VI SA/Wa 156/25
WyrokWSA w Warszawie2025-04-16
Skład orzekający: Tomasz Sałek, Grzegorz Nowecki, Justyna Żurawska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ostateczne orzeczenie psychologiczne stwierdzające brak zdolności do dysponowania bronią, wydane w trybie odwoławczym, jest wiążące dla organów Policji prowadzących postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, nawet jeśli strona kwestionuje jego prawidłowość i wnioskuje o przeprowadzenie dodatkowych dowodów?Ratio decidendi
Ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane w trybie odwoławczym są wiążące dla organów Policji prowadzących postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń. Organy te nie posiadają kompetencji do samodzielnej oceny merytorycznej tych orzeczeń ani do weryfikowania ich prawidłowości na podstawie innych dowodów, takich jak zeznania świadków. W przypadku stwierdzenia przez uprawnionego psychologa w ostatecznym orzeczeniu braku zdolności do dysponowania bronią, stanowi to wystarczającą podstawę do cofnięcia pozwolenia.Stan faktyczny
Skarżący M.K. złożył skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń palną do celu kolekcjonerskiego. Pozwolenie zostało cofnięte z uwagi na ostateczne orzeczenie psychologiczne stwierdzające, że skarżący należy do osób, które nie mogą dysponować bronią. Skarżący kwestionował prawidłowość tego orzeczenia, zarzucając m.in. brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, nierzetelność badań psychologicznych oraz brak uwzględnienia wniosków dowodowych. Sąd oddalił skargę, uznając, że ostateczne orzeczenie psychologiczne jest wiążące dla organów Policji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) Protokolant st. spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 22 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną do celu kolekcjonerskiego oddala skargę
M. K. (dalej: "Strona", "Skarżący") wniósł skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2024 r. nr [...] wydaną w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną do celu kolekcjonerskiego.
Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy:
Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w G. wydał Skarżącemu pozwolenie na broń palną do celów kolekcjonerskich.
Z uwagi na uzyskanie informacji na temat wszczęcia przez Komisariat Policji I w G. procedury "Niebieskie Karty", gdzie osobą wobec której zaistniało podejrzenie stosowania przemocy w rodzinie był Skarżący, na podstawie art. 19a ust. 1 ustawy o broni i amunicji Stronie została odebrana za pokwitowaniem broń wraz z amunicją i dokumentami uprawiającymi do jej posiadania.
Kolejno, Skarżący został zobowiązany w oparciu o art. 19a ust. 4 ustawy o broni i amunicji do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz przedłożenia wydanych na ich podstawie orzeczeń określających jego zdolność do dysponowania bronią.
Strona realizując powyższy obowiązek przedłożyła orzeczenia z dnia [...] października 2023 r.: lekarskie nr [...] oraz psychologiczne nr [...], potwierdzające, iż nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 i może dysponować bronią.
Odwołania od ww. orzeczeń wniósł Komendant Wojewódzki Policji w G.
W wyniku powyższego uzyskano ostateczne orzeczenie psychologiczne nr [...] wydane w dniu 28 grudnia 2023 r., zgodnie z którym Skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji i nie może dysponować bronią.
Powyższe stało się przyczynkiem do wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów kolekcjonerskich, o czym Strona została zawiadomiona pismem z dnia 17 stycznia 2024 r.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. znak [...] Komendant Wojewódzki Policji w G. (dalej: "organ I instancji") cofnął Skarżącemu pozwolenie broń palną do celów kolekcjonerskich, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 485).
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że brak zdolności do dysponowania bronią palną (negatywne orzeczenie psychologiczne) musi skutkować cofnięciem posiadanego pozwolenia.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Skarżący, zaskarżając ją w całości i domagając się jej uchylenia oraz umorzenia postępowania w sprawie. W treści odwołania Strona zarzuciła m.in. naruszenie art. 7 w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i brak rozpatrzenia w całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, wyrażające się w pominięciu dowodu z zeznań świadków, którzy wskazywali, iż nie byli świadkami agresji bądź przemocy ze strony Skarżącego wobec J. K. i nie widzieli u niej obrażeń ciała, co skutkowało brakiem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji istotnym naruszeniem słusznego interesu strony.
Strona podniosła także, że zarówno postępowanie karne jak też procedura "Niebieskie Karty" zostały umorzone ze względu na brak dowodów mogących potwierdzić sprawstwo Skarżącego. W jej ocenie dowód z zeznań J. K. ma charakter dowodu pomawiającego, zaś zasadności dokonania takich ustaleń przeczy pozostały materiał dowodowy.
Skarżący podniósł także naruszenie art. 15g ust. 1 ustawy o broni i amunicji poprzez wydanie przez upoważnionego psychologa orzeczenia psychologicznego opartego na arbitralnym stanowisku lekarza.
Na skutek wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] października 2024 r., zaskarżoną w sprawie, Komendant Główny Policji (dalej także: "organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej: "k.p.a.", oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 485).
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji wyraźnie stanowi, że uprawnieniem do broni nie mogą dysponować osoby wykazujące istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego. Dlatego w celu ustalenia zdolności do dysponowania bronią ustawodawca przewidział konieczność poddania się takiej osoby badaniom i uzyskania orzeczenia określającego jej stan psychofizyczny w kontekście możliwości zachowania posiadanego uprawnienia. Orzeczenia lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania są niepodważalne. To zaś oznacza, że organy Policji, będąc związane ostatecznym orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, nie mogą dokonywać jego oceny, jak również oceny sposobu przeprowadzenia poszczególnych badań przeprowadzanych w ramach procedury odwoławczej. W sprawie uprawniony psycholog w ostatecznym orzeczeniu psychologicznym stwierdził, że Skarżący nie może dysponować bronią. W tej sytuacji słusznie w oparciu o art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji cofnięto Stronie pozwolenie na broń palną.
Odnosząc się do zarzutów Strony zawartych w odwołaniu, organ odwoławczy uznał, że nie zasługiwały one na uwzględnienie. Organ ten odniósł się również do wniosków dowodowych zgłoszonych przez Stronę.
Skargę na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji wniósł M. K., zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i brak rozpatrzenia w całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz oparcie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie wyłącznie na wadliwie wydanym orzeczeniu psychologicznym nr [...] z dnia 28 grudnia 2023 r., zgodnie z którym Skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, w sytuacji gdy z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż przedmiotowe orzeczenie nie odzwierciedla rzeczywistego stanu psychologicznego Skarżącego i rzeczywistego wyniku badań psychologicznych, orzeczenie zostało wydane w sposób niezgodny z przepisami prawa, bowiem psycholog nie oparł orzeczenia na rzeczywistych, prawidłowych wynikach badanego, lecz na okoliczności, iż wobec Strony została wszczęta procedura Niebieskie Karty, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji opartej na wadliwym orzeczeniu psychologicznym, wydanej przy braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji istotnym naruszeniem słusznego interesu Strony;
2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadną odmowę przeprowadzenia i dopuszczenia dowodu z zeznań świadków: J. K. i N. C. na okoliczność zajścia z dnia [...] maja 2023 r. oraz przebiegu relacji Skarżącego z J.K. z tego względu, iż nie wpłyną one na moc dowodową ostatecznego orzeczenia psychologicznego, w sytuacji gdy w realiach przedmiotowej sprawy orzeczenie zostało wydane w sposób niezgodny z przepisami prawa, bowiem psycholog nie oparł orzeczenia na rzeczywistych, prawidłowych wynikach badanego, lecz na okoliczności, iż wobec Skarżącego została wszczęta procedura "Niebieskie Karty", co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji opartej na wadliwym orzeczeniu psychologicznym, wydanej przy braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji istotnym naruszeniem słusznego interesu Strony;
3) art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. poprzez sprzeczne z zasadą zaufania do władzy publicznej niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz brak uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli wyrażające się w braku wszechstronnego rozważenia zarzutu, iż osoba piastująca w trakcie postępowania administracyjnego stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. pochodziła ze środowiska rządzącej wówczas partii politycznej, a następnie została odwołana ze stanowiska oraz powoływanie się przez organ w tym kontekście na wynikającą z ustawy o Policji zasadę apolityczności Policji, kiedy to zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego należało stwierdzić, iż formalny brak przynależności do partii politycznej nie przesądza automatycznie o braku związku osoby piastującej urząd z partią rządzącą, tym bardziej, iż osoba piastująca wówczas urząd Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. została odwołana ze stanowiska, co wprost wskazuje na możliwość wystąpienia braku bezstronności i obiektywizmu w działaniu organu, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji opartej na wadliwym orzeczeniu psychologicznym, wydanej przy braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji istotnym naruszeniem słusznego interesu Strony;
4) "art. 15g ust. 1" poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na orzeczeniu psychologicznym, które zostało wydane nie na podstawie rzeczywistych wyników badań Skarżącego, lecz na podstawie arbitralnego i stronniczego stwierdzenia psychologa wydającego orzeczenie, że skoro w sprawie Strony zostało złożone zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa i wszczęto procedurę "Niebieskie Karty", to zostanie wydane orzeczenie o braku zdolności Skarżącego do dysponowania bronią, pomimo dysponowania przez psychologa informacją o umorzeniu przedmiotowych postępowań oraz pomimo uzyskania prawidłowego wyniku badań Skarżącego, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji opartej na wadliwym i nierzetelnym orzeczeniu psychologicznym, wydanej przy braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji istotnym naruszeniem słusznego interesu Strony.
Mając na uwadze powyższe Strona wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów kolekcjonerskich oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Jednocześnie Strona wniosła o zawieszenie postępowania, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", do czasu rozpoznania wniosku Skarżącego skierowanego do Wojewody [...] o dokonanie kontroli, wykonywania i dokumentowania badania psychologicznego oraz orzeczenia psychologicznego w trybie art. 15i ustawy o broni i amunicji, bowiem wynik postępowania wszczętego na skutek wniosku ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
W uzasadnieniu skargi Strona podniosła argumenty na poparcie postawionych decyzji zarzutów. Zdaniem Strony decyzja jest nieprawidłowa i jako taka nie może się ostać. Organ nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, albowiem zaniechał zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, błędnie rozpatrzył całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak również nie uwzględnił żądania Strony odnośnie przeprowadzenia dowodu, w sytuacji gdy przedmiotem dowodu była okoliczność mająca istotne znaczenie dla sprawy.
Skarżący wskazał także, że podstawą wydanej decyzji było wyłącznie orzeczenie nr [...], zgodnie z którym Skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, w sytuacji gdy z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż przedmiotowe orzeczenie nie odzwierciedla rzeczywistego stanu psychologicznego Skarżącego i rzeczywistego wyniku badań psychologicznych. W trakcie badania psycholog pominął, że w stosunku do Strony oba postępowania (karne i procedura "Niebieskie Karty") zostały umorzone. Stąd też, w ocenie Skarżącego, wydana decyzja narusza przepis art. 15g ust. 1 ustawy o broni i amunicji, bowiem upoważniony psycholog wydając orzeczenie nie oparł się na rzeczywistym wyniku badań, lecz na arbitralnym i stronniczym przyjęciu, iż ze względu na zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa i wszczęcie procedury "Niebieskie Karty" nie może wydać orzeczenia stwierdzającego zdolność do dysponowania bronią.
Skarżący zakwestionował także prawidłowość nieprzeprowadzenia przez organ odwoławczy dowodu z zeznań wskazanych świadków, mimo że świadkowie znają Skarżącego oraz byli świadkami zdarzenia z dnia [...] maja 2023 r. Posiadają oni zatem wiedzę, iż złożenie przez J. K. zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz wdrożenie przez nią procedury "Niebieskie Karty" było bezpodstawne.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2024 r., wydanym na rozprawie, Sąd oddalił zawarty w skardze wniosek o zawieszenie postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi, pod względem jej zgodności z prawem, stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), w sprawie niniejszej jest decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji cofającą Stronie pozwolenie na broń palną do celu kolekcjonerskiego. Decyzja ta została wydana w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy "Właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano: należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6;". W treści art. 15 ust. 1 pkt 3 tej ustawy wskazano, że: "Pozwolenia na broń nie wydaje się osobom: wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego".
Z przepisu art. 18 ust. 1 ustawy o broni i amunicji wynika, że w sytuacji zaktualizowania się, w stosunku do osoby posiadającej pozwolenie na broń, chociaż jednej z przesłanek wskazanych w pkt 1-4 właściwy organ Policji zobowiązany jest do cofnięcia pozwolenia na broń. Wskazany w tym przepisie katalog przesłanek cofnięcia posiadanego pozwolenia potwierdza zasadność wniosku o ścisłej reglamentacji prawnej warunków uzyskania pozwolenia na broń oraz samego prawa jej posiadania, które to prawo – co należy podkreślić – nie należy do praw i wolności obywatelskich, zagwarantowanych Konstytucją RP.
W sprawie niniejszej została Stronie odebrana broń wraz z amunicją oraz dokumentami potwierdzającymi legalność posiadania broni na podstawie art. 19a ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Jest to okoliczność bezsporna. Stosownie do art. 19a ust. 4 ww. ustawy "Osoba, której zgodnie z ust. 1 została odebrana broń, amunicja oraz dokumenty potwierdzające posiadanie broni, jest obowiązana do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym, o których mowa w art. 15a.". Mając na uwadze ww. przepis, organ I instancji wezwał Stronę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń określających zdolność do dalszego dysponowania bronią (k. 83 akt adm.).
W związku z powyższym wezwaniem Strona poddała się badaniom i przedłożyła organowi I instancji orzeczenie lekarskie [...] i psychologiczne nr [...] stwierdzające, że Skarżący może dysponować bronią.
Odwołania od powyższych orzeczeń wniósł Komendant Wojewódzki Policji w G. Wprawdzie z orzeczenia lekarskiego nr [...], wydanego w trybie odwoławczym, wystawionego przez upoważnionego lekarza, wynika, że Skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią, jednakże z przedłożonego organowi I instancji orzeczenia psychologicznego nr [...] wystawionego w dniu 28 grudnia 2023 r. przez upoważnionego psychologa wynika, że Skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji i nie może dysponować bronią (oryginały powyższych orzeczeń znajdują się w aktach administracyjnych załączonych do sprawy powiązanej oznaczonej numerem VI SA/Wa 155/25). Na tej podstawie organy zasadnie ustaliły, że Skarżący należy do osób, które nie mogą dysponować bronią.
Odnosząc się do zarzutów skargi koncentrujących się na argumentacji mającej na celu podważenie prawidłowości przeprowadzonych badań przez psychologa upoważnionego w trybie odwoławczym oraz braku weryfikacji przez organy Policji orzeczenia psychologicznego nr [...], wskazać należy, że w orzecznictwie zasadniczo jednolicie podkreśla się, iż wydawane w wyniku rozpatrzenia odwołania orzeczenia lekarskie i psychologiczne, które ustawodawca w art. 15h ust. 7 ustawy o broni i amunicji określa wyraźnie jako "ostateczne", są wiążące dla organów Policji prowadzących postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń (por. wyrok NSA z 9.05.2023 r. II OSK 1411/20). Organy Policji nie posiadają zatem kompetencji do samodzielnej oceny, czy osoba posiadająca lub ubiegająca się o pozwolenie na posiadanie broni spełnia przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji. Nie mają również kompetencji i możliwości oceny, które z orzeczeń, w prawidłowy sposób opisuje, czy osoba posiadająca lub ubiegająca się o pozwolenie na posiadanie broni spełnia negatywne przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy, w przypadku gdy w danej sprawie występują orzeczenia zawierające rozbieżne stanowiska specjalistów. W świetle zatem art. 15h ust. 7 ustawy o broni i amunicji, orzeczenia lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania mają znaczenie decydujące, jako ostateczne. Tym bardziej organy nie mają kompetencji do podważania wiarygodności ostatecznych orzeczeń wydanych przez lekarzy specjalistów na podstawie innego materiału dowodowego w sprawie, jak np. innych pozytywnych dla Strony orzeczeń czy zeznań świadków. Dlatego też orzekające w niniejszej sprawie organy, w ocenie Sądu, nie miały uprawnień do rozstrzygania, czy uprawniony psycholog wydający ostateczne orzeczenie psychologiczne przeprowadził w sposób prawidłowy badanie Skarżącego i czy wydał opinię w oparciu o trafne przesłanki.
Mając na uwadze powyższe Sąd nie podzielił stanowiska Strony co do naruszenia przez organ Policji art. 7 w zw. z art. 75 § 1, 77 § 1 i art. 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w sposób opisany w punkcie 2 petitum skargi poprzez nieprzeprowadzenie dowodu w postaci zeznań wskazanych w skardze świadków na okoliczność "zajścia z dnia [...].05.2023 r. oraz przebiegu relacji" Skarżącego z J.K.. Jak już wyżej wskazano, organy Policji nie były uprawnione do weryfikowania ostatecznego orzeczenia lekarskiego czy psychologicznego w zakresie jego merytorycznej zawartości, stąd nie miały obowiązku gromadzenia materiału dowodowego, który miałby na celu podważenie okoliczności nim stwierdzonych. W tej sytuacji za nietrafny Sąd uznał także zarzut skargi naruszenia przepisów art. 6, 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. sformułowany w pkt 1 petitum skargi, a powiązany przez Stronę z brakiem weryfikacji ostatecznego orzeczenia psychologicznego nieodzwierciedlającego, zdaniem Strony, jej rzeczywistego stanu psychologicznego.
Zgodnie z art. 15g ust. 1 ustawy o broni i amunicji "Psycholog upoważniony wydaje orzeczenie psychologiczne na podstawie wyników badań, o których mowa w art. 15a ust. 3 lub 4.". Badanie psychologiczne osoby ubiegającej się obejmuje w szczególności określenie poziomu rozwoju intelektualnego i opis cech osobowości, z uwzględnieniem funkcjonowania w trudnych sytuacjach, a także określenie poziomu dojrzałości społecznej tej osoby. Zakres badania psychologicznego może zostać rozszerzony, jeżeli psycholog przeprowadzający to badanie uzna to za niezbędne do prawidłowego określenia sprawności psychologicznej osoby ubiegającej się (art. 15a ust. 3 i 4 ww. ustawy). Dokumentacja badań, na podstawie których psycholog wydał swoje orzeczenie, pozostaje w dyspozycji tego orzecznika i stosownie do art. 15i ustawy o broni i amunicji podlega – podobnie jak jego praca – kontroli i nadzorowi właściwego wojewody (por. postanowienie WSA w Olsztynie z 1.08.2019 r. II SA/Ol 404/19).
W odniesieniu do dalszych zarzutów skargi wskazać należy, że każde podejrzenie, czy nawet drobna wątpliwość co do tego, czy osoba posiadająca pozwolenie na broń jest zdolna do dysponowania nią, musi skutkować reakcją organu Policji zmierzającą do wyjaśnienia takich wątpliwości, albowiem dopiero wydanie orzeczenia lekarskiego w trybie odwoławczym ostatecznie potwierdzi taką zdolność. Skorzystanie zatem z uprawnienia do złożenia odwołania od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego jest możliwe w przypadku samej subiektywnej wątpliwości podmiotu uprawnionego do złożenia odwołania co do prawidłowości wydanego orzeczenia. Ustawodawca nie wprowadził w tym zakresie szczególnych wymagań czy warunków – odwołanie takie jest wnoszone na piśmie (art. 15h ust. 1 ustawy o broni i amunicji) i musi zawierać uzasadnienie (art. 15h ust. 3 ww. ustawy).
Ustawa o broni i amunicji wprowadza zamknięty katalog środków dowodowych mogących służyć ocenie okoliczności faktycznej w postaci stanu zdrowia osoby ubiegającej się o dopuszczenie do posiadania broni. W ocenie Sądu tego rodzaju ograniczenie jest proporcjonalne do zagrożeń, jakie mogą wynikać z posiadania broni przez osobę, której stan zdrowia na to nie pozwala (por. wyrok NSA z 19.02.2020 r. II OSK 839/18). Jeżeli zatem w sprawie o cofnięcie uprawnienia do posiadania broni uprawniony psycholog w ostatecznym orzeczeniu stwierdził brak zdolności Skarżącego do dysponowania bronią, to stanowi to okoliczność wystarczającą do cofnięcia pozwolenia na broń. Nie ma przy tym znaczenia że zarówno postępowanie karne jak i procedura "Niebieskie Karty" zostały - jak wskazuje Strona – umorzone.
Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). Stosownie do treści art. 7 k.p.a. "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". Z treści zasady prawdy obiektywnej wynika obowiązek organu administracji wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do prawidłowego zastosowania przepisu prawa. Z art. 7 i art. 77 k.p.a. wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Stosownie do treści art. 77 § 1 k.p.a. "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.". Wedle art. 77 § 1 k.p.a. organ jest zobowiązany: podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego oraz rozpatrzyć ten materiał. Przez materiał dowodowy należy rozumieć ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przy czym przedmiotem dowodu winny być fakty mające znaczenie dla sprawy, tj. dotyczące danej sprawy i mające znaczenie prawne. Przepis art. 80 k.p.a. zobowiązuje zaś organ do oceny, na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w dowolną, musi zostać dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł. Organ winien opierać się na materiale dowodowym przez siebie zebranym oraz powinien dokonać oceny znaczenia i wartości tych dowodów dla toczącej się sprawy. Nadto ocena o której mowa w art. 80 k.p.a. winna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego.
W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej organy Policji nie naruszyły ww. przepisów w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego wymaga art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. dla uwzględnienia wniesionej skargi z powodu naruszenia przepisów postępowania.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że ostateczne orzeczenie psychologiczne nr [...] jednoznacznie wskazuje na to, że Skarżący nie jest zdolny do dysponowania bronią, gdyż należy do osób o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. A zatem okoliczność faktyczna istotna z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, a to cofnięcia pozwolenia na broń, została ustalona prawidłowo. Ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne są niepodważalne i nie podlegają weryfikacji przez organy Policji. Związanie organów Policji ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym wyklucza możliwość ich oceny w prowadzonych postępowaniach administracyjnych o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń (por. wyroki NSA: z 11.01.2013 r. II OSK 1663/11; z 17.03.2005 r. OSK 1273/04).
Ponadto, jak słusznie zauważył organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, kontrolę wykonywania i dokumentowania badań lekarskich lub psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń lekarskich lub psychologicznych przeprowadza wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego (art. 15i ustawy o broni i amunicji). Jest to dodatkowe zabezpieczenie rzetelności przeprowadzonych badań, a kontrola i w tym zakresie jest dokonywana przez upoważnionych lekarzy i psychologów, zatem podmioty dysponujące wiedzą specjalną.
W treści skargi Skarżący wskazał, że zwrócił się do właściwego Wojewody z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli o której mowa w art. 15i ustawy o broni i amunicji. Jednakże okoliczność ta (wniesienie wniosku o przeprowadzenie kontroli), zdaniem Sądu, nie mogła tamować biegu niniejszego postępowania. Dlatego też Sąd postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2025 r., wydanym na rozprawie, nie uwzględnił wniosku Strony i odmówił zawieszenia postępowania sądowego.
Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu: jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przyjęte rozumienie kwestii prejudycjalnej zakłada istnienie ścisłego związku między sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego. Oznacza to, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Podkreślić należy, że związek postępowań, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. musi być bezpośredni, bo wtedy zależą one od siebie i postępowanie w sprawie prejudykatu musi wyprzedzać postępowanie główne. Dla sądu kwestią prejudycjalną jest wyłącznie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania oceny, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. W ocenie Sądu, wynik sprawy niniejszej nie zależy w sposób bezpośredni od ewentualnego wyniku postępowania kontrolnego. Jak już wyżej wskazano, ustawa o broni i amunicji zawiera zamknięty katalog środków dowodowych mogących służyć ocenie okoliczności faktycznej w postaci stanu zdrowia osoby posiadającej pozwolenie na broń. W ocenie Sądu, kontrola prowadzona w trybie art. 15i ww. ustawy nie została przewidziana jako dodatkowy sposób weryfikacji każdego orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego wydanego w trybie odwoławczym w konkretnym postępowaniu, lecz służy przestrzeganiu należytych standardów orzekania przez lekarzy i psychologów upoważnionych do przeprowadzenia badań i wydawania orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Nie jest też pozainstancyjnym sposobem kwestionowania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego wydanego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania pozwolenia na broń (por. wyrok WSA w Warszawie z 24.10.2023 r. VI SA/Wa 3536/23; wyrok WSA w Gliwicach z 1.12.2022 r. III SA/Gl 658/22).
Co do zarzutu sformułowanego w pkt 3 petitum skargi wskazać należy, że przesłanki wyłączenia organu administracji publicznej od załatwienia sprawy wskazane są przez ustawodawcę w art. 25 k.p.a. Z treści tego artykułu wynika, że organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych: 1) jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3; 2) osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3.
Przepisy o wyłączeniu organu dotyczą sytuacji, w której rzeczowo i miejscowo właściwy organ nie powinien rozstrzygać sprawy z powodu braku bezstronności (por. wyrok NSA z 28.04.2020 r. II OSK 1390/19).
W sprawie Strona nie podnosiła by któraś z przesłanek w tym przepisie wskazanych została wypełniona. Zaś subiektywne przekonanie Skarżącego o braku bezstronności piastuna organu I instancji nie stanowi podstawy do wyłączenia tego organu od załatwienia sprawy. Zatem zarzut pomieszczony w pkt 3 petitum skargi nie mógł zostać uwzględniony. Dodać przy tym należy, że organ odwoławczy odniósł się do tego zarzutu, sformułowanego na etapie postępowania administracyjnego, jednakże nie podzielił stanowiska Strony.
Końcowo wskazać należy, że oryginał pełnomocnictwa do reprezentowania Strony przez organami udzielone r.pr. M. S. znajduje się w aktach administracyjnych załączonych do sprawy powiązanej o sygn. VI SA/Wa 155/25.
Podsumowując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego ani postępowania, w tym wskazanych w skardze, w stopniu który uzasadniałby wyeliminowanie decyzji zaskarżonej z obrotu prawnego, stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Dlatego w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło