IV SAB/Po 193/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 06 lutego 2025 r. sprawy ze skargi S. R. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis w kwocie 100 (sto) złotych. IV SAB/Po 193/24 Uzasadnienie S. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wojewody wnosząc o zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji w sprawie nr [...]. Skarżący wskazał, że w dniu 24.04.2024 r. złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu legalnego pobytu w Polsce. Wniosek nie zawierał braków. Dnia 14.10.2024 złożył ponaglenie. Po jakimś czasie status sprawy się zmienił: (Złożyłeś ponaglenie na zbyt długo trwające postępowanie lub na nierozpatrzenie Twojego wniosku w wyznaczonym terminie. W okresie do 30.09.2025 r. bieg terminów w postępowaniach dotyczących zezwoleń na pobyt jest zawieszony. Ponaglenia wniesione przed upływem terminu do załatwienia sprawy pozostawiamy bez rozpoznania.) Dnia 18.10.2024 nastąpiła kolejna zmiana statusu sprawy: Złożyłeś ponaglenie przed upływem terminu załatwienia sprawy. W związku z tym Twoje ponaglenie pozostawiliśmy bez rozpoznania. Do dnia dzisiejszego skarżący nie otrzymał decyzji. W międzyczasie karta pobytu skarżącego wygasła. Skarżący przebywa w Polsce bez decyzji zezwalającej mu na pobyt, co bardzo mocno komplikuje mu życie, w szczególności nie może odbywać ani zaplanować żadnych podróży. Skarżący uważa, że postępowanie prowadzone jest przewlekle z naruszeniem zasady szybkości i prostoty postępowania. Charakter jego sprawy nie jest skomplikowany, mimo tego organ prowadzący sprawę do dnia dzisiejszego nie wydał rozstrzygnięcia. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że wniesienie skargi do Sądu zostało poprzedzone wniesieniem ponaglenia na bezczynność Wojewody w postępowaniu w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w dniu 14.10.2024 r. Ponaglenie zostało pozostawione bez rozpoznania, gdyż strona wniosła je przed upływem terminu do załatwienia sprawy. Decyzją z 19.12.2024 r. Wojewoda udzielił Cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Odnosząc się do skargi wskazano, że żądanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy stało się bezprzedmiotowe, natomiast zarzuty dotyczące bezczynności w postępowaniu podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie ze względu na stan prawny obowiązujący w czasie zakwestionowanego skargą stanu bezczynności organu. Zgodnie z art. 100 c ust. 1 pkt 1 lit a) oraz 100d ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy bieg terminów na załatwienia spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu w okresie od 24.02.2022 r. do 30.09.2025 r. W okresie tym nie stosuje się przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie. Ponadto w okresie tym, organowi prowadzącemu postępowanie nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie zawieszenia biegu terminów, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Skoro zdarzenie prawne w postaci zarzucanego stanu bezczynności zaistniało po dniu 15 kwietnia 2022 r., co ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to do oceny jego skutków znajdują zastosowanie przepisy art. 100c i art. 100d specustawy ukraińskiej. Zawieszenie biegu terminów dotyczących spraw z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Polski dotyczy spraw wszystkich cudzoziemców. Taki pogląd potwierdza ugruntowane już orzecznictwo odnoszące się do problematyki zakresu podmiotowego stosowania przepisów art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w tym najnowsze wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego - z 13.02.2024 r. sygn. akt II OSK 2362/23, II OSK 637/23, II OSK 638/23, II OSK 639/23, z 08.05.2024 r. sygn. akt II OSK 1610/23, z 15.05.2024 r. sygn. akt. II OSK 173/24, z 27.05.2024 r. sygn. akt II OSK 32/24, z 10.06.2024 r. sygn. akt 2151/23. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach sygn. akt II OSK 2362/23 (i również II OSK 637/23, II OSK 638/23, II OSK 639/23) odniósł się do podmiotowego zakresu ich stosowania, stwierdzając jednoznacznie, że przepisy dotyczą wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy, przybywających do Polski w związku z konfliktem zbrojnym. Wyjaśnił również sfomułowanie "bieg terminów na załatwienie spraw wymienionych w ust. 1 art. 100 c i art. 100d nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres". Ostatnim zagadnieniem była kwestia kierunku rozstrzygania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach, w których wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy został złożony po 15 kwietnia 2022 r., a więc w której, zgodnie z art. 100c ustawy ukraińskiej, nie rozpoczął biegu termin załatwienia sprawy. NSA stwierdził: "Brak podstawy wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości, o jakiej mowa w art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 specustawy ukraińskiej należy wiązać z niemożnością wydania orzeczenia stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku uznania, że w sprawie znajdują zastosowanie art. 100c ust. 1 lub art. 100d ust. 1 ww. ustawy. Taka skarga podlega zatem oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a." "W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okres zawieszenia i nierozpoczęcia w ogóle biegu terminu do załatwienia sprawy wynikający z art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 specustawy ukraińskiej powinien być jednakowo uwzględniany przez sąd administracyjny przy ustalaniu okresu bezczynności, jak i przy ocenie stanu przewlekłości. Skoro bowiem, zgodnie z art. 100c ust. 1 i identycznie art. 100d ust. 1 specustawy ukraińskiej, czasowo termin na załatwienie sprawy był (jest) zawieszony lub nie rozpoczął biegu, to do przekroczenia tego terminu nie dochodzi, a więc oczywistym jest brak podstaw do stwierdzenia bezczynności organu. Podobnie brak jest podstaw do stwierdzenia przewlekłości postępowania, ponieważ zawieszenie, jak i nierozpoczęcie w ogóle biegu terminu ustawowego do załatwienia sprawy pozbawia sąd punktu odniesienia przy ocenie, czy organ prowadzi postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (w szczególności wobec dopuszczenia przez ustawodawcę "rozciągnięcia" czasu trwania postępowania, do którego dochodzić może wskutek zaprzestania czynności organu lub dokonywania ich z opóźnieniem - w aktualnym stanie prawnym bez wskazania momentu końcowego utrzymywania się tego stanu). Innymi słowy, stronie należy zapewnić możliwość wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, jednakże ewentualne uznanie, że w sprawie, z uwagi na datę złożenia wniosku, znajdują zastosowanie przepisy art. 100c i art. 100d specustawy ukraińskiej, powoduje, że skarga nie może przynieść oczekiwanego rezultatu w postaci stwierdzenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania". Analogiczny pogląd zaprezentowany został w wyrokach II OSK 867/24 z 23.10.2024 r., II OSK 801/24 z 23.10.2024 r., II OSK 925/24 z 23.10.2024 r., II OSK 1303/24 z 30.10.2024 r., II OSK 1085/24 z 30.10.2024 r. uwzględniających skargi kasacyjne Wojewody od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m.in.: "Zdaniem NSA, kwestionowana przez WSA w Poznaniu regulacja zawarta w art. 100d ustawy o pomocy stanowi proporcjonalne ograniczenie uprawnień cudzoziemców, uwzględniając opisane wyżej cele i charakter tej regulacji. Zauważyć przy tym należy, że w art. 100d ustawy o pomocy ustawodawca nie zwolnił organów administracji od obowiązku przestrzegania zasady szybkości postępowania przewidzianej w art. 12 k.p.a., ale tylko przez pewien okres wyłączył możliwość domagania się przez cudzoziemca stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości za okres obowiązywania tej szczególnej regulacji oraz dochodzenia roszczeń związanych ze stwierdzeniem takiej bezczynności lub przewlekłości". Skarżony organ w pełni podzielił obszerną argumentację zaprezentowaną w przywołanych orzeczeniach NSA. Odzwierciedla ona cel obowiązywania przepisów art. 100c i art. 100d specustawy ukraińskiej. W sprawie nie doszło do bezczynności, co w konsekwencji czyni bezprzedmiotową ocenę, czy opóźnienie miało charakter rażący. W świetle tak ukształtowanego stanu prawnego, biorąc pod uwagę okoliczność złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w czasie, w którym nastąpiło wstrzymanie rozpoczęcia biegu termin dla załatwienia takiej sprawy, wykluczona została możliwość stwierdzenia w postępowaniu sądowym stanu bezczynności organu administracji, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, z uwagi na jej niedopuszczalność, wynikającą z unormowania art. 100d ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 167, z późn. zm.; w skrócie "u.p.o.U."). Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej (pkt 8 w zw. z pkt 1). Jednakże przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi, sąd administracyjny ma każdorazowo obowiązek zbadania z urzędu, czy jest ona dopuszczalna. Niedopuszczalność skargi powoduje bowiem, że sprawa nie może być rozpoznana w postępowaniu sądowoadministracyjnym i rozstrzygnięta wyrokiem. W ocenie Sądu, wniesiona skarga dotyczyła bezczynności w prowadzonym przez Wojewodę postępowaniu w sprawie udzielenia Cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Jest poza sporem, że przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 769; w skrócie "u.c.") określają inne ("szczególne") niż wymienione w art. 35 k.p.a. ("ogólne") terminy załatwiania spraw udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy – nakazując stosowanie do tych spraw przepisu art. 112a u.c. Przepis ten stanowi w pkt 1, że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Z dniem 15 kwietnia 2022 r. weszła w życie kolejna regulacja ingerująca w bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium RP, wprowadzona ustawą z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 830; w skrócie "zm.u.p.o.U."), mocą której dodano do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa przepisy art. 100c, w brzmieniu: "1. W okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. 2. Czynności dokonane w okresie , o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne. 3. W okresie, o którym mowa w ust. 1: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. 4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki." Następnie cytowana treść art. 100c u.p.o.U. została "prolongowana" na kolejny okres – do 24 sierpnia 2023 r. – w dodanym z dniem 28 stycznia 2023 r., ale z mocą wsteczną od 01 stycznia 2023 r., art. 100d u.p.o.U. (zob. art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. poz. 185). Wskazany termin obowiązywania omawianych przepisów został kolejno przedłużony do 04 marca 2024 r. (zob. art. 12 pkt 5 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. poz. 1088) oraz do 30 czerwca 2024 r. (zob. art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych; Dz. U. poz. 232) – a obecnie jeszcze do 30 września 2025 r. (zob. art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. poz. 854) – obejmując w konsekwencji łącznie okres ponad trzech lat i pięciu miesięcy, licząc od dnia wejścia w życie art. 100c u.p.o.U. (tj. od 15 kwietnia 2022 r.). Przywołane przepisy art. 100c i art. 100d u.p.o.U. zrodziły w praktyce orzeczniczej istotne wątpliwości co do ich zgodności z Konstytucją RP oraz prawem europejskim, co zaowocowało m.in. stosunkowo licznymi rozstrzygnięciami tut. Sądu, w myśl których: – na podstawie art. 91 ust. 3 Konstytucji RP i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej przepisy art. 100c ust. 1 oraz art. 100d ust. 1 u.p.o.U. nie mogą znaleźć zastosowania w sprawie o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy, jako sprzeczne z dyspozycją art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy 2011/98/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim (zob. prawomocny wyrok WSA z 9.11.2023 r., IV SAB/Po 130/23; podobnie m.in. wyroki WSA: z 9.11.2023 r., IV SAB/Po 129/23 i IV SAB/Po 134/23; z 30.11.2023 r., IV SAB/Po 144/23; z 15.2.2024 r., IV SAB/Po 181/23 i IV SAB/Po 183/23; z 29.2.2024 r., IV SAB/Po 191/23; z 4.4.2024 r., II SAB/Po 184/23; z 4.7.2024 r., II SAB/Po 21/24; z 22.11.2024 r., II SAB/Po 146/24; te wyroki oraz, o ile inaczej nie zastrzeżono, dalsze orzeczenia przywołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie "CBOSA", pod adresem internetowym: http://orzeczenia.nsa.gov.pl); – na podstawie art. 91 ust. 3 Konstytucji RP i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej przepis art. 100d ust. 1 u.p.o.U. nie może znaleźć zastosowania w sprawie o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, jako sprzeczny z dyspozycją art. 7 ust. 2 dyrektywy 2003/109/WE z 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi (zob. wyrok WSA z 11.7.2024 r., IV SAB/Po 77/24; podobnie wyroki WSA: z 5.9.2024 r., IV SAB/Po 100/24 i IV SAB/Po 101/24; z 9.10.2024 r., IV SAB/Po 119/24; z 16.10.2024 r., IV SAB/Po 132/24; CBOSA); – w sprawie o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE nie mogą znaleźć zastosowania przepisy art. 100d ust. 3 i 4 u.p.o.U., jako niedające się pogodzić z konstytucyjnymi oraz konwencyjnymi gwarancjami prawa do sądu oraz prawa do skutecznego środka zaskarżenia (zob. prawomocny wyrok WSA z 25.1.2024 r., IV SAB/Po 175/23; CBOSA; podobnie wyroki WSA: z 5.9.2024 r. IV SAB/Po 61/24; z 11.7.2024 r., IV SAB/Po 77/24; z 24.7.2024 r., IV SAB/Po 84/24; z 9.10.2024 r., IV SAB/Po 119/24; z 23.10.2024 r., IV SAB/Po 137/24; CBOSA). Przywołane poglądy prawne nie znalazły wszakże akceptacji w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym – jak zauważono w wyroku WSA w Poznaniu z 7 listopada 2024 r. o sygn. akt IV SAB/Po 118/24 – "w ostatnim okresie ukształtowała się konsekwentna i jednolita linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazująca na niedopuszczalność pomijania, przy rozstrzyganiu spraw z zakresu bezczynności i przewlekłości postępowania, regulacji zawartych w art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy". Rozwianie przez Naczelny Sąd Administracyjny – jak się wydaje: jednolicie i trwale – wskazanych wyżej wątpliwości w kwestii "stosowalności" (legalności) przepisów art. 100c i art. 100d u.p.o.U. m.in. w sprawach dotyczących udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, a także rezydenta długoterminowego UE, każe zwrócić baczną uwagę na art. 100d ust. 4 u.p.o.U., który stanowi, że: "Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1 [tj. m.in. w sprawach udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy – uw. Sądu], lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1 [tj. do 30.9.2025 r. – uw. Sądu], nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki". Sąd w niniejszym składzie - podobnie jak w postanowieniu tut. Sądu z 12 grudnia 2024 r. o sygn. IV SAB/Po 169/24 - podziela stanowisko doktryny oraz ten nurt w orzecznictwie sądów administracyjnych, w świetle których użyta w cytowanym art. 100d ust. 4 (oraz jego "poprzedniku": art. 100c ust. 4) u.p.o.U. formuła mówiąca o tym, iż wskazane w nim okoliczności nie mogą stanowić podstawy do wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości w istocie przesądza o niedopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, wywiedzionej z powołaniem się na takie okoliczności, co w konsekwencji powinno skutkować jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. M. Jaźwińska, P. Mickiewicz, K. Słubik [w:] Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw. Komentarz, pod red. W. Klausa, Warszawa 2022, uw. 4 do art. 100c; por. postanowienie NSA z 12.7.2023 r., II OSK 510/23, CBOSA; por. też postanowienia WSA: z 19.10.2023 r., II SAB/Go 99/23; z 16.11.2023 r., III SAB/Lu 29/23; z 23.5.2024 r., III SAB/Łd 20/24; z 30.9.2024 r., I SAB/Op 68/24; CBOSA). Sąd nie podziela natomiast odmiennego poglądu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, w myśl którego zastosowanie regulacji art. 100d ust. 4 (wcześniej: art. 100c ust. 4) u.p.o.U. powinno skutkować nie odrzuceniem skargi, lecz jej oddaleniem na podstawie art. 151 p.p.s.a. Po pierwsze, pogląd ten nie znajduje oparcia w literalnym brzmieniu analizowanych przepisów. Po drugie, taka interpretacja skutków zastosowania art. 100d ust. 4 (wcześniej: art. 100c ust. 4) u.p.o.U. stwarza li tylko iluzję zapewnienia cudzoziemcowi prawa do sądu w sprawach dotyczących bezczynności lub przewlekłości organu administracji w przedmiocie zezwolenia na pobyt – skoro skarga formalnie uznana za dopuszczalną, w okresie wskazanym w art. 100d ust. 1 u.p.o.U. i tak podlegać będzie "automatycznemu" oddaleniu (zdeterminowanemu przez unormowania art. 100d ust. 1, 3 i 4 u.p.o.U.). Po trzecie, skarżący traci prawo do uzyskania zwrotu wpisu od skargi na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zyskując w zamian jedynie "namiastkę" kontroli sądowej w ww. kategoriach spraw (z uwagi na ów "automatyzm" orzeczniczy). Z tych wszystkich względów skarga Cudzoziemca podlegała odrzuceniu (pkt 1 sentencji postanowienia), na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalna z innych przyczyn w rozumieniu tego przepisu. O zwrocie na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu, w wysokości 100 zł (pkt 2 sentencji postanowienia), Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.