II SA/Łd 86/25
PostanowienieWSA w Łodzi2025-04-16
Skład orzekający: Agata Sobieszek-Krzywicka, Jarosław Czerw, Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący posiadają legitymację procesową do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli ich interes prawny nie został naruszony przez tę uchwałę?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, ponieważ skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia przez zaskarżoną uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, prawo do zaskarżenia uchwały przysługuje tylko podmiotom, których indywidualny interes prawny został naruszony, a skarga nie ma charakteru actio popularis. W tym przypadku, zapisy planu realizowały interes prawny skarżących związany z przeznaczeniem działki pod wydobycie kruszywa, a nie naruszały go.Stan faktyczny
Skarżący H. K. i B. Ł. zaskarżyli uchwałę Rady Gminy i Miasta Szadek z dnia 27 listopada 2024 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części działki nr [...]. Zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procedury planistycznej, twierdząc, że uchwała miała na celu zniekształcenie sytuacji faktycznej i naruszenie ich interesu prawnego. Organ wniósł o oddalenie skargi, wskazując na brak naruszenia interesu prawnego skarżących. Wcześniej, w podobnej sprawie dotyczącej innej uchwały planistycznej dla tej samej działki, sąd odrzucił skargę skarżących z powodu braku interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę skarżących i nakazał zwrot uiszczonego wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, , Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chrzanowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi H. K. i B.Ł. na uchwałę Rady Gminy i Miasta Szadek z dnia 27 listopada 2024 roku nr X/47/2024 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części działki nr [...] położonej w obrębie [...] w Gminie i Mieście S. postanowił: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi solidarnie na rzecz skarżących H. K. i B.Ł. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi, zaksięgowanego w dniu 20 lutego 2025 roku pod pozycją [...]. dc
W dniu 27 listopada 2024 r. Rada Gminy i Miasta Szadek (dalej także: Rada) podjęła uchwałę nr X/47/2024 (dalej także: uchwała, plan) w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części działki nr [...] (dalej także: działka) położonej w obrębie [...] w Gminie i Mieście S.
Pismem z dnia 7 grudnia 2024 r., uzupełnionym pismem z dnia 16 grudnia
2024 r. oraz pismem z dnia 5 lutego 2024 r. H. K. i B. Ł. (dalej także: skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, skargę na powyżej wskazaną uchwałę, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie jej nieważności oraz o zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonej uchwale zarzucono szereg naruszeń, przepisów prawa materialnego i procedury planistycznej (w tym art. 28 ust. 1 u.p.z.p., brak uwzględnienia uwag i wniosków do projektu planu), które w ocenie skarżących miały na celu zniekształcenie sytuacji faktycznej w terenie nieruchomości gruntowej w nawiązaniu do zapisów i części graficznej studium, czym organ gminy nadużył swego władztwa planistycznego. Organ, zdaniem skarżących, wydaną uchwałą dążył jedynie do naruszenia interesu prawnego skarżących poprzez uchylenie się od odpowiedzialności za powstałą szkodę, którą strona postępowania, jako powodowie w sprawie [...] ([...]), ponieśli.
W odpowiedzi na skargę oraz w piśmie z dnia 20 lutego 2025 r. organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, popierając swe stanowisko w sprawie.
W odniesieniu do argumentacji podniesionej przez skarżących, iż uchwała została podjęta w celu uniknięcia skutków wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu [...] Wydział Cywilny z dnia 27 października 2022 r., sygn. akt [...], uzupełniająco wskazano, iż przedmiotowa sprawa nie została prawomocnie zakończona i obecnie toczy się postępowanie apelacyjne przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi [...] Wydział Cywilny, sygn. akt [...].
Nadto organ zaprzeczył by nastąpiło naruszenie interesu prawnego lub faktycznego skarżących poprzez podjęcie przedmiotowej uchwały, gdyż skarżący zachowali wszystkie służące im uprawnienia właścicielskie w stosunku do nieruchomości, na której zlokalizowane było złoże, mogąc nadal wykorzystywać ją rolniczo.
Nadto wskazano, że Rada Gminy i Miasta Szadek rozważyła uwagi zgłoszone do projektu planu, aczkolwiek nie zostały one uwzględnione, gdyż nie znajdowały uzasadnienia prawnego i faktycznego, a zarazem stanowiły jedynie polemikę z postanowienia projektu planu.
W załączonych do akt sprawy dokumentach znajduje się kserokopia wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu, częściowo uwzględniającego powództwo skarżących przeciwko gminie, wydanego w dniu 27 października 2022 r. w sprawie
[...].
W odniesieniu do działki, którą w części obejmuje zaskarżony plan, orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 24 października 2018 roku w sprawie II SA/Łd 196/18. Skarga została wówczas złożona na uchwałę Rady Gminy i Miasta Szadek z dnia 28 listopada 2012 r. nr XXV/179/2012 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębie geodezyjnym [...] w Gminie i Mieście S., a skarżący wywodzili swój interes prawny z faktu prawa własności do tej samej działki co w niniejszej sprawie. Wówczas Sąd odrzucił w pkt. 2 sentencji skargę skarżących, wskazując iż nie mają oni interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały z dnia 28 listopada 2012 r. Orzeczenie powyższe jest prawomocne, skutkiem, oddalającego skargę kasacyjną gminy, wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r. wydanego w sprawie II OSK 778/19.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) (dalej: p.p.s.a.).
Bezspornym w przedmiotowej sprawie jest, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, a więc skarga na taki akt podlega jurysdykcji sądu administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie skargę złożono w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm.), (dalej: u.s.g.), w pierwszej kolejności rozważenia wymagała zatem kwestia legitymacji skarżących do wniesienia skargi.
Zakres kontroli sądu administracyjnego obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przepis art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Na podstawie tego przepisu prawo do zaskarżenia uchwały rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przysługuje tym podmiotom, które wykażą się konkretnym, indywidualnym oraz aktualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego i wskażą okoliczności świadczące o tym, że interes ten został naruszony kwestionowanym aktem. Cytowany przepis stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 50 § 1 p.p.s.a., albowiem reguluje w sposób odrębny kwestię legitymacji skargowej w odniesieniu do skarg na uchwały lub zarządzenia podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, w tym skarg na uchwały w przedmiocie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Legitymację skargową przyznaje się tylko podmiotom, których indywidualny interes prawny, uprawnienie lub kompetencja zostały naruszone zapisami takiej uchwały (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2024 r. II OSK 1935/22 oraz 2 października 2024 r., II OSK 2865/21, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
Tym samym uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 ust. 1 u.s.g. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma bowiem charakteru actio popularis. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) uchwały.
W związku z powyższym zadaniem Sądu jest ustalenie, czy wskazana przez skarżących argumentacja pozwala na stwierdzenie, że zaskarżona uchwała narusza ich interes prawny wynikający z prawa własności działki nr [...] położonej w obrębie [...] w Gminie i Mieście S., a więc ustalenie, czy poprzez uchwalenie zaskarżonej uchwały interes prawny skarżących został naruszony lub w inny sposób ograniczony. Stwierdzenie naruszenia interesu prawnego nie oznacza jednak automatycznie zasadności skargi na uchwałę dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie interesu prawnego może bowiem nastąpić w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego, nie można kwestionować prawa organu stanowiącego gminy (rady gminy) do wprowadzania na jej obszarze określonych ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 5 listopada 2020 r., II SA/Wr 262/20, LEX nr 3220367, CBOSA).
Jednak to na skarżących spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia.
W przedmiotowej sprawie skarżący interes ten wywodzili z przysługującego im prawa własności do działki o numerze [...], położonej na terenie objętym planem (vide: skarga z dnia 16 grudnia 2024 r.). Skarżący stwierdzili, że "Pomiędzy naruszeniem interesu faktycznego i prawnego skarżących a działaniem organu w sprawie planu miejscowego zatwierdzonego uchwałą 47/X/2024 zachodzi bezpośredni związek. Doszło do akceptacji naruszeń istotnych, które zostały zignorowane przez Radę Gminy, urbanistę oraz Komisję Rewizyjną Gminy, i które nie były przedmiotem analizy ani poważnego zbadania dokumentacji przez żaden z organów opiniujących i nadzorujących w trakcie przystąpienia do zatwierdzenia planu miejscowego.". Nadto skarżący wskazywali, na naruszenie ich interesu prawnego "przy jednoczesnym naruszeniu obiektywnego porządku prawnego przy pracy nad projektem planu miejscowego dla nieruchomości już zdegradowanej w wyniku rażących nadużyć i zatwierdzenia uchwały nr 47/X/2024 r., pomimo braku prawdopodobieństwa, nawet w części, możliwości realizacji eksploatacji złoża z działki [...] (tym bardziej po zakończeniu rekultywacji).". Skarżący upatrują także naruszenia ich interesu prawnego w związku nadużyciem przez Gminę władztwa planistycznego (vide: "uzupełnienie do wniesionej skargi" z dnia 5 lutego 2025 r.). Przy czym zdaniem skarżących "Nadużycie władztwa planistycznego przy zatwierdzeniu Uchwały Rady Gminy i Miasta Szadek nr X/47/2024 polegało na realizacji władztwa bez poszanowania zasad zrównoważenia wartości interesu jednostki (ochrony własności jako materialnego fundamentu wolności jednostki) przy uwzględnieniu okoliczności zgłoszonych i potwierdzonych na podstawie dowodów z dokumentów mających związek z nieruchomością drogową [...] ([...] po podziale) oraz bezpośredniego wpływu na podjęcie właściwego stanowiska w sprawie.".
W tym miejscu Sąd przypomina, iż w przedmiocie między innymi działki skarżących o numerze geodezyjnym [...], orzekał już wyrokiem z 24 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt. II SA/Łd 196/18) w sprawie ze skarg H.K. i B.Ł. oraz Wojewody Łódzkiego na uchwałę Rady Gminy i Miasta Szadek z dnia 28 listopada 2012 r.
nr XXV/179/2012 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębie geodezyjnym [...] w Gminie i Mieście S., którym to wyrokiem między innymi sąd ten: 1. ze skargi Wojewody Łódzkiego stwierdził nieważność uchwały w całości; 2. odrzucił skargę H.K. i B.Ł.. W przedmiotowej sprawie skarżący interes prawny wywodzili początkowo jedynie z przysługującego im prawa własności do działki o numerze geodezyjnym [...], położonej na terenie objętym planem, która przeznaczona została pod wydobycie kruszywa, w związku z faktem, iż działka ta ewidencyjnie posiada status drogi wewnętrznej. Finalnie natomiast wskazali, iż interes ten obejmuje również działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...], zaś jego naruszenie wiązali z faktem, iż działki te o większej niż wskazana w uchwale o przystąpieniu do sporządzenia planu powierzchni, przeznaczone zostały w zaskarżonej uchwale pod wydobycie kruszywa. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w powyższej sprawie interes prawny skarżących małżonków Ł. nie został naruszony kwestionowaną uchwałą. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 kwietnia 2020 r. po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Gminy i Miasta Szadek od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 października 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 196/18 w sprawie ze skarg H.K. i B.Ł. oraz Wojewody Łódzkiego na uchwałę Rady Gminy i Miasta Szadek z dnia 28 listopada 2012 r. nr XXV/179/2012 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębie geodezyjnym [...] w Gminie i Mieście S. oddalił skargę kasacyjną.
Mając na uwadze powyższe, należy odwołać się do art. 170 p.p.s.a., który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. W orzecznictwie został wyrażony pogląd (por. wyrok NSA z 25 marca 2013 r., II GSK 2322/11, CBOSA), że ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Taka forma związania w orzecznictwie sądowym określana jest mianem prekluzji faktów, czy też prekluzji stanu faktycznego sprawy.
Wobec związania Sądu ustaleniami wskazanego wyżej wyroku, należało przyjąć, że:
- skarżący byli właścicielami działek o numerach geodezyjnych [...] i [...], natomiast działkę nr [...] nabyli po uchwaleniu planu miejscowego z dnia 28 listopada 2012 r. (którego nieważność ostatecznie stwierdzono prawomocnym wyrokiem WSA z dnia 24 października 2018 roku, w sprawie sygn. akt II SA/Łd 196/18);
- na wskazanym terenie znajduje się udokumentowane złoże kruszywa naturalnego (piasku), rozpoznane w kategorii C1 w ramach złoża [...];
- działki nr [...] i [...] przed wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 28 listopada 2012 r. posiadały charakter rolny, zaś skarżący w dniu 14 czerwca 2012 r. złożyli wniosek o ich przeznaczenie na eksploatację kruszywa. Wniosek złożony został w ramach procedury zmiany studium i odnosił się do całych działek, stanowiących ich własność. Zmiana studium obejmowała granice administracyjne Gminy i Miasta Szadek (§ 2 uchwały nr XIX/138/2012 Rady Gminy i Miasta Szadek z dnia 25 maja 2012 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta S. w zakresie złóż kruszyw naturalnych);
- działka nr [...] była częścią działki nr [...] i stanowiła niegdyś własność Gminy i Miasta S., pełniąc funkcję drogi wewnętrznej;
- skarżący nabyli działkę nr [...] od Gminy i Miasta S. na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] października 2013 r. z przeznaczeniem pod wydobycie kruszywa.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż zaskarżona obecnie uchwała obejmuje swoim zakresem część działki skarżących o nr [...], która położona jest w jednostce planistycznej oznaczonej symbolem 1G, przeznaczenie: teren górnictwa i wydobycia.
Według obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta Szadek z 2012 roku stanowiącego załącznik nr 1 do Uchwały Nr XXV/178/2012 Rady Gminy i Miasta Szadek z dnia 28 listopada 2012 roku, dopuszczonego przez Sąd na podstawie art. 106 § 4 p.p.s.a., objęta planem część działki należącej do skarżących o nr [...] znajduje się na terenach eksploatacji powierzchniowej oraz terenach udokumentowanych złóż surowców naturalnych. Na terenie eksploatacji powierzchniowej przewiduje się zagospodarowanie terenu zgodnie z określonym przeznaczeniem wyłącznie po udokumentowaniu złoża oraz uzyskaniu wymaganych prawem decyzji i koncesji zezwalających na jego eksploatację (nie dotyczy eksploatacji dla zaspokojenia potrzeb własnych osoby fizycznej zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa geologicznego i górniczego). Warunki zagospodarowania, eksploatacji - zgodnie z wydanymi koncesjami. Kierunki rekultywacji - zgodnie z wydanymi decyzjami. W ramach terenu dopuszcza się lokalizację zaplecza gospodarczo-socjalnego oraz infrastruktury, obiektów i urządzeń związanych z obsługą zakładu górniczego.
Należy także przypomnieć, że uchwała Rady Gminy i Miasta Szadek z dnia 28 listopada 2012 r. nr XXV/179/2012 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębie geodezyjnym [...] w Gminie i Mieście S., której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 24 października 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 196/18, stwierdził nieważność uwzględniała swoim zakresem działkę skarżących nr [...], w jednostce planistycznej oznaczonej symbolem PE, jako teren przewidywany pod eksploatację powierzchniową.
Z powyższego wynika, że interes prawny skarżących w niniejszej sprawie
nie został naruszony zaskarżoną uchwałą. Było wręcz przeciwnie: zapisy zaskarżonego planu stanowiły literalną realizację wspomnianego interesu prawnego skarżących w stosunku do nabytej z przeznaczeniem pod wydobycie kruszywa działki nr [...], realizując jednocześnie postanowienia studium. Problem nie dotyczył bowiem jej przeznaczenia pod górnictwo i wydobycie, oczekiwanego pierwotnie także przez skarżących, ale wiązał się i tym razem z faktem eksploatacji na wskazanej działce (czyli rzeczywistej zmiany jej przeznaczenia w oparciu o plan) i ekonomicznych następstw takiego stanu rzeczy, w tym (podnoszonych przez skarżących) zmian dotyczących przyłączy energetycznych.
Pomocniczo skarżący powoływali jeszcze szkody wyrządzone im przez osoby trzecie, które również miałyby mieć znaczenie w przedmiocie uchwalenia planu, jednak (domniemana przez Sąd) utrata ekonomicznego znaczenia terenu dla skarżących w chwili obecnej (nawet wskutek działań niedozwolonych), nie może mieć znaczenia dla oceny naruszenia ich interesu prawnego w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy celem nabycia działki była jej eksploatacja zgodnie ze sposobem zmaterializowanym w zaskarżonej uchwale.
W przypadku regulacji planistycznych rzecz jednak nie w tym, jak dana nieruchomość jest wykorzystywana w momencie uchwalania planu, lecz jakie jest jej przeznaczenie. Z powodu tego przeznaczenia zresztą, skarżący działkę nabyli. Należy także powtórzyć, za sądem orzekającym uprzednio, że udokumentowane złoże (piasek) nie jest objęte własnością górniczą, zatem skarżący nadal posiadają uprawnienia właścicielskie w stosunku do nieruchomości, na której zlokalizowane było złoże.
W tych warunkach nie sposób uznać, że zaskarżoną uchwałą został naruszony interes prawny skarżących, zaś podnoszone okoliczności, dotyczące konsekwencji realizacji przeznaczenia działki na cel określony w planie – co, tak jak relacje i spory łączące skarżących z przedsiębiorcą eksploatującym złoże, gminą czy innym organem, nie mają wpływu na kwestię oceny naruszenia interesu prawnego skarżących.
Powyższe ustalenia wykluczały możliwość dokonania merytorycznej oceny zarzutów skarżących odnoszących się do zaskarżonej uchwały.
Biorąc pod uwagę wskazane powyżej okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., Sąd orzekł o odrzuceniu skargi skarżących.
Zgodnie z przepisem art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. W tej sprawie skargę odrzucono na rozprawie, jednak w ocenie Sądu zawarte w art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zastrzeżenie "do dnia rozpoczęcia rozprawy" dotyczy tylko umorzenia postępowania w związku z cofnięciem pisma. Sąd jest natomiast zobligowany do zwrotu stronie całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego, niezależnie od tego, czy odrzucenie pisma nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, czy na rozprawie. Jest oczywiste, że zwrot "do dnia rozpoczęcia rozprawy" odnosi się do pisma cofniętego. Poprzestanie na literalnej wykładni art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. budzi jednak wątpliwości, czy ten zwrot dotyczy również pisma odrzuconego, a więc tej części przepisu, która została zawarta przed spójnikiem alternatywnym "lub". Wobec tego, dla dokonania właściwego wyboru możliwości interpretacyjnej opartej na wykładni językowej, należy skorzystać z argumentów zaczerpniętych z metod wykładni pozajęzykowych, tj. systemowej i celowościowej. Dlatego Sąd wziął pod uwagę art. 222 p.p.s.a. zgodnie z którym nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu. Z tej regulacji wynika zatem wniosek, że pobranie wpisu powinno każdorazowo obligować Sąd do zwrotu wpisu w przypadku odrzucenia skargi i to nawet gdyby miało to nastąpić orzeczeniem NSA wydanym na podstawie art. 189 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 24 kwietnia 2018 r., I OSK 1236/16, LEX nr 2592321, CBOSA). Interpretacja art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna zatem uwzględniać inny przepis, dotyczący obowiązku ponoszenia opłaty od pisma odrzucanego, aby istotne w tej mierze regulacje były spójne i konsekwentne. Po drugie, trzeba dostrzec, że cofnięcie skargi, to czynność dyspozycyjna strony. Jest rozumiana jako wyraz przyznanego jej prawa do rozporządzalności skargą i w pełni zależy od woli skarżącego, który samodzielnie decyduje kiedy - przed rozprawą, czy w jej trakcie - tego dokona. Z kolei odrzucenie skargi jest rozstrzygnięciem podejmowanym autorytatywnie przez Sąd, który decyduje także, czy uczynić to na posiedzeniu niejawnym (a więc przed rozprawą), czy po przeprowadzeniu rozprawy. Stosownie bowiem do art. 90 § 2 p.p.s.a. sąd może wyznaczyć rozprawę także wówczas, gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. W tej sytuacji, uzależnianie zwrotu wpisu w razie, całkowicie zależnego od woli strony, cofnięcia skargi do dnia rozpoczęcia rozprawy, o której strona jest zawiadamiana z odpowiednim wyprzedzeniem (art. 91 § 2 p.p.s.a.) jest racjonalne. Natomiast nieprzystające do art. 222 p.p.s.a., jak również niecelowe, byłoby takie uzależnienie w odniesieniu do odrzucenia skargi, które nie zależy od woli strony, lecz wyłącznie od oceny prawnej sądu, bazującej na kryteriach obiektywnych, odnoszonych do momentu jej złożenia (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 16 czerwca 2020 r., I SA/Gl 280/20, LEX nr 3028564, CBOSA).
Uwzględniając powyższe, Sąd, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło