I SA/Gd 865/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Sławomir Kozik, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi K. W. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie odmowy rejestracji jako podatnika podatku od towarów i usług stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności W dniu 15 czerwca 2020 r. K.W. złożył w siedzibie Urzędu Skarbowego zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług (VAT-R) rezygnując ze zwolnienia na podstawie art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy o podatku od towarów i usług (zwanej dalej ustawą VAT) od 1 lipca 2020 r.. Podatnik dokonał wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o działalności Gospodarczej (zwanej dalej CEIDG) w dniu 13 maja 2020 r. wskazując adres zamieszkania, adres do korespondencji oraz adres stałego miejsca prowadzenia działalności: D., [...] T. Przeważający rodzaj działalności gospodarczej wg klasyfikacji PKD wpisany do CEIDG: Produkcja wyrobów budowlanych z betonu (PKD 23.61.Z). Z akta sprawy administracyjnej wynika, że w dniu 12 czerwca 2020 r. poinformowano telefonicznie K.W., że wraz ze zgłoszeniem VAT-R winien okazać tytuł prawny do adresu ujawnionego w CEIDG tj. D.. Podatnik nie przedłożył żadnego dokumentu, w związku z powyższym w dniu 17 czerwca 2020 r. wystosowano do ww. wezwanie do przedłożenia dokumentu potwierdzającego prawo do korzystania z adresu D. z pouczeniem iż brak odpowiedzi może skutkować odmową dokonania rejestracji podatnika VAT. Wezwanie doręczono w dniu 29 czerwca 2020 r.. W odpowiedzi na wezwanie w dniu 6 lipca 2020 r. K.W. przedłożył pismo informujące, że D. jest jego adresem zameldowania na pobyt stały oraz wskazał nr działki [...] wpisanej do KW [...], na której mieszczą budynki przemysłowe i budynek biurowy mające stanowić potwierdzenie słuszności informacji zawartych na formularzu zgłoszeniowym. W dniu 8 lipca 2020 r. w celu weryfikacji adresu D. pracownicy Urzędu Skarbowego: G.Z. - starszy ekspert skarbowy i D.T. - ekspert skarbowy dokonali oględzin w terenie pod ww. adresem. Ustalili oni, że pod adresem widoczne jest oznaczenie firmy "A", brak oznaczeń dot. "B" K.W.. W trakcie oględzin dodatkowych wyjaśnień udzieliła córka K.W. – R.W., która jako pracownik firmy "A" sp. z o.o. z siedzibą w D. potwierdziła, że K.W. nie mieszka pod adresem D. i nie prowadzi tam działalności gospodarczej. Potwierdziła również, że nad częścią biurową budynku jest część mieszkalna, którą na obecną chwilę "A" wynajmuje dla zatrudnionego przez siebie kierowcy z Ukrainy p. S. R.W. oprowadziła dokonujących wizji w terenie po pomieszczeniach biurowych obecnie wykorzystywanych przez "A" sp. z o.o. na siedzibę oraz wskazała wejście do części mieszkalnej budynku pod adresem D.. Na udokumentowanie dokonanych czynności dokonujący sporządzili adnotację wraz z dokumentacją zdjęciową oraz mapką z portalu G. i wydrukiem z aktualnej treści księgi wieczystej [...] obejmującej działkę ewidencyjną [...]. Z uwagi na podnoszony przez K.W. w piśmie z dnia 6 lipca 2020r. argument, że na podstawie załączonego wydruku z E-ksiąg wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości dysponuje on prawem do nieruchomości działka ewidencyjna nr [...] (adres administracyjny D.) ustalono, że Księga wieczysta nr [...] zaprowadzona dla działki nr [...] w Dziale II - Własność zawiera informację o właścicielach D.W. i K.W.. Natomiast Dział III - Prawa, Roszczenia i Ograniczenia zawiera m.in. wpis ostrzeżenia o niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym w zakresie prawa własności wobec nabycia praw do działki 7) gruntu nr [...] o pow. 0.0625 ha położonej w D. przez "C" spółki z o.o. w S. Na podstawie powyższego stwierdzono, że K.W. nie jest właścicielem nieruchomości wpisanej do KW nr [...], jest nim natomiast "C" spółka z o.o. z siedzibą w S. Mając to na uwadze uznano, że K.W. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego prawo do korzystania z adresu rejestracyjnego D., zarówno jako adresu zamieszkania jak i miejsca prowadzenia działalności. Dokonane ustalenia dowodzą, że podatnik nie mieszka i nie ma prawa prowadzić działalności gospodarczej pod adresem D., który to adres wskazał zarówno w CEIDG-1 z 13 maja 2020 r. jak i w zgłoszeniu VAT-R z dnia 15 czerwca 2020 r.. Mając powyższe na uwadze, organ odmówił rejestracji K.W. jako podatnika VAT zgodnie z art. 96 ust. 4a pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. O powyższej czynności powiadomiono stronę telefonicznie w dniu 13 lipca 2020 r.. Pismem z dnia 12 sierpnia 2020 r. K.W. za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarżący w skardze i kolejnych pismach zarzucił organowi niezgodną z prawem odmowę dokonania rejestracji podatnika podatku od towarów i usług firmy "B" K.W.. Naczelnik Urzędu Skarbowego w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie lub odrzucenie skargi. W uzasadnieniu organ stwierdził, że dokonane w sprawie ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że ww. podmiot posługuje się fikcyjnymi danymi adresowymi stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, co stanowiło podstawę do uchylenia z urzędu numeru identyfikacji podatkowej (NIP) [...]. Dlatego też, organ stoi na stanowisku, iż prawidłowo zastosował art. 96 ust. 4a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r., o podatku od towarów i usług. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest przez sąd administracyjny pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej zwanej "P.p.s.a."). Sąd stwierdza ponadto, stosownie do art. 146 § 1 P.p.s.a., że uwzględniając skargę na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Sąd stwierdza bezskuteczność czynności, a przepis art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stosuje odpowiednio. Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do art. 96 ust. 1 ustawy o VAT podmioty, o których mowa w art. 15, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3. Zgodnie zaś z ust. 4 tego artykułu naczelnik urzędu skarbowego rejestruje podatnika i potwierdza jego zarejestrowanie jako "podatnika VAT czynnego" lub w przypadku podatników, o których mowa w ust. 3 - jako "podatnika VAT zwolnionego". Z przytoczonych przepisów wynika, że jeżeli zgłoszenie rejestracyjne nie budzi wątpliwości organu podatkowego, obowiązany on jest do potwierdzenia zarejestrowania. Jeżeli doszło do zarejestrowania podmiotu, który złożył zgłoszenie rejestracyjne, to samo zarejestrowanie i potwierdzenie zarejestrowania jest czynnością materialno - techniczną. Czynności materialno - techniczne charakteryzuje to, że są podejmowane na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają władczej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Przyjmuje się, że potwierdzenie, o którym mowa w art. 96 ust. 4 ustawy o VAT ma charakter prawny zaświadczenia w rozumieniu art. 306a i następne O.p., wydanego w tym przypadku z urzędu w następstwie wniosku podmiotu, który na druku VAT-R dokonał zgłoszenia rejestracyjnego. Jednocześnie w przypadku uznania przez organ, że nie ma podstaw do rejestracji, formą rozstrzygnięcia organu powinna być decyzja, gdyż taka odmowa nosi cechy zindywidualizowanego rozstrzygnięcia charakterystycznego dla decyzji. Stanowisko takie prezentowane jest w piśmiennictwie (por. Z. Modzelewski, G. Mularczyk, Ustawa o VAT, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2006, s. 747). Odmowa rejestracji jako podatnika VAT pociąga bowiem dla podmiotu, który się jej domaga, określone konsekwencje prawne wynikające z ustawy o VAT i powinna w związku z tym nosić formę decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I FSK 371/10; z dnia 18 marca 2011 r. sygn. akt IFSK 498/10 dostępne na www.orzeczeniansa.gov.pl). Skład rozpoznający niniejszą skargę podziela co do zasady powyższy pogląd co do charakteru rozstrzygnięć podejmowanych na okoliczność rozpoznawania wniosku o rejestrację na potrzeby podatku od towarów i usług. Powyższe oznacza, że Naczelnik Urzędu Skarbowego załatwiając niniejszą sprawę z pominięciem niezbędnej formy, i co za tym idzie - procedury, naruszył wskazane przepisy prawa. W tej sytuacji czynność przez niego podjętą należy uznać za bezskuteczną. W takiej sytuacji Sąd nie wypowiada się co do zasadności odmowy rejestracji, albowiem uznaje to za przedwczesne. Reasumując, Sąd uznał, że w sprawie zaistniała konieczność wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 146 § 1 p.p.s.a..