuszne ustalenia dotyczące łącznego spełnienia przez J. S. i J. R. z domu [...] przesłanek określonych w ustawie z dnia [...] lipca 2005 r. Zatem współwłaścicielami nieruchomości stanowiącej majątek ziemski "[...]", gmina [...], powiat [...], województwo [...], położonej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, byli przed wybuchem II Wojny Światowej: J. S. i J. R. z domu S. Obydwoje byli przed wybuchem II Wojny Światowej obywatelami polskimi i zamieszkiwali na byłym terytorium RP i opuścili to terytorium w związku z wojną rozpoczętą we wrześniu 1939 r., a następnie powrócili na obecne terytorium RP z przyczyn związanych z wybuchem II Wojny Światowej. Ponadto jak ustalił Wojewoda [...], ich następcy prawni, tj. J. L., J. F. I A. M. posiadają obywatelstwo polskie. Powyższe ustalenia, w ocenie organu II instancji są bezsporne. Zdaniem Ministra kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, czy willa należąca do J. R., [...] gajówek, [...] leśniczówka i młyn wodny znajdowały się na terenie majątku ziemskiego "[...]", gmina [...], powiat [...], województwo [...], będącego współwłasnością J. S. i J. R. z domu S. oraz, czy Strony składając wniosek w terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. zawarły żądanie dotyczące potwierdzenia prawa do rekompensaty za w/w nieruchomości, a w związku z tym, czy dokonały rozszerzenia pierwotnego wniosku po terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy dnia 8 lipca 2005 r. ' W związku z powyższym wskazano, że wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. S. i J. R. z domu S. nieruchomości gruntowej "[...]" położonej w województwie [...] został złożony osobiście przez pełnomocnika J. L., J. F. i A. M. w dniu [...] grudnia 2008 r. (data stempla [...] Urzędu Wojewódzkiego). Zatem wniosek Stron został złożony w terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. , Podkreślono, że z analizy materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy nie wynika, że na terenie majątku [...] znajdowała się willa należąca do J. R., [...] gajówek, [...] leśniczówka i młyn wodny. Powyższe informacje znajdują się jedynie w oświadczeniach świadków: K. K. (z dnia [...].04.2009 r.). Y. Z. z dnia [...].07.2009 r., S. K. z dnia [...].01.2010 r., z dnia [...].01.2011 r., z dnia [...].02.2013 r., z dnia [...].02.2014 r., z dnia [...].04.2014 r., P.W. z dnia [...].01.2013 r., z dnia [...].04.2014 r. Dodatkowo Strony przedłożyły liczne opinie rzeczoznawców majątkowych w przedmiocie określenia ilości gajówek i leśniczówek znajdujących się na określonym obszarze pozostawionej nieruchomości (z dnia [...].12.2013 r., z dnia [...].04.2013 r., z dnia [...].09.2013 r., z dnia [...].04.2014 r.). Ponadto z akt sprawy zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r., wynika, że Strona w/w postępowania p. S. w protokole z rozprawy administracyjnej z dnia [...] sierpnia 2012 r., która odbyła się w [...] Urzędzie Wojewódzkim oświadczył, że: "ogranicza swój wniosek dotyczący majątku [...] wyłącznie do potwierdzonych powierzchni nieruchomości natomiast rezygnuje z żądania dotyczącego willi." Zatem zdaniem Ministra z powyższego wynika, że następcy prawni, M. S., która była przed wybuchem II Wojny Światowej właścicielką majątku [...], również uważali, że nowowybudowana willa znajdowała się w majątku [...]. Należy przy tym wskazać, że z żadnych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy poza niespójnymi oświadczeniami S. K. nie ma choćby wzmianki na temat budowania lub tez wybudowania owej willi. W związku z powyższym w ocenie Ministra - jedyne informacje dotyczące: willi należącej do J. R., gajówek, leśniczówki i młyna wodnego znajdują się wyłącznie w oświadczeniach świadków. Przy czym oświadczenia: K. K. z dnia [...].04.2009 r. i Y. Z. z dnia [...].07.2009 r. zostały złożone z podpisami poświadczonymi notarialnie, a zatem nie przed notariuszem i w związku z tym nie spełniają wymogu określonego w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Zatem mogą być wzięte pod uwagę jedynie jako dowody pomocnicze. Wskazano również, że z oświadczenia K. K. wynika, że J. R. z domu S. była właścicielką obwodu leśnego [...]. Składającego się z [...] (...) morgów lasu; w majątku znajdowała się nowowybudowana, duża, piętrowa willa", natomiast Y. Z. oświadczyła, że w majątku [...] należącym do J. S. znajdował się dom mieszkalny. Ponadto z w/w oświadczeń wynika, że w majątku [...] znajdowało się nadleśnictwo, kilka leśnictw, [...] gajówek i [...] gajowych. Natomiast pozostałe znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia lub zeznania świadków: S. K. z dnia [...].01.2010 r., z dnia [...].01.2011 r., z dnia [...].02.2013 r., z dnia [...].02.2014 r., z dnia [...].04.2014 r., P.W. z dnia [...].01.2013 r., z dnia [...].04.2014 r. spełniają wymogi określone w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Dodatkowo Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dołączył do akt przedmiotowej sprawy uwierzytelnioną kopię oświadczenia w formie aktu notarialnego S. K. z dnia [...].05.2012 r., z którego wynika, że młyn motorowy o powierzchni [...] m2 znajdował się w majątku [...]. Wskazano ponadto, że z analizy oświadczeń i zeznań S. K. z dnia [...].01.2010 r., z dnia [...].01.2011 r., z dnia [...].02.2013 r., z dnia [...].02.2014 r., z dnia [...].04.2014 r. wynika, że są one niespójne. Bowiem z protokołu zeznania S. K. z dnia [...].01.2010 r. oraz z dnia [...].11.2010 r. wynika, że jej rodzice posiadali blisko majątek [...], a jej siostra [...] była koleżanką siostry J. S, Z. S., a także ich rodziny się odwiedzały. Zatem swoje informacje na temat majątku jako nastolatka czerpała od swojej siostry [...] i prawdopodobnie z wizyt towarzyskich w majątku [...] lub w miejscu, gdzie przebywała matka J.S. - Z.S.. Z kolei w następnych zeznaniach i oświadczeniach okazało się, że S. K. posiada dokładne informacje na temat wilii J. R. oraz innych zabudowań znajdujących się w majątku [...] (protokół z przesłuchania [...].01.2011 r., oświadczenia notarialne z dnia [...].02.2013 r., z dnia [...].02.2014 r., z dnia [...].04.2014 r.). Wskazano przy tym, że z poprzedniego zeznania S. K. (z dnia [...].01.2010 r.) wynikało, że posiada ona tylko szczątkowe informacje na temat majątku J.S., a dodatkowo pochodzą one od jej siostry, która była koleżanką z klasy Z. S.. Z w/w oświadczeń i protokołu wynika, że S. K., będąc zaledwie siostrą koleżanki z klasy Z. S., nie będąc właścicielką majątku, nie zajmując się prowadzeniem majątku, potrafi dokładnie opisać zabudowania znajdujące się na w/w nieruchomości i ich dokładną powierzchnię. Zdaniem Ministra nieprawdopodobnym jest zapamiętanie takich dokładnych szczegółów. Ponadto z w/w materiałów wynika, że S. K. starała się porównywać majątek, w którym mieszkała z rodzicami - [...] z majątkiem [...]. Jednocześnie należy zauważyć, iż Pani S. K. w swoich zeznaniach opisuje majątek [...], a nie wydzielony majątek [...], zatem nie ma świadomości lub ważnych informacji, gdzie w rzeczywistości mogły znajdować się opisane przez nią zabudowania, czy w majątku [...], czy w oddzielnym majątku [...]. W związku z powyższym Minister uznał, że przedłożone przez Strony oświadczenia oraz protokoły przesłuchania S. K. nie są wiarygodne pod względem zawartych w nich informacji dotyczących powierzchni i rodzaju zabudowań znajdujących się w majątku [...]. Minister przechodząc do znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń notarialnych P W. z dnia [...].01.2013 r. i z dnia [...].04.2014 r. wskazał, że w/w również nie posiadała dokładnej wiedzy na temat rodzaju i powierzchni zabudowań znajdujących się na majątku [...]. Jedynym opisanym przez P. W. budynkiem była leśniczówka "[...]", ale z oświadczenia nie wynika, gdzie dokładnie na terenie majątku "[...]" owa leśniczówka się znajdowała. Zatem również, z jej oświadczeń, ponieważ opisywała majątek [...], nie można ustalić, czy owa leśniczówka znajdowała się w majątku [...][...], czy [...]. Odnośnie zaś młyna motorowego Minister podkreślił, że wprawdzie z dokumentów przesłanych przez Centralne Archiwum Historyczne [...] z dnia [...].12.2008 r., nr [...] oraz z uwierzytelnionej kopii spisu nieruchomości ziemskich ponadto [...] ha powiatów [...], [...], [...] i [...] sporządzonego przez Powiatowy Urząd Ziemski we [...] znak: [...] wynika, że na terenie majątku W. S. znajdował się młyn motorowy, jednakże W. S., zmarł i jego majątek uległ podziałowi (umowa o dział majątku spadkowego po W.S., zawarta w formie aktu notarialnego w dniu [...] marca 1936 r.) pomiędzy jego dzieci. Z akt sprawy nie wynika jednak w której części podzielonego majątku znajdował się w/w młyn. Wobec powyższego zdaniem organu odwoławczego na podstawie zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego nie można ustalić, że w/w młyn znajdował się akurat w majątku [...]. Jednakże z akt otrzymanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od Wojewody [...] w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] potwierdzającej P. S. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. S. majątku [...] położonego w gminie [...], powiat [...], województwo [...], wynika, że ów młyn będący przed śmiercią własnością W. S. znajdował się w majątku [...], którego właścicielką po śmierci W. S. stała się przed wybuchem II Wojny Światowej jego córka M. S.. Z powyższego zatem wynika, że następca prawny W.S. w osobie M. S., a następnie P.S. otrzymali już rekompensatę z tytułu pozostawienia m. in. młyna w majątku [...] na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Ponadto wskazano, że w aktach sprawy znajdują się również inne dowody, w postaci opinii geodetów i rzeczoznawców majątkowych, tj. - Opinia w przedmiocie naniesienia na mapę [...] "enklaw" wchodzących zgodnie z planem sytuacyjnym majętn. tab. [...], obj. Lwh [...], [...], [...] wielk. posiadł, wraz z przysiółkami: [...], [...], [...] w gm. kat. [...], w skład majątku [...], sporządzona w dniu [...] września 2013 r. przez rzeczoznawcę majątkowego J. Z., - Opinia sporządzona w dniu [...] stycznia 2014 r. przez geodetę uprawnionego, B. S., na okoliczność możliwości lokalizacji gajówek i leśniczówek na terenie majątku [...]. Zgodnie z dokumentem, na podstawie dokumentów źródłowych: mapy WIG - arkusz P48 S3 7 Rawa Ruska 1:100 000 Mapa Taktyczna Polski oraz kopii planu sytuacyjnego w skali 1:28 800 majętn. tab. [...][...], obj. Lwh [...], [...], [...] wielk. posiadł, wraz z przysiółkami: [...], [...], [...] w gm. kat. [...], nie jest możliwe wskazanie jednoznacznej lokalizacji gajówek i leśniczówek w ramach majątku "[...]". Ustalenie to wynika z zasad opracowywania map WIG - które opisano w opinii - a także jakości planu sytuacyjnego w skali 1:28 800 oraz informacji, które można pozyskać posługując się nimi. Brak na planie sytuacyjnym w skali 1:28 800 daty jego sporządzenia - informacji zasadniczej w przypadku próby lokalizacji na terenie majątku "[...]" gajówek i leśniczówek wyklucza możliwość potwierdzenia faktu istnienia przedmiotowych obiektów na terenie majątku, gdyż jego powierzchnia na przestrzeni czasu mogła bowiem ulegać zmianom, powiększać się lub pomniejszać (parcelacja), - Opinia w przedmiocie lokalizacji leśniczówek i gajówek wchodzących, zgodnie z planem sytuacyjnym majętn. tab. [...], obj. Lwh [...], [...], [...] wielk. posiadł, wraz z przysiółkami: [...], [...], [...] w gm. kat. [...], w skład majątku [...], sporządzona w dniu [...] kwietnia 2014 r. przez rzeczoznawcę majątkowego J. Z. Zgodnie z dokumentem, w skład majątku [...] wchodził: [...] gajówek i [...] leśniczówki, Opinia na okoliczność dokładności, wiarygodności i mocy dowodowej map Wojskowego Instytutu Geograficznego opracowanych w latach 1919-1939, sporządzona w dniu [...] lutego 2015r. przez rzeczoznawcę majątkowego J.Z., - Opinia na temat rodzaju i powierzchni zabudowań znajdujących się na terenie majątku ziemskiego [...], pow. [...], woj. [...], sporządzona w dniu [...] maja 2019r. przez rzeczoznawcę majątkowego M. B.. Jednakże zdaniem Ministra nie można jednoznacznie stwierdzić, czy gajówki i leśniczówka znajdowały się w konkretnym miejscu majątku [...], a tym bardziej na terenie majątku [...] pozostawionego przez J. S. i J. R. z domu S. Jednocześnie podkreślono, że z całości materiału dowodowego, mając również na uwadze znajdujące się w aktach sprawy materiały pomocnicze, czyli np. oświadczenie K. K., z którego wynika, że willa J. R. z domu S. znajdowała się w jej majątku [...]. Ponadto z akt sprawy zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] wynika, że Strona w/w postępowania P. S. w protokole z rozprawy administracyjnej z dnia [...] sierpnia 2012 r., która odbyła się w [...] Urzędzie Wojewódzkim oświadczył, że: "ogranicza swój wniosek dotyczący majątku [...] wyłącznie do potwierdzonych powierzchni nieruchomości natomiast rezygnuje z żądania dotyczącego willi." Zatem z powyższego wynika, że następcy prawni, M. S., która była przed wybuchem II Wojny Światowej właścicielką majątku [...], również uważali, że nowowybudowana willa znajdowała się w majątku [...]. W ocenie Ministra należy wskazać, że z żadnych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy poza niespójnymi oświadczeniami S. K. nie ma choćby wzmianki na temat budowania lub też wybudowania owej willi. Mając powyższe na względzie Minister stwierdził, że Strony postępowania pomimo licznego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy nie udowodniły, że w majątku, którego współwłaścicielami byli J. S. i J. R. z domu S., tj. [...] znajdowały się willa należąca do J. R., [...] gajówek, [...] leśniczówka i młyn wodny.  Odnosząc się do zarzutów Skarżących dotyczących naruszenia przez organ I instancji: art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1 i § 2, art. 76 § 1 i § 3, art. 80 i art. 86 kpa oraz art. 3 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 2, art. 45, art. 5, art. 7 Konstytucji RP wskazano, że w świetle materiału zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, zdaniem organu odwoławczego są one nieuzasadnione. Podkreślono, że z akt sprawy wynika, że Strony postępowania przedłożyły szereg dowodów z oświadczeń świadków oraz opinii geodetów i rzeczoznawców majątkowych, a także organ I instancji na prośbę Strony dokonywał przesłuchań świadków wskazanych przez Strony postępowania, jednakże żaden z dokumentów przedłożonych przez Strony i zgromadzonych przez organ I instancji nie spowodował, że po wnikliwej analizie materiału dowodowego, można wysnuć wniosek, że willa należąca do J J. R., [...] gajówek, [...] leśniczówka i młyn wodny znajdowały się na terenie majątku [...]. Natomiast z materiału dowodowego wynika, że w/w zabudowahia mogły znajdować się na terenie majątku W. S., poprzednika prawnego współwłaścicieli. Jednak po dokonaniu podziału majątku pomiędzy jego następców prawnych, w tym również J. S. i J. R. z domu S., nie można określić, gdzie konkretnie po w/w podziale majątku, w której jego części znajdowały się w/w zabudowania. Wskazano przy tym, że willa należąca do J. R., wobec faktu, że J. R. z domu S. była właścicielką lub współwłaścicielką również innych majątków po W. S., mogła znajdować się w innym majątku, np. [...]. Skargę na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2020 r. wnieśli J. L., A. M. i J. F., zarzucając jej: I. Naruszenie przepisów postępowania: - art. 6, art. 1, art. 8 i art. 9 i 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. a to naruszenie zasady legalności, zasady podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zasady załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela, gdyż przeprowadzone postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej poprzez ponowną odmowę przyznania praw do rekompensaty w decyzji Wojewody [...] nr [...], utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją z powodu nie uwzględnienia zeznań świadków, dokumentów a nawet map WIG i tym samym rażące zaniechanie przez Organ dopełnienia obowiązku z art. 9 k.p.a. polegającego na obowiązku czuwania przez Organ aby strony nie poniosły szkody, - art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. gdyż Organ nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący i całościowy materiału dowodowego i nie ustalił prawidłowo okoliczności faktycznych, dokonując wybiórczego i niekorzystnego dla stron wyboru materiału dowodowego, wskutek czego nieprawidłowo ustalił, że prawo prawa do rekompensaty nie przysługuje Skarżącym w zakresie obejmującym willę, [...] gajówek, [...] leśniczówkę i młyn wodny podczas gdy z materiału dowodowego zebranego w sprawie, wynika fakt wprost przeciwny, - art. 8, 11 i 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, której wymogiem jest ponowne rozpatrzenie sprawy przez Organ odwoławczy w pełnym jej zakresie, w tym ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych przez Skarżącego w odwołaniu, tymczasem Organ II Instancji jedynie powielił argumentację Organu I Instancji, nie odnosząc się szczegółowo do opisanych w odwołaniu dowodów m.in. książki "Na osi" Z. S., fotografii willi, pism Nadleśnictwa Lasów [...] i protokołu badania lasów [...] z 1935r. II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania: - art. 2 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 2 w związku z art. 13 ust. 2 oraz art. 1 ust 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej poprzez bezzasadną odmowę potwierdzenia prawa do rekompensaty, - art. 6 kpa w zw. z art. 3 ust. 1 i ust.2 Ustawy oraz art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. i art. 8 kpa, art. 2 i 45, art. 5, art. 7 Konstytucji poprzez działanie Organu II instancji wbrew powołanym przepisom Ustawy, Kpa i Konstytucji, poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, jak również niezachowanie zasady praworządności i nieuwzględnienie, w okolicznościach sprawy, słusznego interesu obywatela, jak też dokonanie interpretacji przepisów oraz subsumcji faktów do norm prawnych w sposób nie budzący zaufania obywateli do organów władzy publicznej, lecz w sposób rażący naruszający to zaufanie, - art. 6, art. 7, art. 8 i art. 75 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 76 § 1 i § 3 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadne odmówienie wiarygodności - mocy dowodowej opisanych poniżej [...]dowodów, co spowodowało nieuznanie prawa do rekompensaty w stosunku do willi stanowiącej własność J. R., [...] gajówek, [...] leśniczówki oraz młyna wodnego stanowiących współwłasność J. S. i J. R. - art. 7 kpa w zw. z 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i 86 k.p.a., poprzez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz niedokonanie prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, pomimo posiadania w aktach sprawy dowodów na okoliczność własności będących przedmiotem wniosku nieruchomości budynkowych tj. willi J. R., [...] gajówek, [...] leśniczówki oraz młyna wodnego, - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do przyczyn, z powodu których Organ określonym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, - art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 76 § 1 k.p.a., poprzez niepoparte dowodami przeciwnymi zakwestionowanie wiarygodności zeznań świadków oraz domniemania prawdziwości dokumentów urzędowych i map Wojskowego Instytutu Geograficznego (WIG) z 1935 r., - naruszenie art. 6 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r, o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej poprzez bezzasadne kwestionowanie dowodów z zeznań świadków, wskazując, iż świadek albo za dokładnie pamięta ( S. K.) albo nie posiadi dokładnej wiedzy ( P. W.) - naruszenie art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej poprzez bezzasadne niedopuszczenie dowodu z zeznań strony postępowania - Pani J. L, o co Skarżąca wnioskowała. - art. 2, art. 7, art. 31 oraz art. 64 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz Konwencji o ochronie praw i podstawowych wolności oraz art. 1 Protokołu nr 1 do w/w Konwencji gdyż Organ naruszył podstawowe zasady ustrojowe Rzeczpospolitej Polskiej, w szczególności zasadę państwa prawnego realizującego pryncypia sprawiedliwości społecznej, zasadę działania na podstawie i w granicach prawa, zapewnienia praw człowieka i obywatela, w tym ochronę dziedziczenia oraz zakaz ograniczania obywatelowi praw skutkującego na gruncie tej sprawy brakiem rekompensaty za część majątku (nieruchomości) pozostawionego na Kresach Wschodnich przez spadkodawcę strony, w szczególności poprzez pozbawienie Skarżącego prawa do rekompensaty, które zostało na niego skutecznie przeniesione przez złożone oświadczenie o wskazaniu, co jest szczególnie rażące w świetle fundamentalnych dla kwestii rekompensat orzeczeń tj.: orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8.11.1989 K 7/89, OTK 1989 Nr 1 poz. 8, orzeczenia SN z 10.10.2003 , II CK 36/02, orz treści wyroku Wielkiej Izby ETPC w Strasburgu z 22 czerwca 2004 r" w sprawie Broniowski przeciwko Polsce. W związku z podniesionymi wyżej zarzutami, skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. W ocenie Sądu skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, a sąd podziela ustalenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zawarte w zaskarżonej decyzji oraz podaną w uzasadnieniu tej decyzji analizę prawną. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 8 lipca 2005 r. - o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Prawo do rekompensaty za nieruchomości pozostawione na dawnych kresach wschodnich Rzeczypospolitej Polskiej w świetle przepisów tej ustawy, przysługuje właścicielowi pozostawionych nieruchomości, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu wymienionych przez ustawodawcę enumeratywnie przedwojennych przepisów oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 (w wyniku wypędzenia z tego terytorium lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. dokonanego na podstawie wymienionych w ustawie tzw. układów republikańskich; w związku z regulacja granicy wschodniej, na podstawie umowy granicznej pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a ZSRR z 15 lutego 1951 r.; a także na skutek innych okoliczności związanych z wojną), lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić; posiada obywatelstwo polskie (art. 2). W przypadku śmierci właściciela prawo to, w myśl art. 3 ust. 2 ustawy, przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2 (posiadają obywatelstwo polskie). Niespełnienie natomiast wymogów, o których mowa m.in. w art. 2, stosownie do art. 7 pkt 2 powołanej ustawy obliguje właściwego wojewodę do wydania decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Należy podkreślić, że postępowanie w tym przedmiocie wszczynane jest na wniosek strony (art. 5 ust. 1 ustawy), a ciężar udowodnienia spełnienia przesłanek nabycia prawa do rekompensaty spoczywa na jednostce ubiegającej się o to prawo (por. wyrok NSA z 22.03.2011 r., sygn. akt I OSK 742/10, Lex nr 990282). To ona zatem, zgodnie z art. 6 powołanej ustawy, winna dołączyć do wniosku dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. A więc także w szczególności dowodów potwierdzających przynależne do nieruchomości prawo oraz posadowione na niej naniesienia, ich rodzaj, wielkość, położenie. W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy jej istota sprowadza się do prawidłowej oceny okoliczności odmowy potwierdzenia J. L., J. F. i A. M. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. S. oraz J. R. willi należącej do J. R., [...] gajówek, [...] leśniczówki i młyna wodnego na terenie majątku ziemskiego "[...]". Na wstępie i dla porządku należy podkreślić, że w wyniku rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 1987/16 ostateczna stała się decyzja Wojewody [...] Nr [...] potwierdzająca ww. prawo do rekompensaty za majątek ziemski "[...]". NSA w uzasadnieniu ww. wyroku wskazał, że majątek "[...]" nie jest tożsamy z majątkiem [...]. NSA podał, że ze znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy odpisów wyciągów hipotecznych z kart stanu majątkowego, własności i ciężarów z 1934 r. i z v września 1938 r. wynika, że wskutek uchwały l[...] c.k. Sądu krajowego z v lipca 1886 r. wymienione na Karcie A.II za Lp.3 parcele zostały przeniesione do osobnego wykazu hipotecznego L.[...]. Natomiast pozostała majętność [...] objęta wykazem hipotecznym L. [...] otrzymała nazwę "[...]". Wynika z tych zapisów, że do 1886 r. istniał majątek [...], objęty wykazem hipotecznym L. [...]. W 1886 r. majątek ten został podzielony w ten sposób, że z części parcel został utworzony majątek "[...]", który został przeniesiony do wykazu hipotecznego L.[...] zaś część parcel, która z majątku [...] pozostała w wykazie hipotecznym L. [...] otrzymała nazwę "[...]". Istnienie obu tych majątków potwierdza także umowa o dział spadku po W. S. sporządzona we [...] [...] marca 1936 r. Tak więc po 1886 r. funkcjonowały dwa majątki powstałe z majątku [...] i wpisane były do dwóch odrębnych wykazów hipotecznych, a ww. okoliczności były znane także wnioskodawcom w dacie składania wniosku z [...] grudnia 2008 r., gdyż dysponowali oni wymienionymi wyżej wykazami hipotecznymi, co potwierdziła wnioskodawczyni J. L. podczas przesłuchania strony, które odbyło się [...] lutego 2014 r. Tym samym NSA uznał, że wniosek z [...] grudnia 2008 r., był sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika, który w powołanym wniosku w sposób wyraźny wskazał, że domaga się rekompensaty za nieruchomość gruntową "[...]" i wniosek ten został złożony w terminie wynikającym z art. 5 ust. 1 ustawy. Organy analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy doszedł do wniosku, że z przedstawionych przez wnioskodawców dowodów nie sposób wywieść opisu pozostawionych zabudowań, w tym choćby liczby gajówek. Materiał dowodowy w postaci ośmiu fotografii początkowo przedstawiał willę należącą do J. R. jako znajdującą się w majątku [...] (podpisy pod fotografiami), a następnie przyporządkowana ona została przez wnioskodawców majątkowi [...], co do którego wypowiedział się NSA, że nie jest on tożsamy z majątkiem "[...]". Organ słusznie przy tym zwracał uwagę, że obszar gminy [...] nie jest tożsamy z obszarem majątku [...]. Sąd podkreśla, że wnioskodawcy mimo wezwania przez organ do naniesienia na mapę gminy [...] enklaw wchodzących zgodnie z planem sytuacyjnym do majętności [...] wraz z przysiółkami – w tym [...] i [...], złożyli do akt opinię będącą [...] przedstawiającym rozmieszczenie gruntów majątku [...], niezawierającym daty. Brak w sprawie dowodów - poza oświadczeniami dwóch świadków K. K. i Y Y. Z., które jednak nie zostały złożone przed notariuszem (art.6 ust.5 ustawy), które potwierdziłyby pozostawienie przedmiotowych naniesień w majątku [...]". Zeznania świadka S. K. mimo spełnienia wymogów ustawowych słusznie organy oceniły jako niezasługujące na wiarygodność. Świadek wskazała, że młyn motorowy znajdował się w majątku [...] (pozostawienie młyna na terenie tej nieruchomości potwierdził ostateczną decyzją z [...] stycznia 2013 r. Wojewoda [...]). Nadto początkowo świadek potwierdzała, że jej wiadomości pochodzą od jej siostry J., która była koleżanką Państwa S., jednocześnie opisywany w jej zeznaniach majątek to [...] nie zaś [...], na terenie którego miały znajdować się zabudowania. Okoliczności te, co słusznie zauważył organ nie mogą stanowić wiarygodnego potwierdzenia położenia zabudowań wskazanych we wniosku. Podobnie z zeznań świadka P. W. (złożonych zgodnie z wymogami ustawy), nie wynika gdzie znajdowały się przedmiotowe zabudowania. Sąd zwraca uwagę, że również opinia sporządzona przez geodetę uprawnionego [...] stycznia 2014 r. potwierdziła, że nie jest możliwe jednoznaczne wskazanie lokalizacji gajówek i leśniczówek w ramach majątku [...]. Nie może ujść uwadze, że wątpliwości co do położenia willi wprowadziło również oświadczenie K. K., który podał, że znajdowała się ona w majątku [...], co w zasadzie potwierdziło oświadczenie P. S. złożone na rozprawie [...] sierpnia 2012 r. w [...] Urzędzie Wojewódzkim w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z [...] lipca 2014 r. W ocenie Sądu tego typu zasadniczych wątpliwości i rozbieżności, niedających się wyeliminować w drodze prawidłowo przeprowadzonego przez organ procesu rzetelnej i uzasadnionej argumentacji nie da się tłumaczyć na korzyść wnioskodawców. Położenia zabudowań nie mogły organy domniemywać. Trudno zatem odmówić racji argumentom organów, które po bardzo wnikliwej analizie materiału dowodowego uznały, że brak jednoznacznych i wiarygodnych dowodów na okoliczność, że wskazane we wniosku zabudowania znajdowały się na terenie majątku [...] . Należy podkreślić, że celem ustawy była rekompensata za prawo własności pozostawionych poza obecnymi granicami RP nieruchomości (w tym znajdujących się na nich naniesień), istniejące w dniu wybuchu II Wojny Światowej. Odmienna wykładnia nie jest w ocenie Sądu do pogodzenia z ratio legis ustawy. Racje ma zatem Minister twierdząc, że niezłożenie przez skarżących wymaganych przez organ I instancji dokumentów powoduje, że w aktach sprawy brak jest dowodu na potwierdzenie, że na terenie majątku [...] znajdowała się willa należąca do J. R., [...] gajówek, [...] leśniczówka i młyn wodny. Sąd jednocześnie wskazuje, że w uzasadnieniach wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podnoszono, że jedną z przesłanek wypełniających wymogi stosowanej w niniejszej sprawie ustawy jest tytuł własności do wskazanej co do tożsamości nieruchomości i tym samym znajdujących się na niej zabudowań, przysługujący na datę 1 września 1939 r. (vide wyroki NSA sygn. akt I OSK 1057/16 z dnia 9 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2124/12 z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 149/14 z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1038/16 z dnia 9 marca 2018 r.) Zatem zdaniem Sądu stanowisko organu odwoławczego należało uznać za trafne. Na marginesie rozważań należy raz jeszcze podnieść, na co wskazał Minister, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do ewentualnego miejsca posadowienia zabudowań, ich ilości i wielkości. Na marginesie rozważań Sąd podnosi, że prawo do rekompensaty nie jest świadczeniem, które byłoby przyznawane każdemu obywatelowi polskiemu zamieszkującemu dawne kresy wschodnie, ale jedynie tym, którzy poza spełnieniem pozostałych warunków ustawowych, byli właścicielom zlokalizowanych na tych terenach nieruchomości w dacie wybuchu II Wojny Światowej. Przyznawane świadczenie zawierało pewien element odszkodowania z powodu utraty mienia, ale miał on charakter wtórny w stosunku do elementu socjalnego. Zasadnicze znaczenie miała bowiem konieczność udzielenia repatriantom pomocy. Prawo do rekompensaty za mienie zabużańskie jest innymi słowy wyrazem realizacji zobowiązań, jakie przyjęło na siebie państwo polskie przeszło 70 lat temu, w układach republikańskich. To zobowiązanie dotyczyło zaś zrekompensowania obywatelom polskim strat w mieniu nieruchomym, poniesionych na skutek przemieszczeń związanych ze zmianą polskiej granicy wschodniej. Zarówno obecnie jak i w aktach uprzednio obowiązujących (opartych na prawie zaliczenia) prawo to nie jest i nie było świadczeniem odszkodowawczym w rozumieniu art. 21 ust. 2 Konstytucji. Prawo do rekompensaty miało charakter sui generis publiczno-prawnej pomocy majątkowej dla obywateli polskich, którzy objęci zostali przemieszczeniem na terytorium państwa polskiego w jego powojennych granicach, zawierającym w sobie jedynie element odszkodowawczy, wyrażający się w powiązaniu kwoty rekompensaty z wartością utraconej nieruchomości. Przy czym, pozbawienie obywateli polskich mieszkających na Kresach Wschodnich własności w związku z ich przesiedleniem w obecne granice państwa, nie zostało dokonane z inicjatywy i na rzecz państwa polskiego, lecz było wynikiem "narzuconych" okoliczności geopolitycznych. Reasumując, zdaniem Sądu, należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że przy braku dowodów potwierdzających w sposób jednoznaczny położenie ww. zabudowań na terenie majątku "[...]" - mimo wezwań organu I instancji do uzupełnienia w tym zakresie materiału dowodowego brak było podstaw do potwierdzenia w tym zakresie rekompensaty. Tym samym podkreślić należy, że ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. wprowadza ustawowe obowiązki zobowiązujące wnioskodawcę do określonego postępowania. Do takich obowiązków należy dołączenie do wniosku stosownej dokumentacji, na której oparte jest dochodzone uprawnienie, co wynika z art. 6 ustawy (zob. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2015 r., sygn. akt l OSK 1295/13). W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a organy orzekające w sprawie rzetelnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz przekonująco uzasadniły swoje decyzje, zgodnie z art. 107 §3 k.p.a. – zyskując tym aprobatę Sądu. Tym samym wszystkie zarzuty skargi należało uznać za niezasadne. Biorąc to wszystko pod uwagę i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 151p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło