II SA/Wr 112/23

WyrokWSA we Wrocławiu2023-10-26

Skład orzekający: Władysław Kulon, Olga Białek, Malwina Jaworska-Wołyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba odbywająca karę pozbawienia wolności, która opuściła miejsce pobytu stałego, może zostać wymeldowana, jeśli opuszczenie to nie było dobrowolne i trwałe w tradycyjnym rozumieniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odbywanie kary pozbawienia wolności, nawet jeśli nie jest dobrowolnym opuszczeniem lokalu, stanowi podstawę do wymeldowania, ponieważ jest to sytuacja spowodowana i zawiniona przez osobę pozbawioną wolności. Podobnie, nakaz eksmisji, nawet wstrzymany do czasu przyznania lokalu socjalnego, wyklucza możliwość uznania dalszego przebywania w lokalu za pobyt stały. W takich przypadkach, opuszczenie miejsca pobytu stałego traktuje się na równi z dobrowolnym i trwałym opuszczeniem lokalu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania L. W. z miejsca pobytu stałego. Postępowanie wszczęto po otrzymaniu pisma Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej w związku z wypowiedzeniem umowy najmu z powodu zadłużenia i prawomocnym wyrokiem eksmisyjnym z 2013 r. Skarżący przebywał w zakładzie karnym od 2021 r., a wcześniej opuścił lokal w 2018 r. i ukrywał się przed policją. Skarżący kwestionował dobrowolność i trwałość opuszczenia lokalu, wskazując na brak oferty lokalu socjalnego i możliwość włamania do mieszkania. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję o wymeldowaniu, uznając opuszczenie lokalu za trwałe i traktując je na równi z dobrowolnym ze względu na odbywanie kary pozbawienia wolności i prawomocny wyrok eksmisyjny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2023 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 27 grudnia 2022 r. Nr SOC-OP.621.1.125.2022.MR w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz r. pr. W. M. kwotę 590,40 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt złotych i 40/100), w tym kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 110,40 zł (słownie: sto dziesięć złotych i 40/100) z tytułu podatku VAT. Zaskarżoną decyzją z dnia 27 grudnia 2022 r. (nr SOC-OP.621.1.125.2022.MR) Wojewoda Dolnośląski, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r, poz. 200 ze zm., zwana dalej k.p.a.) oraz art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2022 r., poz. 1191 ze zm., zwaną dalej ustawą) po rozpatrzeniu odwołania L. W. (zw. dalej również skarżącym), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. nr SO.RDO.5343.1.61E.2022.III z dnia 24 października 2022 r. orzekającą o wymeldowaniu ww. osoby z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] m [...] w L. Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] m [...] w L. zostało wszczęte przez Prezydenta Miasta L. po otrzymaniu pisma Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej w L. z dnia 12 lipca 2022 r. W piśmie tym wskazano, że m.in. L. W. zajmował przedmiotowy lokal na podstawie umowy najmu z 2009 r., jednakże z powodu zadłużenia umowa ta została wypowiedziana. Następnie, z uwagi na wzrastające nadal zadłużenie mieszkania, sprawa została skierowana do sądu o wydanie lokalu i z dniem 16 sierpnia 2013 r. zapadł taki wyrok, przy czym pozwanym L. W. oraz pozostałym lokatorom przyznane zostało prawo do lokalu socjalnego. W lipcu 2018 r. lokal został porzucony, a adres pod którym przebywa skarżący ustalono w K. przy ul. [...], gdzie organ I instancji wysłał zawiadomienie o wszczęciu postępowania skierowane do L. W. Ponieważ korespondencja wróciła jako nieodebrana, organ zwrócił się do Urzędu Miasta w K. o udzielenie pomocy prawnej i przesłuchanie skarżącego celem ustalenia okoliczności opuszczenia miejsca zameldowania. W odpowiedzi do organu I instancji wpłynęło: pisemne oświadczenie L. W., w którym wyjaśnił, że jego była partnerka z dziećmi wyjechała do K., natomiast on został w miejscu zameldowania w L. oraz zaświadczenie z Zakładu Karnego w K. z dnia 12 sierpnia 2021 r. potwierdzające przebywanie ww. osoby w tamtejszej placówce penitencjarnej. W toku postępowania organ gminy uzyskał informację z Krajowego Rejestru Karnego, że skarżący przebywa obecnie w Zakładzie Karnym w K. gdzie odbywa karę 3 lat pozbawienia wolności. Po uzyskaniu tej informacji organ gminy skierował zawiadomienie o wszczęciu postępowania do wskazanej placówki penitencjarnej, gdzie strona osobiście odebrała korespondencję. W odpowiedzi skarżący przysłał pismo, w którym wyjaśnił, że nie porzucił swojego mieszkania, lecz został pozbawiony wolności i w 2018 r. przebywał w Areszcie Śledczym w K., zaś po jego opuszczeniu wyjechał z Polski, gdyż nadal poszukiwała go Policja. Jednakże po przemyśleniu sprawy wrócił do kraju, żeby odbyć wszystkie wyroki do końca. Stwierdził ponadto, że po zakończeniu kary pozbawienia wolności chce wrócić do miejsca zameldowania, spłacić zadłużenie i być na bieżąco ze wszystkimi opłatami. Dodał przy tym, że gdy Zarząd Gospodarki Mieszkaniowej dostosuje się do wyroku Sądu i przyzna mu mieszkanie socjalne, to on jest w stanie sam się wymeldować ze spornego lokalu. Z uwagi na kwestie dotyczące lokalu socjalnego kopia powyższego pisma strony została przekazana do Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w L. Zwrotnie organ gminy otrzymał do wiadomości odpowiedź skierowaną do skarżącego, w której stwierdzono, że faktycznie zapadł wyrok w sprawie wydania gminie przedmiotowego mieszkania z jednoczesnym prawem ww. osoby do lokalu socjalnego, jednakże z powodu porzucenia tego lokalu w lipcu 2018 r. przez jego mieszkańców, został on komisyjnie przejęty oraz ponownie zagospodarowany. W zaistniałej sytuacji nie ma możliwości ponownego zamieszkania przez stronę w spornym lokalu. Ponadto organ gminy otrzymał kopię "Zgłoszenia wolnego lokalu mieszkalnego" dotyczącego spornego mieszkania, w którym wskazano, że użytkowniczka tego lokalu przekazała go w związku z realizacją wyroku eksmisyjnego i od dnia 13 stycznia 2021 r. lokal był niezamieszkany. Mając na uwadze tak zebrany materiał dowodowy Prezydent Miasta L. decyzją z dnia 24 października 2022 r. orzekł o wymeldowaniu L. W. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] m. [...] w L. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ww. osoba opuściła miejsce zameldowania w 2018 r., a z uwagi na ponowne zagospodarowanie tego lokalu strona nie ma już możliwości ponownego w nim zamieszkania. Organ wskazał, że zgodnie z art. 35 ustawy właściwy organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu, wskazanych w art. 28 ust. 2 tej ustawy, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Od powyższej decyzji L. W. złożył odwołanie. Podniósł w nim, że w wyniku konfliktu z Zarządem Gospodarki Mieszkaniowej w L. został wydany zaoczny wyrok eksmisyjny, który nigdy nie uzyskał klauzuli wykonalności w całości, gdyż eksmisja została wstrzymana do czasu zaproponowania przez gminę nowego lokalu socjalnego, co nigdy nie nastąpiło. Taki stan faktyczny doprowadził do bezprawnego pozbawienia go władania spornym lokalem, gdyż pod nieobecność władającego dokonano włamania do mieszkania. W zaistniałej sytuacji on kieruje roszczenie cywilnoprawne do sądu w L. o przywrócenie stanu posiadania przedmiotowego mieszkania. Wydając przywołaną na wstępie decyzję Wojewoda wyjaśnił, że w postępowaniu nie budzi wątpliwości obecne niezamieszkiwanie pod wskazanym adresem przez odwołującego się. Istotą sprawy jest natomiast ustalenie charakteru opuszczenia tego miejsca, tzn. czy jest to opuszczenie trwałe i dobrowolne. Odnosząc się do tego Wojewoda zauważył, że wprawdzie co do zasady opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu powinno być wynikiem dobrowolnej decyzji osoby zameldowanej w lokalu, jednakże dobrowolność taka nie jest wymagana w każdej sprawie o wymeldowanie. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych w przedmiocie wymeldowania nie jest wymagane badanie przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu mieszkalnego m.in. w przypadku skazania danej osoby na karę pozbawienia wolności i wykonywania wobec niej takiego orzeczenia. W sytuacji zmiany miejsca pobytu spowodowanej wyrokiem sądu nie wymaga się dobrowolności opuszczenia miejsca zamieszkania, co jest zrozumiałe, gdyż taka zmiana z oczywistych powodów nie jest dobrowolna. Ponadto - zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych - przymusowe opuszczenie lokalu przez osobę w nim zameldowaną nie może stanowić przesłanki wymeldowania jedynie wówczas, gdy było wynikiem bezprawnych działań innych osób, a nie wtedy, gdy osoba jest zmuszona opuścić lokal wskutek zawinionych przez nią zachowań. Konsekwencje prawne czynów, jakich dopuszczał się L. W. (ich kwalifikację prawną wskazano w informacji z KRK), należą do tych okoliczności, które są powszechnie znane w społeczeństwie, stąd też osoba, która popełnia takie czyny, musi liczyć się ze stosowną reakcją ze strony państwa. Jednocześnie ani z obowiązujących przepisów prawa, ani z orzecznictwa sądowego nie wynika określenie cezury czasowej przesądzającej, czy nastąpiło trwałe opuszczenie lokalu, zatem pojęcie trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego należy każdorazowo odnosić do indywidualnej sytuacji strony. W niniejszej sprawie odwołujący się nie przebywa w niniejszym lokalu co najmniej od lipca 2018 r., a obecnie od 2021 roku odbywa karę 3 lat pozbawienia wolności, więc będzie przebywał w zakładzie karnym prawdopodobnie jeszcze przez 2 lata. Przy czym sam wyjaśnił, że po opuszczeniu aresztu wyjechał z Polski, gdyż poszukiwała go Policja, zatem wówczas świadomie nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu i ukrywał się przed organami ściągania. Ponadto, Wojewoda wskazał, że wobec odwołującego się już w 2013 r. orzeczono prawomocnie eksmisję z przedmiotowego lokalu, co również ma znaczenie w niniejszej sprawie, gdyż badanie przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu mieszkalnego nie jest wymagane także w stosunku do osoby, co do której orzeczono eksmisję z danego lokalu. Wprawdzie została ona wstrzymana do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, jednakże sam wyrok eksmisyjny pozostaje w oczywistej sprzeczności z zaistnieniem obu warunków, jakie muszą być spełnione dla zdefiniowania pojęcia "pobyt stały", tj. zarówno fakt zamieszkiwania, jak i zamiar przebywania pod adresem, względem którego orzeczono eksmisję. Organ zauważył, że nawet gdyby odwołujący się nie opuścił miejsca zameldowania w wyniku osadzenia go w zakładzie karnym, to bezspornie doszłoby do opuszczenia mieszkania przez ww. osobę wskutek realizacji ww. wyroku eksmisyjnego. Celem wydania orzeczenia o eksmisji jest bowiem doprowadzenie do stanu, w którym dana osoba nie będzie już zajmowała wskazanego lokalu, przy czym taki wyrok ma spowodować zmianę stałą, a nie jedynie tymczasową. Wojewoda zauważył, że sam odwołujący się wprawdzie deklaruje, że po zakończeniu kary pozbawienia wolności chce wrócić do miejsca zameldowania, ale jednocześnie stwierdził, iż jest w stanie sam wymeldować się, gdy Zakład Gospodarki Mieszkaniowej dostosuje się do wyroku Sądu i przyzna mu mieszkanie socjalne. Obecnie Wojewoda zauważył, że przydzielenie stronie lokalu socjalnego jest niemożliwe z uwagi na jej przebywanie w zakładzie karnym, gdyż lokal taki służy - co do zasady - do zapewnienia miejsca zamieszkania dla osób, które nie mają gdzie mieszkać, a odwołujący się ma aktualnie zapewnione "miejsce pobytu". Mając powyższe na uwadze, w okolicznościach tejże sprawy opuszczenie miejsca zameldowania przez ww. osobę uznać należy – w ocenie organu - za trwałe. W sprawie organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowy lokal co najmniej od 2018 r. nie jest już centrum spraw życiowych skarżącego i brak jest realnych szans na zmianę tego stanu rzeczy. Skoro więc L. W. opuścił miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się, organ gminy zobligowany został do podjęcia działań i wydania stosownej decyzji administracyjnej. W przeciwnym wypadku dalsze utrzymywanie zameldowania ww. osoby na pobyt stały w niniejszym lokalu stanowiłoby naruszenie przez organ art. 28 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu stwierdzenia, że strona kieruje roszczenie cywilnoprawne do sądu i zwraca się z powództwem o przywrócenie przez Gminę utraconego posiadania lokalu Wojewoda wskazał, że w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wymeldowania znaczenie mają jedynie skuteczne kroki prawne podjęte przez stronę, co oznacza, iż odwołujący się musiałby nie tylko uzyskać korzystny dla siebie wyrok, ale również ponownie zamieszkać w spornym lokalu. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył L. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub uchylenie decyzji i jej zmianę poprzez uwzględnienie wniosku strony o "jej odrzucenie". Skarżący nie zgadza się z tym, że w sprawie wystąpiły przesłanki do jego wymeldowania. W uzasadnieniu wskazał, że nigdy nie opuścił lokalu dobrowolnie, nigdy też skutecznie nie został pozbawiony prawa dysponowania lokalem. Nigdy też nie nastąpiło oddanie lub przekazanie lokalu na rzecz zasobu mieszkaniowego gminy. Wreszcie, nigdy też nie doszło do wykonania wyroku eksmisyjnego przez złożenie oferty co do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Na rozprawie wyznaczonej na dzień 26 października 2023 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik podtrzymał stanowisko skarżącego zawarte w skardze, doprecyzowując, że wnosi o uchylenie decyzji I i II instancji. Wyjaśnił, że w jego ocenie przesłanka "trwałości" została potraktowana przez organy w sposób ogólny. Pełnomocnik zarzuca brak przeprowadzenia dowodów na okoliczność podjęcia przez skarżącego prób odzyskania lokalu po wyroku eksmisyjnym. Twierdzi dalej, że skarżący wprawdzie wyjechał w 2018 r. z kraju w obawie przed ściganiem przez Policję, ale nie doszło do opuszczenia przez niego lokalu. Brak jest ponadto w aktach sprawy organu I instancji dowodów, które pozwalałyby przyjąć, że została spełniona przesłanka "trwałości", oraz że skarżący porzucił lokal. Wnosi o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, oświadczając jednocześnie, że koszty pomocy prawnej nie zostały opłacone. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: W przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022, poz. 2492) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji/postanowienia, innego aktu następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu z art. 134 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja Wojewody Dolnośląskiego z dnia 27 grudnia 2022 r. (SOC-OP.621.1.125.2022.MR) utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. nr SO.RDO.5343.1.61E.2022.III z dnia 24 października 2022 r. orzekającą o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] m [...] w L. Materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowił przepis z art. 35 ustawy zgodnie, z którym organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Przepisy o zameldowaniu służą celom ewidencyjnym, mają za zadanie potwierdzać rzeczywisty pobyt w lokalu oraz przeciwdziałać utrzymywaniu fikcji pobytu w lokalu osoby, która tam rzeczywiście nie przebywa. Określona w przywołanym przepisie decyzja o wymeldowaniu ma charakter związany i zapada po ustaleniu, że doszło do opuszczenie miejsca pobytu stałego oraz niedopełniono obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 ustawy). Miejscem tym będzie miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności: mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Aby wymeldowanie z punktu widzenia obowiązujących regulacji było możliwe koniecznym jest ustalenie, że strona w sposób trwały i dobrowolny opuściła miejsce swojego zamieszkania, a nie dopełniła obowiązku wymeldowania się (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 394/13, dostępny w CBOSA). Co istotne - warunku dobrowolności nie należy ograniczać wyłącznie do subiektywnego przekonania strony, ale należy również odnosić do zobiektywizowanych okoliczności faktycznych sprawy i uwarunkowań prawnych. Sąd podziela pogląd, iż odbywanie kary pozbawienia wolności co do zasady wiąże się z opuszczeniem miejsca stałego pobytu i potwierdza wystąpienie przesłanki związanej z ustaniem pobytu, a co do zasady oczywisty brak dobrowolności w takiej sytuacji opuszczenia miejsca pobytu stałego nie stanowi przeszkody wymeldowania. W tym przypadku opuszczenie lokalu jest bowiem zdarzeniem spowodowanym i zawinionym przez osobę pozbawioną wolności (por. wyroki NSA: z dnia 18 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1396/08; z dnia 15 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2143/10; z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1976/11 i z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2407/11; dostępne w CBOSA). W realiach niniejszej sprawy organy w toku prowadzonego postępowania prawidłowo ustaliły, że wystąpiły podstawy wymeldowania. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący aktualnie odbywa od 18 listopada 2021 r. w zakładzie karnym karę pozbawienia wolności. Jednakże z nadesłanego w toku postępowania przez skarżącego pisma z dnia 1 września 2022 r. wynika, że już w 2018 r. skarżący przebywał w Areszcie Śledczym w K., po jego opuszczeniu wyjechał z Polski, ale ponownie powrócił aby odbyć – jak to wskazał "wszystkie wyroki". Wobec tego zasadnie organy przyjęły, że w realiach niniejszej sprawy nastąpiło opuszczenie przez skarżącego miejsca stałego pobytu, które - jako że bezpośrednio i ściśle powiązane jest z jego bezprawnym i zawinionym działaniem – należy traktować na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu. Podejmując bowiem niezgodne z prawem działanie skarżący godził się na konsekwencje, jakie ono wywoła również w sferze prawa administracyjnego. Zatem świadomie i dobrowolnie dopuszczał również wymeldowanie. Ponadto, ponieważ – jak ustalono w sprawie - na skutek podjętych przez skarżącego działań od 2018 r. nie pozostawał on w lokalu w L., a przebywał w areszcie śledczym, poza granicami kraju ukrywając się przed Policją a od listopada 2021 r. jest osadzony w zakładzie karnym nie sposób nie przyjąć, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji, tj. w dniu 27 grudnia 2022 r. opuszczenie przez niego spornego lokalu nie miało charakteru trwałego, przez które należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym. Na równi z dobrowolnością i trwałością opuszczenia lokalu należy bowiem traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana, np. w związku z nakazem eksmisji, odbywaniem kary pozbawienia wolności, nakazem opuszczenia lokalu z uwagi na znęcanie się nad członkiem rodziny lub zakazem zbliżania się do członków rodziny (por. np. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 1878/21, wyrok NSA z dnia 16 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 387/22; dostępne w CBOSA). W realiach niniejszej sprawy skarżący nie tylko przebywa w zakładzie karnym, ale również względem niego został orzeczony - prawomocnym wyrokiem z dnia 16 sierpnia 2013 r. - nakaz eksmisji, a sam skarżący wskazał, że jeżeli Gmina złoży ofertę zwarcia umowy najmu lokalu socjalnego wówczas jest "w stanie się wymeldować". Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze oraz na rozprawie Sąd wyjaśnia, że zagadnienia związane z ewentualnymi roszczeniami cywilnoprawnymi, w tym związane z wykonaniem wyroku eksmisyjnego pozostają poza zakresem ustaleń postępowania o wymeldowanie, gdyż kwestie zameldowania są niezależne od kwestii prawa do lokalu. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, by decyzja ta naruszała prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia jej z obrotu prawnego. W ocenie Sądu analiza akt wykazuje, że ustalenia organu znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a przeprowadzona przez nie ocena jest prawidłowa i logiczna, w sprawie zaś nie występuje, przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego. W sposób bowiem należyty wyjaśniono okoliczności stanu faktycznego oraz dokonano prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Sporządzone natomiast uzasadnienie odzwierciedla poszczególne etapy prowadzonego postępowania oraz wyjaśnia podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia, tak aby strona mogła zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając przy tym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. Mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt. I sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono w pkt. II sentencji wyroku na podstawie art. 250 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło