II SA/Bk 357/24
WyrokWSA w Białymstoku2024-08-22
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Anna Bartłomiejczuk, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla budowy obory o maksymalnej obsadzie 105 DJP, wydana na podstawie analizy karty informacyjnej przedsięwzięcia i opinii organów współdziałających, jest zgodna z prawem, mimo zarzutów o potencjalne negatywne oddziaływanie na środowisko, naruszenie zasady zrównoważonego rozwoju i kumulację oddziaływań?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo stwierdziły brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej inwestycji. Analiza karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz opinie organów współdziałających wykazały, że przedsięwzięcie, mimo potencjalnego znaczącego oddziaływania, nie wymaga pełnej oceny, a zarzuty dotyczące naruszenia zasady zrównoważonego rozwoju, kumulacji oddziaływań oraz ograniczenia prawa własności nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Nowe Piekuty o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla budowy obory o maksymalnej obsadzie 105 DJP. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa wodnego, ochrony środowiska, Konstytucji RP, Kodeksu cywilnego oraz przepisów proceduralnych, wskazując na potencjalne negatywne oddziaływanie inwestycji na środowisko, naruszenie zasady zrównoważonego rozwoju, ograniczenie prawa własności oraz kumulację oddziaływań z innymi przedsięwzięciami.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant specjalista Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi A. B. i T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 26 kwietnia 2024 r. nr SKO.412/6/2024 w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oddala skargę.
Zaskarżoną do tut. Sądu decyzją z dnia 26 kwietnia 2024r. nr SKO.412/46/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży, po rozpatrzeniu odwołania A. B. i T. B. (dalej powołanych jako: "Skarżący") oraz K. i Z. M., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Nowe Piekuty z dnia 4 marca 2024r. nr IK.6220.5.2.29023, wydaną na wniosek M. i M. K. (dalej powołanych jako: "Inwestorzy") o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego - obory o maksymalnej obsadzie 105 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach oznaczonych nr geod. [...] położonych w miejscowości Ł., gmina Nowe Piekuty, w pkt I decyzji określono środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację ww. przedsięwzięcia, a w pkt II ustalono charakterystykę planowanego przedsięwzięcia zawartą w załączniku do wydanej decyzji.
Stany prawny poprzedzający zaskarżoną decyzję przedstawia się następująco:
Wnioskiem z dnia 31 marca 2023 r. Inwestorzy zwrócili się do Wójta Gminy Nowe Piekuty o wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla opisanego na wstępie zamierzenia dołączając kartę informacyjną przedsięwzięcia (KIP) oraz mapę zasadniczą w skali 1:1000 obejmującą przewidywany teren na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie.
Pismem z dnia 5 maja 2023 r. Wójt Gminy Nowe Piekuty zwrócił się do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Białymstoku, Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w Sokołowie Podlaskim oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wysokiem Mazowieckiem z prośbą o wydanie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby — co do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2023r. nr WOOŚ.4220.216.2023.RD Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Białymstoku stwierdził, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w Sokołowie Podlaskim w opinii z 3 lipca 2023r. nr LU.ZZŚ.2.4901.194.2023.KK również nie stwierdził, potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Powiatowy Inspektor Sanitarny w opinii z dnia 22 czerwca 2023r. nr 45NZ/2023 stwierdził, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Po uzyskaniu opinii ww. organów współdziałających, Wójt Gminy Nowe Piekuty postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2023 r. nałożył na Inwestorów obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko określając jednocześnie zakres raportu.
Zażalenie na to postanowienie złożyli Inwestorzy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2023r. nr SKO.412/28/2023 uchyliło zaskrzone postanowienie w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując na liczne uchybienia polegające m.in. na braku weryfikacji zgodności wniosku i jego załączników z wymogami prawa, braku analizy KIP i opinii organów współdziałających, wskazania podstawy prawnej w oparciu o którą ustalono krąg stron postępowania.
Wójt Gminy Nowe Piekuty w ponownie prowadzonym postępowaniu pismem z dnia 7 września 2023r. wezwał Inwestorów do uzupełnienia wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, a po jego uzupełnieniu zwrócił się w dniu 5 stycznia 2024r. do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Białymstoku, Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w Sokołowie Podlaskim oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wysokiem Mazowieckiem z prośbą o ponowne wydanie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby — co do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Białymstoku postanowieniem nr WOOŚ.4220.9.2024.RD stwierdził, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jednocześnie wskazał uwarunkowania jakie powinny zostać uwzględnione w wydanej decyzji. Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w Sokołowie Podlaskim w opinii nr LU.ZZŚ.2.4901.194.2023.KK z dnia 29 stycznia 2024r. również nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Analogiczne stanowisko zajął Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w opinii z dnia 16 stycznia 2024r. nr 2/NZ/2024 stwierdzając, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Wójt Gminy Nowe Piekuty na podstawie wniosku, karty informacyjnej przedsięwzięcia, uzupełnień złożonych przez Inwestorów, po uwzględnieniu stanowisk organów opiniujących oraz dokładnej analizie przesłanek, wynikających z art. 63 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 1094 ze zm., dalej przywoływana jako: "u.o.o.ś."), decyzją z dnia 4 marca 2024r. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego - obory o maksymalnej obsadzie 105 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach oznaczonych nr geod. [...] położonych w miejscowości Ł., gmina Nowe Piekuty. W pkt I decyzji określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację ww. przedsięwzięcia, a w pkt II ustalił charakterystykę planowanego przedsięwzięcia zawartą w załączniku do wydanej decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. i T. B. oraz K. i Z. M. argumentując, że w tym samym czasie, co przedmiotowe postępowanie, prowadzone są postępowania dotyczące wydania decyzji o warunkach zabudowy na 39,8 DJP oraz decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na 105 DJP na tych samych działkach. Wskazali, że z uwagi na bliskie położenie planowanej inwestycji od ich domów będzie ona bardzo uciążliwa oraz zaburzy ład przestrzenny. Podkreślili też, że nie zgadzają im się odległości od domu Inwestorów do cieku wodnego Dzierżą na szkicu zagospodarowania terenu dołączonym do uzupełnienia wniosku. Ponadto w toku toczącego się postępowania składali liczne uwagi, które zostały zignorowane przez organ I instancji. Ich zdaniem planowana inwestycja stanie się źródłem odoru i hałasu, wykonana na zlecenie Inwestorów analiza akustyczna jest niewiarygodna, a przedmiotowa inwestycja negatywnie wpłynie na ich nieruchomości, bo wprowadzi ograniczenia w ich użytkowaniu, znacząco pogorszy jakość powietrza, co w konsekwencji naruszy prawo własności poprzez ograniczenie możliwości korzystania z ich działek.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży decyzją z dnia 26 kwietnia 2024 r. nr SKO.412/6/2024 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa, w oparciu o prawidłowo sporządzoną kartę informacyjną przedsięwzięcia, z uwzględnieniem stanowisk organów wyspecjalizowanych. Ponadto analiza kryteriów planowanego przedsięwzięcia w zakresie, o którym mowa w art. 63 ust. 1 ustawy u.o.o.ś. dokonana została w szczególności na podstawie wniosku złożonego przez Inwestora i KIP (wraz z uzupełnieniami), jak również poprzez uzyskanie opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku (RDOŚ) i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wysokim Mazowieckiem (PPIS) oraz opinii sporządzonej przez Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Sokołowie Podlaskim (PGWWP), co pozwala na przyjęcie, że po zrealizowaniu przez Inwestora wszystkich warunków zawartych w przedłożonych dokumentach oraz w decyzji organu I instancji, planowane przedsięwzięcie będzie zgodne z wymaganiami przepisów o ochronie środowiska.
Dalej SKO przypomniało, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko zależy od rodzaju zamierzonego przedsięwzięcia lub miejsca jego realizacji i może mieć charakter obowiązkowy lub fakultatywny. W niniejszej sprawie w związku z tym, że planowane przedsięwzięcie dotyczy budowy budynku inwentarskiego - obory o maksymalnej obsadzie 105 dużych jednostek przeliczeniowych (obsada łączna uwzględniająca istniejący budynek inwentarski wyniesie 105 DJP) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, to organ I instancji rozpoznając wniosek Inwestorów, prawidłowo zakwalifikował planowane przedsięwzięcie, jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 104 lit. a rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r.).
W ocenie Kolegium, organ I instancji dokonał też wyczerpującej i wszechstronnej analizy zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, prawidłowo opierając na informacjach zawartych m.in we wniosku Inwestorów i uzupełnionej KIP. Organ I instancji prawidłowo zasięgnął też, na podstawie art. 64 ustawy środowiskowej, opinii RDOŚ w Białystoku, PGWWP w Sokołowie Podlaskim i PPIS w Wysokiem Mazowieckiem w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i ewentualnego zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko. Opinie RDOŚ, PPIS i PGWWP w sposób zaś uporządkowany i pełny odniosły się zaś do uwarunkowań wskazanych w art. 63 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. oraz danych zwartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia oraz dodatkowych wyjaśnień udzielonych przez Inwestorów. Zdaniem SKO opinie te sporządzone zostały w sposób spójny i rzetelny, odnoszą się do konkretnych uwarunkowań przedmiotowego przedsięwzięcia, ponadto wszystkie ww. organy jednomyślnie uznały, że dla planowanego przedsięwzięcia nie ma konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Kolegium podkreśliło przy tym, że KIP zawiera informacje, niezbędne dla dokonania przedmiotowej oceny, skoro zaś w toku niniejszego postępowania nie został opracowany - w szczególności na zlecenie Skarżących - dokument odmiennie określający zakres oddziaływania inwestycji na środowisko, to KIP należy uznać za stanowiący podstawę ustaleń faktycznych dowód w sprawie, tym bardziej, że nie został on na etapie postępowania administracyjnego skutecznie zakwestionowany, ani też podważony. Również zarzuty podnoszone przez Skarżących, a dotyczące negatywnego wpływu przedmiotowej inwestycji na ich nieruchomości oraz stwierdzenie, że wykonana na zlecenie Inwestorów analiza akustyczna jest niewiarygodna, organ II instancji uznał za niezasadne.
Organ II Instancji wskazał również, że uzasadnienie decyzji organu I instancji odpowiada treści art. 85 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy dokonano bowiem szczegółowej analizy rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia, z uwzględnieniem aspektów wskazanych w art. 63 ust. 1 ww. ustawy, wskazano przy tym na jego zakres, w tym na planowane do realizacji prace budowlane oraz ich skalę a także na uciążliwości związane z ich wykonaniem, które uznano za krótkotrwałe, odwracalne i ustępujące wraz z zakończeniem robót. Organ I instancji dokonał też oceny możliwości wystąpienia emisji z planowanego przedsięwzięcia wskazując, iż ich głównym źródłem będą procesy produkcyjne z hodowli bydła i wskazał, do jakich obowiązków zobligowani zostali Inwestorzy dla ograniczenia emisji substancji gazowych i pyłowych do atmosfery. SKO zauważyło jednocześnie, że istotnymi zanieczyszczeniami emitowanym z terenu gospodarstwa do atmosfery są pył, siarkowodór i amoniak, jednak z przeprowadzonej analizy uciążliwości emisji zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza wynika, że nie ma zagrożenia zaistnieniem ponadnormatywnego oddziaływania na stan powietrza w rejonie zainwestowania
Odnosząc się zaś do zarzutu Skarżących jakoby w toku toczącego się postępowania składali liczne uwagi, które zostały zignorowane przez organ I instancji, SKO podkreśliło, że jest on bezzasadny, albowiem w toku ponownie prowadzonego postępowania przed organem I instancji Skarżący wbrew przytoczonemu stwierdzeniu nie składali żadnych uwag. Niemniej jednak wystąpienie potencjalnych uciążliwości odorowych nie mogło doprowadzić do wydania negatywnej dla Inwestorów decyzji, gdyż ustawodawca nie przewidział w polskim porządku prawnym ochrony powietrza przed zapachami, a jedynie przed określonymi substancjami w powietrzu.
Konkludując SKO uznało, że decyzja Wójta Gminy Nowe Piekuty stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowego przedsięwzięcia oraz określająca środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację opisanego wyżej przedsięwzięcia i ustalająca charakterystykę planowanego przedsięwzięcia, jest słuszna i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
Skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnieśli A. i T. B. zarzucając jej naruszenie:
1) art. 51 ust. 1 w zw. z art. 57 Prawa wodnego poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, podczas gdy prawidłowa wykładnia powinna prowadzić do wniosku, że dla przedsięwzięcia będącego przedmiotem niniejszego postępowania nie powinna zostać wydana pozytywna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach;
2) art. 5 Konstytucji RP w zw. z art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 54, zwanej dalej "p.o.ś.") poprzez ich niezastosowanie i naruszenie zasady zrównoważonego rozwoju, podczas gdy ich zastosowanie winno prowadzić do wydania decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia planowanego na działkach objętych postępowaniem co do planowanej inwestycji z uwagi na konieczność zastosowania w niniejszej sprawie zasady zrównoważonego rozwoju;
3) art. 6 ust. 1 i 2 p.o.ś. poprzez jego niezastosowanie i wydanie zgody na realizację przedsięwzięcia, pomimo że oddziaływanie na środowisko planowanego przedsięwzięcia może być negatywne i przynieść ujemne skutki dla ekosystemu;
4) art. 140 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP poprzez ograniczenie naszego prawa własności oraz prawa do dysponowania nieruchomością;
5) § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm., zwanego dalej "rozporządzeniem RM") poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że obora do 105 DJP w związku ze zrealizowanymi i planowanymi przedsięwzięciami nie jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, podczas gdy prawidłowa wykładnia winna prowadzić do wniosku, że wskazane przedsięwzięcie wymaga wydania decyzji środowiskowej z uwagi na tzw. kumulację oddziaływania;
6) art. 81 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ("u.o.o.ś.") poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia, podczas gdy przy prawidłowym zastosowaniu ww. przepisów uznać należało, że zasadnym jest odmówienie zgody na realizację przedsięwzięcia, co miało istotny wpływ na wynik postępowania;
7) art. 80 ust. 1 pkt 3 u.o.o.ś. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że wynik postępowania z udziałem społeczeństwa uzasadnia wydanie zgody na realizację przedsięwzięcia, podczas gdy prawidłowa jego wykładnia winna prowadzić do wniosku, że w przedmiotowej sprawie należało odmówić takiej zgody;
8) art. 6, 7, 8 § 1, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu sprawy i nieprawidłowe ustalenie analizowanego obszaru, brak rozpatrzenia w całości zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego oraz dokonywanie ustaleń na podstawie wybiórczo wybranego i zgromadzonego materiału dowodowego, co stanowi naruszenie interesu Skarżących;
9) art. 84 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie odrębnego dowodu z opinii biegłego w związku z pojawiającymi się wątpliwościami co do istnienia kumulacji oddziaływań , istniejących i planowanych do realizacji przedsięwzięć oraz w związku z pojawiającymi się licznymi wątpliwościami m.in. co do wpływu zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko;
10) art. 85 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie odrębnego dowodu z oględzin nieruchomości celem ustalenia fatycznego zagospodarowania przestrzennego działki objętej skarżoną decyzją oraz działek sąsiednich.
Powołując się na powyższe zarzuty Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie decyzji organu I instancji w całości, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości objętej skarżoną decyzją oraz nieruchomości sąsiednich celem wykazania faktu braku zachowania ładu przestrzennego w wyniku utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, ewentualnie o wyrażenie zgody na dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji fotograficznej wykonanej za zgodą Sądu samodzielnie przez Skarżących oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opracowania dr. hab. inż. Politechniki Łódzkiej Jacka Joachima Krystyna o uciążliwości zapachowej przedsięwzięć.
W obszernym uzasadnieniu skargi autorzy skargi uszczegóławiając podniesione wyżej zarzuty m.in. w zakresie konieczności zastosowania w niniejszej sprawie zasady zrównoważonego rozwoju wskazali, że według raportu, który dołączyli do pisma z dnia 15 marca 2023r. obszary przylegające do cieku wodnego Dzierżą są narażone na stagnację wody, co obserwują po opadach deszczu, dlatego też organ I instancji, kierując się zasadą przezorności powinien przewidzieć, jakie negatywne skutki na środowisko wodne wywoła zaplanowana inwestycja. Zdaniem Skarżących planowana inwestycja w sposób bezsporny negatywnie wpłynie na ich nieruchomość, wprowadzi ograniczenia w jej użytkowaniu, znacząco pogorszy jakość powietrza, co w konsekwencji naruszy wręcz prawo własności poprzez ograniczenie możliwości korzystania z działki. Ponadto, w ocenie Skarżących, w sprawie nie została dokładnie przeanalizowana kwestia oddziaływania inwestycji. Jest wręcz pewne, że oddziaływanie z inwestycji na pewno nie zamknie się w granicy działki [...], gdyż nie ma takiej możliwości, aby w tak bliskiej odległości od budynków mieszkalnych, na terenie otwartym, niezadrzewionym zamknąć oddziaływanie tylko w obrębie działki inwestycyjnej. Skarżący zaznaczyli też, że z uwagi na duży spadek terenu wody opadowe (ze wszelkimi zanieczyszczeniami) będą spływały na działki sąsiednie, zakłócając korzystanie z nich. Ponadto nie wzięto również pod uwagę faktu, że jedyny dojazd do obory objętej decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach może odbywać się pod oknami budynków mieszkalnych, stwarzając ogromne uciążliwości (odór i hałas).
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz odniosło się do podniesionych w skardze zarzutów, które uznało za niezasadne.
Na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2024 r. sąd postanowił, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), oddalić wniosek dowodowy zawarty w pkt 4 skargi oraz dopuścić wniosek dowodowy zawarty w pkt 5 skargi.
Uczestnik postępowania M. K. wniosła o oddalenie skargi wskazując, że dążą wraz z mężem do unowocześnienia swojego gospodarstwa rolnego. Dodatkowo wyjaśniła, że Skarżący oraz Państwo M. również są hodowcami bydła i mają obory na swoich działkach, które graniczną bezpośrednio z ich nieruchomością.
Postanowieniem z dnia 18 lutego 2024r. Sąd przywrócił Skarżącym termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja nie jest bowiem dotknięta wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest zobowiązany uwzględniać z urzędu jako niezwiązany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a które to wady przemawiałyby za wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Przy czym dodatkowego podkreślenia wymaga, uwzględniając zakres i charakter podniesionych w skardze zarzutów, że sąd kontrolując zaskarżoną decyzję bada ją wyłącznie pod względem zgodności (legalności) z obowiązującymi przepisami prawa, a nie celowości, a tym bardziej słuszności jej wydania.
Punktem wyjścia jest przypomnienie, że kontrolowaną decyzją z dnia 26 kwietnia 2024.r Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Nowe Piekuty z dnia 4 marca 2024r. o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego - obory o maksymalnej obsadzie 105 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach oznaczonych nr geod. [...] położonych w miejscowości Ł., gmina Nowe Piekuty. Jednocześnie organ I instancji określił warunki korzystania z terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich (pkt I decyzji), a w pkt II decyzji – ustalił, że charakterystyka planowanego przedsięwzięcia zawarta została w załączniku nr 1 do decyzji.
Ramy prawne wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (w skrócie: "u.o.o.ś.") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839) określającego m.in. rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Stosownie do treści art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.o.ś. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (art. 72 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy), a uzyskaną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 72 ust. 3 u.o.o.ś.).
Organy orzekające w sprawie prawidłowo zakwalifikowały planowane przedsięwzięcie, jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 104 lit. a rozporządzenia RM). Zgodnie z tym przepisem do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowla zwierząt, inne niż wymienione w pkt 103 w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP i mniejszej niż 210 DJP - jeżeli ta działalność będzie prowadzona w odległości mniejszej niż 210 m m.in. od terenów lub gruntów, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, tj. mieszkaniowych, rolnych zabudowanych zajętych pod budynki mieszkalne, innych zabudowanych z wyłączeniem cmentarzy i grzebowisk dla zwierząt, zurbanizowanych niezabudowanych lub w trakcie zabudowy, rekreacyjno-wypoczynkowych z wyłączeniem kurhanów, pomników przyrody oraz terenów zieleni nieurządzonej niezaliczonej do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, nie uwzględniając nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla będą prowadzone.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś. przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagane w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 tej ustawy, albo jeżeli o jej przeprowadzenie wystąpi podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia lokalizowanego na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 i 4 u.o.p. Wedle zaś art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie kryteria enumeratywnie wymienione w pkt 1-3 tego przepisu, a także mając na względzie wyszczególnione tam aspekty merytorycznej oceny danego kryterium. Przed wydaniem ww. postanowienia organ jest zobligowany, na mocy art. 64 ust. 1 ustawy, do zasięgnięcia opinii właściwych organów. Załatwienie sprawy następuje w drodze decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wydawana jest ona na wniosek inwestora, który przedstawia założenia planowanego przedsięwzięcia. Rolą organów orzekających i współdziałających w tym postępowaniu jest weryfikacja tych założeń pod względem ochrony środowiska. Celem tego postępowania jest bowiem zapobieżenie degradacji zasobów naturalnych i występowania emisji i innych uciążliwości, w tym na zdrowie i życie ludzkie.
Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ma na celu zweryfikowanie, w jaki sposób planowane przedsięwzięcie może oddziaływać na środowisko, czy powoduje lub może powodować potencjalne niebezpieczeństwo dla środowiska. Postępowanie to nie jest zatem postępowaniem mającym na celu udzielenie zezwolenia na realizację inwestycji i nie przesądza jej ostatecznego kształtu, co szczególnie należy podkreślić w kontekście zarzutów sformułowanych w pkt 1 ppkt 4 skargi, a dotyczących ograniczenia prawa własności Skarżących oraz przysługującego im prawa do dysponowania nieruchomością.
Należy podkreślić, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wydawana zarówno w przypadku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (obejmującej m.in. sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko), jak również w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W tej drugiej sytuacji, a z taką mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z art. 84 ust. 1 u.o.o.ś.s, właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a decyzja ta wydawana jest po uzyskaniu opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 1a.. Może również określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek działań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c. (art. 84 ust. 1a ustawy). Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 84 ust. 2 ustawy). Decyzja ta wydawana jest po uzyskaniu opinii właściwych organów, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 1a ustawy środowiskowej (art. 84 ust. 1 u.o.o.ś.).
Według art. 85 ust. 1 decyzja środowiskowa wymaga uzasadnienia, a uzasadnienie tej decyzji, niezależnie od wymagań k.p.a. powinno zawierać - gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 85 ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś.). Wymogi co do prawidłowego uzasadnienia odstąpienia od o.o.ś sformułował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 2023 r. (sygn. akt III OSK 6469/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zdaniem NSA określony w art. 85 ust. 2 pkt 2 u.u.o.ś. wymóg zawarcia w uzasadnieniu decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, informacji o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. wskazuje, że ustawodawca zobowiązał organ do szczegółowego wykazania, jakimi przesłankami kierował się odstępując od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W związku z tym brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji powodów odstąpienia od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w kontekście kryteriów określonych w art. 63 ust. 1 u.u.o.ś., czy też wyjaśnienie ich w sposób ogólnikowy nie tylko narusza art. 107 ust. 3 k.p.a. w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 2 u.u.o.ś, ale nie pozwala na weryfikację prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Decyzja organu stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ma charakter uznaniowy. Uzasadnienie takiej decyzji powinno być zatem tak zredagowane, aby możliwa była kontrola sądowa, która zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności.
W ocenie sądu organy prawidłowo uznały, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do przeprowadzenia pełnej oceny oddziaływania na środowisko, co potwierdzają załączone do wniosku dokumenty, w szczególności karta informacyjna przedsięwzięcia (z uzupełnieniami), jak również opinie właściwych organów współdziałających. Ponadto dokonując samej kontroli legalności zaskarżonych decyzji sąd doszedł do wniosku, że wszystkie wskazane wyżej warunki – zarówno formalne, jak i merytoryczne – zostały spełnione. Przede wszystkim w toku postępowania uzyskano wymagane art. 64 ust. 1 u.o.o.ś. opinie właściwych organów – RDOŚ, PPIS oraz PGWWP. Organy opiniujące jako organy specjalistyczne, po dodatkowych uzupełnieniach, wydały jednoznaczne opinie stwierdzające brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla objętego wnioskiem zamierzenia inwestycyjnego. W takim przypadku na organie ciążył obowiązek dokonania własnej oceny, czy w świetle warunków z art. 63 ust. 1 ww. ustawy konieczne jest nałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W tym względzie organ prowadzący postępowanie powinien dokonać obiektywnej, wyważonej i opartej na stanie faktycznym sprawy, oceny KIP, stanowiącej zasadniczy dowód w sprawie, jak również ocenić inwestycję w kontekście wszystkich uwarunkowań zawartych w art. 63 ust. 1 ustawy. Wynika to wprost z art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji działają na podstawie przepisów prawa, zatem są zobowiązane orzekać uwzględniając obowiązujący stan prawny. W ocenie składu orzekającego organ wywiązał się z tego obowiązku.
Przede wszystkim uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom art. 85 ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś., zawiera bowiem szczegółowe i wyczerpujące informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 tej ustawy, które organ uwzględnił dokonując analizy wniosku Inwestorów. Odnosząc się do każdego z kryteriów wymienionych w art. 63 ust. 1 pkt 1 -3 ustawy, organ I instancji doprecyzował je informacjami pozyskanymi z KIP. W ocenie Sądu poczynione wyjaśnienia są czytelne, spójne, merytorycznie jasne, przekonujące i wystarczające. Z tej perspektywy, zarzut i argumentacja skargi, podważające kompleksowość i rzetelność sporządzonych w toku postępowania opinii właściwych organów, nie mogły odnieść zamierzonego przez Skarżących skutku. Bezsprzeczne jest, że organ I instancji dokonał własnej i swobodnej oceny KIP, niezależnie od opinii właściwych organów. Co więcej, przedmiotowe opinie, mimo, że bardziej zwięzłe od uzasadnienia zaskarżonego aktu, również prezentują stanowiska oparte na analizie KIP.
Tymczasem stanowisko Skarżących, że planowane przedsięwzięcie będzie negatywnie oddziaływać na ich zdrowie poprzez uciążliwości w postaci odoru i hałasu, nie zostało poparte żadnymi konkretnymi dowodami. Jest ono oparte w znacznej części na ogólnych stwierdzeniach i tezach przywołanych z orzecznictwa bez odniesienia ich do konkretnych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. Tymczasem zarzucając oddziaływanie uciążliwości odorowych i powołując się na szkodliwe oddziaływanie amoniaku, siarkowodoru i innych substancji organicznych na zdrowie ludzi, głównie wynikających z pobliskiego sąsiedztwa przedsięwzięcia z zabudową mieszkaniową Skarżący nie przedstawili żadnej oceny ustaleń KIP w zakresie uciążliwości odorowych i zawartych w niej obliczeń dotyczących emisji amoniaku i siarkowodoru. W tym miejscu należy zaznaczyć, że podstawą ewentualnej odmowy ustalenia warunków środowiskowych dla danego środowiska, nie może być sam sprzeciw lokalnej społeczności, czy też subiektywne odczucia poszczególnych osób, a jedynie obiektywne ustalenia czy emisja odorów, czy też innych gazów z planowanego przedsięwzięcia otoczenie terenu inwestycji jest do zaakceptowania, co jednak wymaga widomości specjalnych. W ocenie Sądu, a wbrew twierdzeniom Skarżących, organy orzekające w sprawie nie miały podstaw do podważania z urzędu podstawowych danych zawartych w KIP. Powyższe dane, jak zaakcentowano już wyżej, poddane zostały wystarczająco szczegółowej weryfikacji nie tylko na podstawie analizy treści karty, lecz także w toku postępowań incydentalnych przed organami współdziałającymi. Strona skarżąca nie przedstawiła natomiast żadnej opinii (ekspertyzy) specjalistycznej, która podważałaby ustalenia organów obu instancji dokonane m.in. na podstawie karty informacyjnej przedsięwzięcia. Nie zostały również choćby uwiarygodnione twierdzenia związane z wątpliwościami co do informacji zwartych w karcie albo z koniecznością dodatkowej weryfikacji tych informacji. Jak już wskazano, tego rodzaju dodatkowe dowody weryfikujące dane zawarte w karcie mogą zostać wyjątkowo przeprowadzone, jeżeli istnieją istotne, uzasadnione i skonkretyzowane wątpliwości co do zgodności tych danych z rzeczywistym stanem rzeczy. Wątpliwości te nie mogą jednak wymagać od organu samodzielnego dokonywania specjalistycznych ocen, jak również nie mogą mieć charakteru ogólnego lub być pozbawione konkretnego i przekonującego uzasadnienia.
Podkreślić w tym miejscu należy, że Wójt Gminy Nowe Piekuty w uzasadnieniu wydanej decyzji dokonał szczegółowej oceny możliwości wystąpienia emisji z planowanego przedsięwzięcia, wskazując, iż ich głównym źródłem będą procesy produkcyjne z hodowli bydła. Wskazał jedocześnie, że dla ograniczenia emisji substancji gazowych i pyłowych do atmosfery (w tym zmniejszenia uciążliwości odorowej dla okolicznych terenów) prowadzący przedsięwzięcie zobowiązany jest m.in. do utrzymywania pomieszczeń inwentarskich i terenu gospodarstwa w czystości i porządku, magazynowania gnojowicy w szczelnym zbiorniku podrusztowym oraz właściwego jego opróżniania, przechowywania obornika z cielętnika czasowo w wydzielonym miejscu w budynku na nieprzepuszczalnym podłożu oraz bezpośrednio na gruntach rolnych, odprowadzenia ścieków bytowych i ścieków z mycia urządzeń udojowych do szczelnego zbiornika oraz wykonania nasadzeń gęstej zieleni z rodzimych gatunków zimozielonych drzew i krzewów wzdłuż północnej, zachodniej, południowej i wschodniej granicy terenu inwestycyjnego.
Odnośnie zarzutów wskazujących, że w toku postępowania z naruszeniem zasady zrównoważonego rozwoju, organy nie dokonały rzetelnej oceny uciążliwości odorowej przedsięwzięcia i jej wpływu na środowisko i zdrowie ludzi, sąd zwraca uwagę, że przepisy środowiskowe nie wprowadziły odpowiedniej normy dotyczącej ochrony powietrza przed zapachami. W polskim porządku prawnym nie istnieją tzw. normy odorowe oraz brak jest metodyki pomiaru zapachu – zapach, czy też odór jest bowiem substancją niemierzalną. Nie można zatem pomijać i całkowicie rozdzielać faktu, że dolegliwości odorowe są konsekwencją występowania określonych gazów w atmosferze. W orzecznictwie akceptuje się stanowisko, że w takiej sytuacji, za kryterium oceny można przyjąć stężenie amoniaku i siarkowodoru tj. substancji uznawanych za najbardziej odorotwórcze (por. wyrok z dnia 22 sierpnia 2019 r. II SA/Bk 431/19, z dnia 18 kwietnia 2023 r. II OSK 2101/21, dostępne CBOSA).
W niniejszej sprawie w KIP dokonano analizy oddziaływania odorowego i przyznano, że planowana inwestycja może powodować emisję odoru, jednak będą one niewielkie i zamkną się w granicach nieruchomości. Jednocześnie przedstawiono wyliczenia dla substancji uznanych za najbardziej odorotwórczych, tj. siarkowodoru i amoniaku, stwierdzając, że eksploatacja planowanego przedsięwzięcia nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych stężeń 1- godzinnych i średniorocznych tych związków, co uprawniało organy do przyjęcia, że nie ma zagrożenia zaistnieniem ponadnormatywnego oddziaływania na stan powietrza w rejonie zainwestowania.
Dokonując z kolei analizy przedmiotowego przedsięwzięcia pod kątem emisji hałasu wskazano, że głównym źródłem hałasu będzie ruch pojazdów poruszających się po terenie gospodarstwa, hałas powodowany przez zwierzęta oraz hałas z urządzeń technicznych zainstalowanych wewnątrz budynku (zbiornik na mleko chłodzony agregatem chłodniczym). Organ I instancji dokonał jednak analizy emisji hałasu i nie stwierdził przekroczenia wartości dopuszczalnych. Przeanalizowano również sposób odprowadzania ścieków, rodzaj, przewidywaną ilość i sposób odprowadzania odpadów, nie stwierdzając w tym zakresie żadnych nieprawidłowości.
Wbrew oczekiwaniom Skarżących organy orzekające w sprawie nie miały podstaw do podważania z urzędu podstawowych danych zawartych w KIP. Powyższe dane zostały bowiem poddane wystarczająco szczegółowej weryfikacji nie tylko na podstawie analizy treści KIP, lecz także w toku postępowań incydentalnych przed organami współdziałającymi. Strona skarżąca nie przedstawiła natomiast żadnej opinii (ekspertyzy) specjalistycznej, która podważałaby ustalenia organów obu instancji dokonane m.in. na podstawie KIP. Nie zostały również choćby uwiarygodnione twierdzenia związane z wątpliwościami co do informacji tam zwartych albo z koniecznością dodatkowej weryfikacji tych informacji. Tego rodzaju dodatkowe dowody, weryfikujące dane zawarte w KIP, mogą być przeprowadzone wyjątkowo, jeżeli istnieją istotne, uzasadnione i skonkretyzowane wątpliwości co do zgodności tych danych z rzeczywistym stanem rzeczy. Wątpliwości te nie mogą jednak wymagać od organu samodzielnego dokonywania specjalistycznych ocen, jak również nie mogą mieć charakteru ogólnego lub być pozbawione konkretnego i przekonującego uzasadnienia.
Odnośnie eksponowanej w skardze kwestii kumulacji oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia z przedsięwzięciami już zrealizowanymi lub planowanymi, organy zasadnie stwierdziły, że nie można uznać, że takie występują. W KIP przedsięwzięcia wskazano, że biorąc pod uwagę charakter terenów sąsiednich i brak dużych hodowli w bezpośrednim sąsiedztwie (dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia lub jest w trakcie rozpatrywania) nie przewiduje się wystąpienia znaczących oddziaływań skumulowanych, stąd nie zachodzi zagrożenie nakładania się (kumulowania) oddziaływania na środowisko. Inwestorzy od początku deklarowali zamiar przeniesienia inwentarza z istniejącego starego budynku obory o obsadzie 45 DJP do nowego budynku obory o maksymalnej obsadzie 105 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, celem zmodernizowania infrastruktury, poprawy warunków hodowli i jej obsługi, a także dostosowania jej do warunków unijnych. Planowana inwestycja zwiększy zatem obsadę o ok. 60 DJP oraz skoncentruje chów w jednym nowoczesnym budynku. W kontekście podniesionego zarzutu zaakcentować też trzeba, że Skarżący, jak też materiał dowodowy nie wskazuje z jakim innym budynkiem bądź gospodarstwem rolnym można by rozważać powiązanie technologiczne spornego obiektu obory w ramach kumulacji z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia RM.
W ocenie Sądu w ramach kontrolowanego postępowania nie zachodzi zatem niebezpieczeństwo wystąpienia kumulacji oddziaływań mogącej uzasadniać przeprowadzenie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Zgodnie z powołanym wyżej § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia RM do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zaliczono przedsięwzięcia "nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1". Chodzi więc o sytuacje, w których przedsięwzięcie samo w sobie nie kwalifikuje się do obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej, ale pozostaje w związku z innym tego samego rodzaju przedsięwzięciem i łącznie z nim osiągnie próg, w wyniku którego kwalifikuje się do przedsięwzięć wprost wymienionych w § 3 ust. 2 rozporządzenia z 2019 r. (mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko). Przy czym przez przedsięwzięcie, w kontekście wymagań ochrony środowiska, należy rozumieć zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeśli są one realizowane przez różne podmioty (art. 3 pkt 13 u.u.i.ś.). W przypadku budynków inwentarskich i zjawiska kumulacji ich oddziaływania § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia RM należy rozumieć jako również taką sytuację, w której dochodzi do budowy nowego (kolejnego) tego typu budynku w ramach gospodarstwa rolnego prowadzonego przez jedną osobą bądź w ramach gospodarstwa rolnego prowadzonego przez kilka osób, ale mogącego być potraktowanym jako jedno przedsięwzięcie (np. gospodarstwa rodziców i dzieci, gdy jeden budynek należy do rodziców a drugi do dzieci) – por. np. wyroki w sprawach II OSK 2301/20 z 22 czerwca 2023 r. oraz II OSK 2643/20 z 17 grudnia 2020 r. (dostępne w CBOSA). Konkludując należy zatem stwierdzić, że w sprawie niniejszej nie ma żadnych podstaw do przyjęcia kumulacji oddziaływań.
W okolicznościach kontrolowanej sprawy nie było też podstaw do powołania biegłego na etapie administracyjnym do oceny wystąpienia kumulacji oddziaływań. Jak wyżej wskazano, z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia RM wynika, że ocena kumulacji ma charakter oceny przesłanek ściśle prawnie określonych a niekoniecznie, przy nieznacznych inwestycjach, wymagających wiedzy specjalistycznej. Wiedza i doświadczenie organów w sprawie niniejszej wystarczyły do ustalenia, że ww. przepis nie ma zastosowania.
Sąd nie stwierdził również podstawy do wydania decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia z uwagi na konieczność zastosowania w niniejszej sprawie zasady przezorności i zasady zrównoważonego rozwoju. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r., poz. 54 z późn. zm.) kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze (ust. 2). Stosownie zaś do treści art. 3 pkt 50 p.o.ś. jeśli mowa o zrównoważonym rozwoju - rozumie się przez to taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń. Istotą zasady przezorności jest więc to, że odnosi się ona do działalności podejmowanej w sytuacji, gdy skutki takiej działalności nie są jeszcze w pełni rozpoznane" (vide K. Gruszecki, komentarz do art. 6 p.o.ś., System Informacji Prawnej Lex). Trudno o takich nierozpoznanych skutkach mówić w sytuacji inwestycji jak w sprawie niniejszej, która jest inwestycją o obiektywnie nieznacznych rozmiarach, o wielkości maksymalnie do 105 DJP. Sąd co zasady rozumie stanowisko Skarżących, że komfort życia jest wartością istotną i pożądaną, podobnie jak i wartość posiadanej nieruchomości oraz jej walory użytkowe, ale w sprawie niniejszej nie ma podstaw prawnych, aby żądać od Inwestorów dokumentów czy dowodów innych i dodatkowych niż zostały już przedłożone. Nie ma też żadnych podstaw do żądania przeprowadzania dodatkowego dowodu z opinii biegłego do oceny wystąpienia kumulacji oddziaływań istniejących i planowanych do realizacji przedsięwzięć.
Jak podkreślił zaś tut. Sąd w wyroku z 27 marca 2018 r. w sprawie II SA/Bk 760/17 (CBOSA) zarówno w przepisie art. 5 Konstytucji RP jak i art. 3 pkt 50 p.o.ś. mowa jest o zrównoważonym rozwoju, który odnosi się do zachowania równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych. Zasada ta służy ochronie nieodnawialnych zasobów przyrody, które należy chronić dla współczesnego i przyszłych pokoleń. Zdaniem sądu w sprawie niniejszej, nie ma podstaw do zastosowania tej zasady, gdyż inwestycja powstaje na terenie wiejskim, na gruntach rolnych i rolniczo wykorzystywanych, w sąsiedztwie prowadzonych gospodarstw rolnych, także przez Skarżących, nie leży na terenie objętym jakąkolwiek formą ochroną przyrody. Nie ma więc podstaw do twierdzenia, że jej realizacja przyczyni się do wyrządzenia szkody nieodnawialnym zasobom przyrody.
Nie mógł odnieść skutku zarzut dotyczący brak oględzin przedmiotowej nieruchomości. Został on sformułowany w sposób ogólnikowy, bez jednoczesnego wskazania konkretnych elementów stanu faktycznego, które na skutek brak oględzin nie zostały ustalone lub ustalone zostały wadliwie. Znajdująca się w aktach sprawy KIP szczegółowo opisuje przedmiotową nieruchomość i w zestawieniu z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie oraz poczynionymi przez organy na jej podstawie ustaleniami nie budzi wątpliwości to, że dodatkowy dowód z oględzin nieruchomości nie wniósłby nic nowego do sprawy.
Brak jest też podstaw do uwzględniania zarzutu naruszenia przez organy art. 140 k.c w związku z art. 21 i art. 64 Konstytucji RP poprzez ograniczenie prawa własności Skarżących oraz prawa dysponowania nieruchomością. Należy podkreślić, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia nie daje podstaw do realizacji inwestycji, a w konsekwencji nie może naruszać prawa własności i uprawnień osób trzecich. Tak, jak zostało to już wyżej uwypuklone, istotą decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagań, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych (por. wyroki NSA: z dnia 16 września 2008 r., sygn. II OSK 821/08; z dnia 10 marca 2017 r., sygn. II OSK 1725/15, CBOSA). Uzyskanie pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wbrew obawom Skarżących, nie przesądza jeszcze o tym, czy inwestor przystąpi do realizacji planowanego przedsięwzięcia. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest jednym z etapów realizacji inwestycji i wcale nie musi oznaczać, że w przypadku pozytywnej decyzji zainteresowany podmiot uzyska również pozostałe, wymagane odrębnymi przepisami pozwolenia umożliwiające mu realizację zamierzonego przedsięwzięcia. Z podanych względów zarzut Skarżących dotyczący lokalizacji planowanej inwestycji, która ich zdaniem zaburzony ład przestrzenny, będzie stanowił przedmiot oceny na etapie ustalania dla inwestycji warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Resumując sąd doszedł do wniosku, że decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem. Wydano je bowiem na podstawie wystarczającego materiału dowodowego, w tym KIP i wymaganych ustawą opinii właściwych organów, które to dowody poddano należytej analizie, a następnie prawidłowo zastosowano właściwe unormowania prawa materialnego. Sąd uznał także, że w sprawie nie okazały się zasadne zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84, art. 85 i art. 107 § 3 k.p.a. W realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zaskarżonej decyzji nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Nadto, sporządzone uzasadnienie odzwierciedla poszczególne etapy prowadzonego postępowania oraz wyjaśnia podstawę prawną i faktyczną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strona mogła zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ ten kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając zasady przekonywania. Podniesione zaś w skardze zarzuty w zasadniczej swej mierze, stanowią polemikę ze spójnymi ustaleniami organów obu instancji, nie znajdującą oparcia w materiale dowodowym, a ponadto forsującą jedynie interes faktyczny strony skarżącej. Podkreślić przy tym należy, że ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani też subiektywne jej przekonanie o jego wadliwości, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi, jeżeli przeprowadzona kontrola tego aktu, nie wykazała naruszeń prawa.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło