IV SA/Wa 1797/20
WyrokWSA w Warszawie2021-01-20
Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Joanna Borkowska, Wojciech Rowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając uchylenia ostatecznej decyzji w przedmiocie ustalenia linii brzegu, prawidłowo uznał, że wnioskodawca nie był stroną postępowania pierwotnego, a tym samym nie zaszła przesłanka do wznowienia postępowania z powodu jego nieobecności w tym postępowaniu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej linię brzegu, ponieważ skarżący nie był stroną postępowania pierwotnego. Jego nieruchomość nie była objęta projektem rozgraniczenia gruntów, a skarżący nie wykazał istnienia interesu prawnego, który uzasadniałby jego udział w postępowaniu. Ponadto, nawet gdyby uznać przesłanki do wznowienia postępowania, upłynął już pięcioletni termin od doręczenia decyzji, co stanowi negatywną przesłankę do jej uchylenia.Stan faktyczny
Skarżący J. P. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty z 2015 r. ustalającą linię brzegu rzeki. Starosta odmówił wznowienia, a po uchyleniu tego postanowienia przez WSA w Łodzi, Minister początkowo uchylił postanowienie Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Następnie Minister wydał decyzję z czerwca 2020 r., odmawiającą uchylenia decyzji z 2015 r. Skarżący zaskarżył tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa wodnego, w tym brak jego udziału w postępowaniu pierwotnym i pozbawienie jego działki dostępu do drogi publicznej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.), Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę.
Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi J. P. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżący") jest decyzja Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (dalej: "Minister", "organ II instancji") z [...] czerwca 2020 r. Nr [...] (dalej: "decyzja z [...] czerwca 2020r."), orzekającą o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] (dalej: "Starosta") z [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia linii brzegu cieku wodnego (dalej "decyzja z [...] stycznia 2015r.").
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z [...] stycznia 2015 r. Starosta ustalił linię brzegu rzeki P. od km 1+004 do km 2+600 na odcinku przebiegającym przez działki nr [...], [...], [...], [...] obręb Z., gmina P. Decyzja stała się ostateczna.
Wnioskiem z 4 grudnia 2017 r. Skarżący zwrócił się o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2020 poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a.), postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] stycznia 2015 r. wskazując, iż bez własnej winy nie brała ona udziału w przedmiotowym postępowaniu, a posiada interes prawny w ww. sprawie. Postanowieniem z [...] grudnia 2017 roku znak: [...] Starosta odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] stycznia 2015 r., pouczając jednocześnie o możliwości wniesienia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Rozpatrując wniesione zażalenie, SKO w [...] postanowieniem z [...] marca 2018 r. umorzyło postępowanie zażaleniowe stwierdzając, że nie jest organem właściwym do jego rozpoznania, a wobec braku w obecnie obowiązującym stanie prawnym organu właściwego do rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Starosty postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe. Postanowienie to zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 535/18,w którym stwierdzono, że wbrew twierdzeniom SKO, w sprawie nie zaistniałą przesłanka do umorzenia postępowania. Jako organ właściwy do rozpoznania sprawy został ustalony, zgodnie z treścią art. 220 ust. 5 pkt. 2 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r., poz. 310 z późn. zm.; dalej "Prawo wodne z 2017 r."), Minister. Ten, po przekazaniu mu sprawy, postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. uchylił postanowienie Starosty z [...] grudnia 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Starosta postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. wznowił postępowanie zakończone decyzją z [...] stycznia 2015 r., a następnie decyzją z [...] sierpnia 2019 r. umorzył postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego ustalenia linii brzegowej. Od tej decyzji Skarżący odwołał się do Ministra, który postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. wznowił postępowanie zakończone decyzją z [...] stycznia 2015 r.
Następnie Minister wydał wskazaną na wstępie decyzję z [...] czerwca 2020 r., którą odmówił uchylenia decyzji z [...] stycznia 2015 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że Wnioskodawca nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym ustalenia linii brzegowej, a o decyzji dowiedział się z korespondencji mailowej prowadzonej z użytkownikiem jego nieruchomości. Wniosek o wznowienie postępowania uznano za złożony z zachowaniem przewidzianego w art. 148 § 2 k.p.a. terminu. Zatem zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania.
Przechodząc do rozpoznania merytorycznego sprawy, Minister na wstępie zaznaczył, że jego właściwość dla dokonania tego wynika z treści art. 220 ust. 5 pkt 2 Prawa wodnego z 2017 r. Wskazał też, że decyzja o ustaleniu linii brzegowej ustala, jakie prawa wynikają z rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, nie tworzy jednak tych praw. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny i nie kształtuje nowego stanu prawnego gruntów pokrytych wodami oraz gruntów przyległych, a jedynie potwierdza stan faktyczny i prawny zaistniały wcześniej na skutek pokrycia gruntów wodami powierzchniowymi.
Następnie wskazał, że zgodnie z treścią obowiązującego w czasie wydawania decyzji art. 15 ust. 2 oraz ust. 3 pkt 1 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm.; dalej: "Prawo wodne z 2001 r.") stronami w postępowaniu w przedmiocie ustalenia linii brzegu rzeki są podmioty, których interesu prawnego lub faktycznego oraz obowiązku dotyczy ustalenie linii brzegu, tj. właściciele nieruchomości objętych ustaleniem linii brzegu oraz organy i jednostki wykonujące uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do wód płynących. Jednocześnie analiza zgromadzonej dokumentacji wskazuje w jego ocenie, że Skarżący jest właścicielem działki ew. nr [...], obręb Z., gmina P., pow. [...], woj. [...]. Nieruchomość ta nie jest objęta skarżoną decyzją Starosty z [...] stycznia 2015 r. Działka Wnioskodawcy sąsiaduje jedynie z działką o nr ew. [...], która z kolei graniczy z wodami płynącymi P. Ponadto ustalenie przebiegu cieku, które potwierdza stan faktyczny i prawny zaistniały wcześniej na skutek pokrycia gruntów wodami powierzchniowymi, nie powoduje pozbawienia działki [...] dostępu do drogi publicznej, co podniesiono we wniosku o wznowienie postępowania.
Powyższe prowadzi do wniosku Ministra, że Wnioskodawca nie był stroną w postępowaniu dotyczącym ustalenia linii brzegowej potoku B., bowiem jego nieruchomość nie jest pokryta wodami potoku, nie zaszło także naruszenie jego interesu prawnego. Oszacowana na podstawie posiadanych dokumentów odległość działki Wnioskodawcy od ustalanej linii brzegu P. wynosi ok. 165 metrów, co w sposób skuteczny wyklucza Wnioskodawcę z kręgu stron postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] stycznia 2015 r. Minister nie miał także zastrzeżeń co do oceny merytorycznej poczynionej w niniejszej sprawie, zastrzeżeń takich nie zawarto także we wniosku o wznowienie postępowania. W konsekwencji, zdaniem Ministra w sprawie nie zaszła podstawa do zastosowania art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a., gdyż nie nastąpiła przesłanka braku udziału strony w postępowaniu bez własnej winy. Niezależnie od powyższego nawet w przypadku stwierdzenia przesłanek pozytywnych wznowienia postępowania w sprawie miałaby zastosowanie przesłanka negatywna określona w art. 146 § 1 k.p.a.. Zgodnie z ww. przepisem, uchylenie w wyniku wznowienia postępowania decyzji z przyczyn określonych m.in. w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat, który to termin w niniejszej sprawie upłynął [...] stycznia 2020 r.
W oparciu o powyższe argumenty Minister odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty z [...] stycznia 2015 r.
Strona złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o jej uchylenie, alternatywnie o stwierdzenie, że decyzja z [...] stycznia 2015 r. została wydana z naruszeniem prawa. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia:
1. art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. w stopniu rażącym, polegające na zaniechaniu wnikliwej oceny całokształtu okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, a w zakresie materiału znajdującego się w aktach sprawy dokonanie oceny wyrywkowej, pobieżnej i sprzecznej z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, w tym w szczególności zupełne pominięcie skutków jakie dla działki Skarżącego wywołała decyzja z [...] stycznia 2015 r.; brak odniesienia się do zarzutów w zakresie zasady równego traktowania obywateli (umożliwienie wzięcia udziału w postępowaniu właścicielowi działki [...] przy jednoczesnym braku powiadomienie Skarżącego);
2. art. 15 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w stopniu rażącym poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności polegające na poprzestaniu przez Ministra na zdawkowej recenzji rozstrzygnięcia, przy jednoczesnym nie podjęciu żadnych własnych działań mających na celu merytoryczne rozpoznanie sprawy;
3. art. 10 § 1 k.p.a. w stopniu rażącym poprzez uniemożliwienie Skarżącemu wypowiedzenie się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czym Minister naruszył prawo Skarżącego do czynnego brania udziału w postępowaniu;
4. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że Skarżący nie ma interesu prawnego, a tym samym nie jest stroną postępowania, podczas gdy fakt graniczenia nieruchomości będącej własnością Skarżącego z działką wskazaną w decyzji ustalającej linię brzegową jednoznacznie wskazuje na istnienie interesu prawnego Skarżącego;
5. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 6, 7 i 8 k.p.a. przez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, w tym pominięcie dowodów przedłożonych przez Skarżącego wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania i pozbawienie Skarżącego możliwości dochodzenia swoich praw na drodze postępowania administracyjnego, wskutek wadliwego uznania, że nie jest On stroną postępowania;
6. art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 146 § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie i zaniechanie przez organ stwierdzenia wydania decyzji z [...] stycznia 2015 r. z naruszeniem prawa, pomimo zaistnienia przesłanek ku takiemu rozstrzygnięciu, w szczególności przez pozbawienia Skarżącego prawa udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z [...] stycznia 2015 r. wskutek której Nieruchomość Skarżącego została pozbawiona dostępu do drogi, a ponadto przy rażącym naruszeniu zasady równości wobec prawa polegającym na wezwaniu do udziału właściciela działki nr [...] i jednoczesnym zaniechaniu wezwania Skarżącego, którego Nieruchomość - jak to wynika z map - znajduje się bliżej i styka się na dłuższej odległości z działką nr [...] przez którą to działkę płynie P.;
7. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w stopniu rażącym, polegające na nienależytym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ograniczeniu się organu do wyjątkowo ogólnikowego uzasadnienia stanu faktycznego i prawnego, całkowitym przemilczeniu argumentów strony podniesionych w pierwotnym wniosku o wznowienie postępowania oraz dalszych pismach składanych w toku postępowania, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;
8. rażące naruszenie art. 15 Prawa wodnego z 2001 r. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że decyzja ustalająca linię brzegu nie wiąże się z ograniczeniem prawa własności i nie kształtuje stanu prawnego, podczas gdy ustalenie linii brzegowej w taki sposób jak w decyzji z [...] stycznia 2015 r. skutkowało rażącym wkroczeniem w prawo własności Skarżącego polegające na pozbawieniu należącej do niego działki jedynego dostępu do drogi;
9. rażące naruszenie art. 15 Prawa wodnego z 2001 r. poprzez wydanie przez Starostę decyzji ustalającej linię brzegu częściowo w odniesieniu do sztucznego zbiornika P., podczas gdy jest to zbiornik sztuczny, zatem zgodnie z przywołanym przepisem nie ustala się dla takich zbiorników linii brzegowej.
Uzasadniając zarzuty skargi, pełnomocnik Skarżącego podkreślił, że przeprowadzone przez Ministra postępowanie w sposób rażący pomijało podnoszoną przez niego argumentację, w tym przede wszystkim kwestię działki ewidencyjnej nr [...]. Zmiany, które wobec tej działki zaszły w wyniku wydania decyzji Starosty, spowodowały, że działka Skarżącego została pozbawiona dostępu do drogi publicznej, co w sposób znaczący wpływa na jego interes prawny. Pełnomocnik wskazał także, że gdyby nie nieprawidłowe przyjęcie, że zbiornik wodny [...] jest objęty koniecznością ustalenia granic cieku wodnego, nie zaistniałyby w ogóle zmiany linii brzegowej związane z działką nr ew. [...].
Odnosząc się do uzasadnienia zaskarżonej decyzji, pełnomocnik podkreślił, że nie odniesiono się w nim do zarzutów podnoszonych przez Stronę w toku postępowania, brak było także pogłębionej oceny poprawności wydanej decyzji. Podkreślono także, że zaistnienie przesłanki negatywnej wznowienia postępowania, o której mowa była w decyzji, spowodowane zostało nieudolnym postępowaniem organów prowadzących sprawę, a także przedłużającą się bezczynnością samego Ministra. Jednocześnie podkreślono, że naruszony został art. 10 § 1 k.p.a., ponieważ decyzja została wydana długo po umożliwieniu zapoznania się Stronie z aktami sprawy i wypowiedzeniu co do nich.
Zaistniałe w sprawie naruszenia materialno- i formalnoprawne uzasadniały zdaniem Skarżącego zarówno uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i wydanie merytorycznego orzeczenia co do decyzji Starosty. Ponadto wniesiono o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi i przedstawionego przy skardze dokumentu w postaci wiadomości Geodety Powiatowego, organ II instancji podkreślił, że zarówno stan prawny działek powstałych z podziału działki nr ew. [...], jak i przede wszystkim stan faktyczny tych nieruchomości, nie zmienił się w wyniku wydania decyzji Starosty. Nie potwierdza się zatem stanowiska Skarżącego co do uniemożliwienia jego działce dostępu do drogi publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018, poz. 2107 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art.3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2017 poz.1369 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").
Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego była decyzja Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z [...] czerwca 2020 r. odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie ustalenia linii brzegu cieku wodnego.
Skarga była niezasadna.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Podstawową przyczyną odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Starosty z [...] stycznia 2015 r. było uznanie przez Ministra, że skarżący nie jest stroną postępowania, które było przedmiotem wniosku o wznowienie.
Stanowisko to jest trafne. Wbrew zarzutom Skarżącego w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 28 kpa. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego z 2001r. linię brzegu ustala, w drodze decyzji, na wniosek mającego interes prawny lub faktyczny, właściwy starosta realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej - dla pozostałych wód. W myśl art. 15 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego z 2001r. podstawę ustalenia linii brzegu stanowi dostarczony przez wnioskodawcę projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, który, z zastrzeżeniem ust. 4, zawiera: opis uwzględniający oznaczenie wnioskodawcy, ze wskazaniem jego siedziby i adresu, przyjęty sposób ustalenia projektowanej linii brzegu, ustalenie stanu prawnego nieruchomości objętych projektem z oznaczeniem właścicieli wraz ze wskazaniem ich siedziby i adresu oraz stan stosunków wodnych na gruntach przylegających do projektowanej linii brzegu. W ocenie Sądu modyfikacja ogólnych reguł dotyczących kręgu osób uprawnionych do udziału w postępowaniu zgodnie z art. 28 k.p.a na podstawie art. 15 Prawa wodnego dotyczy jedynie wnioskodawców. Legitymowany czynnie jest bowiem każdy podmiot, który wykaże się istnieniem interesu prawnego lub faktycznego. Interes prawny wiąże się z prawem własności, użytkowaniem wieczystym lub użytkowaniem a więc występuje po stronie podmiotów mających prawnorzeczowe uprawnienia do gruntu. Interes faktyczny mieć będą posiadacze gruntu, gdyż posiadanie jest stanem faktycznym a nie stanem prawnym (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 5.03.2008 r., II SA/Rz 490/07, LEX nr 471190, B. Rakoczy [w:] Z. Bukowski, K. Szuma, B. Rakoczy, Prawo wodne. Komentarz, Warszawa 2013, art. 15.) Natomiast co do stron tego postępowania obowiązują ogólne reguły art. 28 kpa (por. Wyrok NSA z 17.01.2017 r., II OSK 968/15, LEX nr 2237812). Interes prawny będę miały zasadniczo nieruchomości objęte projektem rozgraniczenia gruntów – zgodnie z art. 15 ust. 3 Prawa wodnego. Nie można jednak wykluczyć, że również inne podmioty będą miały interes prawny, w orzecznictwie wskazuje się przykładowo podmioty dysponujące pozwoleniami wodnoprawnymi w przypadku zmiany linii brzegu, o której wspomina art. 15 ust. 11 Prawa wodnego z 2001r. (wyrok WSA w Rzeszowie z 5.03.2008 r., II SA/Rz 490/07, LEX nr 471190).
W przedmiotowej sprawie trafnie Minister uznał, że skarżący nie był stroną postępowania. Jego nieruchomość nie była objęta projektem rozgraniczenia gruntów, a skarżący nie wykazał, że przysługuje mu interes prawny z innego powodu. Interesu prawego skarżący nie można wywodzić z faktu – jak twierdzi - pozbawieniu należącej do niego działki jedynego dostępu do drogi. Decyzja o ustaleniu linii brzegowej nie wywołuje takich skutków, zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio. Faktyczne utrudnianie przejazdu skarżącemu jako właścicielowi działki nr [...] przez właściciela działki nr [...] nie jest skutkiem decyzji Starosty z [...] stycznia 2015 r. Decyzja ta nie tworzy takiego uprawnienia dla właściciela działki nr [...]. Warto również zauważyć, że zarówno działka [...] , jak i powstałe po jej podziale działki [...], [...] i [...] stanowią własność Skarbu Państwa. Wbrew zarzutom skargi za stronę postępowania o ustaleniu linii brzegowej nie został uznany właściciel działki gruntu o nr ew. [...].
Z uwagi na powyższe nie została spełniona przesłanka do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż skarżący nie był stroną postępowania, a Minister zasadnie odmówił uchylenia decyzji Starosty z [...] stycznia 2015 r.
Chybiony był zarzut naruszenia art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 146 § 1 k.p.a. Stosownie do art. 146 § 1 k.p.a., uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a., gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Trzeba w tym miejscu wyjaśnić, że postanowienie o wznowieniu postępowania, wydawane na podstawie art. 149 k.p.a. stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Po wydaniu postanowienia organ bada, czy rzeczywiście zaistniała przyczyna z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazana jako podstawa wznowienia, a następnie bada istotę sprawy, mając na względzie obowiązujące przepisy, w tym regulujące instytucję wznowienia postępowania.
Zatem zakres rozpoznania sprawy, zależał również od tego, czy w sprawie istniały przeszkody z art. 146 § 1k.p.a. do uchylenia decyzji. W sytuacji wystąpienia takiej przeszkody, zakres rozpoznania sprawy określał art. 151 § 2 k.p.a. Pełne badanie "istoty sprawy" ma natomiast miejsce wówczas, gdy organ wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.), albo gdy odmawia uchylenia zaskarżonej decyzji z tego powodu, że w jego ocenie, w wyniku ponownego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a.).
Trafnie organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła okoliczność o której stanowi art. 146 § 1 k.p.a. Początek biegu wskazanego tam 5-letniego terminu liczy się od dnia ostatniego doręczenia, jakie miało miejsce w sprawie. Stwierdzenie upływu 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., skutkowało bezwzględnym zakazem uchylenia decyzji ostatecznej. Nie miały znaczenia jakie okoliczności spowodowały, że sprawy nie udało się merytorycznie zakończyć przed upływem wskazanego wyżej terminu przedawnienia (por. wyrok NSA z 19.06.2020 r., II OSK 239/20, LEX nr 3064897, P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Gdańsk 2021, art. 146.). Przez doręczenie decyzji, o którym mowa w art. 146 § 1, należy rozumieć doręczenie decyzji w odniesieniu do którejkolwiek ze stron biorących udział w danym postępowaniu, przy czym termin, od którego liczy się upływ pięcioletniego okresu, biegnie od dnia ostatniego doręczenia, jakie miało miejsce w sprawie (wyrok NSA z 28 listopada 1996 r., II SA/Gd 766/96, LEX nr 44242; wyrok NSA z 12 sierpnia 1997 r., II SA/Kr 865/96, ONSA 1998, nr 2, poz. 68; wyrok NSA z 12 stycznia 2009 r., II OSK 1776/07, LEX nr 484885). W przedmiotowej sprawie decyzja Starosty z [...] stycznia 2015 r. została doręczona w dniu 27 stycznia 2015 r. , stąd termin z art. 146 § 1 kpa upłynął w dniu 27 stycznia 2020r. Zaistniała zatem przeszkoda do wznowienia postępowania.
Już tylko na marginesie należy dodać, że niezasadne były pozostałe zarzuty skargi. Organ nie naruszył art. 15 Prawa wodnego z 2001 r. poprzez błędną wykładnię, a decyzja o ustaleniu linii brzegowej nie naruszyła prawa własności Skarżącego, co zostało już wskazane powyżej. Wbrew zarzutom skargi decyzja ustalająca linię brzegową nie dotyczyła sztucznego zbiornika [...], ale cieku wodnego o nazwie [...]. Podstawę wyznaczenia linii brzegowej stanowił art. 15 a ust. 3 Prawa wodnego z 2001r. (co wynika wprost z treści decyzji Starosty), zgodnie z którym w przypadku braku dokumentacji umożliwiającej dokonanie rozgraniczenia, o którym mowa w ust. 1, jako grunt pokryty wodami powierzchniowymi w granicach urządzenia wodnego wyznacza się obszar niezbędny dla zachowania ciągłości cieku, w przypadku likwidacji tego urządzenia, przyjmując parametry koryta cieku powyżej i poniżej urządzenia, a w przypadku jezior podpiętrzonych - rzędne wody sprzed piętrzenia. Stąd zarzut naruszenie art. 15 Prawa wodnego z 2001 r. (prawdopodobnie chodziło skarżącemu o art. 15 ust. 1 Prawa wodnego z 2001r.) był chybiony.
Niezasadne okazały się także pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do rozpoznania sprawy, wyznaczony poprzez pryzmat przesłanek wznowieniowych oraz dokonał jego oceny, nie wychodząc poza zakres swobodnej oceny dowodów. Nie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. , a uzasadnienie decyzji odpowiada wymaganiom z art. 107 § 3 k.p.a. Nie doszło do naruszenia art. 10 kpa, pełnomocnik skarżącego zapoznał się z aktami przed wydaniem rozstrzygnięcia w dniu 27 lutego 2020r. , co jednoznacznie wynika z protokołu przeglądania akt. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. Minister w przedmiotowej sprawie działał jako organ I instancji, a skarżący nie skorzystał z uprawnienie do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło