II SA/Ol 111/25
WyrokWSA w Olsztynie2025-04-24
Skład orzekający: Ewa Osipuk, Piotr Chybicki, Grzegorz Klimek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny i ocenili materiał dowodowy, w szczególności operat szacunkowy, przy określaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, uwzględniając zarzuty strony skarżącej dotyczące lokalizacji elementów zagospodarowania nieruchomości?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak wszechstronnej i wnikliwej oceny materiału dowodowego, w tym operatu szacunkowego. Nie wyjaśniono istotnych wątpliwości dotyczących umiejscowienia ogrodzenia i innych elementów zagospodarowania nieruchomości, co mogło mieć istotny wpływ na ustalenie prawidłowej wysokości odszkodowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odszkodowania za nieruchomość przejętą z mocy prawa przez Gminę Miasto E. na potrzeby inwestycji drogowej. Starosta ustalił wysokość odszkodowania, a Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uchylając jedynie niektóre jej punkty. Strona skarżąca (Gmina Miasto E.) wniosła skargę, zarzucając organom naruszenie przepisów KPA, w tym błędną ocenę operatu szacunkowego i niedostateczne odniesienie się do jej zarzutów dotyczących lokalizacji elementów zagospodarowania nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Warmińsko-Mazurskiego oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty E. i zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącej Gminy zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi Gminy Miasta E. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość 1) uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2) zasądza od Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na rzecz skarżącej Gminy Miasta E. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia 16 stycznia 2025 r., nr WIN-III.7581.70.2024.KT Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej: "Wojewoda"), po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta E. (dalej: "strona skarżąca") od decyzji Starosty E. (dalej: "Starosta") z dnia 9 października 2024 r. o ustaleniu odszkodowania w wysokości
70 566,00 zł za nieruchomość położoną w obrębie [...] w mieście E., oznaczoną jako działka nr A o pow. 0,0028 ha (dalej: "działka nr A"), która stała się z mocy prawa własnością Gminy Miasto E., na podstawie decyzji Starosty z dnia 12 lutego 2024 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, z rygorem natychmiastowej wykonalności - uchylił punkt 3 podpunkt a) decyzji organu I instancji i w tym zakresie orzekł: 3. zobowiązać stronę skarżącą do: a) wypłaty ustalonego odszkodowania dotychczasowym współwłaścicielom zgodnie z załącznikiem nr 1 stanowiącym integralną cześć niniejszej decyzji z uwzględnieniem podpunktów lit. b w terminie 14 dni od dnia, wydania niniejszej decyzji; uchylił punkt 3 podpunkt c) i umarzył w tej części postępowanie; w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję z dnia 9 października 2024 r.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że działka nr A objęta została ostateczną decyzją Starosty z dnia 12 lutego 2024 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Po przeprowadzeniu postępowania odszkodowawczego, Starosta decyzją z 9 października 2024 r. orzekł w pkt 1 o ustaleniu odszkodowania za prawo własności wyżej opisanej nieruchomości, w pkt 2 orzekł o odmowie powiększenia odszkodowania ustalonego w pkt 1 decyzji o 5% wartości nieruchomości, zaś w pkt 3 zobowiązał stronę skarżącą do wypłaty ustalonego odszkodowania na rzecz byłych właścicieli (podpunkt a), wypłaty odszkodowania do depozytu sądowego przysługującego odpowiednio wielkości udziałów osób zmarłych (podpunkt b) i wypłaty odszkodowania na rzecz wierzycieli hipotecznych z tytułu wygaśnięcia hipoteki (podpunkt c).
Wojewoda dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdził, że Starosta rozstrzygając o wysokości odszkodowania za prawo własności przejętej z mocy prawa nieruchomości, nie dopuścił się naruszenia przepisów mających wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie podstawę do ustalenia odszkodowania za przejętą z mocy prawa na rzecz Gminy Miasto E. nieruchomość stanowił operat szacunkowy sporządzony 15 maja 2024 r. na zlecenie Starosty przez rzeczoznawcę majątkowego. Wojewoda wskazał, że zgodnie z opisem nieruchomości, według stanu na dzień
12 lutego 2024 r., tj. na dzień wydania decyzji Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, działka nr A stanowiła część nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym. Teren działki obejmował elementy zagospodarowania terenu związane z obsługą istniejącej zabudowy, tj. ogrodzenie z przęseł i słupków stalowych osadzonych w gruncie, furtkę stalową, bramę stalową przesuwną automatyczną, wjazd i parking o nawierzchni z kostki betonowej, konstrukcję reklamową, nasadzenia roślin ozdobnych. Badając przeznaczenie planistyczne biegły ustalił, że przedmiotowa działka objęta jest zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym działka nr B z której powstała działka nr A objęta była ustaleniami kwartału oznaczonego na rysunku planu symbolem 11MW,U - zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna i/lub zabudowa usługowa - usługi nieuciążliwe. Biegły jako cechę rynkową mającą wpływ na wartość nieruchomości przyjął wartość inwestycyjną (100%). Dokonał również charakterystyki przejętej cechy oraz po zbadaniu rozkładu trendu czasowego na analizowanym rynku skorygował współczynnikiem zmiany ceny w czasie. Wartość 1 m2 prawa własności gruntu (koszt nabycia gruntu) obliczona jako średnia arytmetyczna z wartości obliczonych w trzech parach porównawczych wyniosła 1 020,88 zł. Wartość gruntu została zatem określona na kwotę 28 585,00 zł. W następnej kolejności biegły oszacował wartość nasadzeń znajdujących się na gruncie (tuja) na łączną kwotę 13 902,00 zł. Wartość znajdujących się na gruncie obiektów budowlanych określono przy zastosowaniu podejścia kosztowego, oszacowano na łączną kwotę 28 079,00 zł. Wartość odtworzeniową nieruchomości została określona na łączną kwotę 70 566,00 zł.
W trakcie postępowania odwoławczego Wojewoda zwrócił się do biegłego o ustosunkowanie się do zarzutów dotyczących operatu szacunkowego znajdujących się w odwołaniu strony skarżącej. W odpowiedzi biegły, odnośnie do zarzutów dotyczących stanu prawnego nieruchomości na dzień wydania decyzji z dnia 12 lutego 2024 r. wyjaśnił, że stan nieruchomości został określony w oparciu o wyniki wizji w terenie oraz w oparciu o zgromadzony materiał dla potrzeb prowadzonego postępowania. Ponadto dodał, że części składowe nieruchomości jak ogrodzenia czy żywopłoty często zlokalizowane są na granicy działki. Ich wykroczenie poza linie graniczną działki może wynikać zarówno z błędu pomiarowego, osadzenia lub braku osadzenia kamienia granicznego jak i nieumyślnego przekroczenia. Jeżeli takie przesunięcie mieści się w granicach rozsądku (tzn. występuje punktowo w stosunku do sytuacji w odniesieniu do całej działki, lub może wynikać z innych przyczyn uzasadnionych zaistniałymi sytuacjami w terenie lub postępowaniach na przestrzeni czasu, a ich przesunięcie / wielkość przesunięcia nie stanowi, z punktu widzenia społeczno-ekonomicznego, celowej ingerencji we własność osób trzecich) i nie powinno stanowić podstawy do wykluczenia za słuszne odszkodowanie w związku z pozbawieniem praw majątkowych w prowadzonym postępowaniu wywłaszczeniowym. Z kolei odnośnie do zarzutów dotyczących błędnie przypisanej oceny cechy, biegły zgodził się ze stanowiskiem strony skarżącej, iż teren wywłaszczany stanowi część zagospodarowania działki wykorzystywaną dla potrzeb obsługi istniejącej zabudowy (ogrodzenie, nasadzenia żywopłotowe, parking). Jednocześnie wyjaśnił, że przy nabywaniu nieruchomości inwestycyjnych przyszły deweloper nie negocjuje ceny, gdzie za obszar na którym będzie stał budynek, zamierza zapłacić wyższą cenę, natomiast za pozostałe części, gdzie znajdować się będzie parking, plac zabaw, wiata śmietnikowa czy inne zagospodarowanie terenu związane z obsługą istniejącej zabudowy, zamierza zapłacić mniej. Cena jednostkowa nieruchomości będzie jednakowa bez względu, w jaki sposób zostanie w przyszłości zagospodarowana.
Wojewoda ponadto zauważył, iż biegły wskazał, że nieruchomość wyceniana ma wartość inwestycyjną na poziomie 1, czyli korzystną. Sama działka wydzielona w następstwie wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego charakteryzuje się nieregularnym i wydłużony kształtem. Jednakże została ona wydzielona z działki zabudowanej. Działka ta, posiada wszystkie parametry umożliwiające jej racjonalną zabudowę i zagospodarowanie terenu, tj. maksymalne wykorzystanie powierzchni pod zabudowę, możliwość zagospodarowania terenu wokół budynku, dostęp do drogi publicznej, lokalizację. Zdaniem Wojewody, charakterystyka cechy rynkowej jaką stanowi "Wartość inwestycyjna" została zakwalifikowana prawidłowo.
W ocenie Wojewody, opinia biegłego będąca podstawą ustalenia odszkodowania nie budzi zastrzeżeń. Operat szacunkowy sporządzony na zlecenie organu I instancji nie zawiera nieprawidłowości czy uchybień mogących mieć wpływ na wynik końcowy wyceny. Zawiera wszystkie niezbędne elementy wymagane przepisami prawa. Z jego treści wynika, że właściwie określony został przedmiot i cel wyceny, wybrano właściwe podejście i metodę szacowania nieruchomości, a także prawidłowo określono przeznaczenie planistyczne. W operacie przedstawiono sposób dokonania wyceny nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy uwzględnił wszystkie elementy wynikające z opisu stanu faktycznego. Przedmiotowy operat szacunkowy oparty jest na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym i uzasadnionym doborze nieruchomości podobnych oraz przedstawieniu cech różniących te nieruchomości, jak również ustaleniu poprawek korygujących. W konsekwencji tylko on mógł zostać przyjęty jako dowód w sprawie i stanowić podstawę rozstrzygnięcia.
Ponadto Wojewoda wyjaśnił, że w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego Starosta poinformował, że hipoteka na nieruchomości lokalowej, z którą wiąże się udział w nieruchomości gruntowej, oznaczonej jako nowopowstała działka numer A została spłacona. W związku z powyższym należało uchylić punkt 3 podpunkt a) i orzec w tym zakresie, a punkt 3 podpunkt c) umorzyć ze względu na to, że wierzytelność hipoteczna wygasła w skutek zapłaty.
Na powyższą decyzję strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
a) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) – dalej jako: "k.p.a." poprzez:
- błędną ocenę sporządzonego przez biegłego referatu i przyjęcie, że doszło do prawidłowego ustalenia nieruchomości podobnych w sytuacji, gdy część przyjętych przez niego nieruchomości, które przyjęto do analizy porównawczej miały powierzchnię porównywalna do działek, z której wywłaszczono wydzieloną działkę na realizację inwestycji drogowej;
- poprzez zaniechanie uzyskania dodatkowej opinii biegłego lub wystąpienia o ocenę sporządzonej opinii biegłego na podstawie art. 157 z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.) – dalej: "u.g.n.", w sytuacji gdy przyjęta przez biegłego metodologia jest niezgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami i orzecznictwem;
- poprzez zmarginalizowanie operatu szacunkowego przedstawionego przez stronę skarżącą;
- poprzez zaniechanie wyczerpującego wypowiedzenia się co do sformułowanych przez skarżącą zarzutów;
b) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów stawianych przez stronę skarżącą względem operatu szacunkowego przygotowanego na zlecenie organu;
c) art. 15 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania jedynie w kierunku weryfikacji decyzji organu i instancji;
d) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu
I instancji.
W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że w odwołaniu przedstawiła konkretne zarzuty odnoszące się do sporządzonego operatu szacunkowego, dotyczące m.in. doboru nieruchomości podobnych czy przyjęcia cech rynkowych. Zatem to biegły powinien zostać skonfrontowany z tymi zarzutami, tymczasem organ odwoławczy wskazał, że biegły wyjaśnił wszystkie wątpliwości odnośnie do operatu szacunkowego, sam w tej kwestii nie podjął żadnej inicjatywy.
Strona skarżąca poddała również w wątpliwość stanowisko biegłego dotyczące uznania, iż wartość inwestycyjna działki będącej przedmiotem operatu oceniona została jako korzystna. Zdaniem strony skarżącej, biegły w sposób niewłaściwy przyjął zbiór nieruchomości podobnych, bowiem 2 z 3 nieruchomości przyjęte do analizy porównawczej miało powierzchnię porównywalną do działki, z której wydzielono działkę wywłaszczeniową.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Ponadto wyjaśnił, iż strona skarżąca została poinformowana, że Wojewoda wystąpił do biegłego z prośbą o ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, a następnie o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Jednak strona skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Jednocześnie organ wniósł o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu
(art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – zwanej: "p.p.s.a.").
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, według powyższych kryteriów wykazała, że akty te naruszają prawo w stopniu nakazującym usunięcie ich z obiegu prawnego.
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył Wojewoda, a pozostałe strony postępowania nie sprzeciwiły się temu wnioskowi w przepisanym terminie.
Kwestie związane z ustaleniem i wysokością odszkodowana za wywłaszczoną nieruchomość regulują: ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 311) – dalej: "specustwa drogowa", ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz (obowiązujące w dacie orzekania przez organ I instancji) rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości (Dz.U. z 2023 r. poz. 1832) – dalej: "rozporządzenie z dnia 5 września 2023 r.", które szczegółowo określają tryb i zasady postępowania zmierzającego do ustalenia wysokości należnego za wywłaszczoną nieruchomość odszkodowania.
Zgodnie z art. 12 specustawy drogowej, decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4 (tj. nieruchomości, które stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego), wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ust. 4a). Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna (ust. 4b). Odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe (ust. 4f). Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18 (ust. 5).
Natomiast z poszczególnych regulacji zawartych w u.g.n. wynika, że wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw (art. 128 ust. 1 u.g.n.). Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości (art. 130 ust. 2 u.g.n.). Rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego (art. 156
ust. 1 u.g.n.). Wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych (art. 154 ust. 1 u.g.n.).
W tym miejscu należy podkreślić, że operat szacunkowy jako dowód z opinii biegłego jest istotnym dowodem w sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości. Jak każdy inny dowód podlega on ocenie, z tym jednak zastrzeżeniem, że ani organy administracji publicznej ani sąd administracyjny nie mogą ingerować w merytoryczną część operatu, gdyż nie dysponują wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Rzeczą organów jest zbadanie, czy operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z przepisami, czy opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości oraz czy jest logiczny i zupełny. Jest to ważny element zebrania, rozpatrzenia i oceny tego dowodu. Zatem organ administracji publicznej i sąd administracyjny powinien dokonać oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym, tj. zbadać, czy został on sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy treści, czy nie zawiera niejasności, pomyłek, braków, które powinny zostać sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową. Ocena wartości dowodowej operatów jest możliwa przez organ administracyjny i sąd administracyjny w sytuacji, gdy prosta analiza ich treści budzi wątpliwości co do ich spójności, logiczności, zupełności, nieścisłości, pominięciu istotnych dla ustalenia wartości nieruchomości elementów. Jedynie w takiej sytuacji prawidłowo pod względem formalnym sporządzony operat może budzić uzasadnione wątpliwości i wymagać wyjaśnienia.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem operat szacunkowy powinien spełniać wymogi formalne określone w rozporządzeniu z dnia 5 września 2023 r. oraz opierać się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz właściwym wychwyceniu cech różniących nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej i właściwym ustaleniu współczynników korygujących. Operat szacunkowy powinien zawierać też dane niezbędne dla oceny jego rzetelności i jednocześnie podawać okoliczności konieczne do oceny adekwatności operatu do okoliczności danej sprawy (zob. wyroki NSA: z dnia 30 stycznia 2020 r., I OSK 1215/18, z dnia 21 stycznia 2016 r., I OSK 1126/14, z dnia 13 marca 2008 r., I OSK 374/07, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: "CBOSA").
Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone w judykaturze, że o wyborze podejścia i metody szacowania nieruchomości decyduje rzeczoznawca majątkowy (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 20 kwietnia 2022 r., I SA/Po 853/21, CBOSA). Do zakresu wiadomości specjalnych należy dobór nieruchomości podobnych do porównań. Zdefiniowanie rynku, w tym jego obszaru, to również wiedza specjalna o charakterze ekonomicznym, a nie prawnym (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 25 kwietnia 2018 r.,
II SA/Gd 3/18, CBOSA). W sytuacji, kiedy wartość nieruchomości jest określana przez biegłego, zastrzeżenia do wyceny i wkraczanie w wiadomości specjalne przez podmiot, który nie dysponuje odpowiednimi kwalifikacjami w tej materii, nie może zasługiwać na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie rzeczoznawca majątkowy na zlecenie Starosty sporządził w dniu 15 maja 2024 r. operat szacunkowy, który stał się podstawą do ustalenia odszkodowania za przejętą z mocy prawa na rzecz Gminy Miasto E. nieruchomość. Strona skarżąca w odwołaniu od decyzji Starosty z dnia 9 października 2024 r. o ustaleniu odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zarzuciła iż część zagospodarowania nieruchomości (tj. brama stalowa wraz z furtką stalową, części ogrodzenia z przęseł i słupków o długości około 8 m, części utwardzenia wjazdu od strony ul. [...] o powierzchni około 2 m2, części terenu zawierającego nasadzenia z tuj od strony ul. [...] o powierzchni około 1 m2), które wycenił biegły w sporządzonym operacie nie należy do części składowych działki nr A, a zatem nie powinny one podlegać wycenie. Wskazane elementy, zdaniem strony skarżącej, stanowią część składową sąsiedniej nieruchomości oznaczonej jako działka nr C, która jest własnością Gminy Miasto E. i stanowi pas drogowy. Biegły, ustosunkowując się do zarzutów odwołania dotyczących sporządzonego operatu, w piśmie z dnia 29 listopada 2024 r. nie wyjaśnił, czy ogrodzenie oraz pozostałe elementy wskazywane przez stronę skarżącą faktycznie znajdują się na działce nr A, czy jednak w pasie drogowym będącym własnością Gminy Miasto E. Biegły jedynie ogólnie wyjaśnił, że części składowe nieruchomości takie jak ogrodzenia czy żywopłoty często zlokalizowane są na granicy działki, może to wynikać np. z błędu pomiarowego lub nieumyślnego przekroczenia.
W tej sytuacji Sąd uznał , iż w rozpoznawanej sprawie organy nie wyjaśniły stanu faktycznego i okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Wobec powyższego, orzekając w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość organy administracji naruszyły przepisy postępowania, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i
art. 80 k.p.a. przez brak wszechstronnej, wnikliwej oceny materiału dowodowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 k.p.a., skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a. wskazuje, iż organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązane są także w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Działania podejmowane w ramach wskazanych wyżej obowiązków mają na celu dokonanie ustaleń, pozwalających na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Oznacza to, że to normy prawa materialnego wskazują, jakie fakty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wyznaczają tym samym zakres postępowania dowodowego i zakres ustaleń faktycznych koniecznych dla załatwienia sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organy podejmą wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w związku z tym zwrócą się do biegłego o wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości dotyczących umiejscowienia ogrodzenia oraz pozostałych części zagospodarowania nieruchomości, wskazywanych przez stronę skarżącą w odwołaniu. Dopiero wtedy możliwe będzie ustalenie prawidłowej wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu
I instancji.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 oraz
art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.), mając na uwadze wysokość wpisu, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz koszty zastępstwa prawnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło