II SA/Bk 701/24

WyrokWSA w Białymstoku2025-03-06

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Marta Joanna Czubkowska, Marek Leszczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, prawidłowo orzekło merytorycznie, określając te uwarunkowania, mimo negatywnej opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i sprzeciwu społeczności lokalnej?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo orzekło merytorycznie, określając środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia. Negatywna opinia organu opiniującego (PPIS) nie jest wiążąca dla organu prowadzącego postępowanie, a sprzeciw społeczności lokalnej, choć istotny w procesie udziału społeczeństwa, nie stanowi ustawowej przesłanki odmowy wydania decyzji środowiskowej. Kluczowe jest, aby raport o oddziaływaniu na środowisko spełniał wymogi ustawowe, a organ ocenił wpływ przedsięwzięcia na środowisko, uwzględniając wyniki uzgodnień, opinii, raportu oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa. W tym przypadku, raport został uzupełniony, a na inwestora nałożono szereg obowiązków minimalizujących negatywne oddziaływania, w tym zapachowe i akustyczne, a także prawidłowo oceniono wariantowanie przedsięwzięcia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Regionalnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Białymstoku, która określiła środowiskowe uwarunkowania dla budowy fermy drobiu. Wcześniej Wójt Gminy Czeremcha trzykrotnie odmawiał wydania takiej decyzji, powołując się m.in. na negatywną opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) dotyczącą uciążliwości odorowych i hałasowych, sprzeciw społeczności lokalnej oraz braki w raporcie oddziaływania na środowisko. SKO, po uchyleniu przez NSA wyroku WSA, który nakazywał merytoryczne rozpatrzenie sprawy, uchyliło decyzję Wójta i samo określiło środowiskowe uwarunkowania, uznając raport za wystarczający i nałożywszy na inwestora szereg obowiązków minimalizujących negatywne oddziaływania. Prokurator zarzucił SKO naruszenie przepisów postępowania, w tym błędną ocenę materiału dowodowego, niedowartościowanie dowodów, brak wszechstronnego wyjaśnienia oddziaływania inwestycji na środowisko i konflikty społeczne, a także wadliwe wariantowanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant specjalista Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2025 r. sprawy ze skargi Prokuratora Regionalnego w Białymstoku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 1 października 2024 r. nr 408.59/G-2/XV/24 w przedmiocie ustalenia warunków środowiskowych dla przedsięwzięcia oddala skargę Zaskarżoną decyzją z 1 października 2024 r., nr 408.59/G-2/XV/24, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku (dalej: "SKO", "Kolegium") uchyliło decyzję Wójta Gminy Czeremcha (dalej: "Wójt") z 18 września 2023 r., nr GGiOŚ.6220.1.2021.ES, i orzekło merytorycznie poprzez określenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu na działce o nr ewid. gr. [...] obręb C., gmina Czeremcha, powiat hajnowski, województwo podlaskie. Decyzje zostały wydanie w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z 12 stycznia 2021 r. M. K. (dalej: "Inwestor") wniósł do Wójta o wydanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia w postaci budowy fermy drobiu na opisanej powyżej nieruchomości. Nieruchomość ma powierzchnię 33,4 ha, natomiast przedsięwzięcie miało polegać na wybudowaniu ośmiu obiektów inwentarskich do chowu brojlerów w systemie ściółkowym o obsadzie kurcząt do 72 576 sztuk w każdym budynku (do 290,304 DJP) wraz z koniecznymi instalacjami. Teren inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej Inwestor dołączył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko sporządzony w grudniu 2022 r., liczący w części tekstowej 92 strony wraz z załącznikami graficznymi oraz wyliczeniami spodziewanych stężeń emisji zanieczyszczeń (dalej: "Raport"). Organ I instancji zasięgnął w postępowaniu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Hajnówce (dalej także: "PPIS") oraz Marszałka Województwa Podlaskiego, a także wystąpił o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku (dalej także: "RDOŚ") oraz Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Lublinie. Organy współdziałające zajęły następujące stanowiska: 1. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Hajnówce wydał opinię nr 42/NZ/2021 z 29 września 2021 r., w której negatywnie zaopiniował warunki realizacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu opinii wskazano na zbyt bliską odległość planowanego przedsięwzięcia od najbliższej zabudowy mieszkalnej (ok. 220 m), co zdaniem organu naraża mieszkańców na negatywne oddziaływania inwestycji, takie jak hałas czy odory, w tym odoranty roznoszone po okolicy na terenie przejazdu samochodów ciężarowych, transportujących obornik. Inwestor nie dokonał analizy przedsięwzięcia pod kątem uciążliwości zapachowej dla okolicznych mieszkańców. Obornik kurzy może zawierać ponad 70 substancji zapachowych, które w znacznych stężeniach wywołują zatrucia organizmu człowieka, natomiast w mniejszych stężeniach mogą powodować podrażnienia błon śluzowych oczu, nosa i gardła. W opinii organu, zakładana odległość od budynków mieszkalnych może spowodować powstanie uciążliwości odorowych dla okolicznych mieszkańców, zwłaszcza że inwestor nie planuje wprowadzenia rozwiązań organizacyjno-technicznych zapobiegających emisjom zapachów i ich skutkom. Zdaniem organu brak jest również informacji na temat planowanych do realizacji studni głębinowych ani opisu instalacji do magazynowania gazów łatwopalnych, a w szczególności nie oceniono oddziaływania powyższej infrastruktury na poszczególne komponenty środowiska, mimo zaliczenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 37 i 73 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Ponadto organ negatywnie ocenił warianty przedsięwzięcia, wskazane w raporcie, jako brak realnej alternatywy dla wariantu proponowanego przez inwestora, bowiem jak przyznał autor raportu - nie jest możliwe zaopatrywanie fermy w wodę z wodociągu gminnego, z uwagi na brak gwarancji dostarczania wody w odpowiedniej ilości i ciśnieniu oraz usunięcia ewentualnej awarii w ciągu 2 godzin. Z kolei zwiększenie cyklów produkcyjnych do ośmiu jest wątpliwe, gdyż nie jest pewne czy wystarczyłoby dni w roku przy założeniu przerw technologicznych na wywóz drobiu, sprzątanie, mycie i dezynfekcję kurników. Dodatkowo organ opiniujący wskazał, że nie zostały właściwie przeanalizowane możliwe konflikty społeczne, które pojawiają się w niniejszej sprawie. Podsumowując, PPIS stwierdził, że przedstawiony raport i jego uzupełnienia są zdaniem organu niekompletne, niedostatecznie wyjaśniają okoliczności wskazywane w wezwaniach i protestach mieszkańców. Nie zostały właściwie i rzetelnie przedstawione wszystkie środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia. 2. Marszałek Województwa Podlaskiego pismem znak DOS-II.7030.2.2021 z 19 listopada 2021 r. zaopiniował pozytywnie warunki realizacji ww. przedsięwzięcia w zakresie informacji niezbędnych do uzyskania pozwolenia zintegrowanego i spełniania przez planowaną instalację IPPC wymagań ochrony środowiska wynikających z konkluzji BAT - Decyzji Wykonawczej Komisji (UE) 2017/302 z dnia 15 lutego 2017 r. ustanawiającej konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do intensywnego chowu drobiu lub świń zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE (Dz. U. UE. L z dnia 21 lutego 2017 r.). Jednocześnie w opinii wskazano, że raport należałoby uzupełnić w następującym zakresie: skorygowanie zapisów BAT 5 lit. f, bowiem z raportu wynika, iż technika ta polegająca na ponownym wykorzystaniu niezanieczyszczonej wody opadowej do czyszczenia, nie jest stosowana na przedmiotowej instalacji, uszczegółowienie zastosowanych środków operacyjnych, o których mowa w BAT 10 lit. c oraz urządzeń o niskim poziomie emisji hałasu, o których mowa w BAT 10 lit. d, skorygowanie zapisów BAT 13 lit. e pkt 1 mówiących o magazynowaniu obornika, bowiem z zapisów raportu (str. 10 i 68), a także BAT 13 lit. f, g oraz BAT 14, BAT 15 wynika, iż nie zakłada się magazynowania obornika na terenie fermy, uzupełnienia dołączonego do raportu planu sytuacyjnego (rysunek nr 3) o zbiorniki na ścieki technologiczne (40 szt.) oraz urządzenia służące do uzdatniania wody i odprowadzania wód popłucznych, o których mowa na str. 35 raportu, uwzględnienie w pkt 2.2 raportu wprowadzania do ziemi ścieków przemysłowych z płukania filtrów znajdujących się na SUW, o których mowa na str. 35 raportu. 3. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Białymstoku 6 kwietnia 2022 r. wydał postanowienie znak WOOŚ.4221.5.2021.RD, w którym uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji. Jednocześnie nie stwierdził konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jak i przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. 4. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Lublinie wydał postanowienie znak LU.RZŚ.4360.29.2022.MB z dnia 15 czerwca 2022 r., w którym uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji i jednocześnie nie stwierdził konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Obwieszczeniem z dnia 9 lutego 2021 r. Wójt poinformował o wszczęciu procedury udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia, umożliwiając zainteresowanym zapoznanie się z dokumentacją sprawy dostępną w siedzibie Urzędu Gminy oraz składanie uwag i wniosków w formie pisemnej, ustnej do protokołu lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej bez konieczności opatrywania ich bezpiecznym podpisem elektronicznym. W ramach procedury udziału społeczeństwa liczni mieszkańcy zgłosili bardzo dużo uwag, zastrzeżeń i wniosków do raportu sprzeciwiając się realizacji przedsięwzięcia z uwagi na obawy o szkodliwy wpływ spodziewanej emisji zanieczyszczeń na ich zdrowie i życie. W ramach prowadzonego postępowania organ dopuścił do udziału w nim na prawach strony dwa stowarzyszenia: Stowarzyszenie "Z." z siedzibą w C. oraz Federację Zielonych "G." z siedzibą w S. Po uchyleniu przez Kolegium dwóch pierwszych decyzji Wójta, organ I instancji decyzją z 28 września 2023 r., nr GGiOŚ.6220.1.2021.ES, po raz trzeci odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia objętego wnioskiem. Bezspornym jest, że organ I instancji pismem z 5 kwietnia 2023 r. wezwał inwestora do uzupełnienia raportu w następującym zakresie: 1) wskazanie lokalizacji oczyszczalni ścieków posiadającej stosowne zezwolenia, do której inwestor planuje wywóz ścieków technologicznych, powstających w wyniku eksploatacji inwestycji; 2) określenie parametrów konfiskatora – w szczególności jego pojemności, wskazanego jako obiekt służący do czasowego przetrzymywania padłych zwierząt na terenie inwestycji; 3) przedstawienie opisu wariantów uwzględniających szczególne cechy przedsięwzięcia lub ego oddziaływania, w tym: wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska; 4) dokonanie rzetelnej analizy konfliktów społecznych i realnych sposobów ich rozwiązywania, mając na względzie skalę sprzeciwu i dotychczas przesyłaną do inwestora korespondencję informującą o uwagach i wnioskach zgłaszanych w ramach postępowania z udziałem społeczeństwa; 5) odniesienie się do treści opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Hajnówce z 29 września 2021 r. w zakresie wątpliwości organu opiniującego dotyczącej analizy przedsięwzięcia pod kątem uciążliwości odorowych i hałasowych dla najbliżej usytuowanej zabudowy mieszkalnej oraz braku szczegółowych informacji na temat planowanych o realizacji studni głębinowych oraz opisu instalacji do magazynowania gazów łatwopalnych w szczególności brak oceny oddziaływania powyższej infrastruktury na poszczególne komponenty środowiska, mimo zaliczanej do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 37 i 73 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Bezspornym jest, że inwestor przedłożył w czerwcu 2023 r. uzupełniony raport oraz udzielił następujących informacji w odpowiedzi na wezwanie organu: 1) przedłożył zapewnienie o odbiorze ścieków pochodzących z mycia budynków inwentarskich przez stację zlewną w Białymstoku; 2) wskazał parametry konfiskatora służącego do czasowego przetrzymywania padłych zwierząt na terenie inwestycji wskazując, że konfiskato będzie stanowiła komora – kontener chłodniczy o pojemności 27,83 m3, ustawiony w wydzielonej części fermy na oddzielnej szczelnej płycie betonowej, zabezpieczony przed niekorzystnym oddziaływaniem czynników atmosferycznych i przed dostępem osób trzecich, ze wskazaniem, że padłe sztuki będą odbierane co około 7 dni albo w razie potrzeby z większą częstotliwością oraz ze wskazaniem, że padłe sztuki zbierane będą z wnętrz kurników raz dziennie i wkładane do worków z grubej folii a następnie szczelnie wiązane i magazynowane w konfiskatorze; 3) stwierdził, że przedłożony opis dodatkowego wariantu alternatywnego odpowiada wymogom ustawowym. Dodał, ze autorzy raportu są autorami pozwoleń zintegrowanych dla ferm realizujących 8 cykli tuczu, co stanowi dowód na potwierdzenie tezy, że wariant dla tuczu w 8 cyklach jest możliwy ale wymaga bardzo dobrej organizacji pracy i zaangażowania; 4) w odniesieniu do analizy konfliktów społecznych i realnych sposobów ich rozwiązywania, autorzy raportu przytoczyli orzecznictwo na poparcie twierdzenia, że nie jest możliwe odniesienie się do uwag i zastrzeżeń składanych przez mieszkańców w ramach postępowania z udziałem społeczeństwa z uwagi na brak konkretnego przeliczalnego lub osadzonego w źródłach materiału dowodowego potwierdzającego zasadność zarzutów; 5) stwierdził, że miejsce inwestycji zostało dobrane w taki sposób, by nie zaburzać w znaczny sposób odbioru krajobrazu. Teren inwestycji jest od strony południowo – wschodnie i zachodniej przesłaniany przez kompleksy leśne, zaś od strony północnej obiekt nie będzie widoczny z uwagi na podwyższenie terenu; zalecono pomalowanie kurników w stonowanych kolorach najlepiej w odcieniu zieleni i wykonanie dachów obiektów w kolorze zielonym; 6) dojazd do terenu fermy odbywać się ma po drogach gruntowych od strony północno-zachodniej i zachodniej. Aktualnie są one wykorzystywane przez ciężki sprzęt rolniczy oraz do transportu drewna, które w ocenie inwestora przekraczają masy pojazdów mających dowozić paszy do fermy. Ponadto w interesie inwestora jest utrzymanie drogi dojazdowej w dobrym stanie technicznym, w związku z czym - jak deklaruje - wszystkie nierówności jak i uszkodzenia będą naprawiane w porozumieniu z właścicielem drogi gruntowej w celu utrzymania przejezdności; 7) w raporcie i jego dotychczasowych uzupełnieniach dokonano szczegółowej analizy pod względem uciążliwości hałasowych przedsięwzięcia. Biorąc pod uwagę wybrany kierunek dojazdu, hałas generowany od fermy w punktach kontrolnych na granicy zabudowy wsi C. będzie wynosił około 3O dB, tj. na poziomie tła akustycznego wsi. Emisje zapachowe z projektowanej fermy oszacowano na podstawie wyników odorymetrycznych pomiarów stężenia zapachowego w gazach odlotowych z analogicznych obiektów, dla których obliczenia zostały przedstawione w treści uzupełnienia. Na podstawie wykonanych obliczeń stwierdzono, ze przy najbliższej zabudowie od terenu fermy nie występują stężenia wyższe niż 8% przekroczeń poziomu porównawczego dla odorów (wartość przyjęta w: "Poziomy porównawcze uciążliwości zapachowej dla metod obliczeniowych jakości zapachowej powietrza" zawarte w Załączniku nr 1 do projektu ustawy z 2008r. o przeciwdziałaniu uciążliwości zapachowej). Organ I instancji przesłał uzupełniony raport do uzgodnień i opinii. Organy współdziałające podtrzymały swoje wcześniejsze stanowiska tj. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Hajnówce podtrzymał negatywną opinię, natomiast Marszałek Województwa Podlaskiego podtrzymał pozytywną opinię, a dwa organy uzgadniające Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Lublinie oraz Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Białymstoku uzgodniły pozytywnie warunki realizacji przedsięwzięcia. Uzasadniając decyzję odmowną Wójt podtrzymał wcześniejsze stanowisko negatywne wobec zamiaru realizacji przedsięwzięcia z uwagi na: 1) emisję zanieczyszczeń do powietrza, emisję hałasu, wytwarzanie odpadów i nieczystości płynnych; 2) emisję odorów, która może mieć negatywny wpływ na zdrowie człowieka, może prowadzić do naruszenia prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego oraz mieszkania; 3) mało precyzyjne zapisy raportu w zakresie wariantowania przedsięwzięcia, w tym brak przedstawienia innego możliwego do realizacji alternatywnego wariantu funkcjonowania przedsięwzięcia, który mógłby zostać uznany za racjonalny; 4) braki raportu w zakresie rzetelnej analizy konfliktów społecznych i nieprzedstawienie realnych sposobów rozwiązania konfliktów; 5) kolizję lokalizacji przedsięwzięcia z przeznaczeniem terenu inwestycji do zalesienia w oparciu o plan urządzenia lasu; 6) sprzeczność lokalizacji przedsięwzięcia z wyznaczonymi kierunkami zagospodarowania terenu w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Czeremcha; 7) niewystraczające technicznie dla właściwej obsługi przedsięwzięcia tj. wzmożonego transportu, skomunikowanie terenu inwestycji. Wójt stwierdził, że wydanie decyzji pozytywnej w oparciu o ustalenia wynikające z niespełniającego wymagań formalnych raportu byłoby wadliwe z powodu naruszenia zasady przezorności wynikającej z art. 6 ust. 1 ustawy Prawo o ochrony środowiska. Nadmienił, że pozytywne uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia przez organy współdziałające oraz opinie organów współdziałających podlegają weryfikacji przez organ prowadzący postępowanie. Po przeanalizowaniu wszystkich protestów organ stwierdził, że planowana inwestycja stanowi nadmierną uciążliwość dla środowiska i pozostaje w sprzeczności z charakterem najbliższej zabudowy, stanowiącej budownictwo mieszkalne i zagrodowe. Wskazał, że jako organ gminy jest zobowiązany podejmować działania zgodne z zasadą zrównoważonego rozwoju gminy w i w ramach tej zasady wyważać interes inwestora, którego działalność będzie powodowała uciążliwość dla mieszkańców dla środowiska przyrodniczego z interesami mieszkańców i interesem publicznym związanym z zachowaniem i ochroną przyrody. W ocenie organu I instancji zamierzone przedsięwzięcie stanowi poważną ingerencję w środowisko naturalne oraz przyrodę. Realizacja przedsięwzięcia obejmującego chow drobiu na skalę przemysłową jest ściśle związana z występowaniem emisji, uciążliwości odorowych oraz zagrożeniem dla mieszkańców. Lokalizacja i skala przedsięwzięcia budzi zdecydowany sprzeciw społeczności lokalnej. Planowane przedsięwzięcie będzie źródłem emisji substancji odorowych, emitowanych poprzez systemy wentylacyjne. Wzmożony ruch samochodów ciężarowych, w tym wywożących obornik, również spowoduje roznoszenie odorantów po okolicy na trasie przejazdu. Ich obecność w powietrzu traktuje się jako czynnik pogarszający jakość życia ludzi. W wyniku kolejnego odwołania Kolegium decyzją z 31 października 2023 r., nr 408.174/G-2/XV/23, po raz trzeci orzekło o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wyrokiem z 28 grudnia 2023 r. tut. sąd oddalił sprzeciw od ww. decyzji kasatoryjnej (sygn. II SA/Bk 893/23). Sąd uznał, że organ odwoławczy trafnie stwierdził, że w sprawie nie zaszły przesłanki ustawowe do odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia a wydanie decyzji pozytywnej dla wnioskodawcy w postępowaniu przeprowadzonym z aktywnym udziałem społeczeństwa powinno nastąpić z zapewnieniem pełnych gwarancji procesowych wszystkim stronom postępowania, co wymaga wydania decyzji pozytywnej przez organ I instancji i zapewnienia wszystkim stronom prawa do wniesienia odwołania. WSA podzielił trafność przesądzenia przez Kolegium, że organ I instancji odmowę określenia środowiskowych uregulowań realizacji spornego przedsięwzięcia oparł na pozaustawowych przesłankach. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że okoliczności wskazane przez organ I. instancji nie stanowią ustawowych przyczyn odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Ani negatywna opinia organu opiniującego (niewiążąca dla organu z racji charakteru), ani głośny sprzeciw społeczności lokalnej wobec zamiaru inwestycyjnego, ani subiektywne przekonanie o uciążliwości przedsięwzięcia, ani spadek atrakcyjności lub wartości nieruchomości sąsiadujących z miejscem lokalizacji przedsięwzięcia, nie tworzą ustawowych przesłanek odmowy wydania decyzji środowiskowej. W ocenie sądu organ I instancji powołując się na pozaustawowe przyczyny odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia dopuścił się ewidentnego naruszenia zasad procesowych, w tym zasady z art. 7 k.p.a., gdyż dokonał ustaleń faktycznych na podstawie selekcji materiału dowodowego, nie poddając ocenie całości zebranych dowodów, przy czym wziął pod uwagę także stanowiska osób prywatnych, nie poparte ekspercko i profesjonalnie. W konsekwencji organ I instancji nie dokonał oceny wpływu przedsięwzięcia objętego wnioskiem na środowisko, pozytywnie uzgodnionego przez organ ochrony środowiska i organ gospodarki wodnej i pozytywnie zaopiniowanego przez Marszałka Województwa. Sąd powtórzył, że w konsekwencji braku wydania pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji mimo niewystąpienia prawnych przeszkód do jej wydania niewątpliwie przed organem I instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Konieczność zaś zapewnienia gwarancji proceduralnych wszystkim stronom postępowania przemawiała za uchyleniem decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, albowiem reformatoryjna decyzja SKO pozbawiłaby inne niż wnioskodawca strony zasadniczego uprawnienia procesowego. Pismem z 15 lutego 2024 r. Prokurator Regionalny w Białymstoku wywiódł skargę kasacyjną od wyroku tut. sądu z 28 grudnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 maja 2024 r., III OSK 1017/24, uchylił zarówno zaskarżony wyrok, jak również decyzję Kolegium z 31 października 2023 r. NSA uznał, że sąd I instancji w oczywisty sposób naruszył art. 64e p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. Przypomniał, że zgodnie z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. NSA stwierdził, że poza tak wyznaczone granice rozpoznania sprzeciwu wykracza kilkukrotnie powtórzona w uzasadnieniu WSA ocena wprost obligująca organ I instancji do wydania decyzji pozytywnej dla inwestora (s. 18, 20 i 21 uzasadnienia Sądu I instancji). W ocenie NSA sąd wojewódzki dokonał oceny, która przesądziłaby wynik całej sprawy. Wskazując na treść art. 153 p.p.s.a. NSA zaznaczył, że nie tylko organy, ale też sądy ewentualnie rozpatrujące tę sprawę ponownie, zostałby związane oceną dotyczącą konieczności ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, w tym m.in. zdecydowanie przedwczesną oceną, że uciążliwości odorowe z fermy drobiu, która jest lokalizowana ok. 200 metrów od obiektów mieszkalnych, nie mogą stanowić podstawy odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, a samo przedsięwzięcie podlegało prawidłowemu wariantowaniu. NSA nakazało Kolegium rozpoznać sprawę co do jej istoty. Wskazało, że jeśli SKO podtrzyma ocenę, że istnieją podstawy do wydania pozytywnej decyzji środowiskowej, rozstrzygnie reformatoryjnie i ustali środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia, po ewentualnym przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego. NSA zaznaczyło, że Kolegium może również odstąpić od dotychczasowego stanowiska i odmówić ustalenia środowiskowych uwarunkowań utrzymując decyzję organu I instancji w mocy. W następstwie powyższego wyroku NSA organ II instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z 1 października 2024 r., uchylając decyzję Wójta z 18 września 2023 r. i orzekając merytorycznie poprzez określenie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Kolegium w pkt 2 rozstrzygnięcia ustaliło 37 szczegółowych warunków wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji. W dalszej kolejności w pkt 3 nałożyło wymogi dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 u.o.o.ś., w zakresie: 1) wyposażenia kurnika; 2) zaprojektowania zbiorników na ścieki bytowe oraz zbiorników na wody z mycia kurników; 3) wyposażenia fermy w komorę chłodniczą, agregat prądotwórczy oraz zbiorniki na gaz; 4) zapewnienia spełnienia wymagań ochrony środowiska wynikających z konkluzji BAT - Decyzji Wykonawczej Komisji (UE) 2017/302 z dnia 15 lutego 2017 r. ustanawiającej konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do intensywnego chowu drobiu lub świń zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE (Dz. U. UE. L z dnia 21 lutego 2017 r.). SKO nie ustaliło: 1) wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych - w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii; 2) wymogów w zakresie ograniczenia transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko; 3) potrzeby wykonania kompensacji przyrodniczej; 4) zasad zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 5) konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania; 6) konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji - pozwolenie na budowę. W uzasadnieniu decyzji Kolegium uznało, że raport uzupełniony przez Inwestora 7 czerwca 2023 r. spełnia w obecnej wersji wymogi ustawowe i brak jest podstaw, by kwestionować jego wartość dowodową. SKO zaznaczyło, że wbrew twierdzeniom organu I instancji, uwzględniono wariantowanie przedsięwzięcia. Organ podzielił stanowisko autorów raportu, że nie zawsze wariantowanie oznacza wskazanie innych wariantów lokalizacyjnych, szczególnie w sytuacji, jeśli Inwestor nie dysponuje innym miejscem, w którym miejscem, w którym przedsięwzięcie miałby realizować. Kolegium zaznaczyło, że warianty przedsięwzięcia powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających to środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze. W ocenie Kolegium, brak jest podstaw, by kwestionować zaproponowany przez Inwestora wariant alternatywny, a przez to podważać wartość dowodową Raportu, jako niezawierającego wszelkich wymaganych ustawą elementów. Ponadto zdaniem organu w toku sprawy odniesiono się do uwag społeczeństwa. Organ przytoczył wyjaśnienia autorów raportu, że uwagi te nie mają charakteru zorganizowanego i merytorycznego, co utrudnia fachową polemikę. Ponadto SKO podkreśliło, że żadna z osób przeciwstawiających się inwestycji nie przedłożyła do akt sprawy kontrraportu, podważającego ustalenia Raportu. Odnośnie dojazdu do terenu inwestycji Kolegium wskazało, że jeśli drogą porusza się ciężki sprzęt rolniczy, to trudno uznać, by nie mogły nią poruszać się pojazdy związane z budową fermy, a później jej eksploatacją. Zdaniem organu kwestie ładu przestrzennego nie mogą stanowić podstawy orzekania na gruncie przepisów środowiskowych. W zakresie hałasu Kolegium zaznaczyło, że w Raporcie i jego uzupełnieniach przeprowadzono szczegółową analizę pod względem uciążliwości hałasowych przedsięwzięcia. Biorąc pod uwagę wybrany kierunek dojazdu, hałas generowany przez fermę w punktach kontrolnych na granicy zabudowy C. osiągnie poziom około 36 dB, co odpowiada poziomowi tła akustycznego wsi. Organ odwoławczy odniósł się także do uzgodnień i opinii organów, o których mowa w art. 77 ust. 1 u.o.o.ś. wskazując, że treść wytycznych Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku, Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Lublinie oraz Marszałka Województwa Podlaskiego uwzględniona została w warunkach realizacji przedsięwzięcia. Kolegium zajęło również stanowisko w odnośnie kwestii podnoszonych w treści opinii PPIS z 29 września 2021 r. w zakresie uciążliwości odorowych i hałasowych oraz informacji na temat planowanych do realizacji studni głębinowych oraz instalacji do magazynowania gazów łatwopalnych. Kolegium podkreśliło, że w toku uzupełninia Raportu odniesiono się do emisji zapachowych. Emisje i zapachowe z projektowanej fermy oszacowano na podstawie wyników pomiarów stężenia zapachowego w gazach odlotowych z analogicznych obiektów, dla których obliczenia zostały przedstawione w uzupełnieniu. Na podstawie przeprowadzonych obliczeń stwierdzono, że przy najbliższej zabudowie od terenu fermy nie występują stężenia wyższe niż 8% przekroczeń poziomu porównawczego dla zapachów (wartość przyjęta z "Poziomów porównawczych uciążliwości zapachowej dla metod obliczeniowych jakości zapachowej powietrza" zawartych w Załączniku nr 1 do projektu ustawy z 2008 r. o przeciwdziałaniu uciążliwości zapachowej). Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie. Odmowy wydania decyzji nie mogą stanowić podnoszone uciążliwości odorowe, gdyż ustawodawca nie przewidział w polskim porządku prawnym ochrony powietrza przed zapachami, a jedynie przed określonymi substancjami w powietrzu. SKO stwierdziło, że zapach czy odór jest substancją niemierzalną. Zapachy pomimo, że mogą być uciążliwe, nie mogą być badane, bowiem w polskim systemie prawnym nie istnieją normy prawne, które odnosiłyby się do zapachów. Zdaniem Kolegium oznacza to, że powoływanie się na uciążliwości zapachowe, wszelkiego rodzaju opracowania, czy projekty aktów normatywnych w rzeczywistości są działaniami pozaprawnymi. Obowiązkiem inwestora jest minimalizowanie wpływu na środowisko i to uczyni, poprzez zastosowanie odpowiednich rozwiązań (opisanych w Raporcie), np. poprzez zastosowanie wentylatorów. Brak jest podstaw do odmowy wydania decyzji środowiskowej, jeśli nie można wykazać naruszenia konkretnych norm prawnych. Dalej organ II instancji wskazał, że pozostałe kwestie podnoszone przez PPIS, tj. brak informacji o planowanych do realizacji studniach głębinowych, kwestie opisu instalacji do magazynowania gazów łatwopalnych, a w szczególności brak oddziaływania powyższej infrastruktury na poszczególne komponenty środowiska, mimo zaliczenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz warianty przedsięwzięcia, uzupełnione zostały w toku postępowania przez Inwestora i poddane analizie w przedmiotowej decyzji. SKO dopuściło dokument zatytułowany: "Prognozowane oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko oraz analiza opracowania pt. "Raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, polegającego na budowie fermy drobiu wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na działce ewid. gr. [...] obręb C., powiat hajnowski, województwo podlaskie"". Kolegium wskazało, że dokument ten przygotowany został na zlecenie J. N. Nie jest ona stroną toczącego się postępowania, ale postępowanie prowadzone jest z udziałem społeczeństwa, stąd też SKO, mając na względzie art. 75 ust. 1 k.p.a., postanowiło dopuścić przedmiotowy ww. opracowanie, autorstwa dr hab. inż. J. K. Odnosząc się do treści ww. opinii SKO stwierdziło przede wszystkim, że zawiera ona ogólne twierdzenia, nie wskazujące na konkretne braki czy uchybienia Raportu. W ocenie Kolegium brak jest podstaw, aby odmówić ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia tylko z tych względów, że kwestionuje się precyzję niektórych twierdzeń zawartych w Raporcie, w sytuacji w której raport spełnia wymogi ustawowe, a jednocześnie odnosi się w pełni do wpływu planowanej inwestycji na środowisko naturalne. Zdaniem SKO sprzeciw stron lub członków społeczeństwa biorącego udział w postępowaniu, których interes faktyczny przemawia za innym sposobem zagospodarowania określonych nieruchomości nie może być podstawą odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ odwoławczy uznał, że spełnione zostały pozytywne przesłanki wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, dlatego też uchylił decyzję organu I instancji i orzekł merytoryczne w sprawie. W załączeniu do decyzji organ II instancji przedstawił charakterystykę przedsięwzięcia, zgodnie z art. 84 ust. 2 u.o.o.ś. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnieśli J. N. oraz Prokurator Regionalny w Białymstoku (dalej: "Prokurator" lub "Skarżący"). Skargi zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz zarejestrowane pod sygn. II SA/Bk 701/24. Skarga J. N. została odrzucona postanowieniem tut. sądu z 17 grudnia 2024 r. z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi. Prokurator zaskarżył decyzję SKO w całości i zarzucił jej: 1) obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 7, 8, 77 i 80 k.p.a., poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności rozpoznawanej sprawy i naruszenie tym samym zasady słusznego interesu obywateli oraz nieprzeprowadzenie postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, dokonanie wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie błędnych oraz sprzecznych ze stanem faktycznym ustaleń, a w konsekwencji co najmniej przedwczesne i oparte na dowolnych ustaleniach faktycznych uchylenie decyzji Wójta z 18 września 2023 r. i samodzielne określenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu; 2) obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 7, 8, 77 i 80 k.p.a., poprzez przewartościowanie raportu oddziaływania na środowisko przedłożonego przez inwestora i niedowartościowanie innych dowodów przeprowadzonych w toku postępowania oraz dokumentów uzyskanych od stron; 3) obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 7, 8, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 144 k.c., poprzez brak wszechstronnego, obiektywnego i rzetelnego wyjaśnienia faktycznego oddziaływania przedmiotowej inwestycji polegającej na budowie fermy drobiu na nieruchomości pozostające w jej oddziaływaniu, w szczególności emitowanego hałasu i odoru oraz zwiększonego ruchu kołowego pojazdów z uwzględnieniem jej wielkoprzemysłowego charakteru i wykraczania poza tradycyjne rolnictwo funkcjonujące w najbliższej okolicy, a w rezultacie nieuwzględnienie zagrożenia tych nieruchomości immisjami pośrednimi zarówno o charakterze materialnym, jak i niematerialnym; 4) obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 7, 8, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 15 i art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy OOŚ poprzez brak wszechstronnego, obiektywnego i rzetelnego odniesienia się w przedstawionym przez inwestora raporcie oddziaływania na środowisko analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z przedsięwzięciem, z uwzględnieniem wielkoprzemysłowego charakteru projektowanych kurników wykraczających poza tradycyjne rolnictwo, przy uwzględnieniu protestów i uwag lokalnej społeczności zgłaszanych w toku postępowania; 5) obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 7, 8, 77 i 80 k.p.a., połączoną z obrazą prawa materialnego, tj. art. 62 ust. 1 i art. 66 ust. 1 pkt 15 ustawy OOŚ, poprzez przeprowadzenie nieprawidłowej oceny raportu oddziaływania na środowisko i błędne przyjęcie, że zawiera on racjonalne warianty alternatywne inwestycji. 6) obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a. w związku z art. 85 ustawy OOŚ, poprzez niedostateczne wskazanie z jakich przyczyn i w jakim zakresie uznano za niewiarygodną negatywną opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Hajnówce z 21 września 2021 r. Prokurator wniósł o uchylenie w całości decyzji SKO i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji. Kolegium w odpowiedzi na skargi wniosło o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zakreślając ramy prawne niniejszej sprawy wyjaśnić trzeba, że wydawanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia reguluje ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2024 poz. 1112 ze zm., dalej: "u.o.o.ś"). W świetle tej ustawy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla przedsięwzięć mogących, jak niniejsze, potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Przez ocenę oddziaływania na środowisko według art. 3 ust. 1 pkt 8 u.o.o.ś. rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. W myśl art. 62 ust. 1 u.o.o.ś., w ramach oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu. Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.o.ś., jeżeli wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza ocena oddziaływania na środowisko, przed wydaniem decyzji właściwy organ uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz zasięga opinii właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Nadto, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ właściwy do jej wydania, zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania na środowisko (art. 79 ust. 1 ustawy). Z mocy art. 80 ust. 1 u.o.o.ś., jeżeli była przeprowadzana ocena oddziaływania na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 u.o.o.ś., ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wydaje się po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli taki plan został uchwalony. Elementy decyzji wymienia art. 82 ust. 1 u.o.o.ś., a wymogi uzasadnienia takiej decyzji art. 85 ust. 2. Należy zaakcentować, że ustawodawca precyzyjnie określił katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia. Wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia można odmówić jedynie w razie: niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 u.o.o.ś.); odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej (art. 77 ust. 1 u.o.o.ś); braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 u.o.o.ś), gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 u.o.o.ś) (por. Wyrok WSA w Białymstoku z 12 września 2024 r., II SA/Bk 380/24). Sąd administracyjny dokonując kontroli legalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie może abstrahować od wynikających z ustawy ram działania organu właściwego dla wydania decyzji. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją wydawaną na wniosek inwestora. Stąd też przyjmuje się, że wniosek - o ile spełnia wymogi przewidziane ustawą oraz zawiera wymagane załączniki - wiąże organ wydający decyzję. W sprawie nie jest przedmiotem sporu fakt, że przedsięwzięcie należało zaliczyć do I grupy przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 51 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.), dla których raport jest zawsze wymagany, tj. jako chów lub hodowlę zwierząt innych niż wymienione w lit. a w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP, przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę zwierząt; współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na DJP są określone w załączniku do rozporządzenia. Z uwagi na planowane do budowy naziemne zbiorniki na gaz płynny o pojemności łącznej większej niż 10 m3 przedmiotowe przedsięwzięcie należało również zaliczyć do przedsięwzięć objętych § 3 ust. 1 pkt 37 lit. d ww. rozporządzenia, tj. jako instalacje do naziemnego magazynowania: d) gazów łatwopalnych, innych niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 22, z wyłączeniem instalacji do magazynowania paliw wykorzystywanych na potrzeby gospodarstw domowych, zbiorników na gaz płynny o łącznej pojemności nie większej niż 10 m3 oraz zbiorników na olej o łącznej pojemności nie większej niż 3 m3, a także niezwiązanych z dystrybucją instalacji do magazynowania stałych surowców energetycznych. Ponadto planowane do budowy dwie studnie głębinowe kwalifikowały przedsięwzięcie do wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 73 rozporządzenia, tj. jako urządzenia lub zespoły urządzeń umożliwiające pobór wód podziemnych lub sztuczne systemy zasilania wód podziemnych, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 37, o zdolności poboru wody nie mniejszej niż 10 m3 na godzinę. Jak wynika z załączonej do sprawy dokumentacji dla planowanego przedsięwzięcia opracowany został Raport, który po wielokrotnych uzupełnieniach odpowiada wymogom art. 66 ust. 1 u.o.o.ś. W przekonaniu Sądu jego ostateczna wersja jest jasna, logiczna i spójna oraz pozwala zweryfikować tok rozumowania autora. Podkreślenia wymaga, że decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie. Podzielić należy pogląd organu odwoławczego, że takich przesłanek Wójt nie wykazał, co zasadnie skłoniło Kolegium do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej z 18 września 2023 r. Przypomnieć trzeba, że organ odwoławczy na mocy prawomocnych decyzji kasacyjnych z 11 października 2022 r. i 16 marca 2023 r. dwa razy uchylił dwie pierwsze decyzje odmowne (odpowiednio z 31 sierpnia 2022 r. i z 7 lutego 2023 r.). Kolegium za każdym razem zwracał Wójtowi uwagę na uwarunkowania prawne wydania decyzji środowiskowej oraz ustawową reglamentację przypadków odmowy wydania decyzji środowiskowej. Pomimo to w trzeciej decyzji z 18 września 2023 r. Wójt ponownie odstąpił od pełnego, uwzględniającego wymogi art. 85 ust. 2 u.o.o.ś. wyjaśnienia sprawy i uzasadnienia decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji. Przede wszystkim rację ma SKO, że organ I instancji nie wskazał norm prawnych, które odnosiłyby się do zapachów. Wójt w istocie powielił stanowisko PPIS, które w dużej mierze opiera się na argumentach pozaprawnych. Sąd podkreśla, że ustawodawca nie przewidział w polskim porządku prawnym ochrony powietrza przed zapachami, a jedynie przed określonymi substancjami w powietrzu (vide np. wyroki WSA w Białymstoku z 15 września 2016 r., II SA/Bk 443/16, WSA w Łodzi z 2 października 2013 r., II SA/Łd 468/13, WSA w Warszawie z 6 marca 2014 r., VIII SA/Wa 911/13). W Polsce nie przeprowadzono do tej pory sformalizowanych działań legislacyjnych mających na celu wprowadzenie ustawy o przeciwdziałaniu uciążliwości zapachowej (tzw. ustawy odorowej), chociaż podejmowano próby w tym zakresie (vide L. Woźniak, Regulacje prawne dotyczące przeciwdziałania uciążliwościom zapachowym (odorom) w wybranych krajach Unii Europejskiej, BAiD Kancelarii Senatu, 2014). Źródłem prawa nie są również takie opracowania stworzone pod egidą Ministerstwa Środowiska jak Kodeks przeciwdziałania uciążliwości zapachowej z 2016 r., ekspertyza Lista substancji i związków chemicznych, które są przyczyną uciążliwości zapachowej z 2016 r., czy też raport Bezpieczne odległości od zabudowań dla przedsięwzięć, których funkcjonowanie wiąże się z ryzykiem powstawania uciążliwości zapachowej z 2020 r. O obecnie prowadzonych pracach legislacyjnych wspomina PPIS w swojej opinii, jednakże wciąż są to jedynie projekty ustaw. Również na poziomie prawa Unii Europejskiej, chociaż istnieją regulacje dotyczące ochrony jakości powietrza, to żadne z nich nie dotyczą bezpośrednio problemu przeciwdziałania uciążliwości zapachowej (zob. E. Jachnik, Prawne aspekty ochrony zapachowej jakości powietrza, Przegląd Prawa Rolnego, 2017 Nr 1 (20), s. 149-163 oraz J. Bujny, M. Maśliński, Zwalczanie uciążliwości zapachowych w świetle aktualnie obowiązujących przepisów prawnych, FK 2018, nr 1-2, s. 23-40). E. Jachnik podkreśla, że europejska norma EN 13725:2003 (polski odpowiednik PN-EN 13725:2007) nie ma charakteru prawnego, a jej stosowanie jest dobrowolne ze względu na art. 4 pkt 3 oraz art. 5 ust. 3 ustawy o normalizacji. Sąd co do zasady przechyla się do stanowiska, że zapach jest substancją mierzalną, a badaniami w tym zakresie zajmuje się dział nauki zwany olfakometrią (tak trafnie WSA w Krakowie w wyroku z 30 czerwca 2016 r., II SA/Kr 407/16). W tym zakresie ocena Kolegium nie jest trafna. Stoi jednak na stanowisku, że zapachy pomimo, że mogą być uciążliwe, zwłaszcza przy eksploatacji wielkoskalowych ferm hodowlanych, to jednak badanie ich dokładnego stężenia metodami naukowymi w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach aktualnie nie znajduje wyraźnych podstaw prawnych. Jednocześnie w orzecznictwie wskazuje się, że "przeciwdziałanie odorom musi być brane pod uwagę w procedurze oceny indywidualnej zgodnie z treścią art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a u.u.i.ś. Odory powstające na skutek funkcjonowania danego przedsięwzięcia mogą wywierać bezpośredni i pośredni negatywny wpływ na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi." (vide wyrok NSA z 19 marca 2019 r., II OSK 1097/17). Sąd podziela pogląd, że analiza wpływu oddziaływań odorowych na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi powinna zawierać ocenę proponowanej technologii działań z punktu widzenia eliminacji możliwych oddziaływań odorowych, a w sytuacji, gdy taka eliminacja jest niemożliwa - ocenę proponowanych zabezpieczeń przed negatywnymi oddziaływaniami odorów. Zgodzić się należy ze stanowiskiem, że "obowiązujący stan normatywny nie zwalnia organów z obowiązku wyjaśnienia, czy ryzyko wystąpienia uciążliwości odorowej w sprawie jest realne i w jaki sposób tej uciążliwości można zapobiec" (wyrok WSA w Warszawie z 19 marca 2021 r., IV SA/Wa 2012/20). W tym aspekcie zwrócić należy uwagę przede wszystkim na pozytywną opinię RDOŚ z 6 kwietnia 2022 r., w którym organ ochrony środowiska szczegółowo określił warunki, które należy wziąć pod uwagę na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia. Jednocześnie nie stwierdził konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jak i przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. Co istotne, RDOŚ nałożył na inwestora liczne obowiązki w zakresie działań technologicznych i organizacyjnych zmierzających do ograniczenia uciążliwości zapachowej przedsięwzięcia. Wspomnieć wypada chociażby o zastosowaniu poideł i karmników uniemożliwiających rozlewanie i rozsypywanie pokarmu, stosowaniu żywienia fazowego (odpowiednio dobranych rodzajów pasz w zależności od wieku ptaków), utrzymywaniu budynków oraz terenu wokół kurników w czystości, zapewnieniu odpowiedniej temperatury i wilgotności w pomieszczeniach hodowlanych czy też nieskładowaniu obornika poza budynkami kurników. Na etapie realizacji zobowiązano inwestora do prowadzenia prawidłowej gospodarki odpadami, w ramach której odpady należy selektywnie magazynować w wyznaczonym miejscu, a następnie przekazywać podmiotom prowadzącym działalność w zakresie gospodarki odpadami. Również na etapie eksploatacji inwestor został zobowiązany do podjęcia wielu działań minimalizujących uciążliwości odorowe związane z hodowlą drobiu, m.in. stosowania preparatów chemicznych, mineralnych lub mikrobiologicznych jako dodatków do ściółki wiążących amoniak. Nałożono także obowiązek ograniczenia uciążliwości związanych z procesem usuwania pomiotu z kurników oraz jego transportem m.in. poprzez utrzymywanie czystości i porządku na terenie fermy, załadowywanie obornika z kurników bezpośrednio na przyczepy transportujące oraz niedopuszczanie do przeładowania przyczep, co ma zapobiec rozsypywaniu pomiotu. Zobowiązano także inwestora do zbywania całości nawozu po zakończeniu każdego cyklu produkcyjnego innym podmiotom. Określone przez RDOŚ warunki realizacji fermy drobiu zostały uwzględnione w całości przez SKO w treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która bez wątpienia zawiera wszystkie elementy określone w art. 82 ust. 1 u.o.o.ś. Zaznaczyć trzeba także, że w odpowiedzi na wątpliwości organu sanitarnego Raport został uzupełniony w zakresie m.in. uciążliwości odorowych. W efekcie Raport zawiera analizę pod względem uciążliwości odorowych przedsięwzięcia. Emisje zapachowe z projektowanej fermy oszacowano na podstawie wyników pomiarów stężenia zapachowego w gazach odlotowych z analogicznych obiektów hodowlanych. Na podstawie przeprowadzonych obliczeń stwierdzono, że przy najbliższej zabudowie od terenu fermy nie występują stężenia wyższe niż 8% przekroczeń poziomu porównawczego dla zapachów. Wartości zostały przyjęte z "Poziomów porównawczych uciążliwości zapachowej dla metod obliczeniowych jakości zapachowej powietrza", zawartych w Załączniku nr 1 do projektu ustawy z 2008 r. o przeciwdziałaniu uciążliwości zapachowej. Reasumując tę część rozważań, w ocenie Sądu nałożenie na Inwestora tak licznych obowiązków natury technologicznej i organizacyjnej mających na celu ograniczenie uciążliwości zapachowych wskazuje na rzetelne podejście przez organ do problemu generowania nieprzyjemnych zapachów przez kurniki oraz dążenie do zminimalizowania omawianych uciążliwości, i to pomimo braku wyraźnej regulacji w zakresie ochrony powietrza przed zapachami. Również w zakresie uciążliwości akustycznych Raport przedstawia szczegółową analizę pod tym kątem. Wskazano, że - biorąc pod uwagę wybrany kierunek dojazdu - hałas generowany przez fermę w punktach kontrolnych na granicy zabudowy C. osiągnie poziom około 36 dB, co odpowiada poziomowi tła akustycznego wsi. Zdaniem Sądu przedstawiony w Raporcie i jego uzupełnieniach cały proces technologiczny hodowli wraz z obliczeniami poziomu hałasu oraz stężeń odorantów i innych zanieczyszczeń emitowanych do powietrza jest prawidłowy, a przyjęte rozwiązania zapewnią w dostatecznym stopniu ochronę środowiska i nie będą powodować ponadnormatywnych uciążliwości dla terenów sąsiednich, w tym na najbliższą zabudowę zagrodową, oddaloną o ok. 220 m na północny-wschód od projektowanych budynków, na działce oznaczonej nr ewid. gr. 1330 oraz w odległości ok. 460 m na północny-wschód od projektowanych budynków, na działce o nr ewid. gr. 1334 (s. 56 Raportu). W dalszej kolejności należało się odnieść do zarzutu braku racjonalnych wariantów alternatywnych inwestycji. Wyjaśnić należy, że warianty przedsięwzięcia powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających to środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze (zob. wyrok NSA z 21 lutego 2018 r., II OSK 1871/17). Jak podkreślił też WSA w Białymstoku w wyroku z 3 kwietnia 2023 r. (II SA/Bk 167/23), ustawodawca w żaden sposób nie definiuje racjonalnego wariantu alternatywnego. Pewne jest jednak, że opis analizowanych wariantów powinien być na tyle rzetelny i dokładny, by organ rozpatrujący sprawę mógł zbadać, czy przedsięwzięcie powinno być realizowane w wariancie proponowanym przez inwestora, czy też w wariancie alternatywnym. Przygotowanie opisu racjonalnego wariantu alternatywnego wymaga każdorazowo przeprowadzenia indywidualnej oceny danego przedsięwzięcia pod kątem jego oddziaływania na środowisko w sytuacji, gdyby ten wariant miał być zrealizowany (zob. wyrok NSA z 26 maja 2020 r., II OSK 3327/19). Sposób wariantowania został wypracowany w orzecznictwie sądów administracyjnych drogą wykładni przepisu art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. Wariantowanie w raporcie polega na przedstawieniu racjonalnych (rozsądnych) rozwiązań alternatywnych związanych z projektem, wielkością, skalą, lokalizacją, technologią przedsięwzięcia, porównaniu wpływu poszczególnych wariantów na środowisko oraz dokonania uzasadnionego wyboru jednej z opcji. Racjonalność wariantu oznacza, że wariant taki faktycznie mógłby zostać wybrany przez organ dokonujący oceny raportu zamiast wariantu zaproponowanego przez inwestora. Nie może mieć także charakteru pozornego, a "alternatywność" oznacza, że wariant ten musi się różnić od wariantu proponowanego przez inwestora w zakresie oddziaływania na środowisko. Analiza materiałów dowodowych zgromadzonych w aktach administracyjnych wskazuje, że autor Raportu przedstawił wariant inwestorski polegający na przeprowadzeniu 7 cykli produkcyjnych w ciągu roku oraz wariant alternatywny polegający na przeprowadzeniu 8 cykli produkcyjnych w ciągu roku. W ocenie Sądu Kolegium dokonało szczegółowej analizy wariantowania i w konsekwencji zasadnie wybrało wariant proponowany przez Inwestora. Raport określa przewidywane oddziaływanie na środowisko analizowanych wariantów (art. 66 ust. 1 pkt 6 u.o.o.ś.), jak również proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego odziaływania na środowisko (art. 66 ust. 1 pkt 7 u.o.o.ś.). Wbrew twierdzeniom Prokuratora, zdaniem Sądu rację należy przyznać SKO, które uznało, że powyższe warianty różnią się w sposób umożliwiający ocenę ich oddziaływania na środowisko. Autor Raportu uzasadnił wybór każdego ze wskazanych wariantów. W uzupełnieniu z 26 września 2021 r. wyjaśniono, że wariant alternatywny polegać miałby na zastosowaniu 8 cykli hodowlanych w ciągu roku, a więc o jeden cykl więcej niż przewidziano w wariancie inwestorskim. Co najistotniejsze, autor wskazał na konkretne rozbieżności w zakresie wpływu na środowisko przy zastosowaniu 7 oraz 8 cykli. Z przedstawionej tabeli wynika łączna roczna emisja zanieczyszczeń do powietrza z terenu przedsięwzięcia z poszczególnych wariantów oraz przeciętny poziom zużycia wody na cele pojenia w poszczególnych wariantach. Emisja pyłu ogółem w wariancie inwestorskim będzie mniejsza o około 13,7% niż w wariancie alternatywnym. Ponadto w wariancie inwestorskim emisja amoniaku oraz siarkowodoru będzie mniejsza o około 13,8% niż w wariancie alternatywnym. Wariant inwestorski wykazuje również o ok. 14,3% mniejsze zapotrzebowanie na wodę niż wariant stanowiący racjonalne rozwiązanie alternatywne. Dodatkowo, wariant inwestorski powoduje mniejsze oddziaływanie na najbliższy teren chroniony pod względem akustycznym, a czas chowu brojlerów w wariancie inwestorskim jest krótszy o 42 dni. Raport zawiera stosowne wyliczenia w tym zakresie (zob. uzupełnienie raportu z 26 sierpnia 2021 r., s. 6). Kwestie te zostały przeanalizowane w uzasadnieniu decyzji środowiskowej. SKO dokonało oceny racjonalności i alternatywności wariantów wskazanych obok inwestorskiego, a zatem nie dopuściło się naruszenia art. 7 k.p.a. Nie sposób zatem twierdzić w niniejszej sprawie, że wariant alternatywny jest pozorny czy też niewykonalny. Wójt na s. 16 decyzji z 18 września 2023 r. nie wykazał tego w przekonywujący sposób. Tymczasem Inwestor, powołując się na podobne inwestycje w innych częściach kraju, skutecznie udowodnił, że realizowanie 8 cykli produkcyjnych jest możliwe i wykonalne (zob. uzupełnienie Raportu z 31 maja 2023 r., s. 3), choć – jak sam przyznał – "wymaga bardzo dobrej organizacji pracy i zaangażowania". W ocenie Sądu wariant alternatywny jest więc wariantem racjonalnym, albowiem faktycznie mógłby zostać wybrany przez organ dokonujący oceny raportu i zrealizowany zamiast wariantu zaproponowanego przez inwestora. W stanie faktycznym sprawy istotny jest fakt, że Inwestor nie dysponuje innym miejscem, w którym mógłby realizować przedsięwzięcie. Sąd podziela pogląd SKO, że w takiej sytuacji nie sposób bezwzględnie wymagać od niego wskazania innych wariantów lokalizacyjnych. Jak już wyjaśniono, warianty przedsięwzięcia powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, zaś ocena wariantu alternatywnego wymaga każdorazowo indywidualnego podejścia. Pewne jest jednak, że opis analizowanych wariantów powinien być na tyle rzetelny i dokładny, by organ rozpatrujący sprawę mógł zbadać, czy przedsięwzięcie powinno być realizowane w wariancie proponowanym przez inwestora, czy też w wariancie alternatywnym. Wariant alternatywny nie może mieć też charakteru abstrakcyjnego czy też teoretycznego. Powyższe warunki zostały dochowane w niniejszej sprawie i znajdują odzwierciedlenie w treści decyzji środowiskowej. W ocenie Sądu analiza wariantów pod kątem ich wpływu na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi prowadzi do wniosku, że realizacja przedsięwzięcia w wariancie najkorzystniejszym dla środowiska charakteryzuje się najmniejszym zapotrzebowaniem na zasoby środowiska i najniższym poziomem emisji decydującym o oddziaływaniu na środowisko. Za wyborem tego wariantu przemawia również kryterium społeczne, albowiem mniejsza emisja hałasu, odoru oraz substancji chemicznych, a także mniejszy ruch pojazdów stanowi wyjście naprzeciw oczekiwaniom lokalnej społeczności. Odnosząc się zaś do kryterium ekonomicznego zwrócić należy uwagę, że do realizacji wybrano wariant mniej ekonomiczny dla Inwestora. Sąd w składzie niniejszym podziela zatem stanowisko zajęte przez SKO zgadzając się, że raport zawiera informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 u.o.o.ś. oraz opis planowanego przedsięwzięcia, a sam zakres Raportu i jego treść pozwoliły organowi na prawidłową ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Raport jest zgodny z przepisami i wiarygodny. Zaprezentowane w nim warianty przedstawiają właściwe proporcje pomiędzy interesem wnioskodawcy, a interesem innych osób oraz interesem publicznym. Nie można oczekiwać od planowanej inwestycji pozostania zupełnie nieodczuwalną dla otoczenia, jednak Inwestor poczynił starania, aby stała się ona jak najmniej uciążliwa. Z akt administracyjnych wynika, że Inwestor zmierzył się z wielokrotnie przedstawionymi mu żądaniami uzupełnienia raportu. Nie zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty Prokuratora w tym zakresie. Jak już wskazano, wniosek inwestora - o ile spełnia wymogi przewidziane ustawą oraz zawiera wymagane załączniki - wiąże organ wydający decyzję. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Przedmiotowa sprawa trzykrotnie była przedmiotem rozpoznania przed Wójtem, czterokrotnie przed Kolegium, a także zawisła przed WSA i NSA. Należy uznać, że w toku toczącego się kilka lat postępowania wyjaśniono wszystkie uprzednie niejasności. Ostatecznie, w wyniku wyroku NSA z 31 października 2023 r. (III OSK 1017/24) Kolegium zmuszone było wydać decyzję co do istoty sprawy. Zaskarżona decyzja organu II instancji jest zgodna z wytycznymi NSA oraz uwzględnia wszystkie nakazy nałożone Inwestora w toku postępowania. Obszerne akta administracyjne kontrolowanej sprawy wskazują, że w trakcie procedury udziału społeczeństwa mieszkańcy wyrażali stanowczy protest przeciwko powstaniu fermy drobiu. Na ten aspekt sprawy wskazuje również Prokurator w skardze. Istotnie, w lutym i marcu 2021 r. wpłynęły liczne petycje, sprzeciwy i interpelacje radnych wyrażające dezaprobatę wobec planowanej inwestycji (zob. decyzja SKO, s. 14). Organ I instancji wzywał autorów Raportu do ustosunkowywania się do podnoszonych uwag i zastrzeżeń lokalnej społeczności, jednakże Sąd podziela opinię o trudnościach w odniesieniu się do większości z nich z uwagi na ich często niemerytoryczny charakter, co utrudnia rzeczową polemikę. Jedynym dokumentem, który mógłby ewentualnie podważyć ustalenia Raportu, który najważniejszym dowodem w sprawie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań, jest opracowanie autorstwa dr hab. inż. J. K. pt.: "Prognozowane oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko oraz analiza opracowania pt. "Raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, polegającego na budowie fermy drobiu wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na działce ewid. gr. [...] obręb C., powiat hajnowski, województwo podlaskie", przedstawione przez J. N. w toku postępowania odwoławczego. Słusznie postąpił organ dopuszczając powyższy dokument, bo choć J. N. nie była stroną postępowania środowiskowego, to jednak postępowanie środowiskowe prowadzone jest z udziałem społeczeństwa. Niemniej jednak w ocenie Sądu lektura przedłożonego opracowania, zwłaszcza poczynione w nim wyliczenia, nie są w stanie zakwestionować tych zawartych w Raporcie. Jak trafnie zauważyło Kolegium, jego autor nie wykazał, by Raport zawierał ustalenia czy też wnioski sprzeczne z przepisami prawa. Zwłaszcza, że większość zastrzeżeń wyrażona przez biegłego była przedmiotem postępowania przed organem I instancji, a Inwestor odnosił się do nich w toku postępowania. Nawet jeżeli niektóre twierdzenia Raportu mogłyby zostać sformułowane bardziej precyzyjnie, to nie oznacza to jeszcze, że należy go uznać za niedopuszczalny. Istotny jest fakt, że Raport spełnia wymogi ustawowe oraz odnosi się w pełni do wpływu planowanej inwestycji na środowisko naturalne. Taki pogląd zajęło też SKO, dokonując wyczerpującej analizy opracowania dr hab. inż. J. K. Należy pamiętać, że raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna moc dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań środowiskowych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autor raportu, których wnioski – co istotne - pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (Wyrok WSA w Poznaniu z 18 stycznia 2018 r., IV SA/Po 1146/17). Jak już wyjaśniono, z taką sytuacją nie mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie. Nie ma zatem racji Prokurator podnosząc "przewartościowanie raportu oddziaływania na środowisko przedłożonego przez inwestora i niedowartościowanie innych dowodów przeprowadzonych w toku postępowania oraz dokumentów uzyskanych od stron". Organ nie dopuścił się obrazy art. 6, 7, 8, 77 i 80 k.p.a. W kontekście oporu lokalnej społeczności przed powstaniem fermy zaznaczenia wymaga, że sprzeciw mieszkańców gminy nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Przepisy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia (vide wyrok WSA w Szczecinie z 13 marca 2014 r., II SA/Sz 1208/13). Tymczasem analiza akt administracyjnych oraz decyzji Wójta prowadzi do wniosku, że organ ten przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w znacznej mierze kierował się sprzeciwem społecznym, któremu nie można przyznać prymatu pozwalającego na wydanie negatywnej dla Inwestora decyzji. Stosownie do treści art. 80 ust. 1 u.o.o.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Z treści powołanych przepisów wynika, że organ orzekając w sprawie środowiskowych uwarunkowań ma obowiązek uwzględnić wszystkie wymienione w art. 80 ust. 1 u.o.o.ś. wyznaczniki i nie ma podstaw do przyznania prymatu jedynie opinii społeczności lokalnej (por. wyrok WSA w Łodzi z 2 marca 2016 r., II SA/Łd 519/15). Wbrew ocenie Prokuratora nie doszło zatem do naruszenia art. 6. 7. 8 . 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 15 i art. 80 ust. 1 pkt 3 u.o.o.ś. Skarżący zarzuca, że naruszono charakter obszaru, na którym planowane jest przedsięwzięcie, który cechuje się tradycyjnym rolnictwem. Sąd zaznacza, że tego rodzaju argument zasadniczo ma charakter pozaprawny. Istotne jest, że decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wydaje się po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli taki plan został uchwalony (art. 80 ust. 2 u.o.o.ś.). Tymczasem teren inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Na terenie Gminy Czeremcha obowiązuje wprawdzie studium zagospodarowania przestrzennego (uchwała Nr XIX/169/09 Rady Gminy Czeremcha z dnia 3 czerwca 2009 r.), jednakże studium nie jest aktem prawa miejscowego (art. 9 ust. 5 u.p.z.p.), nie może stanowić podstawy wydawania decyzji administracyjnej i ma znaczenie tylko przy sporządzaniu planu miejscowego (vide wyrok NSA z 19 maja 2016 r., II OSK 2176/15). Oznacza to, że organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach nie może uzależnić jej wydania od zgodności lokalizacji przedsięwzięcia ze studium. W kontekście powyższego zarzutu nie bez znaczenia jest fakt, że teren inwestycji jest od strony południowo - wschodniej i zachodniej przesłaniany przez kompleksy leśne, zaś od strony północnej obiekt nie będzie widoczny z uwagi na podwyższenie terenu. Zgodzić się zatem należy z autorem Raportu, że miejsce inwestycji zostało dobrane w taki sposób, by nie zaburzać w znaczny sposób odbioru krajobrazu. Nie ma racji Prokurator zarzucając niedostateczne wskazanie, z jakich przyczyn i w jakim zakresie uznano za niewiarygodną negatywną opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Hajnówce z 21 września 2021 r. Kolegium na s. 17-18 decyzji odniosło się do tej opinii w sposób umożliwiający prześledzenie i kontrolę rozumowania organu. SKO zasadnie stwierdziło, że powoływanie się na uciążliwości zapachowe, wszelkiego rodzaju opracowania, czy projekty aktów normatywnych w rzeczywistości mają charakter pozaprawny, o czym była już mowa. Organ odwoławczy przeanalizował również pozostałe zastrzeżenia PPIS, czemu dał wyraz w treści zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim zaskarżona decyzja zawiera informację, że woda na potrzeby produkcyjne i bytowe dostarczana będzie z własnego, projektowanego ujęcia wód podziemnych (studni wierconej). Organ wyjaśnił, że Inwestor planuje wybudowanie dwóch studni głębinowych, z czego jedna będzie podstawowa, a druga awaryjna. Łączne średnioroczne zapotrzebowanie na wodę na terenie inwestycji kształtować się będzie na poziomie ok. 44 061,1 m3/rok. W pkt 31 warunków realizacji inwestycji Kolegium nakazało, aby eksploatacja projektowanego ujęcia wody podziemnej nie przekraczała zatwierdzonych zasobów eksploatacyjnych. W zakresie magazynowania gazów łatwopalnych wystarczy wskazać, że SKO zobowiązało Inwestora do wyposażenia fermy w 12 naziemnych zbiorników na gaz o pojemności do 6400 l każdy (pkt. 3.3. wymagań dotyczących ochrony środowiska), przy czym będą one musiał zostać zamontowane na płycie fundamentowej. O wariantowaniu przedsięwzięcia była już mowa. Zdaniem Sądu organ dokonał wystarczających ustaleń co do stanu faktycznego oraz trafnie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie administracyjne, a więc zgodnie z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Na tej podstawie słusznie uznał, że ustalone i uwzględnione okoliczności, mające wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, uzasadniały wydanie zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie znajduje oparcie w materiale dowodowym sprawy, a jego uzasadnienie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. SKO prawidłowo ustaliło, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły jakiekolwiek okoliczności pozwalające odmówić wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Ani (niewiążąca) negatywna opinia organu opiniującego, ani sprzeciw społeczności lokalnej wobec zamiaru inwestycyjnego, ani subiektywne przekonanie o uciążliwości przedsięwzięcia, ani spadek atrakcyjności lub wartości nieruchomości sąsiadujących z miejscem lokalizacji przedsięwzięcia, nie tworzą ustawowych przesłanek odmownych. Jednocześnie w sprawie rozpoznane zostały wszelkie zagrożenia i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska i na tej podstawie określono wpływ planowanej inwestycji na środowisko oraz warunki likwidacji lub minimalizacji zagrożeń. Raz jeszcze zaznaczyć trzeba, że zastosowane środki zaradcze minimalizują uciążliwości związane z emisją hałasu, odoru i substancji chemicznych. Uwzględniono również wariantowanie przedsięwzięcia i wybrano ten, który chroni środowisko w jak najpełniejszym wymiarze. Wariant alternatywny nie ma cech pozorności i jest wariantem racjonalnym. Organ ocenił także opracowanie autorstwa dr hab. inż. J. K. słusznie wskazując, że nie może on skutecznie podważyć ustaleń Raportu. Reasumując, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło