I SA/Ol 477/24

WyrokWSA w Olsztynie2025-03-05

Skład orzekający: Katarzyna Górska, Andrzej Brzuzy, Anna Janowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wadliwe określenie treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku lub terminu naliczania odsetek w tytule wykonawczym, stanowi przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Wadliwe określenie treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku lub terminu naliczania odsetek w tytule wykonawczym nie stanowi przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeśli tytuł wykonawczy zawiera wszystkie wymagane elementy formalne, a wskazane nieprawidłowości nie powodują niebezpieczeństwa wyegzekwowania świadczenia, które nie obciąża zobowiązanego. Kwestie te powinny być rozpatrywane w ramach zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący zarzucał, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów formalnych, w szczególności w zakresie treści obowiązku, podstawy prawnej oraz terminu naliczania odsetek. Organy administracji uznały, że wskazane przez skarżącego nieprawidłowości nie stanowią podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, a kwestie te powinny być rozpatrywane w ramach zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy sędzia WSA Anna Janowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 9 października 2024 r., nr 2801-IEE.7192.185.2024 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. T. K. (dalej jako: "strona", "skarżący", "zobowiązany") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej jako: "organ odwoławczy") z 9 października 2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (dalej jako: "organ egzekucyjny", "organ pierwszej instancji") z 7 sierpnia 2024 r. w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 6 grudnia 2022 r., nr [...], wystawionego przez Prezydenta O. (dalej jako: "Prezydent", "wierzyciel"). Z przedłożonych Sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych wynikał następujący stan prawny i faktyczny sprawy: Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. (dalej jako: "organ egzekucyjny") prowadzi wobec majątku strony postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z 6 grudnia 2022 r., wystawionego przez Prezydenta O., obejmującego należność z tytułu niezwróconych dotacji wykorzystanych niezgodnie z prawem lub nienależnie pobranych w kwocie należności głównej 1.625.576 zł. Podstawą prawną należności jest decyzja z 21 listopada 2022 r., orzekająca o odpowiedzialności strony, jako prezesa zarządu Stowarzyszenia A. (dalej: "stowarzyszenie") za zobowiązania stowarzyszenia. Wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło 9 grudnia 2022 r. w wyniku doręczenia zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego dłużnikom zajętej wierzytelności - Bankowi A. S.A., Bankowi B. S.A. oraz C. S.A. Zawiadomieniem z 9 grudnia 2022 r. organ egzekucyjny dokonał również zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami o zajęciu doręczono stronie 12 grudnia 2022 r. w trybie art. 43 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "k.p.a."). Postanowieniem z 3 stycznia 2023 r. organ egzekucyjny, w związku ze złożonymi zarzutami w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, zawiesił postępowanie egzekucyjne. Z uwagi na oddalenie przez wierzyciela wyniesionych zarzutów postanowieniem z 4 marca 2024 r. organ podjął postępowanie egzekucyjne, wznawiając także realizację zajęć rachunków bankowych oraz świadczenia emerytalnego. Pismem z 7 marca 2024 r. zobowiązany zwrócił się o umorzenie postępowania egzekucyjnego, podnosząc, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tj.: treść podlegającego egzekucji obowiązku została określona niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji, a ponadto podstawa prawna obowiązku została określona niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji, jak również termin, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, tj. 1 stycznia 2018 r., został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji. Postanowieniem z 5 kwietnia 2024 r. organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie postanowieniem z 10 czerwca 2024 r. uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, zobowiązując, by rozpatrując ponownie sprawę organ egzekucyjny ustalił, współdziałając w tym zakresie z wierzycielem, czy tytuł wykonawczy spełnia wymóg określony w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tj. czy wskazana data, od której winny być naliczane odsetki, została określona poprawnie. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem 7 sierpnia 2024 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. powtórnie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a., w szczególności nie zaszła przesłanka niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Utrzymując w mocy powyższe postanowienie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie powołał treść przepisów art. 59 § 1, art. 26 § 1, art. 29 § 1, art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Wskazał, że art. 59 § 1 u.p.e.a. nie obliguje, ani nie uprawnia organu egzekucyjnego do oceny zasadności i wymagalności obowiązku podlegającego egzekucji, a więc również do rozstrzygania, czy wierzyciel w treści tytułu wykonawczego prawidłowo wskazał termin, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie. Tego rodzaju zastrzeżenia powinny być zgłaszane w toku postępowania wymiarowego, a po wszczęciu postępowania egzekucyjnego - w ramach zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Organ odwoławczy podniósł, że organ egzekucyjny, wypełniając dyspozycję zawartą w treści postanowienia kasatoryjnego z 10 czerwca 2024 r., pismem z 21 czerwca 2024 r., zwrócił się do wierzyciela o potwierdzenie, czy tytuł wykonawczy spełnia wymóg określony w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tj. czy wskazany w tytule wykonawczym termin, od którego należy naliczać odsetki, został określony prawidłowo. W odpowiedzi wierzyciel pismem z 3 lipca 2024 r. poinformował organ egzekucyjny, że wskazany w tytule wykonawczym termin naliczania odsetek, tj. od 1 stycznia 2018 r., jest właściwy. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, uwzględniając w tym zakresie ocenę wierzyciela, Naczelnik prawidłowo stwierdził, że nie została spełniona żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, w tym podnoszona przez stronę przesłanka z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Organ egzekucyjny miał zatem podstawy do stwierdzenia, że tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a., a więc egzekucja administracyjna jest formalnie dopuszczalna. Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutu naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 oraz art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., wskazując, że organ egzekucyjny odniósł się do wszystkich podnoszonych przez stronę wątpliwości i zarzutów, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia. Oceniając zarzut strony określenia w tytule wykonawczym treści i podstawy prawnej obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji wierzyciela, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że kwestie te również wykraczają poza ocenę organu egzekucyjnego, bowiem nie mieszczą się w katalogu przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, o którym mowa w art. 59 § 1 u.p.e.a. Określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji stanowi przesłankę do zgłoszenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) u.p.e.a.). Z akt sprawy wynika, że tego rodzaju zarzuty zostały już przez stronę zgłoszone oraz rozpatrzone. Postanowieniem z 15 lutego 2023 r. Prezydent oddalił zarzuty w sprawie egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie postanowieniem z 7 sierpnia 2023 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrokiem z 19 grudnia 2023, sygn. akt I SA/Ol 382/23, oddalił skargę strony. Obecnie, w wyniku złożenia przez stronę skargi kasacyjnej, sprawa toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Końcowo organ odwoławczy ocenił, że w sprawie nie zaistniały także pozostałe przesłanki z art. 59 § 1 u.p.e.a., które obligowałyby organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W sprawie nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, czy też sytuacja, że egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego. Nie wystąpiły również przypadki wymienione w art. 59 § 1 pkt 4 i 5 u.p.e.a., ani okoliczności przewidziane w innych ustawach, skutkujące obligatoryjnym umorzeniem postępowania egzekucyjnego, jak również wierzyciel nie wystąpił z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Powyższe postanowienie zaskarżyła w całości strona, wnosząc o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), to jest: 1) art. 138 § 1 pkt 1 oraz § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy organ odwoławczy zobowiązany był do jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji; 2) art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 252 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych poprzez bezkrytyczne zaakceptowanie stanowiska organu pierwszej instancji, który również bez należytej weryfikacji przyjął stanowisko wierzyciela, który fałszywie potwierdził, że odsetki winny być liczone od 1 stycznia 2018 r., bez jednoczesnego wyjaśnienia, dlaczego data ta została ustalona wbrew treści decyzjom nr [...] oraz nr [...], co w sposób istotny podważa zaufanie strony do organu; 3) art. 59 § 1 pkt 3 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutu w zakresie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości pomimo, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tj.: a) treść podlegającego egzekucji obowiązku została określona niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji z 21 listopada 2022 r., bowiem w tytule wykonawczym wskazano wadliwie "Niezwrócenie dotacji wykorzystanej niezgodnie z prawem lub nienależnie pobrane", podczas gdy skarżący nigdy nie wykorzystał żadnej dotacji niezgodnie z prawem lub też nienależnie nie pobrał żadnej dotacji, a w ramach wydanej decyzji orzeczono jedynie odpowiedzialność solidarną prezesa zarządu stowarzyszenia za należne budżetowi gminy niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznym z tytułu podlegającej zwrotowi dotacji oraz pobranej w nadmiernej wysokości; b) podstawa prawna obowiązku została określona niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji z 21 listopada 2022 r., bowiem w tytule wykonawczym wskazano wadliwie art. 169 ustawy o finansach publicznych, podczas gdy skarżący nie odpowiada za zwrot otrzymanych dotacji, lecz na podstawie art. 116a § 1 w zw. z art. 116 O.p. ponosi odpowiedzialność solidarną za zobowiązania stowarzyszenia, którego był prezesem zarządu; c) termin, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, tj. 1 stycznia 2018 r., został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji z 21 listopada 2022 r., bowiem w treści decyzji nie wskazano, od jakiej daty należy naliczać odsetki, a zarazem, decyzja wymiarowa z 20 kwietnia 2020 r. określała odsetki: - dla części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem od dnia 12 grudnia 2017 r., - dla części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości od dnia 15 stycznia 2019 r. W uzasadnieniu tych zarzutów skarżący wywiódł, że organy obu instancji nie dostrzegły ewidentnej wadliwości tytułu wykonawczego w zakresie wskazanej daty, od której nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie. Nie da się bowiem w jakikolwiek sposób usprawiedliwić, że w tytule wykonawczym wskazano datę 1 stycznia 2018 r., podczas gdy w treści decyzji Nr [...] z 21 listopada 2022 r. nie wskazano w ogóle daty, od jakiej należy naliczać odsetki, zaś w decyzji wymiarowej nr [...] z 20 kwietnia 2022 r., wskazano odsetki: dla części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem od dnia 12 grudnia 2017 r., dla części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości od dnia 15 stycznia 2019 r. Data wskazana w tytule wykonawczym nie wynika zatem ani z decyzji określającej odpowiedzialność solidarną skarżącego, ani z decyzji określającej zobowiązanie stowarzyszenia. Wadliwe wskazanie daty, od której należy naliczać odsetki, a w konsekwencji wskazanie kwoty odsetek w wysokości 581.393 zł jako należnych na dzień wydania tytułu wykonawczego, sprawia, że uznać należy, że tytuł wykonawczy został wystawiony wadliwie. Zdaniem skarżącego, Prezydent błędnie wskazał też treść podlegającego egzekucji obowiązku. Istnieje różnica pomiędzy wykorzystaniem dotacji niezgodnie z prawem a wykorzystaniem niezgodnie z przeznaczeniem. Nadto, istnieje różnica pomiędzy dotacją nienależnie pobraną a pobraną w nadmiernej wysokości. Opis obowiązku w tytule wykonawczym nie odpowiada rzeczywistości i sprawia, że tytuł wykonawczy został wystawiony wadliwie. W ocenie strony, Prezydent błędnie wskazał również podstawę prawną obowiązku. Jest to kolejny przykład ewidentnego błędu, bowiem w tytule wykonawczym wskazano wadliwie art. 169 ustawy o finansach publicznych, podczas gdy skarżący nie odpowiada za zwrot otrzymanych dotacji (ponieważ ich nigdy nie otrzymał), lecz na podstawie art. 116a § 1 w zw. z art. 116 O.p. ponosi odpowiedzialność solidarną za zobowiązania stowarzyszenia, którego był prezesem zarządu - taka też podstawa prawna została wskazana w decyzji Nr [...] z 21 listopada 2022 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z brzmieniem art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (w przeciwieństwie do przypadków określonych wart. 119 pkt 2 p.p.s.a.) jest niezależne od woli stron (zob. wyroki NSA: z 16 lutego 2021 r., sygn. akt III FSK 2430/21; z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt I FSK 1110/20, sygn. akt I FSK 1121/20, sygn. akt I FSK 1122/20, z 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17; wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Dokonując takiej kontroli, sąd stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Rozpoznając skargę w ramach zakreślonej powyżej kognicji, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia. Organ egzekucyjny prawidłowo rozstrzygnął na tym etapie sprawy kwestię umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Prezydenta O. w dniu 6 grudnia 2022 r., nr [...]. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podzielił stanowisko organów, że sygnalizowane przez stronę rozbieżności pomiędzy treścią tytułu wykonawczego a treścią decyzji stanowiącej podstawę jego wystawienia w zakresie wskazania treści podlegającego egzekucji obowiązku oraz podstawy prawnej tego obowiązku, jak również wskazania terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, nie świadczą o niedopuszczalności egzekucji w rozumieniu przepisu art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. skutkującej koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zakreślając materialnoprawną podstawą rozstrzygnięć organów obu instancji, należy podnieść, że zgodnie z zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 r., postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.). Stosownie do art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera m.in.: treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości i rodzaju, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Z kolei zgodnie z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27. Podkreślenia wymaga, że postępowanie egzekucyjne, w tym w przedmiocie wniosku o umorzenie egzekucji, jest ściśle sformalizowane, a podstawą umorzenia nie mogą być dowolne okoliczności, ale tylko okoliczności wymienione w ustawie (w tym w art. 59 § 1 u.p.e.a.). Umorzenie postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją stwierdzenia, że postępowanie to nie może być prowadzone i że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają trwały, a nie przejściowy charakter. Do umorzenia postępowania egzekucyjnego może dojść również wskutek oceny, że egzekucja będzie bezskuteczna, gdyż zobowiązany nie posiada majątku albo gdy koszty egzekucji byłyby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania (art. 59 § 2 u.p.e.a.). Obowiązkiem organu egzekucyjnego przed przystąpieniem do egzekucji jest zbadanie dopuszczalności wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 29 u.p.e.a.). Ustalenia organu egzekucyjnego w tym zakresie mogą być kwestionowane w toku postępowania egzekucyjnego. Okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania mogą pojawić się również po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Wskazane w art. 59 § 1 u.p.e.a. okoliczności jako podstawy umorzenia egzekucji administracyjnej stanowią przesłanki negatywne dopuszczalności prowadzenia egzekucji. Mają one charakter bezwzględny, co oznacza, że w przypadku ich wystąpienia umorzenie postępowania jest obligatoryjne. Są one uwzględniane zarówno z urzędu, jak i na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, o czym stanowi art. 59 § 4 u.p.e.a. W ocenie Sądu, nie były trafne zarzuty skarżącego odnoszące się do prowadzenia postępowania egzekucyjnego pomimo niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Przywołany przepis u.p.e.a. reguluje wymogi formalne, jakie winien spełniać tytuł wykonawczy. Tytuł wykonawczy nie spełnia zaś wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., jeżeli nie zawiera któregokolwiek z elementów wymaganych w myśl tego przepisu. Tytuł wykonawczy spełnia wymagania określone w art. 27 u.p.e.a. również wówczas, jeżeli zawiera nieprawidłowe informacje albo jeżeli został podpisany przez nieuprawnioną osobę. Nie można bowiem utożsamiać braku określonego elementu tytułu wykonawczego z zamieszczeniem elementu o błędnej treści. W związku z powyższym w doktrynie wskazuje się, że błędy w tytule wykonawczym dotyczące podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku nie stanowią przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. (zob. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. II, Lex/el. 2025, art. 59). Z tym poglądem koresponduje stanowisko sądów administracyjnych, że dopiero w sytuacji, gdy dany tytuł wykonawczy nie zawiera informacji, o których mowa w art. 27 u.p.e.a., wystąpi sytuacja opisana w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Nie chodzi więc o przypadek gdy, dane ujawnione w tytule wykonawczym, w ocenie zobowiązanego, nie są prawidłowe. Innymi słowy, tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., jeżeli nie zawiera któregokolwiek z elementów wymaganych w myśl tego przepisu. W konsekwencji, tylko brak w tytule wykonawczym ustawowych elementów może skutkować zastosowaniem w sprawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., a co za tym idzie, umorzeniem postępowania egzekucyjnego (zob. wyroki: NSA z 13 września 2017 r., sygn. akt II FSK 222/15; NSA z 13 lutego 2024 r., sygn. akt III FSK 4491/21; WSA we Wrocławiu z 16 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 54/24). W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie też podnoszono, że wymogi formalne tytułu wykonawczego nie są przewidziane same dla siebie, ale w określonym celu. Tym celem jest zagwarantowanie zobowiązanemu, że zostanie wyegzekwowane świadczenie, do którego rzeczywiście jest zobowiązany na podstawie decyzji organu. Wobec tego naruszenie wymogów formalnych tytułu wykonawczego musi przełożyć się na niebezpieczeństwo wyegzekwowania świadczenia, które nie obciąża zobowiązanego. Dopiero taki brak formalny tytułu wykonawczego, który tę gwarancję istotnie narusza, należy postrzegać w kategorii przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego (por. wyroki NSA: z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II FSK 3325/16, Lex nr 2735492; z 24 października 2018 r., sygn. akt II FSK 2388/16). Wskazuje się w szczególności, że w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. chodzi o taką sytuację, gdy obowiązek wynikający z tytułu egzekucyjnego nie jest adekwatny do obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej. Zniekształcenie przedmiotu postępowania egzekucyjnego może odnosić się zarówno do rodzaju egzekwowanego obowiązku, jak i innych jego parametrów. Treść obowiązku musi być powtórzona za decyzją nakładającą obowiązek. Wierzyciel nie jest uprawniony do podania w tytule wykonawczym obowiązku zmodyfikowanego w porównaniu z treścią decyzji (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 20 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1523/17, Lex nr 2496034). Zdaniem Sądu, wskazane przez skarżącego w niniejszej sprawie rozbieżności w zakresie określonego w tytule wykonawczym brzmienia treści obowiązku, jak również podstawy prawnej dochodzonego obowiązku, w odniesieniu do treści decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tego tytułu nie wskazują, by tytuł wykonawczy powodował niebezpieczeństwo wyegzekwowania od skarżącego kwoty, która go nie obciąża. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, tj. decyzji z 21 listopada 2022 r., nr [...] wynika, że kwota, jaką zobowiązany winien uiścić z tytułu odpowiedzialności solidarnej skarżącego jako prezesa zarządu stowarzyszenia za niepodatkowe należności budżetowe z tytułu dotacji podlegającej zwrotowi wynosiła 1.625.576 zł - taka też kwota została podana w tytule wykonawczym. Zatem z akt administracyjnych wynika, że sygnalizowane przez stronę modyfikacje w tytule wykonawczym w powyższym zakresie w odniesieniu do treści decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tego tytułu, nie naraziły zobowiązanego na wyegzekwowanie nienależnej kwoty. Co istotne, zobowiązany był świadomy, jakiego obowiązku dotyczy prowadzone postępowanie egzekucyjne, jak również miał też świadomość co do podstawy prawnej dochodzonego obowiązku, co wynika wprost z jego pism kierowanych do organów w toku postępowania. W odniesieniu zaś do kwestii wskazania w tytule wykonawczym terminu, od którego nalicza się odsetki za zwłokę, tj. 1 stycznia 2018 r., w sytuacji gdy w decyzji z 20 kwietnia 2020 r., określającej wobec stowarzyszenia wysokość dotacji do zwrotu, określono odsetki dla części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem od dnia 12 grudnia 2017 r. oraz dla części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości od dnia 15 stycznia 2019 r., wskazania wymaga, że zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ odwoławczy zasadnie uznał w zaskarżonym postanowieniu, że przepis art. 59 § 1 u.p.e.a. nie obliguje, ani nie uprawnia organu egzekucyjnego do oceny zasadności i wymagalności obowiązku podlegającego egzekucji, a więc również do rozstrzygania, czy wierzyciel w treści tytułu wykonawczego prawidłowo wskazał termin, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie. Tego rodzaju zastrzeżenia powinny być badane w toku postępowania wymiarowego, a po wszczęciu postępowania egzekucyjnego w ramach zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela o potwierdzenie, czy tytuł wykonawczy spełnia wymóg określony w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tj. czy wskazany w tytule wykonawczym termin, od którego należy naliczać odsetki, został określony prawidłowo. Pismem z 3 lipca 2024 r. wierzyciel poinformował organ egzekucyjny, że wskazany w tytule wykonawczym termin naliczania odsetek, tj. od 1 stycznia 2018 r., jest właściwy. W związku z tym wyraźnego zaznaczenia wymaga, że określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji stanowi przesłankę do zgłoszenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) u.p.e.a.), nie zaś wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego opartego na art. 59 § 1 pkt 3 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.. Powyższa kwestia nie mieści się w katalogu przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego i w konsekwencji nie podlega ocenie organu egzekucyjnego. Przy czym z akt administracyjnych sprawy wynika, że zobowiązany zgłosił stosowny zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji, który został rozpatrzony przez wierzyciela postanowieniem z 15 lutego 2023 r., a prawidłowość tego postanowienia została następnie zweryfikowana w wyniku zainicjowanych przez zobowiązanego: kontroli instancyjnej - przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie postanowieniem z 7 sierpnia 2023 r. oraz kontroli sądowej - wyrokiem tut. Sądu z 19 grudnia 2023, sygn. akt I SA/Ol 382/23. Aktualnie sprawa ta zawisła przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd w niniejszej sprawie orzeka w granicach sprawy dotyczącej umorzenia postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji brak było podstaw, by w ramach tego postępowania sądowego Sąd zajął się - jak chce tego skarżący - prawidłowością kwestii podlegającej rozpoznaniu w postępowaniu w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. W rezultacie, w ocenie Sądu, organy prawidłowo stwierdziły, że nie została spełniona żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, w tym podnoszona przez stronę przesłanka z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Organ egzekucyjny miał uzasadnione podstawy do stwierdzenia, że tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a., a egzekucja administracyjna jest formalnie dopuszczalna. Wbrew argumentacji skargi, nie były zatem zasadne zarówno zarzuty naruszenia art. 59 § 1 pkt 3 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., jak i art. 138 § 1 pkt 1 oraz § 2 w zw. z art. 144 k.p.a., czy art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 252 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych. Ponadto, zdaniem Sądu, wydane w sprawie postanowienia zawierają wszystkie, wymienione w art. 124 k.p.a., wymagane elementy, które powinno zawierać postanowienie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło