III SAB/Gd 18/23
WyrokWSA w Gdańsku2023-07-13
Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić udostępnienia informacji publicznej, powołując się na nadużycie prawa do informacji przez wnioskodawcę, i czy takie zawiadomienie o odmowie jest wystarczające, czy też wymagana jest decyzja administracyjna?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić udostępnienia informacji publicznej, jeśli wniosek stanowi przejaw nadużycia prawa do informacji publicznej. W takiej sytuacji wystarczające jest pisemne zawiadomienie wnioskodawcy o odmowie udostępnienia informacji, a nie decyzja administracyjna. Nadużycie prawa polega na próbie wykorzystania instytucji dostępu do informacji publicznej dla celów innych niż troska o dobro publiczne, np. w celu zakłócenia funkcjonowania organu administracji.Stan faktyczny
A. B. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej badań osadzonych na obecność alkoholu i substancji psychoaktywnych w Areszcie Śledczym w Gdańsku. Dyrektor Aresztu Śledczego odmówił udostępnienia informacji, uznając wniosek za nadużycie prawa do informacji publicznej ze względu na dużą liczbę wniosków składanych przez A. B. oraz jego konfrontacyjną postawę wobec administracji. A. B. złożył skargę na bezczynność organu, zarzucając brak wydania decyzji o odmowie. Sąd oddalił skargę, uznając odmowę w formie pisemnego zawiadomienia za prawidłową.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Gdańsku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 lipca 2023 r. sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
W dniu 22 sierpnia 2022 r. do Aresztu Śledczego w Gdańsku wypłynął złożony na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
(tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "u.d.i.p.",
i datowany na dzień 7 sierpnia 2022 r. wniosek A. B. (dalej również jako "wnioskodawca" lub "skarżący") o udzielenie odpowiedzi na pytanie: "Jak często bada się osadzonych w tutejszej jednostce na obecność alkoholu i wszelkich nielegalnych substancji psychoaktywnych (narkotyki, dopalacze, leki itp.). Wnoszę o podanie ile takich badań i z jakim skutkiem przeprowadzono w roku 2021? Wnoszę też o podanie jakie uprawnienia do wykonywania tych badań muszą posiadać funkcjonariusze w tutejszej jednostce, do badania osadzonych".
Pismem z dnia 5 września 2022 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w Gdańsku zawiadomił A. B. o odmowie udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia przez wnioskodawcę prawa do dostępu do informacji publicznej. Podstawę stanowiska organu stanowiła okoliczność, że w okresie niespełna 6 miesięcy organ ten odnotował blisko 120 wniosków tego wnioskodawcy o udzielenie informacji publicznej.
Organ wyjaśnił, że A. B. przebywał w Areszcie Śledczym w Gdańsku od dnia 13 września 2021 r. do dnia 22 marca 2022 r. Uznając, że przebieg pobytu skarżącego w Areszcie Śledczym w Gdańsku ma związek z przedmiotem sprawy organ dokonał opisu postawy i warunków osobistych skarżącego w tym okresie. Następnie organ wskazał, że począwszy od marca 2022 r. A. B. rozpoczął składanie do Dyrektora Aresztu Śledczego w Gdańsku wniosków o udzielenie różnorodnych informacji publicznych. Aktywność w tej sferze nastąpiła dopiero po wytransportowaniu z Aresztu Śledczego w Gdańsku, gdzie wpływ pierwszych wniosków odnotowano dopiero w marcu 2022 r. (jedynie 3 wnioski zostały złożone w okresie pobytu w Areszcie Śledczym w Gdańsku, jednakże w okresie bezpośrednio poprzedzającym przetransportowanie do innej jednostki). Wnioskodawca wielokrotnie kierował wnioski w sposób seryjny, w liczbie kilku lub kilkunastu sztuk, wysyłając je wszystkie jednego dnia, choć opatrzone różnymi datami dziennymi, co powodowało, że termin załatwienia kilkunastu wniosków przypadał na jeden, ten sam termin.
Organ wyjaśnił, że analiza spraw oraz zgromadzona na podstawie przeprowadzonych z wnioskodawcą rozmów dokumentacja osobopoznawcza ujawniają, że próbuje on wykorzystać instytucję prawa do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność organów administracji. Z informacji przedstawionych w trakcie rozmów wynika, że postępowanie wnioskodawcy w tej materii jest ukierunkowane konfrontacyjnie względem administracji Służby Więziennej. O charakterze takim świadczy m.in. formułowane wypowiedzi względem funkcjonariuszy, że "wy jesteście służbą i służyć mi musicie" oraz prezentowane oczekiwanie specjalnego traktowania przez Służbę Więzienną. Również bezpośrednie rozmowy z przedstawicielami administracji jednostek penitencjarnych ujawniają, że podejmowane przez wnioskodawcę działania polegające na składaniu wniosków mają spowodować dokuczliwość i uciążliwość dla kierownictwa i funkcjonariuszy jednostki oraz wywoływać utrudnienia w jej funkcjonowaniu. W swoim działaniu wnioskodawcą kieruje potrzeba realizacji własnych potrzeb i założonych celów oraz oczekiwanie ich realizacji, a nie cel i funkcja przewidziana dla przepisów ustawy. W wypowiedziach wnioskodawca prezentuje postawę wrogą przełożonym funkcjonariuszom Służby Więziennej, wskazując na zaplanowaną walkę z administracją (składanie wniosków, aż do udowodnienia racji).
Organ wskazał również na kwestię negowania podjęcia zatrudnienia odpłatnego podczas odbywania kary proponowanego kilkukrotnie przez administrację. Wnioskodawca powoływał tymczasem, że jeżeli będzie pracował, to nie będzie miał czasu na pisanie skarg, a wpływy środków pieniężnych z tytułu wykonywanej pracy uniemożliwią pisanie takiej ilości pism, gdyż posiadając środki finansowe do dyspozycji wnioskodawca będzie musiał sam opłacać korespondencję (dotychczas wszystkie wnioski zostały wysłane na koszt administracji zakładu karnego). Wypowiedzi wnioskodawcy przedstawione w rozmowach z funkcjonariuszami Służby Więziennej ewidentnie potwierdzają konfliktowe podłoże działania, gdzie według złożonego oświadczenia głównym celem wnioskodawcy jest pogrążenie kierownictwa jednostki penitencjarnej w Gdańsku oraz cyt. "umilanie życia" Dyrektorowi. Co więcej, w kontakcie z kadrą jednostek penitencjarnych jednoznacznie wnioskodawca deklaruje wykorzystywanie instrumentu występowania o udostępnienie informacji publicznej w celu ukierunkowanym na wywołanie dolegliwości, utrudnień w wykonywaniu zadań, bądź nawet zakłóceniu, czy paraliżowaniu funkcjonowaniu. Swoje zamiary wnioskodawca artykułował jasno i wprost w rozmowie z administracją zakładów karnych.
Konfliktowe podłoże aktywności wnioskodawcy, ilość oraz seryjność złożonych wniosków o udostępnienie informacji publicznej oraz ujawniona motywacja nie świadczą o zamiarze uzyskania informacji publicznej w celu jej wykorzystania dla dobra wspólnego, lecz o zamiarze wywołania dolegliwości u ich adresata. Realizacja tego prawa nie może jednak służyć zaspokojeniu indywidualnych potrzeb wnioskodawcy w ramach tego konfliktu. Organ stanął na stanowisku, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który stanowi nadużycie prawa do informacji nie mieści się w granicach stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, sprzeciwia się jej sensowi. Wobec tego do rozpatrzenia wniosku nie mogą mieć zastosowania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prawo do informacji publicznej nie może być wykorzystywane do pozyskiwania wszelkich informacji w celach stanowiących zaprzeczenie idei omawianej ustawy.
Pismem z dnia 22 grudnia 2022 r. A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Gdańsku.
Skarżący zaznaczył, że w dniu 7 sierpnia 2022 r. skierował do zaskarżonego organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej, co gwarantuje mu ustawa. W odpowiedzi otrzymał jednak od organu pismo z dnia 10 października 2022 r. o odmowie udzielania informacji publicznej, które nie jest wymaganą w tym zakresie w ocenie skarżącego decyzją o odmowie udzielenia informacji publicznej. Z tego względu skarżący wniósł o ukaranie organu grzywną.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko, że z okoliczności sprawy wynika, iż działanie A. B. stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej.
Organ zaznaczył, że odpowiedź na wniosek A. B. została udzielona, a w jej treści wnioskodawca otrzymał zawiadomienie o sposobie załatwienia sprawy, w którym przedstawiono obszerne uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, w związku z czym organowi nie można skutecznie zarzucić ani braku działania, ani też uchybienia jakimkolwiek terminom.
Organ ponownie zaakcentował szczególnie dużą liczbę składnych przez A. B. wniosków (aktualnie ponad 160 wniosków i 90 innych pism - licząc od 2022 r., przy czym wskazane liczby w dalszym ciągu rosną), częstotliwość ich składania, wnoszenie wniosków seriami, rozpoczęcie składania wniosków w zbiegu z decyzją o przeniesieniu osadzonego do innej jednostki penitencjarnej, konfrontacyjne nastawienie wnioskodawcy, który deklaruje że walczy z Dyrektorem Aresztu Śledczego w Gdańsku. Organ wskazał także na kwestię negowania przez A. B. podjęcia zatrudnienia odpłatnego podczas odbywania kary, proponowanego kilkukrotnie przez administrację, gdzie skarżący jako osoba skazana ma obowiązek wykonywania pracy. Organ zwrócił ponadto uwagę na odpowiedź na propozycję zatrudniania, w której A. B. podniósł, że jeżeli będzie pracował, to nie będzie miał czasu na pisanie skarg, a wpływy środków pieniężnych z tytułu wykonywanej pracy uniemożliwią pisanie takiej ilości pism, gdyż posiadając środki finansowe do dyspozycji, będzie musiał sam opłacać wysyłaną korespondencję. Organ zaznaczył bowiem, że dotychczas wszystkie przesłane przez skarżącego wnioski zostały wysłane na koszt administracji zakładu karnego. Skarżący nie podejmując zatrudnienia odpłatnego umożliwiającego mu uzyskanie środków pieniężnych, nadużywał dyspozycji § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności, która przenosiła na administrację jednostki penitencjarnej ciężar ponoszenia kosztów przesłania wniosków, skarg i próśb gdy skazany nie posiada środków pieniężnych.
Odnosząc się do treści skargi organ potwierdził, że wystosowane do skarżącego zawiadomienie nie stanowiło decyzji o odmowie udostepnienia informacji publicznej, o której mowa w art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. Stwierdzenie, że wniosek stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej wyklucza bowiem możliwość zastosowania tej ustawy. Pomimo tego, że przepisy tej ustawy nie miały w ocenie organu w ogóle zastosowania, zwrócono jednak uwagę, że w sprawie nie przekroczono terminu 14 dni na załatwienie sprawy - w tym terminie zawiadomiono bowiem stronę pisemnie o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej z uwagi na wskazane wyżej, sprzeczne z celem ustawy u.d.i.p., nadużycie tej instytucji przez wnioskodawcę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.:Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie skarżący zarzucił bezczynność Dyrektorowi Aresztu Śledczego w Gdańsku w udzieleniu, na jego wniosek, informacji publicznej w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p.
Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje co do zasady bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni,. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust.1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Z kolei w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Udzielenie informacji publicznej w formie wystosowanego do wnioskodawcy pisma zawierającego żądaną informację oraz wydanie decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji publicznej nie wyczerpują katalogu dostępnych organowi dopuszczalnych sposobów załatwienia wniosku złożonego z powołaniem się na przepisy ustawy u.d.i.p. Organ ten może bowiem w określonych sytuacjach poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Taka formuła załatwienia wniosku o udzielenie dostępu do informacji publicznej znajdzie zastosowanie nie tylko wówczas, gdy organ, do którego skierowano żądanie nie jest w ogóle podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p. do udzielania informacji publicznej oraz gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, lub gdy organ nie dysponuje żądaną informacją, ale także wówczas gdy wniosek stanowi przejaw nadużycia prawa do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela koncepcję nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej, przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w wyrokach z dnia 19 września 2019 r., sygn. I OSK 658/18 oraz z dnia 7 lipca 2023 r., sygn. akt III OSK 939/22. NSA wskazywał, że nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej będzie polegało na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest więc zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione. Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków (por. J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej, w: Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, Warszawa 2005, pod redakcją J. Górala, R. Hausera i J. Trzcińskiego, s. 146, 147; zobacz również: W. Jakimowicz, Nadużycie publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, w: Antywartości w prawie administracyjnym, red. A. Błaś, Warszawa 2016, s. 163 -170; M. Jaśkowska, Nadużycie publicznego prawa podmiotowego jako przesłanka ograniczenia dostępu do sądu w sprawach z zakresu informacji publicznej, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2018, nr 1).
Doktryna i orzecznictwo sądów administracyjnych przyjęły, że o nadużyciu prawa do informacji publicznej można mówić między innymi w sytuacjach wykorzystania prawa do informacji w celu zakłócenia funkcjonowania organów administracji (do swoistego pieniactwa z wykorzystaniem prawa do informacji).
Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej polega zatem na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest bowiem umożliwienie swego rodzaju zemsty na organie wykonującym zadania publiczne, wobec którego dany wnioskodawca jest wrogo nastawiony, np. z uwagi na wymierzenie kary przez ten organ, czy niezałatwienie jego innej sprawy w oczekiwany sposób.
W ustawie o dostępie do informacji publicznej nie określono granic korzystania z prawa do informacji, a zatem brak jest jakichkolwiek ograniczeń zarówno co do liczby i jakości żądanej informacji. Taki stan rzeczy powoduje niestety, że w praktyce bardzo często dochodzi do nadużywania prawa do informacji do realizacji celów, które nie wynikają z ustawy, ani tym bardziej z Konstytucji RP oraz celów, które są trudne do pogodzenia z założeniami całego systemu prawa, składającego się z leżących u jego fundamentów wartości i zasad aksjologicznych.
W każdym indywidualnym przypadku zachowanie skarżącego wnoszącego o udzielenie informacji publicznej winno być oceniane nie tylko w kontekście uprawnienia do uzyskania takiej informacji, ale w konkretnych sytuacjach należy również uwzględnić wartości chronione przez system prawny oraz jego nadrzędne zasady (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 181/22).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w tym kontekście pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 799/12, zgodnie z którym zakres obowiązku informacyjnego państwa powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji, a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji podmioty zobowiązane. Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu.
Celem gwarantowanego przez art. 61 Konstytucji RP oraz przepisy u.d.i.p. prawa dostępu do informacji publicznej jest sprawowanie przez obywateli swoistej społecznej kontroli nad organami wykonującymi zadania publiczne, zaś żądanie określonych informacji przez wnioskodawców podyktowane jest troską o dobro publiczne. Cel tych regulacji powoduje jednocześnie, że prawo dostępu do informacji publicznej nie może być postrzegane jako prawo nieograniczone. Nie uzasadniają one bowiem prawa do uzyskania konkretnej informacji publicznej przez podmiot, którego działanie w tym zakresie nie zmierza do realizacji interesu publicznego i przestrzegania prawa, a okoliczności sprawy jasno i bez potrzeby głębszej analizy jednoznacznie świadczą o tym, że działanie wnioskodawcy - choć formalnie podjęte właśnie z powoływaniem się na przepisy ustawy u.d.i.p - faktycznie zmierzało do celu sprzecznego z legitymowanym prawnie celem tej ustawy.
Podkreślenia wymaga przy tym, że okoliczności świadczące o nadużyciu prawa do informacji publicznej muszą w sposób nie budzący wątpliwości znajdować potwierdzenie w konkretnych okolicznościach danej sprawy. Odmowa udostępnienia informacji publicznej dokonana w formie pisma, z uwagi na złożenie wniosku w celu nie dającym się pogodzić z istotą prawa dostępu do informacji publicznej musi mieć charakter wyjątkowy, ograniczający się tylko do rażących, jaskrawych i jednoznacznych przykładów nadużywania przez obywateli praw wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z taką sytuacją mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy.
Na gruncie przedmiotowej sprawy poza sporem pozostawało, że Dyrektor Aresztu Śledczego w Gdańsku jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. zobowiązanym do udzielania informacji w tym zakresie. Organ ten nie kwestionował też, że żądana przez skarżącego informacja posiada walor informacji publicznej. To od rozstrzygnięcia, czy wniosek skarżącego stanowił przejaw nadużycia prawa wprost zależała możliwość uznania, czy w przedmiotowej sprawie organ był - po pierwsze - uprawniony do odmowy udzielenia posiadanej przez niego i pozostającej w związku z jego działalnością informacji publicznej - a po drugie - że odmowa ta nie wymagała wydania decyzji administracyjnej, przy wystarczającym w tym wypadku pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy o uzasadnionych powodach odstąpienia od udzielenia mu żądanej informacji.
Z okoliczności przedmiotowej sprawy wynika, że skarżący składając w okresie od marca 2022 r. do września 2022 r. około 120 wniosków o udzielenie informacji publicznej o różnorodnej treści, niewątpliwie wygenerował znaczne koszty i trudności związane z obsługą jego żądań, które ponosiły jednostki penitencjarne, w których przebywał lub przebywa (koszty osobowe, czasowe i finansowe związane z przygotowaniem odpowiedzi na wnioski i ich wysłaniem).
Zasadnicze znaczenie ma jednak to, że z udokumentowanych przez administrację jednostek penitencjarnych okoliczności wynika, że skarżący składając tak dużą ilość wniosków, często wysyłanych seryjnie, wykazywał szczególnie konfrontacyjną postawę wobec Dyrektora Aresztu Śledczego w Gdańsku. Skarżący swobodnie postawę tę manifestował w swoich wypowiedziach, jednoznacznie wskazując na cel podejmowanych przez siebie działań (wniosków o udostępnienie informacji publicznej). Zarazem skarżący w żaden sposób nie wskazywał na zamierzony sposób wykorzystania żądanych informacji.
W ocenie Sądu wskazane w zawiadomieniu o odmowie udzielenia informacji publicznej oraz w odpowiedzi na skargę okoliczności wskazują jasno na to, że głównym celem skarżącego nie było uzyskanie informacji publicznej, o którą formalnie występował, ale chęć spowodowania po stronie administracji jednostki penitencjarnej poważnych utrudnień, mogących zaburzać jej prawidłowe funkcjonowanie. W szczególności uwzględnić należało, że skarżący opuszczając Areszt Śledczy w Gdańsku zapowiedział, że będzie kierował do tej jednostki dużą ilość wniosków, a w rozmowach z wychowawcą oraz psychologiem w jednostce penitencjarnej, do której został później przewieziony i aktualnie przebywa wielokrotnie wskazał, że toczy on walkę z administracją Aresztu Śledczego w Gdańsku właśnie poprzez składane pisma, i pozostaje wrogo nastawiony do Dyrektora tej jednostki. Z akt sprawy wynika, że skarżący podczas pobytu w Areszcie Śledczym w Gdańsku pozostawał w otwartym konflikcie z administracją zakładu, czego wyrazem były wielokrotne naruszenia dyscypliny przez skarżącego, co z kolei skutkowało nałożeniem na niego surowych kar, w tym umieszczenia w celi izolacyjnej. Organ zasadnie wskazał również na postawę skarżącego, który jako osadzony odmówił wykonywania pracy, do której został skierowany i która stanowi obowiązek osadzonego argumentując, że cały swój czas chce poświęcić tylko na sporządzanie pism i jednocześnie chce utrzymać sytuację, w której cała wytwarzana przez niego korespondencja będzie opłacana przez administrację jednostki penitencjarnej. Zdaniem Sądu świadczy to o tym, że skarżący nawet kosztem narażenia się na odpowiedzialność dyscyplinarną, podejmował działania nakierowane na utrudnienie funkcjonowania jednostek penitencjarnych. Jest to dowód skali oraz rzeczywistych motywów działania skarżącego, pozostającego w rażącej sprzeczności ze społecznie uzasadnionym celem instytucji prawa dostępu do informacji publicznej.
W tej sytuacji działania skarżącego należało ocenić jako próbę skorzystania z instytucji prawa dostępu do informacji publicznej wyłącznie dla osiągniecia celów nie dających się pogodzić z wartościami chronionymi przez porządek prawny Rzeczypospolitej Polskiej.
Wniosek skarżącego zasadnie został więc oceniony przez organ jako pozostający bez żadnego związku z troską o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów.
Złożenie tego rodzaju wniosku, który stanowi istotne nadużycie prawa, nie podlega ochronie prawnej wynikającej z ustawy u.d.i.p. Wystosowane w tym zakresie do skarżącego zawiadomienie o odmowie udzielenia informacji publicznej w formie pisma z dnia 5 września 2022 r. należy uznać za prawidłowe załatwienie tego wniosku. W zawiadomieniu tym w obszerny sposób przedstawiono zarówno podstawę faktyczną, jak i prawną, uzasadniającą takie stanowisko.
Uwzględniono słusznie nie tylko ilość i treść składanych wniosków, ale także fakt składania ich w sposób seryjny, podejmowanie przez skarżącego działań aby za wszelką cenę móc składać wnioski nieodpłatnie, a także oficjalnie zarejestrowane przez administrację jednostek penitencjarnych wypowiedzi skarżącego wskazujące na rzeczywisty zamiar leżący u podstaw podejmowanych przez niego działań.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło