II SA/Bk 239/21

WyrokWSA w Białymstoku2021-04-22

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Lemańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na kierowcę za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganego orzeczenia psychologicznego może być uzasadniona, jeśli kierowca nie prowadzi zarejestrowanej działalności gospodarczej, a przewóz był realizowany za pośrednictwem aplikacji mobilnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna nałożona na kierowcę za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganego orzeczenia psychologicznego jest zasadna, nawet jeśli kierowca nie prowadzi zarejestrowanej działalności gospodarczej. Wykonywanie transportu drogowego, podlegające sankcji, jest działaniem faktycznym polegającym na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadającym definicji transportu drogowego zawartej w ustawie, nawet jeśli nie stanowi ono przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej. Odpowiedzialność ma charakter obiektywny i powstaje z samego faktu stwierdzenia naruszenia przepisów.
Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że kierowca J. C. wykonywał przewóz pasażerów za pomocą aplikacji mobilnej bez wymaganego orzeczenia psychologicznego oraz zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika. Po przeprowadzeniu postępowań administracyjnych nałożono na kierowcę karę pieniężną w wysokości 1000 zł za brak orzeczenia psychologicznego. Kierowca w odwołaniu i skardze podnosił, że czynności przez niego wykonywane nie nosiły cech działalności gospodarczej i nie stanowiły transportu drogowego w rozumieniu ustawy. Organy administracji oraz sąd uznały, że przewóz był wykonywany w ramach transportu drogowego, a odpowiedzialność kierowcy jest obiektywna.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę. Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Dnia [...] stycznia 2020r. w B. przy ulicy [...] poddany został kontroli drogowej samochód marki D. o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował skarżący J. C.. W toku kontroli ustalono, że kierowca przewoził pasażera z ulicy [...] na ulicę [...] w B., realizując przewóz zamówiony za pomocą aplikacji BOLT. Opłata za przewóz wyniosła 4,70 złotych. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli drogowej, w którym odnotowano dwa stwierdzone naruszenia przepisów dotyczących wykonywania przewozu drogowego: brak zaświadczenia o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w B. na podstawie ustaleń protokołu wszczął odrębne postępowania w sprawie stwierdzonych naruszeń, między innymi niniejsze, za brak u kierującego orzeczenia psychologicznego. Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] marca 2020r., powołując się na art. 92a ust. 2 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym oraz załącznik nr 4, 1p. 4.3 tejże ustawy, organ orzekł o nałożeniu na J. C. kary pieniężnej w wysokości 1000 złotych za wykonywanie przez kierowcę przewozu drogowego przy braku posiadania orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W uzasadnieniu decyzji organ po wskazaniu treści przepisów prawa, z których wynika bezwzględny obowiązek poddania się przez kierowcę wykonującego przewóz, badaniom psychologicznym, nadmienił, że nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania w sprawie. W odwołaniu od tej decyzji strona reprezentowana przez pełnomocnika podniosła następujące zarzuty: - naruszenia art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie w sprawie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego a w szczególności zaniechanie ustalenia istotnej okoliczności, czy wykonywane przez skarżącego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej oraz braku zweryfikowania przez organ, czy kierowca posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli; - naruszenia art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie w sprawie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego a w szczególności zaniechanie ustalenia istotnej okoliczności, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego oraz pominięcie wyjaśnień skarżącego dotyczących współpracy z firmą N., co miało wpływ na błędne ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za ewentualne naruszenie prawa; - naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1 i 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym w związku z 1p.4.3 załącznika nr 3 do ustawy, polegającego na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1000 złotych za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym a w konsekwencji skarżący nie był zobowiązany do legitymowania się tym orzeczeniem. Pełnomocnik odwołującego się stwierdził, że organ I instancji nie ustalił, czy strona podejmowała i wykonywała działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, jak również, czy czynności podejmowane przez stronę mieściły się w definicji transportu drogowego, określonej art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym i miały cechy wykonywania działalności gospodarczej oraz czy strona posiadała status przedsiębiorcy. Zdaniem pełnomocnika strony, to nie skarżący powinien być podmiotem odpowiedzialnym za ewentualne naruszenia. Decyzją z dnia [...] stycznia 2021r. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpoznaniu powyższego odwołania, orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W podstawie prawnej decyzji w warstwie materialnoprawnej organ II instancji powołał przepisy art. 4 pkt 22, 39a ust. 1 pkt 4, 39f ust. 1, 39k ust. 1-3, 39m, 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2019r., poz. 2140) oraz Ip.4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym. W uzasadnieniu decyzji natomiast organ wskazał następującą argumentację. Przede wszystkim zwrócił uwagę, że postępowanie toczy się wobec J. C. jako podmiotu, o którym mowa w art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym czyli jako innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym a nie jako wobec wykonawcy przewozu. W sprawie niniejszej nie zachodzi tożsamość podmiotowa między wykonawcą przewozu a odwołującym się , który odpowiada jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, wobec której wysokości kar za poszczególne naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym określa załącznik nr 4 do ustawy o transporcie drogowym. Wszczęcie postępowania wobec strony nie wykluczało możliwości wszczęcia postępowania za naruszenia określone w załączniku nr 3 do ustawy, odnoszące się do podmiotu wykonującego przewóz lub inne czynności związane z tym przewozem. Znowelizowana ustawa o transporcie drogowym przewiduje odrębną odpowiedzialność za działania i zaniechania kierowcy, innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym oraz podmiotu wykonującego przewóz drogowy. Mianowicie w załączniku numer 3 został zamieszczony wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokość kar pieniężnych, które są nakładane na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem. Załącznik numer 1 stanowi zaś wykaz wykroczeń oraz grzywien za poszczególne naruszenia, których dopuścił się kierujący. Natomiast w załączniku numer 4 ustawodawca przewidział wysokość kar nakładanych na osobę zarządzającą przedsiębiorstwem lub transportem. Ukaranie osoby zarządzającej przedsiębiorstwem za naruszenia określone w załączniku numer 4 ustawy w żadnej mierze nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania wobec strony za naruszenia określone w załączniku numer 3 do ustawy. Niniejsze postępowanie odnosi się tylko do kary administracyjnej nałożonej na zarządzającego. Organ stwierdził, że kierujący pojazdem J. C. wykonywał w dniu [...] stycznia 2020r. zarobkowy przewóz osób w imieniu własnym. Z jego zeznań wynika, że zawarł z firma N. umowę zlecenia na wykonywanie przewozów osób i umowę dzierżawy samochodu, którym dokonywał przewozów. Za wykonywanie przewozów otrzymywał od firmy N. wynagrodzenie w rozliczeniu miesięcznym. W toku postępowania ani w odwołaniu strona nie przedstawiła żadnych innych dowodów wskazujących, że przewóz był dokonywany w imieniu i na rzecz innego podmiotu. Organ powołał się na wyrok TSUE z 20 grudnia 2017r. sygn. C-434/15, z którego wynika, że odpłatne umożliwiane nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon między właścicielami pojazdów, niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznawać za usługę przewozową a tym samym wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Trybunał stwierdził, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Administrator określa za pomocą aplikacji maksymalną cenę przewozu, przedsiębiorstwo pobiera tę cenę od klienta a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą. Odwołujący się korzystając z aplikacji BOLT przy nawiązywaniu kontaktu z klientami realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób oraz uzyskiwał wynagrodzenie za wykonany przewóz. Zdaniem organu nie jest istotne dla sprawy ustalenie, czy wykonywane przez odwołującego się czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej. Organ odwołał się do wyroku WSA w Opolu z 16 maja 2013r. sygn. II SA/Op 529/12, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Nawet jednorazowa odpłatna usługa przewozu osób lub rzeczy odpowiada definicji transportu drogowego z art. 4 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Organ II instancji stwierdził, że odwołujący się był podmiotem świadczącym przewóz drogowy w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym bez ważnych badań psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co stanowiło naruszenie art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym w związku z lp.4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy. W zakresie wymogów ciążących na osobach wykonujących czynności związane z przewozem drogowym organ II instancji odwołał się do wyroków sądów administracyjnych o sygn. II SA/Bk 72/20 i III SA/Gl 35/20. Nadto nie podzielił twierdzenia odwołującego się, że wyłącznie na organie administracji ciążył obowiązek zgromadzenia dowodów świadczących na korzyść strony i mogących być podstawą zmniejszenia lub uchylenia kary administracyjnej. To stwierdzając organ odwoławczy nawiązał do stanowiska wyrażonego wyrokiem WSA w Warszawie o sygn. I SA/Wa 661/08 oraz wyrokiem NSA o sygn. II OSK 2020/16. W ocenie organu odwoławczego postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i przy prawidłowym wypełnieniu obowiązków organu określonych art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Materiał dowodowy sprawy w pełni potwierdził fakt naruszenia przepisów przez stronę. Kary pieniężne za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym nie mają charakteru uznaniowego a w sprawie nie wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną J. C. podtrzymał zarzuty odwołania, częściowo je rozbudowując i ujmując je jako: - naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie w sprawie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego a w szczególności zaniechanie ustalenia istotnej okoliczności, czy wykonywane przez skarżącego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej oraz braku zweryfikowania przez organ, czy kierowca posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli; - naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie w sprawie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego a w szczególności zaniechanie ustalenia istotnej okoliczności, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego oraz pominięcie wyjaśnień skarżącego dotyczących współpracy z firmą N., co miało wpływ na błędne ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za ewentualne naruszenie prawa; - naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1 i 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym w związku z 1p.4.3 załącznika nr 4 do ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1000 złotych za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym a w konsekwencji skarżący nie był zobowiązany do legitymowania się tym orzeczeniem; - naruszenie przepisów postępowania tj. art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym polegające na wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik numer 4 ustawy, podczas, gdy za ten czyn, będący przedmiotem kontroli wymierzono skarżącemu karę pieniężną w wysokości 12000 złotych zgodnie z decyzją P. WITD z [...] stycznia 2020r. w sprawie o numerze [...]; - naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Na wstępie sąd wyjaśnia podstawę prawną skierowania sprawy do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 kwietnia 2021r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym na dzień 22 kwietnia 2021r. Z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału wynika, że podstawą skierowania sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym był art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVI-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 374 ze zm.) oraz §1 pkt 1 i 2 oraz § 3 Zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym. Z § 3 Zarządzenia Prezesa NSA nr 39 wynika, że wynikające z § 1 pkt 2 skierowanie do załatwienia na posiedzeniu niejawnym spraw wyznaczonych do rozpatrzenia na rozprawie, znajduje odpowiednie zastosowanie do wojewódzkich sądów administracyjnych, których siedziby znajdują się na terenie objętym obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020r., poz. 1758 ze zmianą wynikającą z Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 października 2020r. – Dz. U. z 2020r. poz. 1829). Powołanym wyżej rozporządzeniem zmieniającym Rada Ministrów objęła obszarem czerwonym z dniem 17 października 2020r. również miasto na prawach powiatu Białystok, będące siedzibą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W konsekwencji wyznaczone dotychczas rozprawy w WSA w Białymstoku zostały odwołane z uwagi na realnie istniejące zagrożenie dla zdrowia osób uczestniczących w rozprawie a sprawy wyznaczone na rozprawę zostały skierowane do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów stosownie do treści art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVI-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 374 ze zm.). Również sprawy, dla których nie był jeszcze wyznaczony termin rozprawy, z uwagi na objęcie z dniem 24 października 2020r. obszarem czerwonym terytorium całego kraju (vide: Rozporządzenie Rady Ministrów z 23 października 2020r. – Dz. U. z 2020r., poz. 1871) były na mocy indywidualnych zarządzeń przewodniczącego wydziału kierowane do rozpoznania na posiedzeniach niejawnych z uwagi na nadal istniejące realnie zagrożenie dla zdrowia osób uczestniczących w rozprawie. Skarga podlegała oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, w tym norm powołanych w zarzutach skargi. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest nałożenie na skarżącego, będącego kierowcą w oparciu o przepisy ustawy o transporcie drogowym kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę nieposiadającego orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Obowiązek posiadania przez kierowcę uprawnionego do wykonywania przewozu drogowego orzeczeń lekarskich o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, wynika wprost z przepisów art. 39a ust.1 pkt 3 i 4, 39j ust. 1 i 39 k ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. W przepisach tych wprost wskazane jest, że uprawnionym do wykonywania przewozu drogowego jest tylko taki kierowca, który nie ma przeciwwskazań zdrowotnych oraz psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. O braku przeciwwskazań stanowią zaś orzeczenia lekarskie wydawane po poddaniu się przez kierowcę stosownym badaniom lekarskim oraz psychologicznym. Stosownie natomiast do art. 39m ustawy o transporcie drogowym, wymagania wskazane w art. 39a - 39l ustawy stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. Podkreślić należy, na co trafnie zwrócił uwagę organ, że skarżący w sprawie niniejszej został ukarany nie jako przedsiębiorca (tj. na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d.), ale jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie zaś z tym przepisem, zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2 000 zł za każde naruszenie. Oznacza to, że skarżący jako osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym (kierowca), zgodnie z art. 39m u.t.d. był zobowiązany legitymować się stosownymi orzeczeniami lekarskimi lub psychologicznymi. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d.). Natomiast wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.). Wbrew zarzutom skargi, skarżący w dniu kontroli tj. [...] stycznia 2020r. wykonywał przewóz okazjonalny osób we własnym imieniu, mieszczący się w pojęciu krajowego transportu drogowego. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 11 ustawy, przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że zwięzłość definicji przewozu okazjonalnego zawartej w ustawie o transporcie drogowym, dla prawidłowego zdefiniowania tego pojęcia –wymusza sięgnięcie do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny, wynikających z przepisów prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L 300 z 2009 r., s. 8). Zgodnie z art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. Przewóz okazjonalny należy rozumieć zatem jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (vide np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., sygn. I OSK 1361/06). Z akt sprawy wynika, że skarżący swoją działalność wykonywał w dniu kontroli w sposób odpłatny i oparty na nadarzających się okazjach zainicjowanych i zaplanowanych. Świadczy o tym sposób, w jaki doszło do spornego przewozu. Skarżący jak i jego pasażer posiadali zainstalowane w telefonach komórkowych odpowiednie dla kierowcy (Bolt Driver) i pasażera (Bolt) wersje aplikacji kojarzącej kierowcę z pasażerem, co wypełnia przesłankę okazjonalności w wyżej wskazanym rozumieniu. Przewóz ten miał niewątpliwie charakter odpłatny. Nie podważa tego ustalenia okoliczność, że należność za przejazd została pobrana z karty płatniczej pasażera po wykonanym kursie. Skarżący, jak wynika z protokołu przesłuchania strony, wykonywał podobne kursy jak kontrolowany w ilości od 2 do 10 dziennie za wynagrodzeniem otrzymywanym raz w miesiącu płaconym przez zleceniodawcę - podmiot N. Cykliczność (co jakiś czas) lub nawet nieregularność przelewania wynagrodzenia, tzn. nie za każdy kurs oddzielnie, jak również wypłacanie wynagrodzenia za pomocą aplikacji internetowej nie są przeciwwskazaniem do przyjęcia cechy odpłatności. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C- 34/15) przedstawił analizę charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja Taxify. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców. W tych okolicznościach należy przyjąć, że skarżący korzystając z aplikacji Bolt Driver przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z aplikacji skarżący uzyskał wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. W konsekwencji skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego, przy czym świadczył je we własnym imieniu i na swoją rzecz. Nie ma również znaczenia dla odpowiedzialności skarżącego za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego okoliczność, że nie prowadzi on zarejestrowanej działalności gospodarczej. Wykonywanie bowiem transportu drogowego, podlegające sankcji, jest działaniem faktycznym polegającym na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadającym transportowi drogowemu. Czynności wykonywane przez skarżącego, aby zostały zakwalifikowane jako wykonywanie transportu drogowego, nie muszą stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ewidencjonowanej (vide np. wyrok NSA w sprawie II GSK 701/17). Stanowisko powyższe w orzecznictwie sądów administracyjnych jest od lat jednolite. Wykonywanie transportu drogowego zachodzi nawet wtedy, gdy podmiot wykonujący nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługi przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadające definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym (vide, między innymi, wyroki: WSA w Poznaniu sygn. III SA/Po 422/16 i WSA w Opolu sygn. II SA/Op 529/12). Trafnie organ w odpowiedzi na skargę zauważył, że podzielenie zarzutu skarżącego prowadziłoby do absurdalnej sytuacji, w której każdy, kto faktycznie wykonuje transport drogowy w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym ale nie jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, nie podlegałby odpowiedzialności administracyjnej. Nie doszło w sprawie do zarzucanego skargą naruszenia przepisu art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ponieważ ten przepis nie miał w sprawie zastosowania. Kara została nałożona na podstawie art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Nie doszło też do naruszenia art. 92 ust. 6 ustawy o transporcie drogowym w związku z 1p.4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, ponieważ przepis ten obejmuje inne sytuacje, gdyż dotyczy kierowców niezatrudnionych przez przedsiębiorcę ale faktycznie wykonujących przewozy drogowe na jego rzecz. Skarżący natomiast dokonywał przewozu drogowego we własnym imieniu i na swoją rzecz świadcząc inne czynności związane z przewozem. Zarzut niedopuszczalnego zdublowania kar za ten sam czyn jest też nietrafny. Nałożenie kary 12 000 złotych inną decyzją z [...] stycznia 2020r. za inne naruszenia stwierdzone podczas kontroli drogowej mającej miejsce [...] stycznia 2020r. nastąpiło w odrębnym postępowaniu i na podstawie innego przepisu prawa materialnego tj. na podstawie art. 92 a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Skład orzekający w sprawie niniejszej prezentuje pogląd, że ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, nie wyklucza możliwości wszczęcia wobec tej samej strony postepowania w przedmiocie innych naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli, określonych w innym załączniku do ustawy. Zupełnie odmienna jest podstawa prawna obu decyzji a nałożenie kar nastąpiło w związku z różnymi naruszeniami. Zgodnie z art. 92a ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik nr 3 do ustawy. Natomiast zgodnie z art. 92 a ust. 8 ustawy o transporcie drogowym, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń, określa załącznik nr 4 do ustawy. Naruszenia wymienione w załączniku nr 3 nie pochłaniają naruszeń wymienionych w załączniku nr 4., zatem nie może być mowy, że zarzucone naruszenia z obydwu załączników stanowią jedno naruszenie. Nie doszło więc zdaniem sądu, do uchybienia przepisowi art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1 (tzn. karę 12 000 złotych). Odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Skarżący jako podmiot wykonujący przewóz okazjonalny osób zobowiązany był do przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym i posiadania odpowiednich dokumentów. Brak ważnego orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkować musiał nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 1000 złotych tj. na podstawie załącznika 4 do ustawy o transporcie drogowym poz.1p. 4.3 w związku z art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło